വിറ്റാമിൻ ഡി കുറയുന്നത് എല്ലുകളെ മാത്രമല്ല, നിങ്ങളുടെ കുടുംബത്തെയും തകർക്കും

ഒരു റിലേഷൻഷിപ്പ് കൗൺസിലർ എന്ന നിലയിൽ എന്റെ മുന്നിലെത്തുന്ന പല ദമ്പതികളും പറയാറുള്ള ഒരു സ്ഥിരം പരാതിയുണ്ട്: "ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇപ്പോൾ പഴയതുപോലെ യാതൊരു സ്നേഹവുമില്ല. എപ്പോഴും വഴക്കാണ്. മുൻപൊക്കെ വലിയ കാര്യമായി തോന്നിയിരുന്നില്ലാത്ത കൊച്ചുകൊച്ചു കാര്യങ്ങൾക്ക് പോലും ഞങ്ങൾ ഇപ്പോൾ പരസ്പരം പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നു. മുൻപൊക്കെ ഞങ്ങളുടെ വീടിനുള്ളിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ആ സന്തോഷവും സമാധാനവും എവിടെയോ പോയിമറഞ്ഞു." പരസ്പരം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന ഭർത്താവിനെയും, സങ്കടം സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ പൊട്ടിക്കരയുന്ന ഭാര്യയെയും ഇത്തരം കൗൺസലിംഗ് സെഷനുകളിൽ സ്ഥിരമായി കാണാം.
പലപ്പോഴും ഇതിന് പിന്നിലെ കാരണങ്ങൾ തിരയുമ്പോൾ, ദമ്പതികൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളോ, കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ഇടപെടലുകളോ, ആശയവിനിമയത്തിലെ പോരായ്മകളോ, അല്ലെങ്കിൽ പരസ്പരമുള്ള അവിശ്വാസമോ ഒക്കെയാകാം. എന്നാൽ, ഇതിനെല്ലാം അപ്പുറം വളരെ നിശബ്ദമായി നമ്മുടെ കുടുംബബന്ധങ്ങളെയും മാനസികാരോഗ്യത്തെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന, നാം ഒട്ടും പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത ഒരു അദൃശ്യ വില്ലനുണ്ട് — അതാണ് ശരീരത്തിലെ 'വൈറ്റമിൻ ഡി'യുടെ (Vitamin D) കുറവ്.
ക്ഷീണം മാറ്റാനും എല്ലുകൾക്ക് ബലം നൽകാനും മാത്രമുള്ള ഒരു സാധാരണ വിറ്റാമിനാണ് ഇതെന്നാണ് ഭൂരിഭാഗം പേരും കരുതുന്നത്. രാവിലെ എസി കാറിൽ ഓഫീസിലേക്ക് പോയി, എസി മുറികളിൽ ജോലി ചെയ്ത്, വൈകുന്നേരം വെയിൽ മാറിയ ശേഷം തിരികെ വീട്ടിലെത്തുന്ന ആധുനിക മലയാളിയുടെ ജീവിതശൈലിയിൽ വൈറ്റമിൻ ഡിയുടെ കുറവ് വളരെ സാധാരണമായിക്കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ ആധുനിക ശാസ്ത്രം പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്: വൈറ്റമിൻ ഡി യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു വിറ്റാമിൻ എന്നതിലുപരി തലച്ചോറിന്റെയും ശരീരത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെ വലിയ രീതിയിൽ സ്വാധീനിക്കുന്ന അതിശക്തമായ ഒരു ഹോർമോൺ (Hormone) കൂടിയാണ്.
തീർച്ചയായും, വൈറ്റമിൻ ഡി കുറയുന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾക്ക് കടുത്ത വിഷാദരോഗം വരികയോ ഒരു കുടുംബം പൂർണ്ണമായും തകരുകയോ ഇല്ല. എന്നാൽ, നിങ്ങൾക്ക് സന്തോഷവും സമാധാനവും നൽകുന്ന 'സെറോട്ടോണിൻ', 'ഡോപാമിൻ' (Serotonin and Dopamine) എന്നീ തലച്ചോറിലെ രാസവസ്തുക്കളുടെ ഉത്പാദനവുമായി വൈറ്റമിൻ ഡിക്ക് വലിയ ബന്ധമുണ്ട്. ശരീരത്തിൽ വെയിലു കൊള്ളാതിരിക്കുകയും വൈറ്റമിൻ ഡി ഗണ്യമായി കുറയുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, അത് വലിയ രീതിയിലുള്ള ശാരീരിക ക്ഷീണത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഈ വിട്ടുമാറാത്ത ക്ഷീണം മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള നമ്മുടെ തലച്ചോറിന്റെ ശേഷിയെ (Emotional bandwidth) കുറയ്ക്കുന്നു. ഇത് കുടുംബപ്രശ്നങ്ങളെ കൂടുതൽ വഷളാക്കുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.
