പാവപ്പെട്ടവന്റെ കണ്ണീരും ലോകത്തിന്റെ പട്ടിണിയും ഒരുപോലെ കണ്ട ഇതിഹാസം; 'പച്ച'മനുഷ്യൻ വിടപറയുമ്പോൾ

1987-ൽ ആദ്യ ലോക ഭക്ഷ്യപുരസ്‌കാരം സമ്മാനിച്ചുകൊണ്ട്  അന്നത്തെ ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ സെക്രട്ടറി ജനറലായിരുന്ന ജാവിയസ് പെരസ് ഡി ക്യുയർ എം.എസ് സ്വാമിനാഥനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്  'ജീവിക്കുന്ന ഇതിഹാസമെ'ന്നായിരുന്നു. ആതുരസേവനവും ഐ.പി.എസ് കുപ്പായവും വേണ്ടെന്ന് വെച്ച് കാർഷിക ഗവേഷണത്തിനായി സമർപ്പിച്ച ആ ജീവിതത്തിന് അതിനോളം വലിയൊരു വിശേഷണം ചേരുമോ എന്ന് സംശയമാണ്. കർഷക ആത്മഹത്യകളും പട്ടിണിമരണങ്ങളും തീരാദുരിതം വിതച്ച ഒരു രാജ്യത്തെയും ചോര നീരാക്കി മണ്ണിൽ പണിയെടുക്കുന്നവന്റെ തീരാദുരിതത്തെയും മാറോടണച്ച എം.എസ് സ്വാമിനാഥനെന്ന 'പച്ച'മനുഷ്യൻ വിട പറയുമ്പോൾ ബാക്കിയാവുന്നത് ഇന്ത്യൻ കാർഷികമേഖലയ്ക്ക് അദ്ദേഹം നൽകിയ കനപ്പെട്ട സംഭാവനകളാണ്. 

സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഭാരതത്തിൽ ജനസംഖ്യാ വളർച്ചയ്‌ക്കൊപ്പമെത്താതെ കിതച്ച കാർഷികരംഗത്തെ കൈപിടിച്ചു നടത്തിയത് എം.എസ്. സ്വാമിനാഥന്റെ പഠന നിരീക്ഷണങ്ങളാണ്. ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്നുള്ള നിർദേശങ്ങളായിരുന്നില്ല സ്വാമിനാഥന്റെ തിയറികൾ. കർഷകരെ നേരിൽ കണ്ട്, പ്രശ്‌നങ്ങൾ പഠിച്ച് ശാസ്ത്രീയമാർഗങ്ങൾ കാർഷികരംഗത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത അവരെത്തന്നെ ബോധ്യപ്പെടുത്തിയാണ് ഓരോ മാറ്റങ്ങളും സ്വാമിനാഥൻ നടപ്പാക്കിയത്. ലഭ്യമായ മണ്ണിൽനിന്ന് മികച്ച വിളവും വരുമാനവുമെന്ന ലക്ഷ്യത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം ഒരേ സമയം കർഷകന്റെ കണ്ണീരും ലോകത്തിന്റെ വിശപ്പിനും പരിഹാരം കണ്ടെത്തി. ഭക്ഷ്യോത്പാദനം പതിന്മാടങ്ങായി വർധിച്ചു. ഇന്ത്യൻ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ലാകാൻ കാർഷികമേഖലയ്ക്കാകുമെന്നും കൃഷി ഒരു നഷ്ടക്കച്ചവടമല്ലെന്നും സ്വാമിനാഥൻ ലോകത്തെ പഠിപ്പിച്ചു. 

