സ്നോ ലോട്ടസ്; ഒരു തേടലിന്റെ യാത്ര, ഒടുവിൽ തിരിച്ചറിവിന്റെ യാത്രയായി മാറുമ്പോൾ

സോണിയാ ചെറിയാൻ രചിച്ച് മാതൃഭൂമി ബുക്‌സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘സ്നോ ലോട്ടസ്’ എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ ആസ്വാദനം;

മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ യാത്രയെ ആത്മാന്വേഷണത്തിന്റെ രൂപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന കൃതികൾ അപൂർവമല്ല. എന്നാൽ ഹിമാലയത്തിന്റെ നിശബ്ദവും നിഗൂഢവുമായ ഭൂപ്രകൃതിയെ പശ്ചാത്തലമാക്കി മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക അനുഭവങ്ങളെ അന്വേഷിക്കുന്ന കൃതികൾക്ക് പ്രത്യേകമായൊരു ആത്മീയ ഗൗരവം ലഭിക്കുന്നു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് സോണിയാ ചെറിയാൻ രചിച്ച സ്നോ ലോട്ടസ് എന്ന നോവൽ ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്. പുറമേ നോക്കുമ്പോൾ ഇത് ഒരു അന്വേഷണയാത്രയുടെ കഥയെന്നു തോന്നിച്ചാലും, അതിന്റെ ആന്തരിക ഘടനയിൽ മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ ഉണർവിനെയും ആന്തരിക തിരിച്ചറിവിനെയും കുറിച്ചുള്ള ഒരു ദാർശനിക യാത്രയാണ് ഈ കൃതി നിർമിക്കുന്നത്.

ഈ നോവലിന്റെ ആഖ്യാനഘടനയിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായഘടകം എന്നത് 'യാത്ര' എന്ന പ്രതീകമാണ്. സാഹിത്യത്തിൽ യാത്ര പലപ്പോഴും ഭൗമിക സഞ്ചാരമെന്നതിലുപരി മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക പരിണാമത്തിന്റെ സൂചനയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ നോവലിലും അതുതന്നെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തിയെ തേടിയുള്ള യാത്രയായി തുടങ്ങുന്ന കഥ ക്രമേണ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെ തേടുന്ന ആത്മാന്വേഷണമായി മാറുന്നു. ഇതിലൂടെ എഴുത്തുകാരി വ്യക്തിപരമായ വേദനയെ സർവസാധാരണമായ ആത്മീയ അനുഭവമായി ഉയർത്തുന്നു.

നോവലിന്റെ ഭൗമിക പശ്ചാത്തലമായ ഹിമാലയം ഈ ആത്മീയവായനയ്ക്ക് നിർണായകമാണ്. ഹിമാലയം സാഹിത്യത്തിലും ആത്മീയചിന്തയിലും സാധാരണയായി 'ഉയരം', 'മൗനം', 'തപസ്', 'പരമസത്യം' എന്നീ ആശയങ്ങളുടെ പ്രതീകമായി കാണപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഈ മലനിരകൾ കഥയുടെ ഒരു പശ്ചാത്തലം മാത്രമല്ല; അവ കഥയുടെ ആശയഘടനയെ നിർണയിക്കുന്ന സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. മലകളുടെ മൗനം മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ ശൂന്യതയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും, അവരുടെ ഉയരം മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ ഉയർച്ചയെന്ന ആഗ്രഹത്തെ സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഈ കൃതിയിൽ പ്രകൃതി ഒരു അലങ്കാര ഘടകമായി മാത്രമല്ല, ദാർശനിക ചിന്തയുടെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മഞ്ഞും കാറ്റും നിറഞ്ഞ നിർജനപ്രദേശങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ ഏകാന്തതയുടെ രൂപകമായി മാറുന്നു. ജീവിതത്തിൽ നേരിടുന്ന നഷ്ടം, ഭയം, അസ്ഥിരത തുടങ്ങിയ അനുഭവങ്ങൾ ഈ നിർജനപ്രകൃതിയിലൂടെ ശക്തമായി പ്രകടമാകുന്നു. എന്നാൽ ഈ നിർജനത തന്നെ മനുഷ്യനെ തന്റെ ഉള്ളിലേക്കു തിരിഞ്ഞുനോക്കാൻ നിർബന്ധിതനാക്കുന്നു. ഈ നിലയിൽ നോവലിലെ യാത്ര ഒരു ആത്മീയ തപസ്സിന്റെ അനുഭവമായി മാറുന്നു.

