കല്യാണിയുടെയും ദാക്ഷായണിയുടെയും കത പറഞ്ഞ രാജശ്രീയുടെ ആദ്യനോവല് ലിംഗരാഷ്ട്രീയത്തിലെ സ്ത്രീ-പുരുഷദ്വന്ദ്വങ്ങളെയാണ് സംബോധന ചെയ്തത്. ബഹുവിതാനങ്ങളുള്ള, ധ്വനിസമൃദ്ധമായ നാട്ടുഭാഷയുടെ അനന്യമായ ശൈലിയില് ജീവിതവും ചരിത്രവും ഭാവനയും സംലയിപ്പിച്ചെടുത്ത നോവലായിരുന്നു അത്. അടിത്തട്ടിലെ മനുഷ്യര് അവരുടെ ജീവിതംകൊണ്ട് ഭാഷയെ സംരക്ഷിക്കുകയും വിപുലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെയെന്നറിയാന് സഹായിക്കുന്നത്. കഴിഞ്ഞ അമ്പതുവര്ഷക്കാലത്തിന്നിടയില് കേരളത്തിലെ അണുകുടുംബജീവിതവും സ്ത്രീ-പുരുഷബന്ധങ്ങളും എങ്ങനെ പരിവര്ത്തിക്കപ്പെട്ടുവെന്നതിന്റെ സൂചനകളും സവിശേഷമായ ഭാഷ്യവും നല്കുന്നത്. ലിംഗരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വിസ്തൃതമാനങ്ങളുടെ പുതിയ അറിവിലേക്കും ജീവിതത്തിലേക്കും ലോകം വികസിതമാകുമ്പോള് രാജശ്രീയുടെ നോവല്കലയും ആ വഴിയേ സഞ്ചരിക്കുന്നു. 'ആത്രേയകം' ആ വികാസത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
'വെറുതെ ഒരു കഥയും ഉണ്ടാകില്ല. സംഭവങ്ങളും സാഹചര്യങ്ങളുമാണ് അതുണ്ടാക്കുക' - രാജശ്രീയുടെ നോവലില് പാഞ്ചാലമഹാറാണി കൃഷ്ണയോട് ഇങ്ങനെ പറയുന്നുണ്ട്. മലയാള ഭാഷയില് 'ആത്രേയകം' എന്ന നോവലിനെ സൃഷ്ടിച്ച സാഹചര്യങ്ങള് എന്താണെന്നു ചോദിക്കാന് കൂടി ഈ വാക്യങ്ങള് പ്രേരകമാകുന്നുണ്ടാകും. ക്വിയര് പഠനങ്ങളോട് നമ്മുടെ ബുദ്ധിജീവിതം സ്വീകരിക്കുന്ന മനോഭാവങ്ങളും മഴവില് വര്ണരാജിയെ കുറിച്ച് ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലുമെന്ന പോലെ നമ്മുടെ സമൂഹവും ഗൗരവത്തോടെ ആലോചിക്കാനും പ്രവര്ത്തിക്കാനും തുടങ്ങിയതുമാണ് ആദ്യം പറയേണ്ടതെന്നു തോന്നുന്നു.
Also Read
ലൈംഗികതയെ കുറിച്ചുള്ള ജീവശാസ്ത്രപരമായ ന്യൂനീകരണവ്യാഖ്യാനങ്ങള് വിമര്ശിക്കപ്പെടുകയും സാമൂഹികനിര്മിതിയെന്ന നിലയില് അതിനെ കാണാന് ശ്രമിക്കുന്ന പരിപ്രേക്ഷ്യങ്ങള് വിപുലമാകുകയും ചെയ്തത് കേരളത്തിലും സ്വാഭാവികമെന്നോണം അനുരണനങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുകയുണ്ടായി. വര്ണരാജിയുടെയും ബഹുസ്വരതയുടെയും മൂല്യങ്ങള് ഏറെപ്പേരെ ആകര്ഷിക്കുന്നു. കലയും സാഹിത്യവും ഉള്പ്പെടെയുള്ള വ്യവഹാരങ്ങളില് അത് പ്രതിഫലിക്കുന്നു. നപുംസകം എന്ന വാക്കിനെ നിരസിച്ചുകൊണ്ട് സപുംസകം എന്ന വാക്കു നിര്മിക്കാന് ഒരു കഥാകാരന് ഉത്സുകനാകുന്നു. നിരമിത്രന്റെ കഥ ഓര്ക്കപ്പെടുകയും രാജശ്രീയുടെ പുനര്രചനയ്ക്ക് വിധേയമാകുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട സാംസ്കാരികസന്ദര്ഭം ഇതാണ്.
ഇന്ത്യയില് ഹിന്ദുത്വരാഷ്ട്രീയം മേല്ക്കൈ നേടുകയും ഇതിന്റെ തുടര്ച്ചയെന്നോണം ഹൈന്ദവമെന്നു പൊതുബോധം നിനയ്ക്കുന്ന മഹാഭാരതം ഉള്പ്പെടെയുള്ള ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും പല വിധത്തിലുള്ള പാരായണങ്ങള്ക്കു വിധേയമാകുകയും വിശകലനങ്ങളും വിമര്ശങ്ങളും ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്ന സന്ദര്ഭവും നോവലിന്റെ രചനയ്ക്കു പ്രേരണയായിട്ടുണ്ടാകാം. മലയാളത്തില് 'ഭാരതപര്യടന'വും 'ഇനി ഞാന് ഉറങ്ങട്ടെ', 'രണ്ടാമൂഴം' തുടങ്ങിയ നോവലുകളും ഇരാവതി കാര്വെയുടെ പുസ്തകത്തിന്റെ വിവര്ത്തനവും ഷീജ വക്കത്തിന്റെ 'ശിഖണ്ഡിനി' കാവ്യവും നല്കിയ വായനകള് മുതല് ഇതിഹാസത്തെ ഇന്ത്യയുടെ പ്രാചീനകാല ചരിത്രവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന നിരീക്ഷണങ്ങള് മുന്നോട്ടു വയ്ക്കുന്ന കെ.സി. നാരായണന്റെ പുസ്തകവും സുനില് പി. ഇളയിടത്തിന്റെ മഹാഭാരതപ്രഭാഷണങ്ങളും ഇവയോടൊക്കെ പുതിയ രാഷ്ട്രീയഗണങ്ങള് ഉയര്ത്തിയ പ്രതികരണങ്ങളും വരെ ഈ നോവലിന് പ്രേരണയോ പ്രചോദനമോ ആയിട്ടുണ്ടാകാം.
