പച്ചമാമ ഒരു കോഫി ബ്രാൻഡ് മാത്രമല്ല, കർഷകരുടെ ചെറു വിപ്ലവം കൂടിയാണ്

2006ലാണ് പച്ചമാമ ഒരു സഹകരണ സ്ഥാപനമായി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. ഒരു ചെറിയ കൂട്ടം കർഷകർ മാത്രമായിരുന്നു തുടക്കകാലത്ത് പച്ചമാമയുടെ ഭാ​ഗമായിട്ടുണ്ടായിരുന്നത്. "മദർ എർത്ത്" എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന തദ്ദേശീയ ക്വെച്ചുവ പദത്തിൽ നിന്നാണ് "പച്ചമാമ" എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം. പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദമായി സുസ്ഥിരമായ രീതിയിൽ കാപ്പി കൃഷി ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ദൗത്യം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതാവണം സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേരെന്ന ആശയത്തിൽ നിന്നാണ് "പച്ചമാമ" എന്ന പേരിലേക്ക് സ്ഥാപകർ എത്തിചേർന്നത്. ഓർഗാനിക്, ഫെയർ ട്രേഡ് കോഫിയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് പച്ചമാമ, കാപ്പി കൃഷി ചെയ്യുന്നതും സംസ്കരിക്കുന്നതും വിൽക്കുന്നതുമായ രീതികളിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി തുടങ്ങി.

“എന്തുകൊണ്ട് നമ്മുടെ സ്വന്തം കാപ്പി നമുക്ക് തന്നെ വറുത്തുകൂടാ?” എന്ന പെറുവിലെ കാപ്പി കർഷകരുടെ ചോദ്യമാണ് 'പച്ചമാമ' എന്ന സഹകരണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്. കർഷകർ ഒരു പടി കൂടി മുന്നോട്ട് പോയി കാപ്പി, ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് നേരിട്ട് വിൽക്കുന്നതിനെ കുറിച്ച് അവർ ചിന്തിച്ചു. അങ്ങനെ അഞ്ച് സഹോദര സഹകരണസംഘങ്ങൾ ചേർന്ന് പച്ചമാമ കോഫി സഹകരണസംഘം രൂപീകരിച്ചു. പെറു, നിക്കരാഗ്വ, ഗ്വാട്ടിമാല, മെക്സിക്കോ, എത്യോപ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെ  ചെറുകിട കാപ്പി കർഷകരാണ് സംഘത്തിലുള്ളത്. 2020ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 'പച്ചമാമ' സഹകരണപ്രസ്ഥാനത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട എത്യോപ്യയിലെ ഒറേമിയ കോഫി ഫാർമേഴ്സ് കോഓപ്പറേറ്റിവ് യൂണിയൻ 1,32,000 കർഷക കുടുംബങ്ങളെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. പെറുവിലെ കോക്ല കർഷക സഹകരണ സംഘം 8500 കർഷക കുടുംബങ്ങളെയും നിക്കരാഗ്വയിലെ പ്രോഡേകൂപ്പ് 2300 കർഷക കുടുംബങ്ങളെയും ​ഗ്വാട്ടിമലയിലെ മനോസ് കാംപേസീനസ് 1100 കർഷക കുടുംബങ്ങളെയും മെക്സിക്കോയിലെ ലാ യൂണിയൻ റീജ്യണൽ 2000 കർഷക കുടുംബങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

മറ്റേതു മേഖലയിലെയും ചെറുകിട കർഷകരെ പോലെ കാപ്പി കർഷകർക്കും ആഗോള  ശൃംഖലയിൽ വിലപേശലിനുള്ള സാഹചര്യമുണ്ടാവിറില്ലെന്നുള്ളതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. ആഗോള വിപണി സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നതും കാപ്പിയുടെ വിലയിൽ ഗണ്യമായ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ ഉണ്ടാകുന്നതും സ്വഭാവികമാണ്. ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ കാപ്പി കർഷകരെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിനൊരു മാർ​ഗം കണ്ടെത്തുകയെന്നതായിരുന്നു 'പച്ചമാമ' സ്ഥാപകരുടെ ഉദ്ദേശം. ഉപഭോക്താക്കളുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള വ്യാപാര ബന്ധത്തിലൂടെ, കർഷകർക്ക് ലാഭത്തിൻ്റെ ന്യായമായ വിഹിതം ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തി സഹകരണ പ്രസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുകയെന്നതായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. ഇത് കർഷകരെ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് കരകയറ്റാനും അവരുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സഹായിക്കുന്നു. ഇടനിലക്കാരെ ഒഴിവാക്കി, വിതരണ ശൃംഖലയിൽ സുതാര്യത പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ,  കർഷകർക്ക് അവരുടെ ഉൽപ്പന്നത്തിൻ്റെ ഗുണനിലവാരത്തിന് പ്രതിഫലം നൽകുന്ന സാഹചര്യം 'പച്ചമാമ' കോഫി സൃഷ്ടിച്ചു. 

