'മുംബൈ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ പരിചയപ്പെട്ട ഉയരം കൂടിയ സുന്ദരൻ'

സാത്ത് ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ ഷൂട്ടിങ്ങിനിടെ

ഷൂട്ടിങ്ങിനായി അടുത്ത ലൊക്കേഷനിലേക്ക് ഞങ്ങൾ പുറപ്പെട്ടു. ട്രെയിനിലായിരുന്നു യാത്ര. എനിക്കരികിലിരുന്ന അമിതാഭുമായി സംസാരിച്ചതിലേറെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛനമ്മമാരെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾമുതൽ ഹരിവംശറായ് ബച്ചന്റെ കവിതകളെ അടുത്തറിയാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഓരോ കവിതയിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോഴും അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആരാധന ഏറിവന്നതേയുള്ളൂ. എന്നെങ്കിലും ഹരിവംശറായ് ബച്ചനെ കാണാനും പരിചയപ്പെടാനും ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. പക്ഷേ, അത് നടന്നില്ല. മുമ്പത്തേതുപോലെ ആരാധന ഇന്നും ഉള്ളിൽത്തന്നെയുണ്ട്. അമിതാഭിന്റെ അമ്മ തേജ് ബച്ചനെ ഒരിക്കൽമാത്രമേ ഞാൻ കണ്ടിട്ടുള്ളൂ. ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുമായി വളരെ അടുത്ത സൗഹൃദം അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. ചെമ്മീനിന് ദേശീയ അവാർഡ് ലഭിച്ചപ്പോഴാണ് ഡൽഹിയിലെ അവാർഡ് ചടങ്ങിൽവെച്ച് തേജ് ബച്ചനെ കാണുന്നതും പരിചയപ്പെടുന്നതും. അന്നത്തെ പുരസ്‌കാരനിർണയ സമിതിയിൽ തേജ് ബച്ചനും അംഗമായിരുന്നു. ചെമ്മീനിലെ പരീക്കുട്ടിയെക്കുറിച്ചും എന്റെ അഭിനയത്തെക്കുറിച്ചുമൊക്കെ അവർ നിറഞ്ഞ സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിച്ചു. പിന്നീട് ഞാൻ തേജ് ബച്ചനെ കണ്ടിട്ടുമില്ല.

മറക്കാത്ത ആ ദിനങ്ങൾ

സാത്ത് ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ ഷൂട്ടിങ് ഏറെയും നടന്നത് ഗോവയിലായിരുന്നു. ഗോവൻ വിമോചനത്തെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു അത്. ഇന്ത്യയിലെ ഏഴ് സംസ്ഥാനങ്ങളെ പ്രതിനിധാനംചെയ്യുന്ന ഏഴ് കമാൻഡോകളുടെ കഥയാണ് സാത്ത് ഹിന്ദുസ്ഥാനി. ഗോവയിൽ ഒരു വീട് വാടകയ്ക്കെടുത്ത് സംവിധായകനും നിർമാതാവും അഭിനേതാക്കളുമൊക്കെ ഒന്നിച്ച് താമസിച്ച് വളരെ ചുരുങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾകൊണ്ടായിരുന്നു സാത്ത് ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കിയത്. രാവിലെ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് ലൊക്കേഷനിലേക്ക് പോകും. രാത്രി ഒന്നിച്ച് മടങ്ങിവരും. ശരിക്കും ഒരു നാടകക്യാമ്പുപോലെ. രാത്രിയാകുമ്പോൾ എല്ലാവരും വീടിന്റെ മുറ്റത്ത് വട്ടമിട്ടിരിക്കും. പാട്ടും തമാശയുമൊക്കെ നിറഞ്ഞ ആ രാത്രികളിൽ ഞങ്ങൾ ഏറെ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടിരുന്നത് അമിതാഭിന്റെ ശബ്ദമായിരുന്നു. ഹരിവംശറായിയുടെ കവിതകളെല്ലാം അമിതാഭിന് മനഃപാഠമായിരുന്നു. ഉച്ചത്തിൽ, മനോഹരമായി ആ കവിതകൾ അമിതാഭ് ചൊല്ലും. ആ ശബ്ദം ഞങ്ങളെയെല്ലാം അദ്‌ഭുതപ്പെടുത്തി. വീണ്ടും വീണ്ടും ആ കവിതകൾ ഞങ്ങൾക്കുവേണ്ടി അമിതാഭ് ചൊല്ലി. പിന്നീട് പലപ്പോഴും എനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുണ്ട്, കുട്ടിക്കാലംമുതലേ അച്ഛന്റെ കവിതകൾ നിരന്തരം ചൊല്ലിയാവാം അമിതാഭിന് ഇത്രയും ഗാംഭീര്യമുള്ള ശബ്ദമുണ്ടായതെന്ന്. ഇന്നും സ്‌ക്രീനിനെ പിടിച്ചുകുലുക്കുന്ന ആ ശബ്ദഗാംഭീര്യത്തിന്റെ ഉറവിടം ശരിക്കും ഹരിവംശറായിയുടെ കവിതകളിൽനിന്നുതന്നെയാവാം.

അകലെയായാലും അടുപ്പം

സാത്ത് ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ ഷൂട്ടിങ്‌ കഴിഞ്ഞ് പിരിഞ്ഞശേഷം ഞാനും അമിതാഭും വീണ്ടും കണ്ടുമുട്ടിയത് മുംബൈയിലെ ആർ.കെ. സ്റ്റുഡിയോയിൽവെച്ചായിരുന്നു. വീണ്ടും ഞാനൊരു ഹിന്ദി ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയവേളയിലായിരുന്നു അത്. ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ ഞങ്ങൾ സംസാരിച്ചു പിരിഞ്ഞു. ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ്‌ ഊട്ടിയിൽ കാണ്ഡഹാറിന്റെ ചിത്രീകരണം നടക്കുമ്പോഴാണ് മോഹൻലാൽ വിളിച്ചത്. ഫോൺ അമിതാഭിന്റെ കൈയിൽക്കൊടുത്തശേഷം ലാൽ പറഞ്ഞു: ‘‘സാറ് സംസാരിക്കൂ...’’ ഒടുവിൽ അമിതാഭ് ബച്ചനുമായി സംസാരിച്ചത് അന്നായിരുന്നു.

അരനൂറ്റാണ്ടിനപ്പുറമുള്ള ഞങ്ങളുടെ സൗഹൃദത്തിൽ അധികം കണ്ടുമുട്ടലുകളോ ഫോൺ സംഭാഷണങ്ങളോ ഒന്നുമുണ്ടായിട്ടില്ല. എങ്കിലും ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ഞങ്ങളുണ്ട് എന്നതാണ് ഏറെ സന്തോഷം.