നേപ്പാളിനെ നടുക്കിയ മഹാപ്രളയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണം ഇപ്പോഴും നൂറുശതമാനം വ്യക്തമായിട്ടില്ല. ഹിമാനികൾ ഏതെങ്കിലും പെട്ടെന്ന് വറ്റിപ്പോയിട്ടുണ്ടോ എന്നറിയാൻ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളും പ്രദേശത്തെ സമീപകാല മഴയുടെ വിവരങ്ങളും വിശദമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. തുടക്കത്തിൽ, പ്രദേശത്തുണ്ടായ 4.4 തീവ്രത രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭൂകമ്പമാണ് ഹിമാനിയുടെ താഴ്ഭാഗം തകർത്ത് പ്രളയത്തിന് കാരണമായതെന്നായിരുന്നു പ്രാഥമിക നിഗമനം. അതേസമയം, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്‌സ് ജിയോളജിക്കൽ സർവേയുടെ (USGS) പുതിയ പഠനങ്ങൾ ഭൂകമ്പ സാധ്യതയെ തള്ളിക്കളയുന്നു.

To advertise here,

പർവതനിരകളിലെ ഹിമപാതവും പാറകൾ ഇടിഞ്ഞുവീണതുമാണ് ആഘാതമുണ്ടാക്കിയതെന്നും, അല്ലാതെ അവിടെ ഭൂകമ്പം സംഭവിച്ചിട്ടില്ലെന്നുമാണ് അവരുടെ വാദം. മഴയിൽ നിന്നോ ഉരുകുന്ന മഞ്ഞിൽ നിന്നോ ഉള്ള വെള്ളം മണ്ണിനെയും മഞ്ഞിനെയും അസ്ഥിരപ്പെടുത്തിയതാകാം ദുരന്തത്തിന്റെ തുടക്കം. നേപ്പാൾ-ചൈന റസുവഗാധി അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് 20 കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കായി ലെൻഡെ നദിയിലേക്ക് ഇത്തരം അവശിഷ്ടങ്ങൾ പതിച്ചതാണ് വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് കാരണമായതെന്ന് നേപ്പാൾ ദേശീയ ദുരന്ത അതോറിറ്റിയും വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഹിമാലയത്തിന്റെ കഠിനമായ ഭൗമഘടന ഇത്തരം ദുരന്ത സാധ്യതകൾ വർധിപ്പിക്കുന്നു.

നാഷണൽ റിമോട്ട് സെൻസിംഗ് സെന്ററിന്റെ (NRSC) വിലയിരുത്തൽ അനുസരിച്ച്, ടിബറ്റിലെ പർവതനിരകളിലാണ് ഈ ദുരന്തത്തിന്റെ തുടക്കം. റസുവ മേഖലയ്ക്ക് സമീപം (അക്ഷാംശം 28.076, രേഖാംശം 86.494) 10 കിലോമീറ്റർ താഴ്ചയിൽ 4.9 തീവ്രതയുള്ള ഭൂകമ്പം ഇന്ത്യയുടെ ഭൂകമ്പ നിരീക്ഷണ ശൃംഖല രാവിലെ 8.22-ന് (IST) രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഈ പ്രകമ്പനം 'സർക്ക് ഗ്ലേസിയർ' എന്ന ഹിമാനി തകരാൻ കാരണമായിരിക്കാം.

മഞ്ഞുപാളികളും പാറകളും അടങ്ങിയ വലിയൊരു ഹിമപാതം കുത്തനെയുള്ള പർവത താഴ്വരയിലൂടെ ഇടിമിന്നൽ വേഗത്തിൽ താഴേക്ക് പതിക്കുകയും നദിയുടെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്ക് താത്കാലികമായി തടസ്സപ്പെടുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് വെള്ളവും ചെളിയും പാറകളും അവശിഷ്ടങ്ങളും ചേർന്ന വൻ കുതിച്ചൊഴുക്ക് ത്രിശൂലി നദീതടത്തിലൂടെ ആഞ്ഞടിച്ച് വ്യാപക നാശനഷ്ടങ്ങൾ വിതച്ചു. ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്ത ശാസ്ത്രജ്ഞരും ഗ്ലേസിയർ തകർച്ചയും ഐസ്-പാറ ഹിമപാതവുമാണ് പ്രളയത്തിന് വഴിതെളിച്ചതെന്ന് ശരിവെക്കുന്നു. ഉരുൾപൊട്ടൽ മൂലം സ്വാഭാവിക തടസ്സം രൂപപ്പെട്ട് ഉണ്ടായ തടാകങ്ങൾ പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന 'ഗ്ലേഷ്യൽ ലേക്ക് ഔട്ട്ബസ്റ്റ് ഫ്‌ലഡ്' (GLOF) എന്ന പ്രളയങ്ങൾ മുൻപും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്; 2024-ൽ നേപ്പാളിൽ സമാന സംഭവമുണ്ടായിരുന്നു.