അതത്ര എളുപ്പത്തിൽ സാധ്യമായതല്ല. തനത് വിത്തിനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് കാലങ്ങളായി സാമ്പ്രദായിക കൃഷിരീതികൾ മാത്രം പിന്തുടർന്ന രാജ്യത്തെ എഴുപത് ശതമാനത്തോളം വരുന്ന കർഷകജനതയാണ് സ്വാമിനാഥന് മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നത്. ഡോ. നോർമൻ ബോർലോഗ് എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞനെയും 
മെക്‌സിക്കോ എന്ന രാജ്യത്തെയും മാതൃകയാക്കി അദ്ദേഹം കർഷകർക്ക് മുന്നിൽ ആശയങ്ങൾ തെളിമയോടെ അവതരിപ്പിച്ചു. ഫലമോ അന്നുവരെ പിന്തുടർന്ന കൃഷിരീതികൾ വിട്ട് കർഷകർ സ്വാമിനാഥനൊപ്പം നിന്ന് നാടിന്റെ വിശപ്പകറ്റി, ലോകത്തിന്റെയും.

ഭക്ഷ്യമേഖലയിലെ സ്വയം പര്യാപ്തത ലക്ഷ്യമിട്ട് മെക്‌സിക്കോയിൽ 1944-ൽ ഡോ.നോർമൻ ബോർലോഗ് ആയിരുന്നു ഹരിതവിപ്ലവം സാധ്യമാക്കിയത്. യു.എസ്. ഏജൻസി ഫോർ ഇന്റർനാഷണൽ ഡവലപ്മെന്റ് (USFIH) അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ആയിരുന്ന വില്യം എസ്. ഗൗഡ് ആണ് ഹരിതവിപ്ലവം (Green revolution) എന്ന വാക്ക് ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത്. ആവശ്യമായ ഗോതമ്പിന്റെ പകുതിപോലും ലഭ്യമാകാതെ ഭക്ഷ്യക്ഷാമത്തിലേക്ക് കൂപ്പുകുത്തേണ്ടിയിരുന്ന മെക്‌സിക്കോയെ കൈപിടിച്ചു നടത്തിയത് അന്ന് ഗവേഷകനായ നോർമൻ ബോർലോഗിന്റെ പരീക്ഷണങ്ങളാണ്. അത്യുത്പാദന ശേഷിയും രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുള്ള വിത്തിനങ്ങൾ നിരന്തര പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. Mexican Dwarf Wheat അഥവാ കുള്ളൻ ഗോതമ്പ് എന്ന ഇനം ആ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ ഗോതമ്പ് ഉത്പാദനം മൂന്നിരട്ടിയായി വർധിച്ചു. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ട് പിന്നിട്ടപ്പോഴേക്കും ഉത്പാദനം ആറിരട്ടിയായി. ഭക്ഷ്യമേഖലയിൽ സ്വയം പര്യാപ്തത കൈവരിച്ചതിനൊപ്പം അഞ്ച് ലക്ഷം ടൺ ധാന്യങ്ങൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യാനും മെക്‌സിക്കോ പ്രാപ്തമായി. 

ഇന്ത്യയിലെ സ്ഥിതിയും മറിച്ചായിരുന്നില്ല. ക്രമാതീതമായ ജനസംഖ്യ വർധനവിന് അനുസൃതമായി ഇന്ത്യയുടെ ഭക്ഷ്യമേഖല വികസിച്ചില്ല. പരമ്പരാഗതമായി ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക മേഖലയാണ് കൃഷി. രാജ്യത്തെ മൂന്നിലൊന്ന് പേരും കർഷകരായിരുന്നിട്ടും ആവശ്യത്തിനുള്ള ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ 1947-60 കാലത്ത് ഇന്ത്യയ്ക്കായില്ല. ആളോഹരി ഭക്ഷ്യലഭ്യത ഗുരുതരമാംവിധം താഴ്ന്നു. വർഷംതോറും ഒരു കോടിയോളം ടൺ ഗോതമ്പാണ് അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യ ഇറക്കുമതി ചെയ്തിരുന്നത്. കൃഷി ഇല്ലാതിരുന്നതല്ല, വ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ കൃഷിയിറക്കാത്തതായിരുന്നു ഇന്ത്യൻ കാർഷികമേഖലയ്ക്ക് സംഭവിച്ച തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണം. ഭക്ഷ്യക്ഷാമം കൂടി പ്രവചിക്കപ്പെട്ടതോടെ പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ സർക്കാർ കണ്ടെത്തിയത് മുൻപ് മെക്‌സിക്കോയിൽ പരീക്ഷിച്ച് ജയിച്ച അതേ മാർഗമായിരുന്നു - ഹരിതവിപ്ലവം. 

