പ്രതിരോധം അപൂര്‍ണനാക്കിയൊരാള്‍; മി. പെർഫെക്ട് 'ഇംപെർഫെക്ട്' എഴുതുമ്പോൾ

Photo: Getty Images

ഹൈസ്‌കൂള്‍ ക്ലാസുകളില്‍ പഠിക്കുമ്പോഴുള്ള ഒരു സംഭവം സഞ്ജയ് ആത്മകഥയില്‍ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. മുംബൈയിലെ ഒരു മൈതാനത്ത് സഞ്ജയ് പരിശീലനം നടത്തുകയാണ്. അപ്പോള്‍ ഒരു കുട്ടി വന്നു പറഞ്ഞു. സുനില്‍ ഗാവസ്‌ക്കര്‍ നിന്നെ അന്വേഷിക്കുന്നു. ചെന്നു നോക്കുമ്പോള്‍ ഒരു മരച്ചുവട്ടില്‍ ഗാവസ്‌ക്കര്‍ പുതിയൊരു ക്രിക്കറ്റ് ബാറ്റുമായി നില്‍ക്കുന്നു. സഞ്ജയിന്‌ ഒരു ബാറ്റ് കൊണ്ടുവരണമെന്ന് വിദേശ പര്യടനത്തിനുമുമ്പ് വിജയ് മഞ്ജരേക്കര്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. അതുമായെത്തിയതാണ് അദ്ദേഹം. സഞ്ജയ് പറയുന്നു. ഗാവസ്‌ക്കര്‍ ബാറ്റുകൊണ്ടുവന്നെന്നു മാത്രമല്ല. അദ്ദേഹം നേരിട്ടെത്തി എനിക്ക് നല്‍കുകയും ചെയ്തു. ആരുടെയെങ്കിലും കൈവശം അത് കൊടുത്തയക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ. പക്ഷേ, തിരക്കിനിടയില്‍ സമയം കണ്ടെത്തി ഞാന്‍ പരിശീലിക്കുന്നിടത്തെത്തി ബാറ്റ് തന്നതിലൂടെ അദ്ദഹം മറ്റു  ചില മൂല്യങ്ങള്‍കൂടി വെളിപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. (1980-കളുടെ തുടക്കമാണ് സംഭവം. അന്ന് അമിതാഭ് ബച്ചനെപ്പോലെ തന്നെ പ്രശസ്തിയില്‍ നില്‍ക്കുന്നയാളാണ് ഗാവസ്‌ക്കറെന്നും സഞ്ജയ് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്).

ഇന്ത്യന്‍ ക്രിക്കറ്റ് താരങ്ങളും വിദേശ താരങ്ങളുമൊക്കെ ഏറെ ആദരിച്ചിരുന്ന താരമായിരുന്നു വിജയ് മഞ്ജരേക്കര്‍. ഇന്ത്യയ്ക്കുവേണ്ടി 53 ടെസ്റ്റുകള്‍ കളിച്ച അദ്ദേഹം 39.12 ശരാശരിയില്‍ 3,208 റണ്‍സും നേടി. തന്റെ കാലത്ത് വിശേഷ പ്രകടനം നടത്തിയ ഒരു ബാറ്റ്സ്മാന്‍. ക്രിക്കറ്റ് കളിച്ച് സമ്പാദിച്ചയാളല്ല അദ്ദേഹം. ക്രിക്കറ്റില്‍നിന്ന് വിരമിച്ചതിനുശേഷം അദ്ദേഹം എയര്‍ ഇന്ത്യയിലെ ജോലിയും ഉപേക്ഷിച്ചു. സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി മോശമായതോടെ സഞ്ജയിന്റെ അമ്മയ്ക്ക് വീണ്ടും ജോലിക്കുപോകേണ്ടതായി വന്നു.

മഹാദേഷ്യക്കാരനായിരുന്നു വിജയ് മഞ്ജരേക്കര്‍. കഴിയുന്നതും അച്ഛന്റെ കണ്ണില്‍പ്പെടാതെ മാറിനില്‍ക്കുകയെന്നതായിരുന്നു കുട്ടിക്കാലത്ത് സഞ്ജയിന്റെ തന്ത്രം. രണ്ടു സഹോദരിമാര്‍ക്കും അച്ഛനെ പേടിയായിരുന്നു. തന്റെ ബാറ്റിങ് ശൈലിയെയും ഇത് സ്വാധീനിച്ചിരിക്കാമെന്ന് സഞ്ജയ് പറയുന്നു. റിസ്‌ക്കൊന്നുമെടുക്കാത്ത പ്രതിരോധാത്മക ശൈലിക്ക് സഞ്ജയ് ഒരു കാരണമായി  പറയുന്നത് അച്ഛനോടുള്ള പേടിയാണ്. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും മകന്‍ ഒരു നാള്‍ ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്ററായി തീരുമെന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. സഞ്ജയിന്റെ 18-ാം വയസ്സില്‍ വിജയ് മഞ്ജരേക്കര്‍ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. പക്ഷേ, അച്ഛന്റെ വിശ്വാസം കാക്കാന്‍ സഞ്ജയിക്കായി. ക്രിക്കറ്റ് ലോകം ശ്രദ്ധിച്ച ഒരു വരവായിരുന്നു സഞ്ജയുടേത്.