'ഒട്ടുകാലത്തേക്കു നല്കാമെന് പുല്ലിംഗം നിനക്കു ഞാന്' (ഉദ്യോഗപര്വ്വം, അംബോപഖ്യാനപര്വം) എന്നേ യക്ഷന് പറയുന്നുള്ളൂ. ദ്രുപദരാജാവിന്റെ ശിവഭക്തിയും താല്പ്പര്യങ്ങളും അനുസരിച്ചാണ് ശിഖണ്ഡിനി പുരുഷനായി മാറുന്നത്. ഭീഷ്മരോടു പ്രതികാരവാഞ്ഛ പുലര്ത്തുന്ന അംബയുടെ പുനര്ജന്മമായിരുന്നു ശിഖണ്ഡിനിയെന്ന ന്യായീകരണവും ആ കഥയിലുണ്ട്. തമിഴ് ഭാഷയിലുള്ള പെരുന്തേവനരുടെ മഹാഭാരതത്തിലും കന്നഡഭാഷയിലുള്ള പമ്പാഭാരതത്തിലും അത്രി മഹര്ഷിയെ സന്ദര്ശിക്കുകയും ചികിത്സാവിധികള്ക്കും ഉപദേശങ്ങള്ക്കും അനുഗ്രഹങ്ങള്ക്കും വിധേയനായി പരിവര്ത്തിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന നിരമിത്രന്റെ കഥകളുമുണ്ട്. അത്രി എന്ന മഹര്ഷിയുടെ നാമത്തിന് ആത്രേയകവുമായി ബന്ധമുണ്ടാകാം. എന്നാല്, ഈ നോവലില് ചൂഡകന് എന്ന ചികിത്സകന്റെ അടുത്താണ് നിരമിത്രന് എത്തിപ്പെടുന്നത്.
നിരമിത്രനെ രക്ഷിച്ച് ആത്രേയകത്തിലേക്ക് അവര് എത്തിക്കുകയായിരുന്നു. ആത്രേയകത്തില് ചൂഡകന്റെയും ഇളയുടെയും ബലന്റെയും ചികിത്സയിലും പരിചരണങ്ങളിലും നിരമിത്രന് മാറിത്തീരുന്നു. ഇളയുടെ ചികിത്സാവൈഭവം പാഞ്ചാലത്തെ തുണച്ചു. എന്നാല്, 'ക്ലീബത്വത്തിനു ചികിത്സയില്ല. കാരണം അതൊരു രോഗമല്ല. മനുഷ്യന്റെ പ്രത്യക്ഷങ്ങളിലൊന്നു മാത്രമാണ്' എന്നാണ് ചൂഡകന് പറയുന്നത്. അയാളുടെ ആദര്ശം ഇക്കാലത്തെ ക്വിയര് പഠനങ്ങളുടെ സമീപനങ്ങളോട് അടുത്തു നില്ക്കുന്നതും കാണണം. നിരമിത്രനെ കാണുന്നവര്ക്ക് പുരുഷനെന്നു പ്രതീതി ജനിപ്പിക്കാന് ചൂഡകന്റെ ചികിത്സക്കു കഴിയുന്നുണ്ട്. എന്നാല്, അയാള് രാജതാല്പര്യാര്ഥം നേരിടുന്ന പരിശോധനക്കിടയില് ലൈംഗികബന്ധത്തില് ഏര്പ്പെടേണ്ടി വന്ന യുവതിയുടെ അവസ്ഥ കാണുമ്പോള് നിരമിത്രന്റെ ഉടല് അപമാനം കണ്ടു വിറകൊണ്ടു. കണ്ണുകള് നിറഞ്ഞു തൂവി.
പാഞ്ചാലരാജ്യത്തിന്റെ ഹിതപ്രകാരം അയാള് പുരുഷപരീക്ഷയില് വിജയിക്കുമ്പോള് രാജ്യം മാത്രമാണ് സന്തോഷിക്കുന്നത്. നിരമിത്രനില് കുറ്റബോധം നിറയുന്നു. അനര്ഹമായ വിജയം നേടിയവന്റെ ആത്മനിന്ദയിലേക്ക് നിരമിത്രന് വീഴുന്നു. അയാളെ ഉപേക്ഷിച്ചുപോയ രാജകുമാരി തനിക്ക് പിന്നീട് നേരിട്ട ദുര്യോഗത്തെ നിരമിത്രനോടു തന്നെ പറയുന്നുണ്ട്. 'മത്സരപരീക്ഷയ്ക്കു ശേഷം ഞാന് അടങ്ങാത്ത കാമദാഹമുള്ളവളായി. അമ്പെയ്തോ മുല മുറിച്ചോ ശിക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ട ഒരുവള്.' രാജ്യത്തിന്റെ അഭിമാനം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള നീചമായ രാജകല്പനകള് പ്രജകളെ (പുതിയ കാലത്ത് പൗരരെ എന്നു പറയണം) മാത്രമല്ല രാജകുടുംബത്തിലെ ഉറ്റവരെ പോലും എത്രമാത്രം വേദനയിലേക്കും ആത്മനിന്ദയിലേക്കും നയിക്കുന്നുവെന്ന് ഈ പ്രകരണം നമ്മെ ഉണര്ത്തുന്നു.
മൂന്നാം ലിംഗത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയായി നോവലില് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന നിരമിത്രന് അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന പരീക്ഷണഘട്ടങ്ങള് രാജാധികാരത്തിന്റേതെന്ന പോലെ പുരുഷാധിപത്യത്തിന്റേതു കൂടിയാണ്. തന്റെ സഹോദരി കൃഷ്ണ ജീവിതത്തില് അനുഭവിക്കുന്ന വേദനകളോട് നിരമിത്രന് സഹഭാവം തോന്നുന്നു. ഒരേ ആയുധംകൊണ്ടു മുറിവു പറ്റിയ ജീവികളായി നിരമിത്രന് തന്നെയും കൃഷ്ണയേയും സങ്കല്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇരുവരേയും മുറിവേല്പ്പിക്കുന്ന മൂര്ച്ച പുരുഷാധിപത്യത്തിന്റെ തികച്ചും ഏകപക്ഷീയമായ ലൈംഗികതയെ കുറിച്ചുള്ള വീക്ഷണമാണ്. പുരുഷന്റെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങള് ലോകത്തിന്റെ നിയമമാകുന്നതെങ്ങനെയെന്ന് ഇള ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. ബലമായി വേഴ്ച നടത്തുന്ന മുനിയെ ഇള പാവം എന്നു വിളിക്കുന്നു. രാജശ്രീയുടെ ആദ്യനോവല് തന്നെ വലിയ അധികാരികളായ പുരുഷന്മാരുടെ പാവത്തങ്ങളെ തുറന്നു കാണിച്ചിരുന്നു. പ്രസവം കണ്ടു ഭയക്കുന്നവന്. കാമാസക്തിയാല് വിറയ്ക്കുന്നവന്, പണം ഭ്രാന്തായി ആവേശിച്ചവന്. ഒരു കാര്യത്തെ കാണാന് പല കണ്ണുകളില്ലാത്തവന്... പുരുഷാധികാരം ഈ പാവത്തങ്ങളെ മറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങളാണോ എന്ന് സന്ദേഹിക്കാന് കഴിയുന്ന സന്ദര്ഭങ്ങള് കല്യാണിയുടേയും ദാക്ഷായണിയുടേയും ജീവിതത്തെ എഴുതുന്ന നോവലില് കഥാകാരി സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു.