സ്ത്രീകളുടെ മാനസികാരോഗ്യവും വൈറ്റമിൻ ഡിയും
സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ പ്രകാരം പുരുഷന്മാരേക്കാൾ കൂടുതൽ വൈറ്റമിൻ ഡി കുറവ് കാണപ്പെടുന്നത് സ്ത്രീകളിലാണ്. നിരന്തരമായ ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്ത്രീകളിൽ ഈ കുറവ് വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയായി മാറുന്നു:
• സങ്കടവും ഉത്കണ്ഠയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു: പല സ്ത്രീകളും അനുഭവിക്കുന്ന അകാരണമായ സങ്കടം, എപ്പോഴും കരയാൻ തോന്നുന്ന അവസ്ഥ, അമിതമായ ഉത്കണ്ഠ (Anxiety) എന്നിവയെ കൂടുതൽ തീവ്രമാക്കാൻ വൈറ്റമിൻ ഡിയുടെ കുറവ് കാരണമാകുന്നു. ചെറിയ പ്രശ്നങ്ങളെപ്പോലും വലിയ പ്രതിസന്ധിയായി കാണാൻ ഈ ശാരീരിക തളർച്ച അവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
• ആർത്തവാനുബന്ധ പ്രശ്നങ്ങൾ (PMS & PMDD): ആർത്തവത്തിന് മുൻപുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങൾ കാരണം സ്ത്രീകൾ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ (PMS/PMDD) അനുഭവിക്കാറുണ്ട്. ഈ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണം വൈറ്റമിൻ ഡിയല്ല; എന്നാൽ ശരീരത്തിൽ ഈ വിറ്റാമിന്റെ അളവ് കുറവാണെങ്കിൽ, ആ ദിവസങ്ങളിലെ മാനസിക സമ്മർദ്ദവും മൂഡ് സ്വിങ്സും നേരിടാൻ സ്ത്രീകൾക്ക് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടനുഭവപ്പെടുന്നു.
• ക്ഷീണം നൽകുന്ന മാനസിക തളർച്ച (Fatigue-Driven Overwhelm): രാവിലെയുള്ള വീട്ടുജോലികൾ കഴിയുമ്പോഴേക്കും വല്ലാത്തൊരു തളർച്ച അനുഭവപ്പെടുന്നു. ബാക്കിയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ശാരീരികമായി കഴിയാതെ വരുന്നത് അവരെ മാനസികമായി തളർത്തുകയും ഒരുതരം ബേൺഔട്ടിലേക്ക് (Burnout) നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഉദാഹരണത്തിന്: എന്റെ കൗൺസിലിംഗ് മുറിയിലെത്തിയ 'ആശ' (പേര് യഥാർത്ഥമല്ല) എന്ന മുപ്പത്തിരണ്ടുകാരിയുടെ അനുഭവം പറയാം. ബാങ്ക് ജീവനക്കാരിയും രണ്ടു കുട്ടികളുടെ അമ്മയുമാണ് ആശ. "എനിക്ക് ഇപ്പോൾ ഒന്നിനും ഒരു ഉന്മേഷമില്ല സാർ. എപ്പോഴും സങ്കടമാണ്. ഭർത്താവ് എന്ത് ചോദിച്ചാലും എനിക്ക് ദേഷ്യം വരും. രാവിലെ എഴുന്നേൽക്കാൻ തന്നെ വല്ലാത്ത ബുദ്ധിമുട്ടാണ്," ഇതായിരുന്നു ആശയുടെ പരാതി. ജോലിസ്ഥലത്തെ സ്ട്രെസ്സ് ആണെന്ന് കരുതി കൗൺസിലിംഗിന് വന്ന ആശയോട് ഒരു മെഡിക്കൽ ചെക്കപ്പ് നടത്താൻ ഞാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. പരിശോധനയിൽ അവരുടെ വൈറ്റമിൻ ഡി ലെവൽ വളരെ താഴെയാണെന്ന് (Severe deficiency) കണ്ടെത്തി. ജോലിഭാരത്തിനൊപ്പം ശാരീരികമായ ഈ കുറവ് കൂടിയായപ്പോൾ അവരുടെ മാനസികാരോഗ്യം പൂർണ്ണമായും തകർന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്നു.