അന്ന് ഇന്ത്യൻ അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ യുവ ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന എം.എസ്. സ്വാമിനാഥനാണ് ഇന്ത്യൻ ഹരിതവിപ്ലവത്തിന് ചുക്കാൻ പിടിച്ചത്. സ്വാമിനാഥന്റെ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ച് 1963-ൽ ഡോ. നോർമൻ ബോർലോഗ് ഇന്ത്യയിലെത്തുകയും നിർദേശങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യയുടെ കാലാവസ്ഥയ്ക്കും മണ്ണിനും യോജിച്ച സങ്കരഗോതമ്പ് വിത്തുകളുടെ പേരുകളും അദ്ദേഹം നിർദേശിച്ചു. 1965-ൽ 450 ടൺ മെക്സിക്കൻ ഗോതമ്പ് വിത്തുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്തു. സൊണോറ-64 എന്ന് പേരിട്ട കുള്ളൻ ഗോതമ്പിനമായിരുന്നു ഇതിൽ പ്രധാനി. രാജ്യത്തെ ഗോതമ്പ് ഉത്പാദനം 20 ലക്ഷം ടണ്ണിൽനിന്ന് 23 ദശലക്ഷം ടൺ ആക്കി മാറ്റാൻ ഹരിതവിപ്ലവത്തിന് സാധിച്ചു. ഇതോടെ ഗോതമ്പിന്റെ ഇറക്കുമതി ഇന്ത്യ അവസാനിപ്പിച്ചു.

വിശാലമായ പാടങ്ങളും ജലസേചന സൗകര്യങ്ങളും മെച്ചപ്പെട്ട കാലാവസ്ഥയുമുണ്ടായിരുന്ന പഞ്ചാബിന്റെ മണ്ണിലായിരുന്നു അത്യുൽപാദനശേഷിയുള്ള ആ വിത്തിനങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്. ആധുനിക ജലസേചന സംവിധാനങ്ങൾ, യന്ത്രവത്കരണം, അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള വിത്തിനങ്ങൾ, വിവിധതരം കാർഷികോപകരണങ്ങൾ, രാസവളങ്ങളും കീടനാശിനികളുടേയും ഉപയോഗം, ഒന്നിന് പകരം രണ്ട് വിളകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന രീതി എന്നിവ കൂടി ചേർന്നതോടെ ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷ്യമേഖല പുനരുജ്ജീവിച്ചു.  മേൽത്തരം സങ്കരയിനം വിത്തുകൾ രാജ്യത്ത് തന്നെ ഉത്പാദിപ്പിക്കാനായതോടെ ഹരിതവിപ്ലവത്തിന്റെ ഒന്നാം ഘട്ടം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാവുകയായിരുന്നു. ഗോതമ്പിൽ മാത്രമല്ല, വിവിധ വിളകളിൽ ഹരിതവിപ്ലവം ഫലം കണ്ടു.