വെസ്റ്റിന്‍ഡീസിനെതിരേ ഡല്‍ഹിയിലായിരുന്നു അരങ്ങേറ്റം. അധികം റണ്‍സ് നേടാനായില്ലെങ്കിലും വെസ്റ്റിന്‍ഡീസ് പേസ് ബൗളിങിനെതിരായ പ്രകടനം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. വൈകാതെ വെസ്റ്റിന്‍ഡീസിലെയും പാകിസ്താനിലെയും രണ്ട് എവേ ടൂറുകളിലെ പ്രകടനത്തോടെ സഞ്ജയ്  അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റില്‍ തന്റേതായ സ്ഥാനമുറപ്പിച്ചു. വെസ്റ്റിന്‍ഡീസ് പര്യടനത്തിനിടെ  ഇതിഹാസ താരങ്ങളായ ജെഫ് ഡുജോണും ഡെസ്മണ്ട് ഹെയ്ന്‍സും മാല്‍ക്കം മാര്‍ഷലും സാക്ഷാല്‍ വിവിയന്‍ റിച്ചാര്‍ഡ്സുമൊക്കെ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റില്‍ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച് അധിക നാളുകളായിട്ടില്ലാത്ത തനിക്ക് നല്‍കിയ നിര്‍ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളുമൊക്കെ സഞ്ജയ് വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. പാകിസ്താന്‍ പര്യടനത്തിനുശേഷം സാക്ഷാല്‍ ഇമ്രാന്‍ ഖാന്‍ സഞ്ജയുടെ മെന്ററായി മാറുന്നു. അക്കാലത്തെ താരങ്ങള്‍ എതിരാളികള്‍ക്കു പോലും കളിമെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള നിര്‍ദേശങ്ങള്‍ നല്‍കിയിരുന്നു. ക്രിക്കറ്റ് എന്ന കളിയോടുള്ള ഇഷ്ടമാണ് ഇതിന്റെ കാരണം.

Photo: twitter.com/

1991-92ലെ  ഓസ്ട്രേലിയന്‍ പര്യടനത്തെ തുടര്‍ന്ന് കരിയറിലെ വീഴ്ചയും പിന്നീട് ഇന്ത്യന്‍ ടീമില്‍ സ്ഥാനമുറപ്പിക്കാനായി നടത്തിയ പോരാട്ടങ്ങളും സഞ്ജയ് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഓസ്ട്രേലിയന്‍ പര്യടനത്തില്‍ ആറു തവണയാണ് അദ്ദേഹം റണ്ണൗട്ട് ആയത്. ഫിറ്റ്നസ് ഇല്ലാത്തതായിരുന്നു ഇതിന് കാരണമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. മുംബൈ ടീമില്‍ ബാറ്റിങ് ടെക്നിക്കുകള്‍ക്കാണ് പ്രാധാന്യം. ഫിറ്റ്നസിന് അവര്‍ അത്ര പ്രാമുഖ്യം നല്‍കിയില്ല. ഫിറ്റ്നസില്‍ ശ്രദ്ധിക്കാത്തതിന്റെ വിഷമം പിന്നീടാണ് മനസ്സിലാകുന്നത്.