പുരുഷന്മാരുടെ മാനസികാരോഗ്യവും അദൃശ്യമായ പ്രതിസന്ധികളും
സ്ത്രീകളെ അപേക്ഷിച്ച് പുരുഷന്മാർ മാനസിക പ്രശ്നങ്ങളെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിലാണ്. അകാരണമായ ക്ഷീണവും ഊർജ്ജമില്ലായ്മയും അവരിൽ മറ്റ് ചില സ്വഭാവമാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിവെക്കുന്നു:
• പെട്ടെന്നുള്ള ദേഷ്യവും അസ്വസ്ഥതയും (Irritability and Anger): പുരുഷന്മാരിൽ വിഷാദരോഗവും കടുത്ത ക്ഷീണവും പലപ്പോഴും പുറത്തുവരുന്നത് ദേഷ്യത്തിന്റെ രൂപത്തിലായിരിക്കും. വൈറ്റമിൻ ഡി കുറവ് തലച്ചോറിൽ നേരിട്ട് ദേഷ്യം ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല; മറിച്ച്, അത് നൽകുന്ന നിരന്തരമായ ശാരീരിക ക്ഷീണം ഒരു വ്യക്തിയുടെ സഹനശേഷി കുറയ്ക്കുന്നു. വളരെ ശാന്തനായിരുന്ന ഒരാൾ പോലും പെട്ടെന്ന് ചെറിയ കാര്യങ്ങൾക്ക് പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നു.
• വൈകാരികമായ പിൻവാങ്ങൽ (Emotional Withdrawal): തലച്ചോറിലെ ഒരുതരം മരവിപ്പ് അഥവാ 'ബ്രെയിൻ ഫോഗ്' (Brain fog) കാരണമായി ഇവർ മറ്റുള്ളവരുമായി സംസാരിക്കാൻ താല്പര്യപ്പെടാതാകുന്നു. ശാരീരികമായ ഊർജ്ജമില്ലായ്മ കാരണം ജോലി കഴിഞ്ഞ് വന്നാൽ നിശബ്ദനായി ഫോണിന്റെയോ ടിവിയുടെയോ മുന്നിൽ മാത്രം സമയം ചിലവഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
• ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോണും ആത്മവിശ്വാസവും: പുരുഷ ഹോർമോണായ ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോണിന്റെ ഉത്പാദനവും വൈറ്റമിൻ ഡിയും തമ്മിൽ ബന്ധമുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നുണ്ട്. ശരീരത്തിൽ നിരന്തരം അനുഭവപ്പെടുന്ന ഊർജ്ജമില്ലായ്മ സ്വാഭാവികമായും ലൈംഗിക താല്പര്യക്കുറവിനും (Decreased libido), ലക്ഷ്യബോധമില്ലായ്മയ്ക്കും കാരണമാകുന്നു.
ഉദാഹരണത്തിന്: ഐ.ടി മേഖലയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന രാജേഷിന്റെയും ഭാര്യയുടെയും കേസ് ശ്രദ്ധേയമാണ്. "ഇദ്ദേഹത്തിന് എന്നോട് ഇപ്പോൾ യാതൊരു താല്പര്യവുമില്ല. ഓഫീസിൽ നിന്ന് വന്നാൽ ഒരക്ഷരം മിണ്ടില്ല, ഫോണിലും നോക്കിയിരിക്കും. എന്തെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ ചൂടാകും," ഭാര്യയുടെ പരാതി ഇതായിരുന്നു. രാജേഷിന് തനിക്ക് എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് വ്യക്തമായിരുന്നില്ല. എപ്പോഴും വല്ലാത്തൊരു ക്ഷീണവും ഒന്നിനോടും താല്പര്യമില്ലായ്മയുമാണ് രാജേഷ് പങ്കുവെച്ചത്. ഇത് ഇവരുടെ ദാമ്പത്യത്തെ വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിരുന്നു. ശാരീരിക പരിശോധനകളിൽ രാജേഷിന്റെ വൈറ്റമിൻ ഡി ലെവൽ അപകടകരമാംവിധം കുറവാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. ഈ ക്ഷീണമാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഭാര്യയിൽ നിന്നും കുടുംബത്തിൽ നിന്നും വൈകാരികമായി അകറ്റി നിർത്തിയിരുന്നത്.
