സൗദിയും പാകിസ്താനും കൈ കൊടുക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യ ഭയക്കേണ്ടതുണ്ടോ? പ്രതിരോധകരാർ ഉന്നമിടുന്നത് ആരെ?

മധ്യേഷ്യയിൽ സമവാക്യം മാറുമ്പോൾ

ഇസ്രയേലിന്റെ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ മധ്യേഷ്യയിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന അസ്ഥിരത, ഇറാന്റെ ഭീഷണിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ, മേഖലയിൽ യു.എസ്. നൽകിക്കൊണ്ടിരുന്ന സുരക്ഷാ ഉറപ്പുകളെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കിടയിലാണ് പാകിസ്താനും സൗ​ദിയും പ്രതിരോധ സുരക്ഷാ കരാറിലേക്ക് എത്തുന്നത്. ഒരു അറബ് രാഷ്ട്രം ഒരു ആണവായുധ രാഷ്ട്രവുമായി ഒപ്പുവച്ച ആദ്യത്തെ പ്രധാന പ്രതിരോധ കരാറാണിത്. വലിയ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ, സുരക്ഷാ, നയതന്ത്ര സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ ശേഷിയുള്ളതാണ് കരാർ. ഒന്നാമതായി, ഇത് ഗൾഫ് മേഖലയും ഏഷ്യയും തമ്മിലുള്ള സുരക്ഷാ ബന്ധത്തെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും തന്ത്രപരമായ പരസ്പരാശ്രിതത്വം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. രണ്ടാമതായി, മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഗൾഫ് സുരക്ഷാ സമവാക്യത്തിലേക്ക് ഏക മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ ആണവ ശക്തിയായ പാകിസ്താൻ ഔപചാരികമായി പങ്കാളിയാകും. മൂന്നാമതായി, ഇത് സൗദിയെ ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കും തർക്കങ്ങളിലേക്കും കൊണ്ടുവരുന്നു. പാകിസ്താന്റെ ഇന്ത്യയും ഇറാനുമായുള്ള അതിർത്തി സംഘർഷങ്ങൾ മുതൽ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ താലിബാനെതിരായ നീക്കത്തിന് വരെ. 

ഖത്തറിൽ ഹമാസിനെതിരേ ഇസ്രയേൽ നടത്തിയ ആക്രമണത്തിന് ശേഷം പ്രഖ്യാപിച്ച കരാറിന് വിശാലമായ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ വ്യാപ്തി ഉണ്ടെങ്കിലും പ്രധാനമായും ഇസ്രയേലിനെ ലക്ഷ്യം വെയ്ക്കുന്നതായി വ്യാഖ്യാനമുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പരസ്പര പ്രതിരോധ ഉടമ്പടി,  വൈവിധ്യവൽക്കരണ നയത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച്  മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ അമേരിക്ക നൽകി പോന്നിരുന്ന പ്രതിരോധം ദുർബലമാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ. ഒരുതരത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ പാകിസ്താനുമായുള്ള പ്രതിരോധ കരാർ സൗദിക്ക് ഒരു പ്രതിരോധ ഉപകരണമാണ്. അത് അവർക്ക്  ഇസ്രയേലിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇസ്രയേലിന്റെ അനിയന്ത്രിതമായ സൈനിക പെരുമാറ്റം മേഖലയിലുടനീളം, പ്രത്യേകിച്ച് ദോഹയിലെ ആക്രമണത്തിന് ശേഷം ഭയം സൃഷ്ടിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ചും ഇതിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. എന്നാൽ മറുവശത്ത്  സൗദിയും പാകിസ്താനും തമ്മിലുള്ള പ്രതിരോധ കരാർ ഇന്ത്യയുമായുള്ള സൗദിയുടെ ബന്ധത്തേയും ഇറാനുമായുമുള്ള പാകിസ്താന്റെ  പങ്കാളിത്തത്തെയും ബാധിച്ചേക്കാം

പാകിസ്താനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം,കരാർ ഒരേ സമയം അവസരവും അപകടവുമാണ്. ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സൈനിക ശക്തിയായ പാകിസ്താൻ ആണവായുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന ഏക മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യമാണ്. ഏക മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ ആണവശക്തിയും സൗദിയുടെ ദീർഘകാല സുരക്ഷാ പങ്കാളിയും എന്ന നിലയിൽ ആ​ഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കരാർ പാകിസ്താന് പുതിയ പ്രസക്തി നൽകുന്നു.  പ്രധാന ഇസ്ലാമിക ശക്തിയെന്ന അവരുടെ അവകാശവാദത്തെ ഈ കരാർ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും നിർണായക സാമ്പത്തിക സഹായം സൗദിയിൽനിന്ന് ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ പാകിസ്താന്റെ ആണവായുധത്തെയും മിസൈൽ പദ്ധതിയെയും കുറിച്ചുമുള്ള ആശങ്കകൾ കരാറിന് വെല്ലുവിളിയാണ്. മേഖലയിലെ ആണവ വ്യാപനത്തെക്കുറിച്ച് യു.എസും ഇസ്രയേലും ആശങ്കകൾ ഉയർത്തിയേക്കും. പാകിസ്താന്റെ ആണവ, മിസൈൽ പരിപാടികൾ ഇസ്രയേലിന് നേരിട്ടുള്ള ഭീഷണി ഉയർത്തിയേക്കാം എന്ന തരത്തിലുള്ള ആശങ്കകൾ വർധിച്ചേക്കാം. ഇത് പാകിസ്താന്റെ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ വികസനത്തിൽ പുതിയ ഉപരോധങ്ങൾക്കുള്ള സാധ്യതയും ക്ഷണിച്ചുവരുത്തും.