സാങ്കേതികത്വത്തിന്റെയും പ്രതിരോധത്തിന്റെയും കാര്യത്തില്‍ തന്റെ പിന്‍ഗാമിയായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന രാഹുല്‍ ദ്രാവിഡും താനുമായുള്ള വ്യത്യാസവും സഞ്ജയ് പറയുന്നുണ്ട്. താന്‍ രണ്ടര മണിക്കൂര്‍ ക്രീസില്‍ നിന്ന് 30 റണ്‍സുമായി പുറത്താകാതെ നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ അതേ രണ്ടര മണിക്കൂര്‍ കൊണ്ട് അര്‍ധ സെഞ്ചുറിക്കപ്പുറം കടക്കാന്‍ ദ്രാവിഡിന് സാധിക്കുന്നു. പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തില്‍ വേണ്ട നിര്‍ദേശങ്ങള്‍ തരാന്‍ ഇന്നത്തെ താരങ്ങള്‍ക്കുള്ളതുപോലെ ഒരു ബാറ്റിങ് കോച്ച് ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ അപൂര്‍ണമായ ഒരു ഗാനം പോലെ തന്റെ കരിയര്‍ അവസാനിക്കില്ലായിരുന്നുവെന്നും സഞ്ജയ്  എഴുതുന്നു. കരിയറിലെ പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളില്‍ ക്രീസില്‍നിന്ന് രണ്ടും മൂന്നു മണിക്കൂര്‍ പന്ത് പ്രതിരോധിച്ചെങ്കിലും ഇതൊന്നും സിംഗിളുകളായി മാറ്റാന്‍ കഴിയാതെ പോയി. പ്രതിരോധത്തിന്റെ മാസ്മരികതയില്‍ മയങ്ങി നില്‍ക്കാതെ ഇത്തരം പന്തുകളില്‍ സിംഗിളിനു ശ്രമിക്കണമെന്ന ഉപദേശം അന്ന് ആരെങ്കിലും നല്‍കിയിരുന്നെങ്കില്‍ കരിയര്‍ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാന്‍ സാധിച്ചിരുന്നേനെയെന്നും സഞ്ജയ് വിവരിക്കുന്നു. സഞ്ജയിനെ 'മിസ്റ്റര്‍ പെര്‍ഫെക്ട്,' 'മിസ്റ്റര്‍ ഡിഫറന്റ്' തുടങ്ങിയ പേരുകളിലാണ് സച്ചിന്‍ തെണ്ടുല്‍ക്കര്‍ തമാശ കലര്‍ത്തി വിളിച്ചിരുന്നത്. അത്രയ്ക്ക് പൂര്‍ണതയ്ക്കായിട്ടായിരുന്നു ക്രീസില്‍ നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ സഞ്ജയിന്റെ ശ്രമം.

മുംബൈ ടീമില്‍നിന്ന് ഇന്ത്യന്‍ ടീമിലെത്തിയപ്പോഴത്തെ വ്യത്യാസവും സഞ്ജയ് വരച്ചിടുന്നുണ്ട്. മുംബൈ ഒരു കുടുംബമായിരുന്നെങ്കില്‍ ഇന്ത്യന്‍ ടീം ഒറ്റപ്പെട്ട ഓരോ തുരുത്തുകളായിരുന്നു. അടുത്ത ടെസ്റ്റില്‍ ടീമില്‍ സ്ഥാനം നിലനിര്‍ത്തണമെന്നു മാത്രമായിരുന്നു പലരുടെയും മുമ്പിലുള്ള ലക്ഷ്യം. പേസ് ബൗളിങ്ങിനെ പേടിച്ച് പല പ്രമുഖ ബാറ്റ്സ്മാന്‍മാരും ഓപ്പണിങ് സ്ലോട്ടുകളില്‍നിന്ന് മാറിനിന്നതും മനോജ് പ്രഭാകറിനെപ്പോലുള്ള ധീരന്‍മാര്‍ ഓപ്പണിങിനിറങ്ങിയതുമൊക്കെ പുസ്തകത്തില്‍ വിശദമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇമ്രാന്‍ ഖാനെപ്പോലെ താരങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്ന ഒരു ക്യാപ്റ്റന്‍ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ സഞ്ജയുടെ ടെസ്റ്റ് കരിയര്‍ രക്ഷപ്പെട്ടേനെയെന്ന് മുന്‍ പാകിസ്താന്‍ താരം റമീസ് രാജ ഒരു സംഭാഷണത്തില്‍ പറഞ്ഞതും താരം  എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