ഇളയും കൃഷ്ണയും പാഞ്ചാല മഹാരാജ്ഞിയും ദ്രുപദരാജാവിന്റെ സപത്നി ഹരിണിയും പെണ്ണിന്റെ ലോകബോധം പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോള് അഞ്ചു മക്കള്ക്കായി രാജ്യം നേടുകയെന്നത് ജീവിതവ്രതമാക്കിയ കുന്തി പുരുഷമൂല്യങ്ങളെ സ്ഥാപിക്കാനും തന്റെ പുത്രന്മാരുടെ ഭാര്യയില് അത് അടിച്ചേല്പ്പിക്കാനും ശ്രമിക്കുന്നവളായിട്ടാണ് നോവലില് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. യുധിഷ്ഠിരനും ഭാര്യയായി കൃഷ്ണ വരണമെന്ന കുന്തിയുടെ ആഗ്രഹം അവരുടെ രാജ്യതാല്പ്പര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് കഥാകാരി ധ്വനിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ താല്പ്പര്യമാണ് കൃഷ്ണയെ പഞ്ചപാണ്ഡവരുടെ ഭാര്യയാക്കി മാറ്റുന്നത്. ഇതിനെ മറയ്ക്കാന് കൃഷ്ണ പൂര്വ്വജന്മത്തില് നാളായണി എന്ന സ്ത്രീ ആയിരുന്നു എന്ന കഥ കൂട്ടിച്ചേര്ക്കപ്പെടുന്നു. കഥകള് അധികാരതാല്പ്പര്യത്തെ മറയ്ക്കാനും വരേണ്യതയുടെ അതിജീവനത്തിനുമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. കഥകള് നമ്മളെ തേടി എത്തിക്കൊള്ളുമെന്ന നിരമിത്രന്റെ വാക്കുകള് അധീശതാല്പ്പര്യങ്ങളെ ഉറപ്പിക്കാന് ചമയ്ക്കപ്പെടുന്ന കഥകളിലേക്കാണ് ചൂണ്ടുന്നത്.
ശരീരത്തിന്റെ കാര്യത്തില് യജമാനന്റെ ഭൂമി കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന പരിചാരികയാണ് താനെന്ന ബോധം വിട്ട് സ്ത്രീ പ്രവര്ത്തിക്കരുതെന്ന് കൃഷ്ണയെ ഉപദേശിക്കുന്നു, പാണ്ഡവരുടെ അമ്മ. കുന്തിയുമായുള്ള ഒരു കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ സന്ദര്ഭത്തില് എത്രയും പെട്ടെന്ന് അതു തീര്ന്നെങ്കിലെന്ന് കൃഷ്ണ ആത്മാര്ഥമായി കൊതിക്കുന്നുണ്ട്. പാഞ്ചാലത്തിന്റെ താല്പ്പര്യങ്ങള് പാണ്ഡവരുടെയും കുന്തിയുടെയും താല്പ്പര്യങ്ങളായി മാറുന്നതാണ് നാം കാണുന്നത്. പ്രണയമോ കാമമോ രതിയോ അല്ല രാജ്യത്തിന്റെയും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെയും വലുതാകാനുള്ള താല്പ്പര്യങ്ങളാണ് കൃഷ്ണയുടെ വിവാഹത്തെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. വിവാഹംകൊണ്ടു പകിട കളിക്കണമെന്നതായിരുന്നു പാഞ്ചാലത്തിന്റെ നിയോഗം. ഇന്ത്യയിലെ മണവാട്ടിമാര്ക്കു കൈപ്പുസ്തകം എഴുതുന്നവളുടെ അനുഭവങ്ങളും ദര്ശനവും ഏതെല്ലാമോ രൂപങ്ങളില് മാറിത്തീര്ന്ന് ഈ നോവല് എഴുത്തിലേക്കും പകര്ന്നിരിക്കുന്നു.
മൂന്നാംലിംഗം എന്നതിന്റെ പേരില് വൈവാഹികജീവിതത്തിലും രാജ്യതന്ത്രവിചാരങ്ങളിലും മാത്രമല്ല നിരമിത്രന് ആക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നത്. വലിയ യോദ്ധാവും സംഘാടകനും തന്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്നു, നിരമിത്രന്. 'ശിഖണ്ഡിയെപ്പോരില് വെല്ലുന്നവനെക്കാണ്മതില്ല ഞാന്' എന്ന് ഉദ്യോഗപര്വത്തില് തന്നെ വായിക്കാമല്ലോ? ആണും പെണ്ണുമല്ലാത്തവന്റെ യുദ്ധം എന്ന പേരില് ഭീഷ്മനില് നിന്നു മാത്രമല്ല, ആ യുദ്ധവൈദഗ്ധ്യത്തെ ഇകഴ്ത്തുന്ന ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനില് നിന്നും നിരമിത്രന് നിരന്തരം അപമാനങ്ങള് നേരിടേണ്ടി വരുന്നുണ്ട്. നിരമിത്രന് പാണ്ഡവപക്ഷത്തു യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടി വരുന്നതില് സ്വയം തന്നെ ചില ധാര്മികപ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ കീഴില് പാഞ്ചാലരാജ്യം പാണ്ഡവരോടൊപ്പം ആണെന്നതിലുപരി സഹോദരിയായ കൃഷ്ണയോടുള്ള ബന്ധംകൊണ്ടാണ് അയാള്ക്ക് പാണ്ഡവപക്ഷത്തു നില്ക്കേണ്ടി വന്നത്. ആത്രേയകത്തിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിത്രങ്ങള് നാഗന്മാരായിരുന്നു. പാണ്ഡവന്മാര് നാഗന്മാരുടെ ശത്രുക്കളായിരുന്നു. അവരെ നിരന്തരം ആക്രമിച്ചു കൊല്ലുന്നവര്. നാഗനായ ഘടോല്ക്കചനോട് പാണ്ഡവപക്ഷത്തു യുദ്ധം ചെയ്യാന് നിരമിത്രനു പറയേണ്ടിവരുന്നുണ്ട്. ധൃഷ്ടന്റെ സമ്മര്ദത്തിനു വഴങ്ങിയാണ് നിരമിത്രന് അതു ചെയ്യുന്നത്. 'അംബുലാഷനും ഞാനും ഒന്നിച്ചാണ് പുറപ്പെട്ടത്. അവന് കൗരവപക്ഷത്തു ചേര്ന്ന് യുദ്ധംചെയ്ത് മരണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അശ്വസേനന് അര്ജ്ജുനനെ വധിക്കാന് വെമ്പലോടെ നടക്കുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ ഞാന് മറുപുറം ചേരുന്നതെങ്ങനെ?' എന്ന് ഘടോല്ക്കചന് നിരമിത്രനോടു ചോദിക്കുന്നുണ്ട്. നിരമിത്രന് ഘടോല്ക്കചനോടു സംസാരിക്കുമ്പോള് പിതാവായ ഭീമന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് നിരമിത്രന്റെ അതേ ആവശ്യം ഉന്നയിക്കുന്നതും കാണാം. നിരമിത്രനെ ലഘുവാക്കാനുള്ള ധൃഷ്ടന്റെ തന്ത്രമായി നമുക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്ന രീതിയിലാണ് നോവലിസ്റ്റ് ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ആത്മമിത്രങ്ങളെ ഒറ്റിക്കൊടുത്ത് ചതിച്ചു കൊല്ലാന് കൂട്ടുനിന്ന ക്രൂരനായ വിഡ്ഢിയായി പിന്നീട് ധൃഷ്ടന്റെ പരിഹാസം നിരമിത്രനു കേള്ക്കേണ്ടി വരുന്നു. 'അപമാനവും അവഗണനയും മാത്രമേ ഇവിടെ നിന്നു ലഭിക്കൂ . എന്നിട്ടും അങ്ങ് ഇവിടെത്തന്നെ ഒട്ടി നിന്നു. നോക്കൂ രാജകുമാരാ, യോദ്ധാവെന്ന നിലയിലുള്ള അങ്ങയുടെ ഉണ്മ പോലും ഇവിടെ പരിഹസിക്കപ്പെടുകയാണ്.' എന്ന് തന്റെ മിത്രത്തിന്റെ പഴിയും കുറ്റപ്പെടുത്തലും കൂടിയുണ്ട്.
