ഷെയ്ഖ് ഹസന്‍ ഖാന്റെ ആത്മകഥയായ ‘ഒരു മനുഷ്യന്‍: ഏഴു കൊടുമുടികള്‍’ എന്ന പുസ്തകത്തിന് ഡോ. ശശി തരൂര്‍ എഴുതിയ അവതാരിക വായിക്കാം. 

To advertise here,

പര്‍വ്വതങ്ങള്‍ മലയാളമനസ്സിനു കവിതയാണ്. ഭൂമിയില്‍ അതിജീവനത്തിന്റെ ഗാനമാണ് പര്‍വ്വതങ്ങള്‍. പ്രകൃതിയോടുള്ള മനുഷ്യാദരവിന്റെ അടയാളമാണ് പര്‍വ്വതങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാഴ്ത്തുപാട്ടുകള്‍. അവ പുണ്യഗ്രന്ഥങ്ങള്‍പോലെ തലമുറകള്‍ കൈമാറി മനുഷ്യരെ വായനയ്ക്കും ധ്യാനത്തിനും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; മനുഷ്യര്‍ പര്‍വ്വതക്കൊടുമുടികള്‍ കീഴടക്കുമ്പോഴും, പര്‍വ്വതങ്ങള്‍ മനുഷ്യരെ വാനോളമുയര്‍ത്തുന്നു.

മലകള്‍ മനുഷ്യരെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്ന മഹത്തായ ആശയങ്ങളുടെ പ്രതീകങ്ങളാണ്. ബാലാമണിയമ്മയുടെ വരികളില്‍ എന്നപോലെ, കാലം തീരും കാലത്തോളം പാട്ടായി നില്‍ക്കുന്ന മല മനുഷ്യനില്‍ നിത്യമായൊരു സാന്നിധ്യമാണ്. ഇടശ്ശേരിക്കവിതകളിലെ ഭാവനപോലെ മലകളാണ് മണ്ണിന്റെ മൗനം, ആകാശത്തിന്റെ സ്വപ്നം-മലകള്‍ക്ക് ശാന്തതയുടെ ഭാഷയും അനന്തതയുടെ ശ്വാസവുമാണ്.

സഹ്യപര്‍വ്വതം മലയാളമനസ്സില്‍ ഒരു പുണ്യനാമംപോലെ ഉയരുന്നു. അവ നദികള്‍ക്കു ജന്മംനല്‍കുന്ന പിതാവായി, കാടുകള്‍ക്കു നിഴല്‍പകരുന്ന ശക്തിയായി നില്‍ക്കുന്നു. അവയുടെ പച്ചപ്പുതപ്പ് കാറ്റിനോടു കവിത പറയുന്നു, മേഘങ്ങളോട് സല്ലാപം നടത്തുന്നു. പര്‍വ്വതങ്ങള്‍ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ഉയരത്തിലെത്താന്‍ ആഴത്തില്‍ വേരുകളൂന്നണം എന്നാണ്.

മലകളും പര്‍വ്വതങ്ങളും മനുഷ്യന്റെ ഭൗതികപരിസരഘടകങ്ങളായി മാത്രമല്ല, ആത്മീയാന്വേഷണത്തിന്റെയും സാംസ്‌കാരിക പുരോഗതിയുടെയും ആഴമുള്ള പ്രതീകങ്ങളായും ചരിത്രത്തില്‍ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ഭൂമിയുടെ ഗര്‍ഭത്തില്‍നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ച് ആകാശത്തേക്ക് ഉയരുന്ന ഇവ, മനുഷ്യബോധത്തിന്റെ വളര്‍ച്ചയെയും ഭൂമിയെയും ദിവ്യതയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അതുല്യമായ ഉപമകളായും തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഓരോ സംസ്‌കാരത്തിന്റെയും കാവ്യബോധത്തില്‍ മലകള്‍ ദൈവാനുഭവത്തിന്റെ വേദികളായാണ് ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് എന്നു പറയാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവ ദിവ്യതയുടെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെയും ഉന്നതപ്രതിനിധികളായി പുരാതനസാഹിത്യങ്ങളില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

ഇന്ത്യന്‍ പൗരാണിക സംസ്‌കാരത്തില്‍ അഗസ്ത്യനും വിന്ധ്യനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ഇടപഴകലിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. അഗസ്ത്യമുനി തെക്കോട്ടു പോകുമ്പോള്‍ വിന്ധ്യന്‍ തല താഴ്ത്തിയെന്ന കഥ, പ്രകൃതിയോട് മനുഷ്യന്‍ പുലര്‍ത്തേണ്ട വിനയത്തിന്റെയും സമത്വബോധത്തിന്റെയും ദാര്‍ശനികപര്യായമാകുന്നു.