ഫിലിപ്പീൻസിലെ അന്തർദേശീയ നെല്ലു ഗവേഷണകേന്ദ്രം വികസിപ്പിച്ച ഐ.ആർ.എട്ട് (IR8) എന്ന മേൽത്തരം നെൽവിത്ത് പരീക്ഷിച്ചതോടെ നെല്ലുൽപാദനത്തിലും വർധനവുണ്ടായി. ഉരുളക്കിഴങ്ങിന്റെ ജനിതകഘടന സംബന്ധിച്ച പഠനങ്ങളും കാർഷികമേഖലയിൽ നിർണായകമായി. കാർഷിക രംഗം മുൻപെങ്ങുമില്ലാത്ത വളർച്ച കൈവരിച്ചതോടെ എം.എസ്. സ്വാമിനാഥൻ ഇന്ത്യൻ ഹരിതവിപ്ലവത്തിന്റെ പിതാവായി അറിയപ്പെട്ടു. അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള വിത്തിനങ്ങൾ, മികച്ച വള-കീടനാശിനി പ്രയോഗങ്ങൾ, ജലസേചനം, കാര്യക്ഷമമായ കൃഷിരീതികൾ എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ച് കൃഷിയെ ശാസ്ത്രീയമായി സമീപിക്കാൻ സ്വാമിനാഥൻ കർഷകരെ പഠിപ്പിച്ചു. 1965-ൽ, ഇന്ത്യയുടെ വടക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ജനിതക മാറ്റം വരുത്തിയ അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള വിത്തിനങ്ങൾ സ്വാമിനാഥന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. 

എം.എസ് സ്വാമിനാഥനോടുള്ള ആദരസൂചകമായി സെപ്റ്റംബര്‍ 28-ന് പുരി ബീച്ചില്‍ സാന്‍ഡ് ആര്‍ടിസ്റ്റ് സുദര്‍ശന്‍ പട്‌നായിക് ഒരുക്കിയ മണല്‍ ശില്‍പം | Photo: PTI

എന്നാൽ, അമിത രാസ-കീടനാശിനി വളപ്രയോഗം മണ്ണിന്റെ സ്വാഭാവികതയെ തകർത്തെറിഞ്ഞതായി പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. ഹരിതവിപ്ലവം അമേരിക്കൻ പദ്ധതിയാണെന്നും ഇന്ത്യക്കാർക്ക് ചേർന്നതല്ലെന്നും വിമർശനങ്ങളുണ്ടായി. തദ്ദേശീയ വിത്തിനങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമാകാനും ജനിതകമാറ്റം വരുത്തിയ വിത്തിനങ്ങൾക്കും രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കുറയാനും ആരോഗ്യ-മലിനീകരണ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഉടലെടുക്കാനും ഹരിതവിപ്ലവം പ്രധാന കാരണമായി. കാർഷികോത്പാദനം എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും വർധിപ്പിക്കാനും ഹരിതവിപ്ലവം കൊണ്ടായില്ല എന്നതും പ്രധാന വിമർശനമായി. എന്നാൽ, രാസവളങ്ങളും കീടനാശിനികളും ദുരുപയോഗം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് കുഴപ്പമെന്ന് സ്വാമിനാഥനും പറഞ്ഞു. ജൈവകൃഷിയിലൂടെ മാത്രം മുന്നോട്ട് പോയാൽ രാജ്യത്തിനാവശ്യമായ ഭക്ഷ്യോത്പാദനം സാധ്യമാവുമായിരുന്നില്ലെന്ന് സ്വാമിനാഥനും ശാസ്ത്രരംഗവും സമർത്ഥിച്ചു. ലഭ്യമായ കൃഷിഭൂമിയിൽ ഏറ്റവും മികച്ച വിളവ് ലഭ്യമാക്കുക മാത്രമായിരുന്നു പോംവഴിയെന്നും ആരീതിയിൽ മാത്രമേ രാജ്യത്തിന് ഭക്ഷ്യ സുസ്ഥിരത കൈവരിക്കാനാകുമായിരുന്നുള്ളൂ എന്നും അദ്ദേഹം ആവർത്തിച്ചു.

ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യയിലൂന്നി ഇന്ത്യൻകാർഷികമേഖലയെ വളർത്തുകയെന്ന ലക്ഷ്യം മുറുകെപ്പിടിച്ച് തന്നെ സ്വാമിനാഥൻ യാത്ര തുടർന്നു. തനിക്ക് ശരിയെന്ന് തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങൾ തുറന്നുപറയാനുള്ള ആർജവം അദ്ദേഹം എക്കാലവും കാണിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ തനത് വിത്തിനങ്ങൾ അമേരിക്കയിലേക്ക് കടത്തിയെന്ന വിമർശനത്തിനും അംഗീകൃത കൊടുക്കൽ- വാങ്ങൽ മാത്രമാണതെന്നും അവശ്യസമയത്ത് അത് ലഭ്യമാകുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. കൃത്യമായ പ്രതിരോധ മാർഗങ്ങൾ അവലംബിച്ചാൽ ജനിതകമാറ്റം വരുത്തിയ വിത്തിനങ്ങൾ മണ്ണിനോ പരിസ്ഥിതിക്കോ ദോഷമല്ലെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു

ഭക്ഷ്യരംഗത്ത് സ്വയം പര്യാപ്തതയെന്ന ലക്ഷ്യത്തിനായി ആവിഷ്‌കരിച്ച ഹരിതവിപ്ലവം ഇന്ത്യൻ കാർഷികരംഗത്തിന്റെ മാത്രമല്ല, ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ നിർണായക സ്വാധീനമായി. ഭക്ഷ്യരംഗത്തെ സുസ്ഥിരത രാജ്യത്തെ മാത്രമല്ല ലോകത്തിന്റെ വിശപ്പകറ്റാൻ കൂടി ശേഷിയുള്ളതായി. ഈ നേട്ടത്തിന് പിന്നിലെ കഠിനാധ്വാനത്തിന് സ്വാമിനാഥൻ അംഗീകരിക്കപ്പെടുക തന്നെ ചെയ്തു. ദേശീയ- അന്തർദേശീയ തലങ്ങളിലായി 65-ഓളം പുരസ്‌കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. 1971-ൽ മാഗ്‌സാസെ പുരസ്‌കാരം, 1987-ൽ ലോക ഭക്ഷ്യ പുരസ്‌കാരം, 1999-ൽ യുനസ്‌കോ ഗാന്ധി ഗോൾഡ് മെഡൽ, 1999-ൽ ഇന്ദിര ഗാന്ധി സമാധാന പുരസ്‌കാരം,2000-ൽ ഫ്രങ്ക്‌ലിൻ റൂസ്‌വെൽറ്റ്‌ പുരസ്‌കാരം എന്നിവ അവയിൽ ചിലത് മാത്രം. 1967-ൽ പത്മശ്രീ, 1972-ൽ പത്മഭൂഷൺ,  1989-ൽ പത്മവിഭൂഷൺ നൽകി രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. 2021-ൽ കേരള ശാസ്ത്ര പുരസ്‌കാരവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

കാർഷികരംഗത്തെ പുരോഗതിയും വളർച്ചയും ലക്ഷമിട്ട് നിരവധി കേന്ദ്രസർക്കാർ പദവികളും സ്വാമിനാഥൻ വഹിച്ചു. 1979-80-ൽ കാർഷിക മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി, 1980 മുതൽ 1982 വരെ ഇന്ത്യയുടെ ആസൂത്രണ കമ്മീഷനിൽ കൃഷിയുടെയും ഗ്രാമവികസനത്തിന്റെയും ചുമതല എന്നിവ വഹിച്ചു. രാജ്യത്തെ അതിവിശിഷ്ട വ്യക്തികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ രാജ്യസഭാംഗമായും (2007-2013) അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ലോകത്തെ സ്വാധീനിച്ച 20 ഏഷ്യക്കാരുടെ അമേരിക്കൻ ടൈം ലിസ്റ്റിൽ ഉൾപ്പെട്ട മൂന്ന് ഇന്ത്യക്കാരിൽ ഒരാൾ എം.എസ്. സ്വാമിനാഥനായിരുന്നു. മഹാത്മ ഗാന്ധിയും രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറുമായിരുന്നു മറ്റ് രണ്ട് പേർ. 

നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര കമ്മിറ്റികളിലും സംഘടനകളിലും നിർണായക പദവികൾ വഹിക്കാനും എം.എസ്. സ്വാമിനാഥനായി. 1972 മുതൽ 1979 വരെ ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സിസ്റ്റംസ് ഫോർ ഡവലപ്മെന്റിന്റേയും 1982-ൽ ഫിലിപ്പീൻസിലെ ഇന്റർനാഷണൽ റൈസ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെയും ഡയറക്ടർ ജനറലായി. 1987-ലെ റോമിൽ നടന്ന ഐക്യരാഷ്ട്ര ഭക്ഷ്യ കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷ പദവി അലങ്കരിച്ചു, 2005-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ മില്ലേനിയം പ്രോജക്റ്റ് ഹംഗർ ടാസ്‌ക് ഫോഴ്സ് കോ-ഓർഡിനേറ്ററായി. 2008-ൽ അദ്ദേഹം ദി വേൾഡ് ഫുഡ് പ്രൈസ് സെലക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയർമാനായി ചുമതലയേറ്റു. 

രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തുനിന്നുമായി 84 ഓണററി ബിരുദങ്ങളാണ് എം.എസ്. സ്വാമിനാഥനെ തേടിയെത്തിയത്. ദി വേൾഡ് അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസിന്റെ ഫൗണ്ടർ ഫെലോ ആയിരുന്ന അദ്ദേഹം യു.എസ്., യു.കെ., റഷ്യ, ചൈന, സ്വീഡൻ, ഇറ്റലി തുടങ്ങി നിരവധി രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രശസ്ത സർവകലാശാലകളിൽ വിസിറ്റിങ് ഫാക്കൽറ്റിയായി. മുപ്പതിലധികം അക്കാദമികളിൽ അദ്ദേഹം വിശിഷ്ടാംഗമായി. സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ പഗ്‌വാഷ്‌ കോൺഫറൻസസ് ഓൺ സയൻസ്& വേൾഡ് അഫയേഴ്‌സ് (Pugwash Conferences on science and world affairs)പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഈ പദവിയിലെത്തുന്ന വികസ്വര രാജ്യത്തിലെ ആദ്യത്തെ പൗരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 2002-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ കുട്ടനാടിനെ ആഗോള കാർഷിക പൈതൃക മേഖലയായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് പിന്നിലും സ്വാമിനാഥന്റെ പരിശ്രമമുണ്ടായിരുന്നു

ഏഷ്യയിലെ തന്നെ പ്രധാന ഭക്ഷ്യകയറ്റുമതി രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി ഇന്ത്യയെ കൈപിടിച്ചുയർത്തിയ വഴി ലോകത്തിന്റെ വിശപ്പകറ്റാൻ കൂടിയാണ് സ്വാമിനാഥൻ പ്രയത്‌നിച്ചതെന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഇത്രയധികം പുരസ്‌കാരങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കിയത്. ആയിരത്തോളം പ്രബന്ധങ്ങൾ, നൂറിലധികം ഗൈഡ്ഷിപ്പുകൾ, മുപ്പതോളം പുസ്തകങ്ങൾ.. അക്കാദമിക മണ്ഡലത്തിൽ സ്വാമിനാഥന്റെ സംഭാവനകൾ എണ്ണിയാൽ തീരില്ല. നിരവധി പഠനക്കമ്മീഷനുകളിലും സ്വാമിനാഥൻ അംഗമായി. പ്രതിസന്ധികളിൽ കർഷകർക്ക് താങ്ങാവുന്ന താങ്ങുവില, ഏകീകൃത വിപണ സമ്പ്രദായം എന്നിവ എം.എസ്. സ്വാമിനാഥനാണ് മുന്നോട്ട് വെച്ചത്. വിത്തിന്റെയും വളത്തിന്റെയും വില, കൂലിച്ചെലവ്, കൃഷിക്കാരുടെ കുടുംബത്തിന്റെ കൂലിച്ചെലവ്, ഭൂമിയുടെ വാടക, കൃഷിക്കാരന്റെ മുടക്കുമുതലും അതിന്റെ പലിശയും ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ കണക്കാക്കിവേണം താങ്ങുവില നിശ്ചയിക്കാനെന്ന എം.എസ് സ്വാമിനാഥൻ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട് ഏറെ ചർച്ചചെയ്യപ്പെട്ടു