സങ്കീര്ണമായ മാനസികവ്യഥയിലാണ് നിരമിത്രന് പെട്ടുപോകുന്നത്. വ്യാസമഹാഭാരതകഥയില് അശ്വത്ഥാമാവിന്റെയും മറ്റും ആക്രമണത്തില് പാണ്ഡവപുത്രരോടൊപ്പം ശിഖണ്ഡിയും കൊല്ലപ്പെടുന്നതായിട്ടാണ് രേഖപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. എന്നാല്, പാണ്ഡവപുത്രരെ രക്ഷിക്കാന് കഴിയാതെ അതിനു മൂകസാക്ഷിയാകുന്ന നിരമിത്രനെയാണ് രാജശ്രീ എഴുതുന്നത്. അപമാനത്തില്, കുറ്റപ്പെടുത്തലുകളില്, ആത്മസംഘര്ഷങ്ങളില്, പശ്ചാത്താപങ്ങളില് ജീവിക്കേണ്ടി വരുന്ന നിരമിത്രന്റെ കഥ നമ്മുടെ കാലത്തെ എല്ലാ മൂന്നാംലിംഗമനുഷ്യരുടെയും കഥ ഇതരരൂപങ്ങളില് എഴുതപ്പെട്ടതാണ്. മൂന്നാം ലിംഗത്തിന്റെ മിത്രങ്ങളായി സ്ത്രീകളെയും വനവാസികളായ നാഗന്മാരെയും അവതരിപ്പിക്കുന്ന നോവലിസ്റ്റ് പ്രാന്തവല്കൃതരുടെ ഐക്യത്തെ കുറിച്ചുള്ള സങ്കല്പനം അകക്കാമ്പില് പേറുന്നുണ്ട്.
ചൂഡകന്റെ ആത്രേയകവും അവിടുത്തെ വൈദ്യവ്യവസ്ഥയും ചികിത്സാവിധികളും വര്ണവ്യവസ്ഥയുടെ ചികിത്സാവിധികളുമായി ചേര്ന്ന് സൃഷ്ടിക്കുന്ന വൈരുധ്യങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള പരാമര്ശങ്ങള് നോവലിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു ഭാഗമാണ്. വ്യത്യസ്ത ജ്ഞാനവ്യവസ്ഥകള്ക്കിടയില് സമകാലത്ത് നടക്കുന്ന തര്ക്കങ്ങളിലേക്കും സംവാദങ്ങളിലേക്കും കൂടി അത് കടന്നുനില്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തില് ഇത്തരം ചര്ച്ചകള് ആധുനികവൈദ്യവും ആയുര്വേദവും ഹോമിയോപ്പതിയും ഉള്പ്പെടയുള്ള വൈദ്യജ്ഞാനവ്യവസ്ഥകള്ക്കിടയിലാണല്ലോ മിക്കവാറും നടക്കുന്നത്. വൈദ്യജ്ഞാനവ്യവസ്ഥയുടെ അറിവില് അധികാരം പ്രവര്ത്തിക്കുന്നതിന്റെ നിരവധി പ്രത്യക്ഷങ്ങള് ആഖ്യാനപ്രകരണങ്ങള്ക്കനുസരിച്ച് കഥാകാരി നല്കുന്നു. രാജാധികാരത്തെ നിലനിര്ത്തുന്ന വര്ണവ്യവസ്ഥയുടെ ചികിത്സാവിധികള് മേന്മയുള്ളതാണെന്ന പൊതുബോധം നിലനില്ക്കുന്നു. പക്ഷേ, നിരമിത്രനെ ചികിത്സിക്കാന് ആത്രേയകത്തിന്റെ വിധികളാണ് നല്ലതെന്ന് രാജഭരണത്തിനു തോന്നുന്നുമുണ്ട്.