പാരിസ്ഥിതിക പ്രതിബദ്ധത

ജൈവകൃഷിക്കും പരിസ്ഥിതി സുസ്ഥിരതയ്ക്കും ഉള്ള പ്രതിബദ്ധതയും പച്ചമാമയെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ലാറ്റിനമേരിക്കയുടെ പല ഭാഗങ്ങളിലും വനനശീകരണം, കീടനാശിനി ഉപയോഗം, ജലമലിനീകരണം മുതലായവ കാപ്പി കൃഷിയുടെ ഭാ​ഗമായി നടന്നുവരുന്നത് വലിയതോതിൽ പ്രകൃതിക്ക് ഹാനികരമാകുന്നുവെന്ന തിരിച്ചറിവിൽ ഇതിൽ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാക്കുകയെന്ന ഉദേശവും 'പച്ചമാമ' സ്ഥാപകർക്ക് മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നു. കാപ്പി ഉത്പാദനത്തിൻ്റെ മറവിൽ സംഭവിക്കുന്ന പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതം  ഒഴിവാക്കുകയും ജൈവകൃഷി രീതികൾക്ക് മുൻഗണന നൽകാനും സംഘം തീരുമാനമെടുത്തു.

മണ്ണിൻ്റെ ആരോഗ്യം, ജൈവ വൈവിധ്യം, ജല സംരക്ഷണം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന കാർഷിക രീതികൾ സ്വീകരിക്കാൻ ഈ സഹകരണസംഘം കർഷകരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ഈ രീതികൾ പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കുക മാത്രമല്ല, ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള കാപ്പിക്കുരു ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും സഹായകരമാകുന്നു. കൂടാതെ, ഫെയർ ട്രേഡ് ആൻഡ് ഓർഗാനിക് സർട്ടിഫൈഡ് കമ്പനിയായി 'പച്ചമാമ'യെ നിലനിർത്തുന്നു. കർശനമായ സുസ്ഥിരത മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കനുസൃതമായിട്ടാണ് കാപ്പി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ഇവർ ഉറപ്പുവരുത്തുന്നു. നടീൽ മുതൽ വിളവെടുപ്പ്, സംസ്കരണം വരെയുള്ള ഉത്പാദന പ്രക്രിയയുടെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ആ ശ്രദ്ധ പുലർത്തിവരുന്നതായി കർഷകർ പറയുന്നു.

Coffee beans | Photo: Gettyimages

സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ

കർഷകരുടെ സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണത്തിനപ്പുറം പച്ചമാമ സാമൂഹികമായ പല മാറ്റങ്ങൾക്കും ശക്തി പകർന്നു. പച്ചമാമയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളായ കർഷകരിൽ പലരും പാർശ്വവൽക്കരണത്തിന്റെ ഇരകൾ കൂടിയായിരുന്നു. ഇതിൽ നിന്നെല്ലാം വലിയ മാറ്റം ആ​ഗ്രഹിച്ച പച്ചമാമ വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, കമ്മ്യൂണിറ്റി വികസന സംരംഭങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകി. 

ലിംഗസമത്വത്തിനും സംഘം മുൻ​ഗണന നൽകി. കാപ്പി വ്യവസായത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനും തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിനും  നേതൃ സ്ഥാനങ്ങളിൽ അവരെ പങ്കുചേർക്കുന്നതിനും പച്ചമാമ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി. കൃഷി മുതൽ സഹകരണ സംഘങ്ങളിലെ നേതൃസ്ഥാനത്തുവരെ സ്ത്രീകളെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് അവർ ഉറപ്പാക്കി. ഈ ശ്രമങ്ങളിലൂടെ, പച്ചമാമ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം ശക്തമായ കമ്മ്യൂണിറ്റികളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും നേതൃത്വം നൽകുന്നു. കർഷകരെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിലൂടെയും കമ്മ്യൂണിറ്റി വികസനത്തിന് പിന്തുണ നൽകുന്നതിലൂടെയും, പച്ചമാമ കോഫി ദാരിദ്ര്യത്തിൻ്റെ ചട്ടക്കൂട് തകർക്കുന്നതിനും ശാശ്വതവും ക്രിയാത്മകവുമായ മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും മുൻ​ഗണന നൽകുന്നു.

രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ലാറ്റിനമേരിക്കയിലും അതിനപ്പുറവും ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌പച്ചമാമ കോഫി ഗണ്യമായി വളർന്നു. ഇപ്പോൾ പെറു, നിക്കരാഗ്വ, ഹോണ്ടുറാസ് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് കർഷകരെ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി കർഷക ‌‌‌‌സംഘം വിപുലമാക്കി. കൂടാതെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഉപഭോക്താക്കൾക്കിടയിലേക്ക് പച്ചമാമ കോഫി എത്തിച്ചു. ഈ വളർച്ചയ്ക്കിടയിലും, സഹകരണസംഘം അതിൻ്റെ സ്ഥാപക തത്വങ്ങളായ ന്യായമായ വ്യാപാരം, ജൈവകൃഷി, കമ്മ്യൂണിറ്റി ശാക്തീകരണം എന്നിവയിൽനിന്നും തെല്ലും വ‍്യതിചലിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് സ്ഥാപകർ പറയുന്നു. ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ളതും സുസ്ഥിരവുമായ കോഫി നൽകുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനൊപ്പം, പച്ചമാമ ഇപ്പോൾ വൈവിധ്യങ്ങളും പരീക്ഷിക്കുന്നു.