ബന്ധങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന വിള്ളലുകൾ (The Ripple Effect)
ശാരീരികമായ ഈ ക്ഷീണവും പ്രതിസന്ധികളും ഒരു കുടുംബത്തെ എങ്ങനെയാണ് പതുക്കെ അകറ്റുന്നത് എന്ന് നോക്കാം:
• ആശയവിനിമയം ഇല്ലാതാകുന്നു: ഒരു റിലേഷൻഷിപ്പിൽ പരസ്പരം കേൾക്കാനും സംസാരിക്കാനും വലിയ വൈകാരിക ഊർജ്ജം ആവശ്യമാണ്. പങ്കാളികളിൽ ഒരാൾ വിട്ടുമാറാത്ത ക്ഷീണത്തിലും (Fatigue) മരവിപ്പിലും ആയിരിക്കുമ്പോൾ ആരോഗ്യകരമായ സംസാരങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നു. അത് വലിയ തെറ്റിദ്ധാരണകൾക്ക് വഴിവെക്കുന്നു.
• കുറ്റപ്പെടുത്തലുകളുടെ ചക്രം (The Cycle of Resentment): ക്ഷീണം കാരണം അകാരണമായി ദേഷ്യപ്പെടുന്ന ഭർത്താവിനെയും, എപ്പോഴും തളർച്ചയും സങ്കടവും പറയുന്ന ഭാര്യയെയും സങ്കൽപ്പിക്കുക. തനിക്ക് പങ്കാളിയിൽ നിന്ന് യാതൊരു പിന്തുണയും കിട്ടുന്നില്ല എന്ന തോന്നൽ ഇരുവരിലും ശക്തമാകുകയും പരസ്പരം കുറ്റപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനൊന്നിനും കാരണം വൈറ്റമിൻ ഡിയല്ല; എന്നാൽ നിലവിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങളെ ആളിക്കത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ധനമായി ഈ കുറവ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
• ശാരീരിക അകലം (Loss of Intimacy): കടുത്ത ക്ഷീണവും വൈകാരികമായ പിൻവാങ്ങലും ദമ്പതികൾക്കിടയിലെ ശാരീരികവും വൈകാരികവുമായ അടുപ്പത്തെ ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുന്നു. പരസ്പരമുള്ള സ്പർശനങ്ങളും സംസാരങ്ങളും ഇല്ലാതാകുന്നു.
• കുട്ടികളോടുള്ള പെരുമാറ്റം (Parenting Strain): മാനസികവും ശാരീരികവുമായ ഊർജ്ജം നഷ്ടപ്പെട്ട മാതാപിതാക്കൾക്ക് കുട്ടികളോട് ക്ഷമയോടെ പെരുമാറാൻ കഴിയില്ല. ജോലിഭാരവും ക്ഷീണവും കൂടുമ്പോൾ ചെറിയ തെറ്റുകൾക്ക് പോലും കുട്ടികളെ കഠിനമായി ശിക്ഷിക്കുകയോ അവരോട് പൊട്ടിത്തെറിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. വീടിനുള്ളിൽ എപ്പോഴും ഭയത്തിന്റെ ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കാൻ ഇത് കാരണമാകും.
പരിഹാരം: ബയോ-സൈക്കോ-സോഷ്യൽ സമീപനം (The Biopsychosocial Approach)
ഇത്തരം പ്രതിസന്ധികൾ അനുഭവിക്കുമ്പോൾ ലക്ഷണങ്ങളെ മാത്രം കണ്ട് സ്വയം ചികിത്സിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ സങ്കടങ്ങളെല്ലാം പങ്കാളിയുടെ കുഴപ്പമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ച് ബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിന് മുൻപ് വളരെ ശാസ്ത്രീയമായ ഒരു സമീപനം ആവശ്യമാണ്. ശരീരം (Biology), മനസ്സ് (Psychology), സാമൂഹിക ചുറ്റുപാട് (Social environment) എന്നിവയെ ഒരേസമയം പരിഗണിക്കുന്ന 'ബയോ-സൈക്കോ-സോഷ്യൽ മോഡൽ' ആണ് ഇതിന് ഫലപ്രദം.