ഭീഷണിയായി കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം; അപകടത്തിൽ 'മൂന്നാം ധ്രുവം'

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഹിന്ദുക്കുഷ് ഹിമാലയൻ മേഖലയിലെ ഹിമാനികൾ ഉരുകുന്നത് അതിവേഗത്തിലാക്കുകയാണ്. ആർട്ടിക്, അന്റാർട്ടിക് കഴിഞ്ഞാൽ ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ മഞ്ഞും ഐസും സംഭരിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്ന ഹിമാലയം ലോകത്തിന്റെ 'മൂന്നാം ധ്രുവം' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. കുത്തനെയുള്ള ചരിവുകളിലെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള പെർമാഫ്രോസ്റ്റ് (പാറയും മണ്ണും മഞ്ഞും ഉറഞ്ഞുകൂടിയ ഭാഗം) താപനില ഉയരുമ്പോൾ ഉരുകാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഇത് പെട്ടെന്നുള്ള അവശിഷ്ട പ്രവാഹങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.

ഇന്ത്യയിൽ 2021-ലുണ്ടായ ഉത്തരാഖണ്ഡ് ചമോലി ദുരന്തം, സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ ഗ്ലേസിയർ ഉരുകി ബ്ലാറ്റൻ ഗ്രാമം നശിച്ചത്, 2023-ൽ ജോർജിയൻ പർവത റിസോർട്ടിൽ 33 പേരുടെ ജീവനെടുത്ത മണ്ണിടിച്ചിൽ എന്നിവയെല്ലാം ആഗോളതലത്തിൽ ഹിമാനികൾ പിൻവാങ്ങുന്നതിന്റെ തെളിവുകളാണ്.

ദുരന്തങ്ങൾ തടയാൻ വഴിയുണ്ടോ?

സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ ഹിമാനി തകർന്നപ്പോഴും കൃത്യമായ 'മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ' (Early Warning Systems) ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ആളുകളെ നേരത്തെ ഒഴിപ്പിക്കാനും ജീവഹാനി ഒഴിവാക്കാനും സാധിച്ചു. നദിയിലെ ജലനിരപ്പ്, തീവ്രമഴ, ഭൂകമ്പ തരംഗങ്ങൾ എന്നിവ തത്സമയം നിരീക്ഷിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാൻ ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് കഴിയും.

എന്നാൽ ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് ഉയർന്ന ചെലവുള്ള കാര്യമായതിനാൽ വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഇത് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. കഴിഞ്ഞ വർഷം നേപ്പാളിലെ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ 'ഗ്രീൻ ക്ലൈമറ്റ് ഫണ്ട്' ധനസഹായം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.

മറ്റൊരു പ്രധാന ആശങ്ക ജലലഭ്യതയാണ്. നേപ്പാൾ, ഇന്ത്യ, പാകിസ്താൻ, ചൈന എന്നിവിടങ്ങളിലെ കോടിക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾക്ക് കുടിവെള്ളമെത്തിക്കുന്ന പ്രമുഖ നദികളുടെ സ്രോതസ്സ് ഈ ഹിമാനികളാണ്. മഞ്ഞുരുകൽ തുടക്കത്തിൽ നദികളിൽ വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടാക്കുമെങ്കിലും, ഹിമാനികൾ ചുരുങ്ങുന്നതോടെ വരണ്ട സീസണുകളിൽ നദികൾ വറ്റിവരളുന്ന ഗുരുതര പ്രതിസന്ധിയുണ്ടാകും.

ഹരിതഗൃഹ വാതക ഉദ്മനം വേഗത്തിൽ കുറയ്ക്കുക, മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങളിൽ നിക്ഷേപം നടത്തുക, ദുർബലമായ പർവത മേഖലകളിൽ കർശന നിരീക്ഷണം ഏർപ്പെടുത്തുക എന്നിവ മാത്രമാണ് പരിഹാരം. ദുരന്തങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യ ജീവനുകൾ സംരക്ഷിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കും.