നോവലിന്റെ ശീർഷകമായ സ്നോലോട്ടസ് തന്നെ ഈ ആത്മീയ വ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ കേന്ദ്രപ്രതീകമാണ്. മഞ്ഞിനിടയിൽ വിരിയുന്ന അപൂർവപുഷ്പം എന്ന ആശയം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ദാർശനിക വ്യാഖ്യാനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു. കഠിനവും അസാധാരണവുമായ സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് ചിലപ്പോൾ ഏറ്റവും സുന്ദരമായ ആത്മീയ അനുഭവങ്ങൾ ഉദിക്കുന്നത് എന്നതാണ് ഈ പ്രതീകത്തിന്റെ അർത്ഥം. മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ വേദനകളും നഷ്ടങ്ങളും പലപ്പോഴും ആത്മബോധത്തിലേക്കുള്ള വഴികളായി മാറുന്നു എന്ന സന്ദേശമാണ് ഈ പ്രതീകം നൽകുന്നത്.

ഈ പ്രതീകത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ നോവലിന്റെ ആത്മീയ ഘടന കൂടുതൽ വ്യക്തമാകുന്നു. മനുഷ്യൻ സാധാരണയായി സന്തോഷത്തിന്റെ നിമിഷങ്ങളിലാണ് ജീവിതത്തെ ആഘോഷിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ആത്മീയബോധം പലപ്പോഴും വേദനയുടെയും നഷ്ടത്തിന്റെയും അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉദിക്കുന്നത്. നോവലിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ ഈ ആശയം ആവർത്തിച്ചു സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവർ നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധികൾ അവരെ തകർക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച് അവരെ കൂടുതൽ ആന്തരികമായ തിരിച്ചറിവിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. നോവലിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു അടര് സ്‌നേഹത്തിന്റെ ആത്മീയപരിണാമമാണ്. മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ ഇവിടെ വെറും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളായി മാത്രമല്ല, ആത്മീയാനുഭവങ്ങളായും അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരാളെ തേടിയുള്ള സ്‌നേഹത്തിന്റെ യാത്ര ഒടുവിൽ സ്വയം തിരിച്ചറിയാനുള്ള യാത്രയായി മാറുന്നു. ഇതിലൂടെ എഴുത്തുകാരി സ്‌നേഹത്തെ ഒരു ആത്മീയ ശക്തിയായി കാണിക്കുന്നു.

മനുഷ്യൻ പലപ്പോഴും മറ്റൊരാളെ തേടുന്നതായി തോന്നിച്ചാലും, ആ തിരച്ചിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ തന്റെ ഉള്ളിലെ ശൂന്യതയെ നിറയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമമാണെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഈ നോവൽ നൽകുന്നത്. ഈ ആശയം സാഹിത്യപരമായും ദാർശനികമായും വലിയ പ്രസക്തിയുള്ളതാണ്. മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ നടക്കുന്ന പല അന്വേഷണങ്ങളും യഥാർത്ഥത്തിൽ ആത്മാന്വേഷണത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളാണെന്ന വാദം ഇവിടെ ശക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

നോവലിന്റെ ആഖ്യാനരീതിയും ഈ ആത്മീയവായനയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. കഥ മുന്നോട്ടുപോകുന്ന രീതിയിൽ ഒരു ശാന്തവും ധ്യാനാത്മകവുമായ സ്വഭാവം കാണാം. സംഭവങ്ങളുടെ നാടകീയതയെക്കാൾ അനുഭവങ്ങളുടെ ആന്തരികതയാണ് ഇവിടെ പ്രാധാന്യമാർജിക്കുന്നത്. കഥാപാത്രങ്ങളുടെ മനോഭാവങ്ങളും അവരുടെ ഉള്ളിലെ സംഘർഷങ്ങളും കഥയുടെ പ്രധാന ചലനശക്തികളായി മാറുന്നു.

