ജയ്പൂർ: വിവാഹത്തിന് മുമ്പ് യുവതിക്ക് ലഭിച്ച സ്കോളർഷിപ്പിന്റെ പേരിൽ, വിവാഹശേഷം ഭർത്താവിന്റെ സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷ നിരസിക്കാൻ പാടില്ലെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി. ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുമ്പോൾ അധികൃതർ അമിത സാങ്കേതികത്വം ഒഴിവാക്കി ഉദാരമായ സമീപനം സ്വീകരിക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു.

To advertise here,

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം

ജയ്പൂർ സ്വദേശിയായ പ്രഖർ കോത്താരി എന്ന വിദ്യാർത്ഥിയുടെ അപേക്ഷ അധികൃതർ നിരസിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് ദേവേന്ദ്ര കുമാർ കോത്താരി കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. അമേരിക്കയിലെ നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ എംബിഎ പ്രവേശനം ലഭിച്ച പ്രഖർ, രാജസ്ഥാൻ സർക്കാരിന്റെ സ്വാമി വിവേകാനന്ദ സ്കോളർഷിപ്പ് ഫോർ അക്കാദമിക് എക്‌സലൻസ് പദ്ധതിക്കായി അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, പ്രഖറിന്റെ ഭാര്യ ആരുഷി അസാവ 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ ഈ സ്കോളർഷിപ്പ് കൈപ്പറ്റിയിരുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ അധികൃതർ അപേക്ഷ തള്ളി. ഇവർ വിവാഹിതരായത് 2023 ഏപ്രിൽ ഒന്നിനായിരുന്നു. ഒരു കുടുംബത്തിൽ ഒരാൾക്ക് മാത്രമേ സ്കോളർഷിപ്പ് നൽകാവൂ എന്ന നിയമം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയായിരുന്നു ഈ നടപടി.

കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണം

ജസ്റ്റിസ് അനൂരൂപ് സിംഗി അധ്യക്ഷനായ ബെഞ്ചാണ് കേസിൽ വിധി പറഞ്ഞത്. 

    • കുടുംബം എന്ന നിർവ്വചനം: ആരുഷി സ്കോളർഷിപ്പ് നേടുമ്പോൾ അവൾ സ്വന്തം പിതാവിന്റെ (അസാവ) കുടുംബത്തിലെ അംഗമായിരുന്നുവെന്നും കോത്താരി കുടുംബത്തിലെ അംഗമായിരുന്നില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
    • മാറുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ: വിവാഹം ഒരാളുടെ കുടുംബ പശ്ചാത്തലം മാറ്റുന്നുണ്ടെങ്കിലും വിവാഹത്തിന് മുമ്പ് ലഭിച്ച ആനുകൂല്യങ്ങൾ പുതിയ കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങൾക്ക് തടസ്സമാകുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ല. ഒരു പെൺകുട്ടിക്ക് വിവാഹത്തിന് മുമ്പ് ലഭിച്ച സ്കോളർഷിപ്പ് കാരണം രണ്ട് കുടുംബങ്ങൾക്ക് (അവളുടെ പിതാവിന്റെയും ഭർത്താവിന്റെയും) ആനുകൂല്യങ്ങൾ നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നത് നീതിയല്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
    • പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം: സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കാരണം മികച്ച വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാവസരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കുക എന്നതാണ് ഇത്തരം പദ്ധതികളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമെന്ന് കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.

പ്രഖർ കോത്താരിയുടെ അപേക്ഷ നിരസിച്ച 2025 ഡിസംബറിലെ ഉത്തരവ് കോടതി റദ്ദാക്കി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപേക്ഷ മെറിറ്റ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ വീണ്ടും പരിഗണിക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോടും സെലക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയോടും കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.