ഹിമാലയമാകട്ടെ, ഭൗതികമായി നമ്മുടെ വടക്കേ അതിരും ആത്മീയമായി ധ്യാനത്തിന്റെ ശിഖരവുമാണ്. മഹര്‍ഷിമാരുടെയും യോഗികളുടെയും ധ്യാനഭൂമിയായി വിരാജിക്കുന്ന ഹിമാലയം ഭാരതത്തിന്റെ ആത്മീയരംഗത്ത് അനന്തമായ ശാന്തിയെയും സഹനത്തെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

ലോകത്തിന്റെ മറ്റു സാംസ്‌കാരിക വ്യാഖ്യാനങ്ങളിലും മലകള്‍ സമാനപ്രതീകങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഗ്രീക്കുപുരാണത്തിലെ ഒളിംപസ് പര്‍വ്വതം ദേവന്മാരുടെ ആസ്ഥാനമാണ്. അവിടെ മനുഷ്യന്‍ ദൈവത്തോടുള്ള ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നു. ബൈബിളിലെ സീനായ് പര്‍വ്വതത്തില്‍വെച്ചാണ് ദൈവവചനത്തിന്റെ വെളിപ്പാടു ലഭിക്കുന്നത്.

ചൈനീസ് തത്ത്വചിന്തയില്‍ തായ്ഷാന്‍ പര്‍വ്വതം അമരത്വാന്വേഷണത്തിന്റെയും ആത്മവികാസത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. ഈ വിശ്വാസസംഹിതകളിലെല്ലാം, പര്‍വ്വതങ്ങള്‍ മനുഷ്യബോധത്തെ ഭൗതികതയില്‍നിന്ന് ആത്മീയതയിലേക്കു കൈപിടിച്ചു നയിക്കുന്ന ശക്തിയാണെന്നു സങ്കല്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

മലകള്‍ മനുഷ്യന്റെ ദൃഷ്ടിയെ വിശാലമാക്കി, അവന്റെ ബോധത്തെ അനന്തതയിലേക്ക് ഉയര്‍ത്തിയിരിക്കുന്നു. ഗിരിശിഖരങ്ങളില്‍നിന്നാണ് മനുഷ്യന്‍ ലോകത്തെ സമഗ്രമായ ദൃഷ്ടികോണില്‍ കാണാന്‍ തുടങ്ങിയതും, അതുവഴി തന്റെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ അദ്ഭുതകരമായ വലിപ്പം തിരിച്ചറിഞ്ഞതും.

പാശ്ചാത്യസാഹിത്യങ്ങളിലും മലകള്‍ ആത്മവിമര്‍ശനത്തിന്റെയും ദൈവാന്വേഷണത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഡാന്റെയുടെ Divine Comedy യിലൂടെയുള്ള പര്‍വ്വതയാത്ര ആത്മാവിന്റെ മോക്ഷയാത്രയാകുമ്പോള്‍, ഗൊയ്ഥെയുടെ Faust-ല്‍ മലനിരകളുടെ നിശ്ശബ്ദത ദൈവാനുഭവത്തിന്റെ ഗൗരവമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. 

എന്നിരുന്നാലും, മലകളുടെ പ്രാധാന്യം ആത്മീയതയിലോ പ്രതീകാത്മകതയിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. മലകളാണ് നദികളുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനം. നദികളാണ് നാഗരികതകളുടെ ഈറ്റില്ലങ്ങള്‍. ഈ പര്‍വ്വതങ്ങള്‍ ആയിരക്കണക്കിനു വര്‍ഷങ്ങളായി ഭൂമിയില്‍ ജലധാരകളെ സൃഷ്ടിക്കുകയും, അവ മനുഷ്യസംസ്‌കാരത്തിന്റെ ജീവരക്തമായി ഒഴുകുകയും ചെയ്തു. ഗംഗയും യമുനയും യൂഫ്രട്ടീസും മലകളില്‍നിന്നും ഉദ്ഭവിച്ച നദികളാണ്-അവയുടെ തീരങ്ങളിലാണ് ആദ്യ നാഗരികതകള്‍ വളര്‍ന്നത്; ഭാഷകളും കൃഷിയും ശാസ്ത്രങ്ങളും രൂപപ്പെട്ടതും.