ലോക ഭക്ഷ്യ പുരസ്‌കാരമായി ലഭിച്ച ഫണ്ടുയാഗിച്ച് 1988-ൽ ചെന്നൈയിൽ അദ്ദേഹം എം.എസ്. സ്വാമിനാഥൻ റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു. ശാസ്ത്രസാങ്കേതികരംഗത്തെ നേട്ടങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെ കാർഷിക- ഗ്രാമീണ മേഖലയുടെ വികസനത്തിനും ഉന്നമനത്തിനും ഉപയോഗിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഗവേഷണകേന്ദ്രത്തിന്റെ മുഖ്യലക്ഷ്യം. ശാസ്ത്ര, സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ഇന്ത്യൻ കാർഷിക മേഖല നേരിടുന്ന പ്രശ്‌നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുക, ഗ്രാമീണ മേഖലയിൽ നേരിടുന്ന പോഷകാഹാര പ്രശ്‌നങ്ങൾ അടക്കമുള്ളവയ്ക്ക് സുസ്ഥിര പരിഹാരം കാണുക എന്നീ സേവനങ്ങൾ ഫൗണ്ടേഷൻ നൽകുന്നു. പതിനെട്ടോളം രാജ്യങ്ങളിലായി ആറ് ലക്ഷത്തിലധികം വരുന്ന കർഷക കുടുംബങ്ങളെ കൈപിടിച്ചുനടത്താൻ ഫൗണ്ടേഷന് സാധിച്ചു. ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ ശ്രദ്ധ നേടിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ, കാർഷിക ശാസ്ത്രജ്ഞർ, സാമൂഹിക ശാസ്ത്രജ്ഞർ, ഫീൽഡ് വർക്കർമാർ തുടങ്ങി വിവിധ മേഖലയിലുള്ളവർ ഫൗണ്ടേഷനുമായി സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എം.എസ്. സ്വാമിനാഥന്റെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ ,'എത്താത്തവരിലേക്ക് എത്തുക'(reach the unreached).

വിത്തിനങ്ങളിലോ വിളകളിലോ ഒതുങ്ങുന്നതായിരുന്നില്ല  സ്വാമിനാഥന്റെ പരീക്ഷണങ്ങളും പ്രവർത്തനങ്ങളും.  വിമർശനങ്ങൾക്ക് എന്നും മറുപടികളുണ്ടായിരുന്നു. കുട്ടനാട് പാക്കേജ്, കർഷക സ്ത്രീ ക്ഷേമപദ്ധതികൾ, താങ്ങുവില തുടങ്ങി നിരവധി വിഷയങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം കൃത്യമായ നിലപാടെടുത്തു. സുസ്ഥിര വികസനം, ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷ, ഗ്രാമീണജനതയിലെ പോഷകാഹാരക്കുറവ് പരിഹരിക്കൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങി ഇന്ത്യൻ ഗ്രാമീണ മേഖലകളുടെ ഉന്നമനം ലക്ഷ്യമാക്കി നിരവധി പദ്ധതികൾ അദ്ദേഹം ആവിഷ്‌കരിച്ചു. കാർഷിക മേഖലയ്ക്ക് മുതൽ കൂട്ടാകുന്ന ഗവേഷണപദ്ധതികളുടെ സാധ്യത രാജ്യത്തിന് മുന്നിൽ തുറന്ന് വെച്ചത് ആ മഹാമനുഷ്യനാണ്. ഒരു നേരത്തെ അന്നത്തിനായി മറ്റുള്ളവർക്ക് മുന്നിൽ കൈനീട്ടുന്ന ഗതികേടിൽനിന്ന് മറ്റുള്ളവർക്ക് ആവശ്യമായതുകൂടി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിലേക്ക് ഇന്ത്യ നടന്നുകയറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ആ ക്രെഡിറ്റ് എം.എസ്. സ്വാമിനാഥന് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് സ്വാമിനാഥൻ ഇതിഹാസമാകുന്നതും