നിഷിദ്ധചികിത്സകള് എന്നു വിധിക്കപ്പെട്ടവ രാജകുടുംബത്തിനു വേണ്ടി ചെയ്താല് രാജശിക്ഷയില്ല! വനവാസിയുടെ ക്ഷുദ്രവിദ്യകള്ക്ക് വിധിയും പ്രകാരവും നോക്കേണ്ടതില്ല എന്ന രാജവിധിയും ഉണ്ടാകും. ജനങ്ങള്ക്കിടയില് പ്രചരിച്ചിരുന്ന വൈദ്യത്തെയും ചികിത്സാവിധികളെയും കൊട്ടാരത്തിന്റേത് മാത്രമാക്കി മാറ്റുന്ന അധികാരപ്രവര്ത്തനത്തോടുള്ള വിമര്ശനം ഇവിടെയുണ്ട്. 'പാഠഭേദങ്ങളും വ്യാഖ്യാനങ്ങളും ചമയ്ക്കാന് ഇതിലൊക്കെ സാമാന്യജ്ഞാനമെങ്കിലും നേടിയിട്ടുണ്ടോ?' എന്ന് ബലനോടു ചോദിക്കുന്ന രാജഗുരു തന്റെ ബ്രാഹ്മണാധികാരത്തില് മാത്രമല്ല വര്ണവ്യവസ്ഥയുടെ അറിവിന്റെ സന്ദേഹമില്ലാത്ത ആധികാരികതയിലുമാണ് നില്ക്കുന്നത്. എന്നാല്, ആത്രേയകമോ? തങ്ങളുടെ ചികിത്സാവിധികളെ സ്വയം വിമര്ശനപരമായി നോക്കുകയും പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് അവരുടെ രീതി. ചൂഡകന് പറയുന്നു: 'നമ്മുടെ രീതികള് പലതും മറ്റുള്ളവരെ പ്രത്യേകിച്ചും മറ്റു ചികിത്സകരെ പോലും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ളതാണ്... അറിവില് കുറവും കൂടുതലുമുണ്ടാകാം. പക്ഷേ, നല്ലതും ചീത്തയുമില്ല. അതു സ്വീകരിക്കുന്നവരാണ് അതിനെ വേര്തിരിക്കുന്നത്... ലോകത്തില് സംസ്കരിച്ചതും അല്ലാത്തതുമായ അറിവുകളുണ്ടല്ലോ? പാത്രത്തിനു യോജിച്ച വിധം അറിവുകളെ സംസ്കരിക്കുന്നവരാണ് ഗുരുക്കന്മാര്. അതില് രീതിഭേദങ്ങളേയുള്ളൂ. വലിപ്പചെറുപ്പങ്ങളില്ല. 'അറിവിന് വര്ണഭേദമില്ല എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നതുകൊണ്ട് നാഗര്ക്ക് എല്ലാം സ്വീകാര്യമാണെന്നു പറയുന്ന മറ്റൊരു സന്ദര്ഭവുമുണ്ട്.
ഉത്തരാധുനികതയുടെ ആപേക്ഷികവാദത്തില് നിന്നുകൊണ്ടുള്ള പ്രശ്നീകരണങ്ങളാണ് എഴുത്തുകാരി ഉയര്ത്തുന്നതെന്ന് ഇവിടെ ആരോപിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. എന്നാല്, വൈദ്യജ്ഞാനവ്യവസ്ഥകള്ക്കിടയില് മദ്ധ്യമാര്ഗ്ഗങ്ങളുണ്ടെന്ന കാര്യം മറന്നുപോകരുതാത്തതാണ്. വ്യത്യസ്ത ജ്ഞാനവ്യവസ്ഥകള്ക്ക് ഒരു ജനാധിപത്യസമൂഹത്തില് എങ്ങനെ ഒരുമിച്ചു നിന്നു പ്രവര്ത്തിക്കാന് കഴിയും എന്ന ആലോചനയിലേക്കു കൂടി ചൂഡകന്റെയും ഇളയുടെയും കഥകളിലൂടെ കഥാകാരി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന പ്രശ്നീകരണങ്ങളെ നയിക്കാന് കഴിയും. ഇത്തരം സംവാദങ്ങള്ക്കു കൂടി ബാധകമാകുന്ന ചില വാക്യങ്ങള് ഇളയുടെ വാക്കുകളായി നോവലില് എഴുതപ്പെടുന്നു 'എല്ലാ ചോദ്യങ്ങളും ചോദ്യങ്ങളല്ല. പലപ്പോഴും മുന്വിധികളോ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന മറുപടികളോ ആവും ചോദ്യങ്ങളായി വരിക. എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങളെയും നേരിടുന്നത് എല്ലായ്പോഴും ബുദ്ധിയല്ല. അത് ചികിത്സയിലും യുദ്ധത്തിലും ഒരു പോലെയാണ്.' എന്നാല്, ഉചിതരായ ശിഷ്യരെ കിട്ടിയാല് പകര്ന്നു കൊടുക്കുമോ? എന്ന ചോദ്യത്തിന് 'ഇല്ല' എന്നു മറുപടി പറയുന്നത് വിജ്ഞാനത്തോടു സ്വീകരിക്കേണ്ട ഉചിത സമീപനമല്ല. നിഷിദ്ധമായ ചികിത്സാവിധികള് പോലും വേണ്ടത്ര നിര്ദേശങ്ങളോടെ ഭാവി തലമുറയുടെ അറിവിനും പരീക്ഷണങ്ങള്ക്കുമായി പകര്ന്നു നല്കുന്നതോ സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതോ ആയിരിക്കാം മെച്ചപ്പെട്ട സമീപനം.
മഹാഭാരതകഥയിലെ പാഞ്ചാലരാജ്യത്തിന്റെ കഥയെ പുനര്രചിക്കുന്ന എഴുത്തുകാരി ജ്ഞാനരൂപീകരണത്തെ കുറിച്ചുള്ള പുത്തന് ധാരണകളുടെയും തന്റെ ജീവിതദര്ശനത്തിന്റെയും അടിത്തറയില് ഇന്ത്യയുടെ പ്രാചീനചരിത്രത്തിനു നല്കുന്ന സവിശേഷമായ വ്യാഖ്യാനം ഈ നോവലിന്റെ വലിയൊരു നേട്ടമാണെന്നു പറയണം. അതു വര്ണവ്യവസ്ഥയുടെയും ദൂഷിതമായ അധികാരത്തിന്റെയും വിമര്ശനമായി മാറിത്തീരുന്നുമുണ്ട്. ആത്രേയകത്തെ നാഗന്മാരുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതു സവിശേഷമായ ചരിത്രവ്യാഖ്യാനത്തില് ഊന്നിക്കൊണ്ടാണ്. വൈദ്യവൃത്തിയില് സഹായിയായ ബലനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ അശ്വസേനനും മറ്റും നാഗന്മാരാണെന്നു നമുക്കു ബോധ്യപ്പെടുന്നത് ഖാണ്ഡവ വനദാഹത്തിന്റെ സന്ദര്ഭത്തെ മുന്നിര്ത്തിയാണ്. നിരമിത്രന്റെ ശസ്ത്രവിദ്യാശേഷിയെ നന്നായി തെളിയിച്ചു കാണിക്കുന്ന സന്ദര്ഭമാണിത്. അയാള് ശസ്ത്രവിദ്യകൊണ്ട് ഭൂഗര്ഭജലത്തെ ഉയര്ത്തി മഴ പെയ്യിച്ച് കാട്ടുതീയെ തടയുന്നു. മുന്നേ പറഞ്ഞതു പോലെ നാഗന്മാര് പാണ്ഡവന്മാര്ക്കു ശത്രുക്കളായിരുന്നു.
