കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിന്റെ കാഹളങ്ങളോ അധികാരത്തിന്റെ രഥച്ചക്രങ്ങളോ എത്താത്തിടം, ഔഷധം മണക്കുന്ന ആത്രേയകം

മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആർ. രാജശ്രീയുടെ 'ആത്രേയകം' എന്ന പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ച്;

കിരീടം വയ്ക്കുന്നവന്റെയും വാളെടുക്കുന്നവന്റെയും കഥകൾ കേട്ട് തഴമ്പിച്ച മലയാളി വായനാസമൂഹത്തിന് മുന്നിലേക്ക്, മുറിവേറ്റവന്റെയും തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ടവന്റെയും കഥയുമായാണ് ആർ. രാജശ്രീയുടെ 'ആത്രേയകം' കടന്നുവന്നത്. കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിന്റെ കാഹളങ്ങളില്ലാത്ത, സാന്ത്വനത്തിന്റെ ഔഷധഗന്ധമുള്ള ആത്രേയകം എന്ന ദേശത്തിന്റെ കഥ പറയുന്ന ഈ നോവൽ നാൽപ്പതാം പതിപ്പിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, ആ പുസ്തകത്തിന്റെ ദാർശനികവും സാഹിത്യപരവുമായ തലങ്ങളിലൂടെയുള്ള ഒരു യാത്രയാണിത്.

ഇന്ത്യൻ കാവ്യഭാവനയുടെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ഊർജസ്രോതസ്സാണ് മഹാഭാരതം. ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും പുതിയ വ്യാഖ്യാനങ്ങളിലൂടെയും തിരുത്തിയെഴുത്തുകളിലൂടെയും ഈ ഇതിഹാസം പുനർജനിച്ചു കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. മലയാളത്തിൽ ഇത്തരമൊരു തിരുത്തിയെഴുത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയതും കരുത്തുറ്റതുമായ അടയാളമാണ് ആർ. രാജശ്രീയുടെ 'ആത്രേയകം' എന്ന നോവൽ. ഈ കൃതി അതിന്റെ അഭിമാനകരമായ നാൽപ്പതാം പതിപ്പിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, അത് കേവലമൊരു ജനപ്രിയ പുസ്തകം എന്നതിലുപരി, മലയാളിയുടെ പാരായണശീലങ്ങളിൽ രൂപപ്പെട്ട ഗൗരവകരമായ ഒരു മാറ്റത്തെക്കൂടിയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.

അരികുവത്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെ അഭയകേന്ദ്രം 

കുരുക്ഷേത്രയുദ്ധത്തിന്റെ കാഹളങ്ങളോ അധികാരത്തിന്റെ രഥച്ചക്രങ്ങളോ എത്താത്തിടത്ത്, മഹാഭാരതത്തിന്റെ ഏതോ ഒരു വിദൂരകോണിൽ സ്ഥാനപ്പെട്ട ഒരു അജ്ഞാതദേശമാണ് ആത്രേയകം. രാജദ്രോഹികളും അജ്ഞാതശവങ്ങളും അശരണരും പരിക്കേറ്റവരുമെല്ലാം കൊണ്ടുതള്ളപ്പെടുന്ന ഈ കാടകം നോവലിൽ വെറുമൊരു പശ്ചാത്തലമല്ല, മറിച്ച് ജീവനും വികാരവുമുള്ള ഒരു കഥാപാത്രമാണ്. ഔഷധഗന്ധം ആധാരശ്രുതിയായ ഈ മണ്ണിലേക്കാണ് നിരമിത്രൻ എന്ന അനാഥയുവത്വം അഭയം തേടിയെത്തുന്നത്. വർണ്ണ-ജാതി വ്യവസ്ഥകൾക്കപ്പുറം, മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനായി മാത്രം പരിഗണിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഉട്ടോപ്യൻ സങ്കല്പത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായി ആത്രേയകം മാറുന്നു. വൃദ്ധനായ ചൂഡകനും യുവതിയായ ഇളയും അവരുടെ ഔഷധമണമുള്ള സാന്ത്വനവും ഈ ദേശത്തെ ഒരു ജീവസ്സുറ്റ ലോകമാക്കി മാറ്റുന്നു.

മറ്റ് ഇതിഹാസ പുനരാഖ്യാനങ്ങളുമായുള്ള താരതമ്യം 

മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ മഹാഭാരതത്തെ മുൻനിർത്തി അനശ്വരമായ പല കൃതികളും പിറവിയെടുത്തിട്ടുണ്ട്. എം.ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ 'രണ്ടാമൂഴം', പി.കെ. ബാലകൃഷ്ണന്റെ 'ഇനി ഞാൻ ഉറങ്ങട്ടെ' എന്നിവ അവയിൽ ചിലതു മാത്രമാണ്. എന്നാൽ, ഈ മുൻഗാമികളിൽനിന്ന് ആത്രേയകം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു പാതയാണ് വെട്ടിത്തുറക്കുന്നത്.