1996 ലോകകപ്പില്‍ ശ്രീലങ്കയ്ക്കെതിരായ സെമിഫൈനല്‍ മത്സരം അടിയറവു വയ്ക്കേണ്ടി വന്നതിനെക്കുറിച്ചും മഞ്ജരേക്കര്‍ വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ആദ്യം ഫീല്‍ഡ് ചെയ്യാന്‍ തീരുമാനിച്ചതാണ് തോല്‍വിക്കു കാരണമെന്ന ആരോപണം അക്കാലത്തുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, ശ്രീലങ്കയുടെ വെടിക്കെട്ട് ഓപ്പണര്‍മാരായ  സനത് ജയസൂര്യയേയും രമേഷ് കാലുവിതരണയേയും ആദ്യ ഓവറുകളില്‍ തന്നെ പുറത്താക്കിയതോടെ ഇന്ത്യക്ക് കളിയുടെ പ്ലോട്ട് നഷ്ടമായിപ്പോയെന്ന് സഞ്ജയ് പറയുന്നു. ഇവരുടെ ആക്രമണ ബാറ്റിങിനെതിരെയാണ് ഇന്ത്യ തന്ത്രങ്ങള്‍ മെനഞ്ഞത്. ആദ്യം തന്നെ ഇവര്‍ പുറത്തായതോടെ പുതിയ തന്ത്രങ്ങള്‍ ആവിഷ്‌കരിക്കാന്‍ ആയില്ല. ഫൈനലിനു മുമ്പത്തെ ഫൈനല്‍ എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ച ക്വാര്‍ട്ടറില്‍ പാകിസ്താനെ തോല്‍പ്പിച്ചതോടെ ഇന്ത്യന്‍ താരങ്ങള്‍ ലോകകപ്പ് ജയിച്ച ആവേശത്തിലായിരുന്നു. ആ വിജയത്തിന്റെ ഹാങ് ഓവറില്‍നിന്നു മുക്തരാകാതെയാണ് സെമി ഫൈനലിനിറങ്ങിയത്. സെമിയില്‍ ഇന്ത്യ ബാറ്റ് ചെയ്യുന്നതിനിടെ വളരെ പെട്ടെന്ന് പിച്ചിന്റെ സ്വഭാവം മാറുകയും ബാറ്റിങ് ദുഷ്‌കരമാകുകയും ചെയ്തത് സഞ്ജയ് വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.

1991-92ലെ ഓസ്ട്രേലിയന്‍ പര്യടനത്തിനിടെ എ.ബി.സി, സഞ്ജയുമായി നടത്തിയ അഭിമുഖം കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരാള്‍ പ്രവചനാത്മകതയോടെ പറഞ്ഞു 'ക്രിക്കറ്റില്‍നിന്നു വിരമിച്ചതിനു ശേഷം ഇദ്ദേഹം ഏതു കരിയര്‍ സ്വീകരിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്കുറപ്പുണ്ട്'. സഞ്ജയ് കമന്ററേറ്ററാകുമെന്നായിരുന്നു അയാള്‍ ഉറപ്പിച്ചത്. മുംബൈക്കുവേണ്ടി അവസാന രഞ്ജി ട്രോഫി മത്സരം കളിച്ചതിനുശേഷമുള്ള വിടവാങ്ങല്‍ പ്രസംഗത്തില്‍ അന്നത്തെ മുംബൈ കോച്ച് ബല്‍വീന്ദര്‍ സിങ് സന്ധുവും പ്രവചിച്ചു, സഞ്ജയ് കമന്ററേറ്റാകുമെന്ന്. പ്രവചനങ്ങള്‍ യാഥാര്‍ഥ്യമായി. ഇന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിലെ മുന്‍നിര കമന്ററേറ്റര്‍മാരിലൊരാളായി സഞ്ജയ് തിളങ്ങുകയാണ്. ക്രിക്കറ്റിന്റെ സാങ്കേതികതയെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ പരിഞ്ജാനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശകലനങ്ങളിലുണ്ട്. ക്രിക്കറ്റ് താരമെന്ന നിലയില്‍ തന്റെ പ്രതിഭയോട് നൂറുശതമാനം നീതി പുലര്‍ത്താന്‍ സാഹചര്യങ്ങള്‍ സഞ്ജയെ അനുവദിച്ചില്ലെന്നതാണ് യാഥാര്‍ത്ഥ്യം.

കാവ്യനീതി പോലെ, തന്റെ പ്രതിഭ കമന്ററി രംഗത്ത് പ്രകടിപ്പിക്കാന്‍ സഞ്ജയ്ക്ക് സാധിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബാറ്റിങ് ആസ്വദിച്ചിരുന്നവര്‍ക്ക് ഇപ്പോള്‍ ഓരോ മത്സരത്തിനിടയിലും സഞ്ജയെ കാണുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സന്തോഷം പറഞ്ഞറിയിക്കാനാകില്ല. നന്ദി സഞ്ജയ്, ഇംപെര്‍ഫെക്ടിനും താങ്കളുടെ മത്സരവിശകലനങ്ങള്‍ക്കും. ഒരു മനുഷ്യനോട് എല്ലാക്കാലത്തും ക്രൂരനാകുവാന്‍ കാലത്തിനാകില്ലല്ലോ?