കാടിനു തീയിടുമ്പോള് പുറത്തേക്കോടിയ നാഗങ്ങളെപോലും അര്ജ്ജുനന് വീണ്ടും തീയിലേക്ക് പിടിച്ചിട്ടതായി കഥകളുണ്ടല്ലോ? അര്ജ്ജുനന് ഞങ്ങള്ക്കു വംശഘാതകനാണെന്ന് അശ്വസേനന് പറയുന്നുണ്ട്. 'ചുരുങ്ങിച്ചുരുങ്ങി ഞങ്ങള് ഒരു പിടിയായി മാറി. ഞങ്ങള്ക്ക് കുലചിഹ്നം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നു. മായാവിദ്യകളും മരുന്നുകളും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നു. തിരിച്ചറിയാനുപകരിക്കുന്ന അടയാളങ്ങളൊക്കെ മറച്ചുവെച്ചാണ് ഞങ്ങളില് അവശേഷിക്കുന്നവര് പലയിടങ്ങളിലും പിടിച്ചുനില്ക്കുന്നത്.' നിരമിത്രന്റെ മുന്നില് ഒരു നാഗം പാറയില് തലതല്ലി ചാകാന് ശ്രമിക്കുന്നതും അയാള് നാഗത്തെ പിന്തിരിപ്പിക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നതുമായ രംഗം മഹാഭാരതകാലയളവിലെ വനവാസികളുടെ സത്യദീക്ഷയുടെയും ജീവിതത്തിന്റെയും ചിത്രണമായി വായിക്കാം.
വനവാസത്തിനിടയില് പാണ്ഡവര് നാഗന്മാരെ വേട്ടയാടുന്നതിനെയും നോവല് പരാമര്ശിക്കുന്നു. അര്ജ്ജുനന് ഉലൂപിയെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതു പോലും നാഗന്മാരെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യാനുള്ള തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നു വ്യാഖ്യാനിക്കാവുന്ന അവസ്ഥകളുണ്ട്. ഇതിനായി ഇരാവാനെ കുറിച്ചുള്ള വ്യാസകഥാഭാഷ്യത്തിനു പകരം പെരുന്തേവനരുടെ മഹാഭാരതഭാഷ്യത്തെയാണ് രാജശ്രീ സ്വീകരിക്കുന്നത്. സ്ത്രീകളെ അപമാനിച്ചുവെന്നു പറഞ്ഞ് പാണ്ഡവര് നാഗന്മാരെ തിരഞ്ഞുപിടിച്ചു കൊന്നതിനെ കുറിച്ചും അരക്കില്ലത്തില് നിന്നും അവര് രക്ഷപ്പെടുമ്പോള് നാഗന്മാരായ അഞ്ചു കുഞ്ഞുങ്ങളെയും അവരുടെ അമ്മയെയും ജീവനോടെ തീയിട്ടു ദഹിപ്പിച്ചതിനെ കുറിച്ചും അയാള് പറയുന്നു. കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തില് പാണ്ഡവപക്ഷത്ത് യുദ്ധം ചെയ്ത ഘടോല്ക്കചന് വീണയുടനെ പാണ്ഡവസേന അവരുടെ കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന മറ്റു നാഗമിത്രങ്ങളെ ആക്രമിക്കുന്നത് മരണത്തിന് മുന്നേയുള്ള അവസാനകാഴ്ചയായി അയാള്ക്ക് കാണേണ്ടി വരുന്നുണ്ട്. അതു യുദ്ധതന്ത്രമാണെന്നു ധൃഷ്ടന് അലറുന്നത് കേള്ക്കുന്നു.
ആര്യവംശമഹിമയുടെയും വര്ണവ്യവസ്ഥയുടെയും പക്ഷമായിരുന്ന പാണ്ഡവര് തദ്ദേശീയരായ നാഗന്മാര്ക്കെതിരെ അവസരങ്ങള്ക്കനുസരിച്ച് നേരിട്ടും തന്ത്രങ്ങളിലൂടെയും നിലകൊണ്ടതിന്റെ കഥാവ്യാഖ്യാനങ്ങളാണ് രാജശ്രീ എഴുതുന്നത്. ചിലപ്പോള് മാംഗല്യം, ചിലപ്പോള് കൂട്ടക്കൊല, ചിലപ്പോള് സ്വന്തം മുന്നണിയിലൊപ്പം നിന്നു യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവരെ പോലും ആക്രമിക്കുന്നു! ആര്യവംശജര് തദ്ദേശീയരെ തകര്ക്കാന് ഉപയോഗിച്ച തന്ത്രങ്ങള്! വര്ണശുദ്ധിയെ മുറുകെ പിടിക്കുകയും വര്ണാചാരങ്ങളെ കുറിച്ച് പേര്ത്തും പേര്ത്തും പറയുകയും ചെയ്യുന്നവര് തന്നെ തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങള്ക്കും താല്പര്യങ്ങള്ക്കും അനുസരിച്ച് വിവാഹബന്ധങ്ങളിലേര്പ്പെടുന്നതും സഖ്യങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നതും കാണാം. കുന്തി യാദവസ്ത്രീയാണ്, നാഗന്മാരില് പെട്ടവള്. അവരുടെ ബന്ധുവായ ശ്രീകൃഷ്ണനും യാദവനാണ്. ഇവര് ഇരുവരും വര്ണവ്യവസ്ഥയുടെ വലിയ വക്താക്കളായാണ് മഹാഭാരതകഥയിലും നോവലിലും വരുന്നത്. ശ്രീകൃഷ്ണന് അര്ജ്ജുനന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്തും കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തില് പാണ്ഡവരുടെ ഉപദേശകനുമായിരുന്നു. കാളിയമര്ദനകഥയിലും നാഗന്മാര്ക്കെതിരായ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ശത്രുത കാണാം.
ശ്രീകൃഷ്ണന് ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രനോടു ശത്രുതയുണ്ട്. അര്ജ്ജുനന് ഖാണ്ഡവം കത്തിക്കുന്ന സന്ദര്ഭത്തില് നാഗന്മാര് രക്ഷക്കായി ആശ്രയിക്കുന്നത് ഇന്ദ്രനെയാണ്. ആര്യന്മാരിലും നാഗന്മാരിലും വ്യത്യസ്തമായ ശാക്തികചേരികള് ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കണം. ഇവര്ക്കിടയിലെ ശത്രുതകളും സഖ്യങ്ങളും കേവലമായി വര്ണാദര്ശത്തില് നില്ക്കുന്നതായിരുന്നില്ലെന്നു തന്നെ കാണുകയും വേണം. സമകാലത്തെ ആര്യമഹത്ത്വാകാംക്ഷികള് ചില യാദവരുമായി നിര്മിക്കുന്ന സഖ്യങ്ങളില് ഈ കഥകളുടെ തുടര്ച്ചയുണ്ടോ? മാദ്രത്തിലെ രാജാവ് ശല്യര് നാഗന്മാര് ഉള്പ്പെടെ പ്രജകളുടെ താല്പര്യത്തിനാണ് മുന്തൂക്കം നല്കുന്നതെന്നും അത് വര്ണാശ്രമധര്മം പാലിക്കാത്ത രാജ്യമായി ദൂഷണം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നും നോവലില് പരാമര്ശങ്ങളുണ്ട്. പാണ്ഡവരില് രണ്ടു പേരുടെ അമ്മയായ മാദ്രിയുടെ രാജ്യം യുദ്ധത്തില് കൗരവരോടൊപ്പമായിരുന്നതും കൗരവര് പാണ്ഡവരോളം നാഗന്മാരോടു ശത്രുത കാണിക്കുന്നില്ലെന്ന ചൂഡകന്റെ വാക്കുകളും കാണുക. നാഗന്മാര്ക്കെതിരെ നിരന്തരം ആക്രമണങ്ങള് നടത്തിയ പാണ്ഡവരുടെ ആര്യസംസ്കൃതി മഹാഭാരതയുദ്ധത്തിനു ശേഷമുള്ള ശതകങ്ങളില് അപചയിക്കുന്നുവെന്നാണ് ചരിത്രവും കഥകളും പറയുന്നത്.