• ഘട്ടം 1: കൗൺസിലിംഗ് അസസ്മെന്റ് (Initial Assessment): കടുത്ത മൂഡ് സ്വിങ്സും കുടുംബപ്രശ്നങ്ങളും അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ ആദ്യം ചെയ്യേണ്ടത് ഒരു പ്രൊഫഷണൽ കൗൺസിലറെ സമീപിക്കുക എന്നതാണ്. നിങ്ങളുടെ വൈകാരികാവസ്ഥ, കുടുംബ പശ്ചാത്തലം, ശാരീരിക ലക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവ കൃത്യമായി വിലയിരുത്തി പ്രശ്നത്തിന്റെ അടിവേരുകൾ കണ്ടെത്താൻ അവർക്ക് കഴിയും.
• ഘട്ടം 2: മെഡിക്കൽ പരിശോധനകൾ (Guided Medical Referral): നിങ്ങളുടെ വൈകാരിക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് വൈറ്റമിൻ ഡി കുറവോ മറ്റ് ജീവശാസ്ത്രപരമായ പ്രശ്നങ്ങളോ ആണെന്ന് കൗൺസിലർക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ, അവർ നിങ്ങളെ ഒരു ഡോക്ടറെ കാണാൻ നിർദ്ദേശിക്കും.
• ഘട്ടം 3: ജീവശാസ്ത്രപരമായ പരിഹാരം (Biological Correction): ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കൃത്യമായ രക്തപരിശോധനകൾ നടത്തുകയും, ആവശ്യമായ സപ്ലിമെന്റുകൾ കൃത്യമായ ഡോസേജിൽ കഴിക്കുകയും ചെയ്യുക.
• ഘട്ടം 4: തുടർ കൗൺസിലിംഗ് (Ongoing Psychological Support): ഇതൊരിക്കലും മറക്കാൻ പാടില്ലാത്ത ഒരു കാര്യമാണ്. വൈറ്റമിൻ ഡി സപ്ലിമെന്റുകൾ നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിലെ കുറവുകൾ പരിഹരിക്കും; എന്നാൽ ആ കുറവുകൾ ഉണ്ടായിരുന്ന സമയത്ത് ദേഷ്യത്തിലും സങ്കടത്തിലും നിങ്ങൾ പരസ്പരം പറഞ്ഞ മൂർച്ചയുള്ള വാക്കുകളും, പങ്കാളിയിൽ ഉണ്ടാക്കിയ വൈകാരിക മുറിവുകളും കേവലം ഒരു ഗുളിക കഴിച്ചതുകൊണ്ട് മാഞ്ഞുപോകില്ല. ശാരീരിക പ്രശ്നങ്ങൾ മരുന്നിലൂടെ പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ, നഷ്ടപ്പെട്ട ആശയവിനിമയവും വിശ്വാസവും ശാരീരിക അടുപ്പവും തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ കൗൺസിലറുടെ സഹായത്തോടെയുള്ള കൃത്യമായ തെറാപ്പി സെഷനുകൾ ദമ്പതികൾക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്.
വെയിലറിയാത്ത എസി മുറികളിലേക്കും ഫ്ലാറ്റുകളിലേക്കും നമ്മുടെ ജീവിതം ചുരുങ്ങിയപ്പോൾ, നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടത് ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യവും മനസ്സിന്റെ സന്തോഷവും മാത്രമല്ല; മറിച്ച് പരസ്പരം കേൾക്കാനും മനസ്സിലാക്കാനുമുള്ള നമ്മുടെ ശേഷികൂടിയാണ്. ജീവശാസ്ത്രപരമായ കുറവുകളെ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലൂടെ ശാസ്ത്രീയമായി പരിഹരിക്കുകയും, മനസ്സുകൾക്കിടയിൽ വന്ന വൈകാരികമായ അകലങ്ങളെ പരസ്പരമുള്ള സ്നേഹം കൊണ്ടും കൗൺസിലിംഗിലൂടെയും ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ മാത്രമേ നമ്മുടെ കുടുംബബന്ധങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും സുരക്ഷിതമാകൂ.