കേന്ദ്രകഥാപാത്രങ്ങളുടെ മാറ്റം 

'രണ്ടാമൂഴം' ഇതിഹാസത്തെ മാനുഷികവത്കരിക്കുകയും ഭീമൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ വൈകാരിക തലങ്ങളെ ആവിഷ്‌കരിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും അത് അധികാരത്തിന്റെയും പോരാട്ടത്തിന്റെയും കേന്ദ്രത്തിൽ നിൽക്കുന്നവരുടെ കഥതന്നെയായിരുന്നു. 'ഇനി ഞാൻ ഉറങ്ങട്ടെ' കർണ്ണന്റെ ദുരന്തജീവിതത്തിനും ദ്രൗപദിയുടെ വ്യഥകൾക്കും ശബ്ദം നൽകി. എന്നാൽ 'ആത്രേയകം' പൂർണമായും അധികാരത്തിന്റെ ഇടനാഴികളിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കുന്നു. ഇതിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ പാണ്ഡവരോ കൗരവരോ അല്ല; മറിച്ച് അവരുടെ അധികാരക്കൊതിയുടെയും യുദ്ധങ്ങളുടെയും ഇരകളായ, പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട സാധാരണ മനുഷ്യരാണ്.

ദേശത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം

ഹസ്തിനപുരമോ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥമോ അല്ല, മറിച്ച് പല രാജ്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടാത്ത, എന്നാൽ മുറിവേറ്റവർക്കൊക്കെയും അഭയമൊരുക്കുന്ന 'ആത്രേയകം' എന്ന അതിർത്തിഗ്രാമമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ഭൂമിക. ഏകശിലാത്മകമായ ദേശീയതയ്ക്കും യുദ്ധോത്സുകതയ്ക്കും എതിരെയുള്ള ശക്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനമാണ് നോവലിലെ ഈ ദേശം.

ആയുധത്തിന് മേൽ ഔഷധത്തിന്റെ വിജയം

മറ്റ് പുനരാഖ്യാനങ്ങൾ ശൗര്യത്തിന്റെയും പ്രതികാരത്തിന്റെയും അധികാര വടംവലികളുടെയും കഥകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആത്രേയകം പറയുന്നത് മുറിവുണക്കുന്നതിന്റെയും സാന്ത്വനത്തിന്റെയും കഥയാണ്. വാളിനേക്കാൾ മൂർച്ച ഔഷധത്തിനും മനുഷ്യസ്‌നേഹത്തിനുമുണ്ടെന്ന് നോവൽ അടിവരയിടുന്നു.

ജയം എന്ന വാക്കിന്റെ അട്ടിമറി 

ധർമ്മാധർമ്മങ്ങളും പാപപുണ്യങ്ങളും പലയളവിൽ പകുത്തെടുക്കപ്പെടുന്ന ജീവിതമെന്ന പ്രഹേളികയെ തികച്ചും പുതിയൊരു തലത്തിലാണ് നോവലിസ്റ്റ് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്. കൊന്നും വെന്നും കീഴടക്കുന്നത് സ്വന്തം നിഴലിനെത്തന്നെയാണെന്ന വലിയ ഉൾക്കാഴ്ച നോവൽ നൽകുന്നു. ജന്മഫലത്താൽ രാജമുദ്രകൾ മാഞ്ഞുതുടങ്ങിയ നിരമിത്രനിലൂടെ, 'ജയം', 'വീര്യം', 'പൗരുഷം' എന്നീ വാക്കുകളുടെ പരമ്പരാഗത അർത്ഥങ്ങളെ നോവൽ അട്ടിമറിക്കുന്നു. വലിയ യുദ്ധങ്ങളുടെ വിജയഗാഥകൾക്കപ്പുറം, മനുഷ്യർക്കിടയിലെ സങ്കീർണമായ ബന്ധങ്ങളുടെ പൊരുളാണ് ഇവിടെ അന്വേഷിക്കപ്പെടുന്നത്.

ഭാഷയുടെ കാവ്യാത്മകതയും രാഷ്ട്രീയവും 

കാവ്യാത്മകവും എന്നാൽ മൂർച്ചയേറിയതുമായ ഭാഷയാണ് ഈ നോവലിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്ത്. മണ്ണും പുഴയും ഔഷധങ്ങളും കാറ്റും മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക വ്യഥകളുമായി എത്രത്തോളം ഇഴചേർന്ന് കിടക്കുന്നു എന്ന് നോവൽ വരച്ചുകാട്ടുന്നു. പുരുഷകേന്ദ്രീകൃതമായ ഇതിഹാസവായനകളെ തിരുത്തിക്കൊണ്ട്, അധികാരത്തിന്റെയും ലിംഗപദവിയുടെയും ഓരങ്ങളിലേക്ക് തള്ളിമാറ്റപ്പെട്ടവരോട് ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ശക്തമായ കീഴാള രാഷ്ട്രീയവും ആത്രേയകം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നുണ്ട്.

ആത്രേയകത്തിന്റെ നാൽപ്പതാം പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ, വാളെടുക്കുന്നവന്റെയും കിരീടം വയ്ക്കുന്നവന്റെയും കഥകൾക്കുപരി, മുറിവേറ്റവന്റെയും തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ടവന്റെയും കഥകൾ കേൾക്കാൻ വായനാസമൂഹം തയ്യാറാവുന്നു എന്നതിന്റെ വലിയ തെളിവാകുന്നു അത്. പരമ്പരാഗത ഇതിഹാസ വായനകളുടെ ഭാരമില്ലാതെ, തികച്ചും പുതിയൊരു അനുഭവമായി ഈ നോവലിനെ സമീപിക്കാവുന്നതാണ്. ആത്രേയകം വെറുമൊരു വായനാനുഭവമല്ല; അധികാരത്തിന്റെ രഥച്ചക്രങ്ങൾക്കടിയിൽ പെട്ട് മുറിവേറ്റ സകല മനുഷ്യർക്കുമുള്ള സാന്ത്വനത്തിന്റെ ഒരു ഔഷധപ്പുര കൂടിയാണ്.