വര്ണവ്യവസ്ഥക്ക് കീഴ്പ്പെട്ട് ജീവിച്ച പാണ്ഡവരുടെ നാഗന്മാരോടുള്ള ശത്രുതയുടെ കഥ ഡോ. നവാല് വിയോഗിയെ പോലുള്ളവര് ചരിത്രപരമായി വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. തക്ഷകനാഗങ്ങളുടെ പേര് പാണ്ഡവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെന്ന നിലയ്ക്കാണ് മഹാഭാരതത്തില് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതുന്നു. അര്ജ്ജുനന് നടത്തിയ ഖാണ്ഡവദാഹത്തിന്റെയും നാഗന്മാരുടെ കൂട്ടക്കൊലയുടെയും ക്രൂരതയ്ക്കു മുന്നില് പില്ക്കാലത്തെ മുഹമ്മദുദ് ഗസ്നിയുടെ ആക്രമണത്തിന്റെ ക്രൂരത നിസ്സാരമാണെന്ന് ഈ ചരിത്രകാരന് പറയുന്നു. തക്ഷശില തക്ഷകന്മാരുടെ പഴയ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. ഇവര് അസീറിയയില് നിന്നും വന്ന അസുരന്മാരായിരിക്കണം. ദേവാസുരയുദ്ധങ്ങള് ആര്യ-നാഗയുദ്ധങ്ങളായിരിക്കണം. മഹാഭാരതകഥയുടെ കാലം ബിസി 950-ന് അടുത്തായിരിക്കണമെന്ന് നിരൂപിക്കുന്ന ഡോ. വിയോഗി പാണ്ഡവപൗത്രന്മാരില് അവശേഷിച്ച പരീക്ഷിത്തിനെ (ഉത്തരയുടെയും അഭിമന്യുവിന്റെയും പുത്രന്) തക്ഷകന് വധിക്കുന്ന കഥയെ പരാമര്ശിക്കുന്നുണ്ട്.
പരീക്ഷിത്തിന്റെ പുത്രനായ ജനമേജയനും നാഗന്മാരുമായി ദീര്ഘകാലം യുദ്ധം നടത്തി. സര്പ്പസത്രത്തിലൂടെ അനേകം നാഗങ്ങളുമായി ഒരു ഉടമ്പടിയുണ്ടാക്കി (സര്പ്പസത്രത്തില് അനേകം നാഗങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ചുവെന്ന ഒരു വ്യത്യസ്തഭാഷ്യവുമുണ്ട്) എന്ന കഥയും പാണ്ഡവ-നാഗയുദ്ധത്തിന്റെ, ഒരു ചരിത്രവസ്തുതയുടെ, അന്യാപദേശരൂപത്തിലുള്ള മഹാഭാരതചിത്രണമാണെന്ന് ടോഡ് ജെയിംസിനെ ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് വിയോഗി പറയുന്നു. ബി.സി 800-നോട് അടുത്തു ഗംഗാനദിയിലുണ്ടായ വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കത്തില് ഹസ്തിനപുരം നശിക്കുകയും പാണ്ഡവര് അവിടംവിട്ടു പോകുകയും പിന്നീട് ഈ പ്രദേശം നാഗന്മാരുടെ അധീനതയില് വരികയും ചെയ്തു. വൈദികസംസ്കാരം നാശോന്മുഖമാകുകയും നാഗസംസ്കാരം (പാര്ശ്വനാഥന്റെ ശ്രമണസംസ്കാരം) ഇക്കാലത്ത് ശക്തിയാര്ജ്ജിക്കുകയും ചെയ്തു.
ചിന്തയ്ക്കും വീണ്ടുവിചാരത്തിനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന, മനസ്സിനെ ദര്ശനങ്ങളുടെ തര്ക്കഭൂമിയാക്കുന്ന ചില വാക്യങ്ങള് നോവലില് നിന്നും ഉദ്ധരിക്കട്ടെ:
'ജയിക്കാന് ഭയമാകുന്നു. ശരിക്കും ആരുടെ ഭാഗത്താണ് സത്യമെന്ന ചോദ്യത്തിനു മുന്നില് എനിക്ക് ഉയിര് നഷ്ടപ്പെട്ടു പോകുന്നു.'
'എന്തുകൊണ്ടാണ് ഞാന് അങ്ങയെ അപകടപ്പെടുത്തുമെന്നു ഭയക്കുന്നത്? രൂപം കണ്ടിട്ടാണോ? അതുവെച്ച് ഒരാളെ എങ്ങനെ വിലയിരുത്താനാകും?'
'സന്ദര്ഭമനുസരിച്ച് മാത്രമാണ് ഓരോ അനുഭവവും ഗൗരവമുള്ളതാകുന്നത്.'
'ഉല്ക്കര്ഷേച്ഛയില്ലാത്ത മനുഷ്യര് എത്ര ആദര്ശശാലികളെന്നാലും ജഡതുല്യരാണ്.'
'ബലത്തെയും ബുദ്ധിയെയും തോല്പ്പിക്കാം. വാത്സല്യത്തെ അത്ര എളുപ്പമല്ല.'
'നിഴലിനെയും നിശ്വാസത്തെയും ഭയന്നും അവിശ്വസിച്ചുമുള്ള ജീവിതം മനുഷ്യനെ കൃമിയാക്കി മാറ്റും.'
'ഭയം പലപ്പോഴും വിവേകത്തിന്റെ ഞാണൊലി കൂടിയാണ്. ഏറിയാല് ഭയമെന്നല്ല എന്തും അപഹാസ്യം തന്നെയാണു താനും.'
'ജീവി അതിന്റെ ശരീരത്തോടോ മനസ്സിനോടോ വേറിട്ടു കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുണ്ടോ?'