ഈ ശൈലി നോവലിനെ ഒരു സാഹസികകഥയായി വായിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് മാറ്റി ഒരു ആത്മീയധ്യാനമായി അനുഭവിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. വായനക്കാരൻ കഥയെ വെറും സംഭവങ്ങളുടെ പരമ്പരയായി വായിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് ഒരു ധ്യാനാനുഭവമായി അനുഭവിക്കുന്നു. ഈ അനുഭവം തന്നെയാണ് നോവലിന്റെ സാഹിത്യഗൗരവം വർധിപ്പിക്കുന്നത്.

മറ്റൊരു തലത്തിൽ നോക്കിയാൽ ഈ നോവൽ മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ധ്യാനമാണ്. ആധുനികജീവിതത്തിൽ മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് അകന്നു പോകുന്നുവെങ്കിലും, പ്രകൃതിയുടെ മൗനവും വിശാലതയും മനുഷ്യനെ തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നുവെന്ന ആശയം ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. മലകളുടെ നിശബ്ദത മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന അനുഭവമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നോവലിനെ ആധുനിക മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ പ്രതിസന്ധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വായിക്കാനും കഴിയും. വേഗതയും ആശങ്കയും നിറഞ്ഞ ആധുനികജീവിതത്തിൽ മനുഷ്യൻ തന്റെ ഉള്ളിലെ സമാധാനം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ ഈ നോവലിലെ മലകളുടെ മൗനം ഒരു ആത്മീയ അഭയം പോലെ തോന്നുന്നു. സാഹിത്യപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ഈ കൃതി അനുഭവങ്ങളെയും പ്രതീകങ്ങളെയും ആശ്രയിച്ചുള്ള ഒരു ദാർശനിക ആഖ്യാനമാണ്. സംഭവങ്ങളെക്കാൾ അവയുടെ ആത്മീയ അർത്ഥങ്ങളാണ് ഇവിടെ പ്രധാനമാകുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ നോവലിനെ വെറും കഥയായി വായിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് മാറി ഒരു ആത്മീയരൂപകമായി വായിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇങ്ങനെ വായിക്കുമ്പോൾ ‘Snow Lotus’ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ആന്തരിക സത്യങ്ങളെ അന്വേഷിക്കുന്ന ഒരു ആത്മീയകഥയായി മാറുന്നു. നഷ്ടം, സ്‌നേഹം, ഏകാന്തത, ഓർമ, പ്രതീക്ഷ എന്നിവയുടെ വഴിയിലൂടെ മനുഷ്യൻ ഒടുവിൽ സ്വയം കണ്ടെത്തുന്ന യാത്രയാണ് ഈ നോവൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.

സ്നോലോട്ടസ് മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിന്റെ നിശബ്ദയാത്രയെ കുറിച്ചുള്ള സാഹിത്യധ്യാനമാണ്. മനുഷ്യൻ അന്വേഷിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും പുറത്തെ ലോകത്തിൽ കാണുന്ന ഒരാളെയോ വസ്തുവിനെയോ അല്ല; മറിച്ച് സ്വന്തം ഉള്ളിലെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അർത്ഥങ്ങളെയാണ് എന്ന തിരിച്ചറിവിലേക്ക് ഈ നോവൽ വായനക്കാരനെ നയിക്കുന്നു. മഞ്ഞിന്റെ ഇടയിൽ വിരിയുന്ന സ്നോലോട്ടസ് പോലെ, ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും കഠിനമായ അനുഭവങ്ങളിലൂടെയാണ് ചിലപ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ സൗന്ദര്യം വിരിയുന്നത് എന്നതാണ് ഈ കൃതിയുടെ ആഴത്തിലുള്ള സന്ദേശം.