മാറുന്ന ഉപഭോക്തൃ മുൻഗണനകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള കഴിവാണ് സഹകരണത്തിൻ്റെ വിജയത്തിന് പ്രധാന ഘടകം. പാരിസ്ഥിതികവും സാമൂഹികവുമായ ഘടകങ്ങളിൽ ഉപഭോക്താക്കൾ കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരായതോടെ പച്ചമാമ കോഫിയുടെ ആവശ്യം ഉയർന്നു. നല്ല രുചി മാത്രമല്ല, കർഷകരുടെയും ഭൂമിയുടെയും ക്ഷേമത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന നിലപാട് സംഘത്തെ ജനപ്രിയമാക്കി.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിൽ പച്ചമാമയുടെ സ്വാധീനം

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, വരൾച്ച, കാപ്പി വിളകളെ ബാധിക്കുന്ന രോഗങ്ങൾ തുടങ്ങി കാപ്പി വ്യവസായം വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നതിനാൽ, ഈ പ്രശ്‌നങ്ങളുടെ ആഘാതം ലഘൂകരിക്കാൻ പച്ചമാമ കോഫി സജീവമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. വിളകളുടെ വൈവിധ്യവൽക്കരണം, ജലസംഭരണം മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, മണ്ണ് സംരക്ഷണ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ നടപ്പിലാക്കൽ തുടങ്ങിയ കാലാവസ്ഥാ-പ്രതിരോധ കൃഷിരീതികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ സഹകരണസംഘം കർഷകരെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. വളരുന്ന പാരിസ്ഥിതിക വെല്ലുവിളികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാപ്പി ഉൽപാദനത്തിൻ്റെ ഭാവി ശക്തമാക്കുന്നതിന് കർഷകരെ പച്ചമാമ കോഫി സഹായിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ചും അതിൻ്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ചും കാപ്പി കർഷകരിൽ അവബോധം വളർത്തുന്നതിന് സംഘം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 

ഭാവിക്ക് ഒരു മാതൃക

ഉപഭോക്താക്കൾ അവർ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ബ്രാൻഡുകളിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ സുതാര്യതയും സുസ്ഥിരതയും ആവശ്യപ്പെടുന്നതിനാൽ, സാമൂഹികവും പാരിസ്ഥിതികവുമായ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ ബിസിനസിൽ എങ്ങനെ ലാഭമുണ്ടാക്കാം എന്നതിൻ്റെ മാതൃകയായി പച്ചമാമ കോഫി നിലകൊള്ളുന്നു. നീതി, സുസ്ഥിരത, ശാക്തീകരണം എന്നിവയ്ക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന ഒരു സഹകരണ ഘടന സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലൂടെ, ലോകത്തിൽ നല്ല സ്വാധീനം ചെലുത്തുമ്പോൾ തന്നെ ലാഭകരമായ ഒരു ബിസിനസ്സ് സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് പച്ചമാമ കോഫി തെളിയിച്ചു. 2021ലെ സ്‌പെഷ്യാലിറ്റി കോഫി അസോസിയേഷൻ്റെ ബിസിനസ് മോഡലിനുള്ള സസ്റ്റൈനബിലിറ്റി അവാർഡും സസ്‌റ്റൈനബിലിറ്റി പയനിയറിനുള്ള 2024ലെ സസ്റ്റൈനബിൾ ഫുഡ് അവാർഡും പച്ചമാമ കോഫിക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കർഷകരുടെയും പരിസ്ഥിതിയുടെയും അത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടെയും ക്ഷേമത്തിന് മുൻഗണന നൽകിക്കൊണ്ട്, സുസ്ഥിരവും ധാർമ്മികവുമായ ഒരു മാതൃക സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹകരണസംഘങ്ങൾക്ക് സാധിക്കുമെന്നതിനുള്ള തെളിവാണ് പച്ചമാമയുടെ വിജയം. ആയിരക്കണക്കിന് കർഷകരുടെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ പച്ചമാമയ്ക്ക് സാധിച്ചു. കാപ്പി വ്യവസായം വലിയ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്ന കാലത്ത് പച്ചമാമയുടെ പ്രവർത്തനം മാതൃകയാക്കി കർഷകർക്ക് താങ്ങാവുന്ന വിധത്തിൽ കാർഷിക സഹകരണപ്രസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് ശ്രമിക്കാവുന്നതാണ്.