Narendra Modi and Benjamin Netanyahu | File PhotoL UNI

ഇന്ത്യയുടെ ആശങ്കയിൽ അർഥമുണ്ടോ? 

ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം കരാർ തന്ത്രപരമായ ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്നു. സൗദി അറേബ്യയും പാകിസ്താനും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെച്ച പ്രതിരോധക്കരാർ ഇന്ത്യ സസൂക്ഷ്മം വിലയിരുത്തുമെന്നാണ് വിദേശകാര്യമന്ത്രാലയം ആദ്യഘട്ടത്തിൽ പ്രതികരിച്ചത്. ദേശീയ സുരക്ഷയെയും ആഗോള-പ്രാദേശിക സ്ഥിരതയെയും ഇത് ഏത് തരത്തിൽ ബാധിക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുമെന്നും മന്ത്രാലയം പത്രക്കുറിപ്പിലൂടെ അറിയിച്ചു. ഒരു രാജ്യത്തിനെതിരായ ആക്രമണം ഇരുരാജ്യത്തിനുമെതിരേയുള്ളതായി കണക്കാക്കുമെന്ന കരാറിലെ പ്രഖ്യാപനം ഇന്ത്യയുടെ ശ്രദ്ധയിലുണ്ടെന്നും  രാജ്യത്തിന്റെ ദേശീയ സുരക്ഷ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും ദേശീയ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും ഇന്ത്യ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്നുമാണ് വിദേശകാര്യമന്ത്രാലയം അറിയിച്ചത്. എന്നാൽ പാക്-സൗദി പ്രതിരോധക്കരാർ ഇന്ത്യയെ ബാധിച്ചേക്കില്ലെന്ന സൂചനയാണ് സൗദി അറേബ്യ  നൽകിയത്. “ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക രാജ്യത്തിനോ ഏതെങ്കിലും സംഭവങ്ങളോടോ ഉള്ള മറുപടിയല്ല ഈ കരാർ. ഇന്ത്യയുമായി മികച്ച ബന്ധമാണ് സൗദിക്കുള്ളത്. ആ ബന്ധം വളർത്തും. അത് പ്രാദേശിക സമാധാനം നിലനിർത്തുന്നതിൽ വലിയ സംഭാവന നൽകും.”- സൗദി ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥനെ ഉദ്ധരിച്ച് റോയിട്ടേഴ്‌സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. 

സൗഹൃദത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഊഷ്മളമായ കാലഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് ഇന്ത്യയും സൗദിയും കടന്നുപോകുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ നാലാമത്തെ വലിയ വ്യാപാരപങ്കാളിയാണ് സൗദി. ഇന്ത്യയാകട്ടെ, സൗദിയുടെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ വ്യാപാരപങ്കാളിയും. 2024-25 വർഷത്തിൽ 4188 കോടി ഡോളറിന്റെ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരമാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിലും നടന്നത്. കരാറിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥ ഇന്ത്യയെ ബാധിക്കില്ലെന്ന് സൗദി വൃത്തങ്ങൾ സൂചിപ്പിച്ചെങ്കിലും ഭാവിയിൽ പാകിസ്താനുമായി സംഘർഷമുണ്ടാകുമ്പോൾ കരാർ പ്രകാരം സൗദി അവരെ പിന്തുണയ്ക്കുമോയെന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ ആശങ്ക. സൗദി പാകിസ്താനുമായി കൂടുതൽ അടുക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ അത് ഇന്ത്യ-സൗദി ബന്ധത്തിലും പ്രതിഫലിച്ചേക്കാം. വ്യാപാര സഹകരണം തുടർന്നാലും രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസം നിലനിർത്താൻ പ്രയാസമാകും. അതേസമയം, ഖത്തർ ആക്രമണത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇസ്രയേലിനുള്ള താക്കീതെന്ന നിലയ്ക്കും ഇസ്‍ലാമിക രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ഐക്യം അവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുകയുമാണ് കരാറിലൂടെ സൗദി ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. അതേസമയം തന്നെ കരാർ ഇന്ത്യയെയും ഇസ്രയേലിനെയും കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.