'അപമാനത്തിനു പ്രതിക്രിയയില്ല.'
'എത്ര പ്രിയപ്പെട്ടവരില് നിന്നായാലും ആനന്ദമേ സ്വീകരിക്കാവൂ. അവരില് നിന്നുള്ള അപമാനവും പീഡകളും മുഷിഞ്ഞ വസ്ത്രം പോലെയോ അശുദ്ധമായ ഭക്ഷണം പോലെയോ കരുതി ഉപേക്ഷിക്കണം.'
'പരാജയപ്പെട്ടതായി അന്യര് മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴാണ് നമ്മുടെ പരാജയം പൂര്ണമാകുന്നത്.'
'ജീവദായിനിയായ ജലത്തിനും തൊണ്ടയില് തങ്ങി മനുഷ്യരെ കൊന്നുകളയാന് പറ്റും.'
'നിസ്സഹായതയുടെ പടുകുഴിയില് വീഴുമ്പോള് സഹായം കിട്ടിയവരാണ് ജീവിതത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം സമ്പൂര്ണമായി മനസ്സിലാക്കുക.'
സാഹിത്യരചനയില് മനുഷ്യന് സ്ത്രീയായിത്തീരണമെന്ന് തത്ത്വചിന്തകനായ ദെല്യൂസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ട്. എഴുത്താള് പച്ചക്കറിയോ വൃക്ഷമോ പുലിയോ കണികയോ ആയിത്തീരണമെന്നു കൂടി അദ്ദേഹം പറയുന്നു. ആയിത്തീരല് എതിര്ദിശയില് സംഭവിക്കരുതെന്നു ദെല്യൂസ് കരുതുന്നു. പുരുഷന് ആധിപത്യത്തിന്റെയും അധികാരത്തിന്റെയും രൂപമായി സ്വയം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനാല് ആയിത്തീരലിന്റെ പ്രക്രിയയില് ആരും പുരുഷനായിത്തീരേണ്ടതില്ല. സ്ത്രീക്കും മൃഗത്തിനും തന്മാത്രയ്ക്കും അതിന്റെ ഔപചാരിക രൂപീകരണത്തെ കടന്നുപോകുന്ന ഘടകങ്ങളുണ്ട്. മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതില് ലജ്ജിക്കുന്നുവെന്നതാണോ എഴുതുന്നതിന്റെ നല്ല കാരണം എന്ന ചോദ്യം ദെല്യൂസ് ഉയര്ത്തുന്നു.
ലോകത്തിന്റെ അധികാരിയായി മാറിയ മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതില് ലജ്ജിക്കണമെന്ന് ദെല്യൂസിന്റെ വാക്കുകള് വ്യഞ്ജിപ്പിക്കുന്നു. എഴുതുന്ന സ്ത്രീയും ആയിത്തീരുന്ന സ്ത്രീയായി മാറേണ്ടതുണ്ട്. സ്ത്രീ അവളുടേതെന്നു സ്വയം നിനയ്ക്കുന്ന അവസ്ഥയുമായി ഈ ആയിത്തീരുന്ന സ്ത്രീക്ക് ബന്ധമില്ല. ആയിത്തീരലെന്നത് ഏതെങ്കിലും രൂപത്തെ കേവലരൂപമായി കൈവരിക്കലല്ല, അതിനു സമീപസ്ഥമായ അവസ്ഥയില് ആയിരിക്കലാണ്. അതില് അനിശ്ചിതത്വമുണ്ട്.
'ജീവിതത്തിന്റെ സൗന്ദര്യമെന്താണ്?
അനിശ്ചിതത്വം.'
സ്ത്രീയോ മൃഗമോ തന്മാത്രയോ ആയിത്തീരാനുള്ള ബദല് പാതകള്ക്കു വേണ്ടി എഴുത്തുകാരന്റെ ഭാഷ അര്പ്പിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ദെല്യൂസ് ഉറച്ചു വിശ്വസിക്കുന്നു. ഭാഷയിലും നേര്രേഖകളില്ല. വ്യത്യസ്തമായ ഭാഷാശൈലികള് ബദല് പാതകളാണ്. ഈ നോവല് രചനയില് രാജശ്രീ സ്വയം ആയിത്തീരേണ്ട സ്ത്രീയാകുന്നുണ്ട്. കാടോ വനവാസിയോ ആയിത്തീരുന്നുണ്ട്. മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതില് ലജ്ജിക്കുന്നുണ്ട്. അത് എഴുത്തിന്റെ സാഫല്യമായി നാം വായനക്കാര് അനുഭവിക്കുന്നുണ്ട്.
.......
അവലംബം:
1. ആത്രേയകം -ആര്. രാജശ്രീ, മാതൃഭൂമി ബുക്സ്, കോഴിക്കോട്, 2024
2. മഹാഭാരതം : ഒരു സ്വതന്ത്ര സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയര് - കെ.സി.നാരായണന്, ഡിസി ബുക്സ്, കോട്ടയം, 2021
3. മഹാഭാരതം : സാംസ്കാരികചരിത്രം - സുനില് പി ഇളയിടം, ഡിസി ബുക്സ്, കോട്ടയം, 2000
4. ശിഖണ്ഡിനി - ഷീജ വക്കം, ഡി സി ബുക്സ്, കോട്ടയം, 2021
5. ഭാരതപര്യടനം - കുട്ടിക്കൃഷ്ണമാരാര്, മാരാര് സാഹിത്യപ്രകാശം, കോഴിക്കോട്, 1983
6. കല്യാണിയെന്നും ദാക്ഷായണിയെന്നും പേരുള്ള രണ്ടു സ്ത്രീകളുടെ കത - ആര്. രാജശ്രീ, മാതൃഭൂമി ബുക്സ്, കോഴിക്കോട്.
7. Shikhandi And other tales they don't tell you. - Devadutt Pattanaik, Penguin books, Kindle Edition
8. Shikhandini : Warrior Princess of the Mahabharatha - Aswini Shenoy, 2019 Kindle Edition
9. Indian Serpent Lore - Or The Nagas in Hindu Legend And Art - J.PH.Vogel, Asian Educational Services, New Delhi, 1995
10. Nagas : The Ancient Rulers of India Their Origin And History - Dr. Naval Viyugi, Originals, New Delhi, 2002
11. Gender and Narrative in Mahabharata - Ed. Simon Brodbeck &Brian Black, Routledge, London, Taylor and Francis E-Library,2007
Content Highlights: Book review of R. Rajasree's novel Athreyakam
Published: 03 Sept 2024, 03:00 pm IST
Related Topics
Disclaimer: Kindly avoid objectionable, derogatory, unlawful and lewd comments, while responding to reports. Such comments are punishable under cyber laws. Please keep away from personal attacks. The opinions expressed here are the personal opinions of readers and not that of Mathrubhumi.
Most Commented