മലകള്‍ അനേകലക്ഷം സ്പീഷീസ് ജീവജാലങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലവും അവയുടെ സംരക്ഷണകേന്ദ്രവുമാണ്. ജലം, വായു, മണ്ണ്, ജീവന്‍ എന്നിവയുടെ നൂറ്റാണ്ടുകളായുള്ള പരസ്പരബന്ധത്തിന്റെ അടിത്തറ പര്‍വ്വതങ്ങളാണ്. എന്നാല്‍, മുന്നില്‍ കാണുന്നതൊക്കെയും കീഴടക്കുകയും തച്ചുതകര്‍ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന്‍, മലകളെയും അവയുടെ പരിസ്ഥിതിയെയും ക്രൂരമായ വിനാശത്തിലേക്കാണു നയിക്കുന്നത്.

ഖനനം, വനനശീകരണം തുടങ്ങിയവ മനുഷ്യന്റെ വികസനാവശ്യങ്ങളുടെ നൂതനരൂപങ്ങളാണ്. അഗസ്ത്യന്‍ വിന്ധ്യനെ തലകുനിപ്പിച്ചത് വിനയത്തിലൂടെയായിരുന്നു; എന്നാല്‍, ആധുനിക മനുഷ്യന്‍ മലകളെ തലകുനിക്കാന്‍ നിര്‍ബ്ബന്ധിക്കുന്നത് കൈയൂക്കും കൈയേറ്റവും മുഖേനയാണ്.

മനുഷ്യന്‍ ഗിരിനിരകളെ ഒന്നൊന്നായി തകര്‍ക്കുമ്പോള്‍, അവന്‍ തന്റെ ആത്മാവിനോടുള്ള ബന്ധം സ്വയം വിച്ഛേദിക്കുന്നു. ജോണ്‍ മ്യൂറിന്റെ വാക്കുകളില്‍, 'The mountains are calling, and I must go'- മലകള്‍ മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിനെ നിരന്തരം ദിവ്യതയിലേക്കു വിളിക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങളാണ്. ആ വിളിയെ അവഗണിക്കുന്നത് മനുഷ്യന്‍ തന്റെ നിലനില്‍പ്പിന്റെ അടിത്തറയെത്തന്നെ നിരസിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.

മലകളും പര്‍വ്വതങ്ങളും മനുഷ്യരാശിയുടെ ഭൗതികപുരോഗതിയെയും ആത്മീയവികാസത്തെയും സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന പ്രതീകങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു. അവ മനുഷ്യചരിത്രത്തിന്റെ നിലനില്‍പ്പിനെയും അവന്റെ ആത്മയാത്രയെയും ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന ദിവ്യരൂപങ്ങള്‍പോലെയാണ്-കല്ലിന്റെയും കാറ്റിന്റെയും കരങ്ങളാല്‍ എഴുതപ്പെട്ട മനുഷ്യന്റെ ആത്മചരിത്രംപോലെ.

മലകളും സമുദ്രങ്ങളും മനുഷ്യര്‍ക്കു മുന്നിലെ വലിയ പ്രതിബന്ധങ്ങളുമാണ്. അവ ഉയര്‍ത്തിയ വെല്ലുവിളികള്‍ മനുഷ്യരുടെ സ്വപ്നങ്ങള്‍ക്കു മുന്നില്‍ എന്നും കീഴടങ്ങി. കൊടുമുടികള്‍ കീഴടക്കാനുള്ള മനുഷ്യരുടെ സ്വപ്നങ്ങള്‍ യാഥാര്‍ത്ഥ്യമായി. പിന്നീടത് ജീവിതമായിത്തീര്‍ന്നു. ചില വേറിട്ട മനുഷ്യരുടെ മഹത്തായ ആത്മസമര്‍പ്പണത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നു ആ വിജയങ്ങള്‍.

അത്തരമൊരു പോരാളിയുടെ കഥയാണ് ഒരു മനുഷ്യന്‍: ഏഴു കൊടുമുടികള്‍- ഷെയ്ഖ് ഹസന്‍ ഖാന്റെ ആത്മകഥ ഷെയ്ഖ് ഹസന്‍ ഖാനും എസ്. അരുണ്‍ശങ്കറും ചേര്‍ന്നു രചിച്ച ഈ കൃതി, കൊടുമുടികള്‍ കീഴടക്കാനായി ഒരു മലയാളി നടത്തിയ ആത്മീയ-ശാരീരിക യാത്രയുടെ ഗ്രന്ഥരൂപമാണ്.

ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്‍ അസാധാരണമായ ലക്ഷ്യങ്ങള്‍ സ്വന്തമാക്കുമ്പോള്‍ ചരിത്രം രചിക്കപ്പെടുന്നു. വിജയങ്ങള്‍ വ്യക്തിപരമായവ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യസാധ്യതയുടെ അതിരുകള്‍ അനന്തമാണെന്നു കാട്ടിത്തരുന്ന സാമൂഹികാനുഭവവുമാണ്. ഹസന്‍ ഖാന്റെ ഈ വിജയയാത്രകളുടെ ത്രസിപ്പിക്കുന്ന വിവരണങ്ങള്‍, വായനക്കാരനെ ചെന്നെത്തിക്കുക അസാധാരണമായ ഒരു അനുഭവത്തിലേക്കായിരിക്കും. ആത്മാവിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലാണ് ഈ കൃതി. വെറും സാഹസികതയുടെ വിവരണമല്ല, മറിച്ച് ധൈര്യത്തിന്റെ, ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെ, അനുരാഗത്തിന്റെ പ്രമാണവും പ്രയാണവുമാണ്.

ഗ്രന്ഥം വായിക്കുമ്പോള്‍, വായനക്കാരന് എവറസ്റ്റിന്റെ മഞ്ഞുതിട്ടകളില്‍നിന്നുള്ള ശൈത്യശ്വാസം കേള്‍ക്കാം. മലനിരകളില്‍ പ്രതിധ്വനിക്കുന്ന വിജയശംഖൊലി കേള്‍ക്കാം. മനസ്സിലെ ഭീതികളും സംശയങ്ങളും അതിജീവിക്കാനുള്ള ആത്മയാത്രയുടെ അടയാളങ്ങള്‍. ഹസന്‍ ഖാന്‍ മലകയറുമ്പോള്‍, അദ്ദേഹം ഭൗതികതയുടെ അളവുകള്‍ മാറ്റുകയല്ല; മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ പരിമിതികള്‍ താണ്ടുകയാണ്.

സഹരചയിതാവായ എസ്. അരുണ്‍ശങ്കര്‍ ഈ അനുഭവങ്ങളെ തെളിച്ചമോടെ, ഭാഷാഭംഗിയോടെ പകര്‍ത്തിയിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്ത് പത്രപ്രവര്‍ത്തനത്തിന്റെ അന്വേഷണശൈലിയും സാഹിത്യത്തിന്റെ മാസ്മരികഭാവവും തമ്മിലുള്ള ഒരു അപൂര്‍വസംയോജനമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ പുസ്തകം വെറും ആത്മകഥയല്ല; അത് ഒരു സാമൂഹികരേഖയും സാംസ്‌കാരികപഠനവുമായിത്തീരുന്നു. മലയാളിയുടെ സ്വപ്നങ്ങള്‍ ആഗോളപര്‍വ്വതനിരകളില്‍ എങ്ങനെ പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ദൃക്സാക്ഷ്യം.

ഒരു മനുഷ്യന്‍; ഏഴു കൊടുമുടികള്‍ വെറും കയറ്റങ്ങളുടെ പട്ടികയല്ല; അതു മനസ്സിന്റെ ഭൂപടത്തില്‍ കോറിയിട്ട ധീരചരിത്രമാണ്. സ്വപ്നം കാണാന്‍ ധൈര്യം കാണിക്കുന്നവര്‍ക്ക്, ജീവിതവിജയം അനായാസമായ ഒരു ജീവിതചര്യയാണെന്ന് ഈ കൃതി പഠിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ജീവിതമെന്നത് എത്ര തവണ വീഴുന്നുവെന്നതല്ല, എത്ര തവണ വീണ്ടും ഉയരാന്‍ തയ്യാറാകുന്നുവെന്നതിന്റെ കഥയാണെന്ന് ഈ പുസ്തകം ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്നു.

മലകയറല്‍ ഇവിടെ ഭൗതികമായ യാത്രയല്ല-അത് ആത്മാവിന്റെ ഉയര്‍ച്ചയാണ്. അതുകൊണ്ട് ഈ പുസ്തകം വായനക്കാരനെ തണുപ്പിന്റെയും മൗനത്തിന്റെയും ഇടയില്‍നിന്നും സ്വപ്നത്തിന്റെ പര്‍വ്വതങ്ങളിലേക്കു നയിക്കുന്നു.

മനുഷ്യരാശിയുടെ സവിശേഷതകള്‍-ഭയം, പ്രതീക്ഷ, പരാജയം, ധൈര്യം, ആത്മനിബന്ധത-എല്ലാം ചേര്‍ന്നൊരു മികച്ച രചനയായി ഈ ഗ്രന്ഥം മാറിത്തീരുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ 'എവറസ്റ്റ്' കണ്ടെത്താനുള്ള തീര്‍ത്ഥയാത്രയാണ് ഈ പുസ്തകം. ഈ യാത്രയില്‍ ഒപ്പം ചേരുക, കൈകോര്‍ത്തു നടക്കുക.