ഭൂമിയും സ്വര്ഗവും മനുഷ്യനും മൃഗവും ഒരേ തുടര്ച്ചയിലെ കണ്ണികളാകുന്ന അനുഭവമുണ്ട് 'രാമായണ'ത്തില്. അതിലെ നായികയായ സീത ഭൂമിയുടെ മകളാണ്; നായകനായ രാമന് സൂര്യവംശത്തില് പിറന്നവനും. സൂര്യന് ഭൂമിയെ വേള്ക്കുന്ന പുരാതനകഥയുടെ മറ്റൊരു രംഗാവതരണമാണ് രാമസീതാ കാവ്യം. മഹാഭാരതത്തില് ഗംഗയുടെ പുത്രനാണ് ഗാംഗേയനായ ഭീഷ്മര്. കാറ്റിന്റെ മകനാണ് ഭീമന്. പര്വതത്തിനും നദിക്കും നക്ഷത്രത്തിനും മനുഷ്യവംശത്തില് തുടര്ച്ചയുണ്ടാകുന്നവിധം മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മില് അഭിന്നതയും അനുസ്യൂതിയും കാണുന്ന ഒരു ലോകബോധമാണ് മഹാഭാരതത്തില് എന്നപോലെ രാമായണത്തിലും ഉള്ളത്.
'വനദേവതമാരോടു യാത്ര ചൊല്ലി മുനീശ്വരന്' എന്ന് രാമായണത്തില് വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. 'തിരിച്ചയച്ചാനുടനേ മൃഗപക്ഷിഗണങ്ങളെ' എന്ന് രാമന് കാട്ടിലേക്കു പോകുമ്പോള് ഒപ്പം അനുഗമിക്കുന്ന ചരാചരങ്ങളെ തിരിച്ചയച്ചു എന്നും വിവരിക്കുന്നതു കാണാം. ഇന്നത്തെ ലോകബോധത്തിന് അപരിചിതവും അസാധാരണവും ഒരുപക്ഷേ, അശാസ്ത്രീയവും ആയി തോന്നുന്ന ഈ പ്രകൃതിമനുഷ്യത്തുടര്ച്ചയാണ് ഇതിഹാസങ്ങളില് കാണുന്ന പരിസ്ഥിതി ദര്ശനത്തിന്റെ ആധാരം.
പ്രകൃതിയോടു തോന്നുന്ന കടുത്ത പ്രേമവും ലയവും അദ്ഭുതവും വാത്സല്യവും ആണ് രാമായണത്തിലെ നദീവനശൈലഋതുവര്ണനകളില് കാണുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന് രാമായണം ആരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ പഞ്ചവടിവര്ണനവും അവിടെ വന്നുചേരുന്ന ഹേമന്തത്തിന്റെ വിവരണവും മാത്രം നോക്കിയാല് മതി. പൂങ്കാടുപോലെ നിത്യരമ്യമായ പഞ്ചവടിയില് ആശ്രമം നിര്മ്മിക്കാന് നിശ്ചയിച്ച രാമന് ലക്ഷ്മണനോടു പറയുന്നു, 'നല്ലതാണ് ഈ സ്ഥലം. പൂമരങ്ങള് എങ്ങും നിറഞ്ഞുനില്ക്കുന്നു.'
'രമ്യഗോദാവരിയിതാ
പൂമരങ്ങള് ചൂഴ്ന്നതായ്
അന്നം നീര്ക്കോഴി തിങ്ങി
ചക്രവാകം വിളങ്ങിയും
അകന്നും തൊട്ടുമല്ലാതെ
മൃഗക്കൂട്ടം തിമര്ത്തവ,
ഗുഹവായ്ചവ, രമ്യങ്ങള്
സൗമ്യ മൈലൊലി ചേര്ന്നവ'
എന്നിങ്ങനെ തുടങ്ങുന്ന ആ വനവര്ണന എല്ലാ മരങ്ങളുടെയും പേരുകള് എടുത്തു പറഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് നീളുന്നത്.
'തൊട്ടകാര പയന് പ്ലാവ്
നീര്ക്കടമ്പീത്ത, പുന്നയും
തേന്മാവശോകം മൈലെള്ളും
ചമ്പകം കേതകങ്ങളും
കടംപയിനി, പാടീരം
കുഞ്ജകം, കാര, പാതിരി
ഞമയും മരുതും, വന്നി
കരിങ്ങാലി, പലാശുമേ'
എന്നിങ്ങനെ സൂക്ഷ്മമായി ആ മരപ്പേരുകളുടെ സവിസ്തര പട്ടികയുണ്ട്. ഇതിഹാസങ്ങളിലെ പ്രകൃതിവര്ണനയുടെ ഒരു സ്വഭാവവും ഇതാണ്. അത് അമൂര്ത്തമായോ, അവ്യക്തമായോ, വിശേഷണപദങ്ങള് കോരിച്ചൊരിഞ്ഞോ വരച്ചിട്ട ചിത്രങ്ങളല്ല. വസ്തുക്കളെ പേരെടുത്തു പറഞ്ഞ് വിശദമാക്കിക്കാട്ടുന്ന സൂക്ഷ്മരേഖകള് ആണ്. ഉപമകള് അധികം ഇല്ലെന്നുതന്നെ പറയാം. നാമത്തിന് ഒരു വിപരീത പദമേയുള്ളൂ അത് വിശേഷണമാണ് എന്ന പില്ക്കാല ചൊല്ലിനെ ശരിവെക്കുന്നു രാമായണം. ഇതേരീതിയിലാണ് ഋതുവര്ണനകളും. പഞ്ചവടിയില് ഹേമന്തം വന്നണയുന്ന ഭാഗം (സര്ഗം 16) മറ്റൊരുദാഹരണമാണ്.
(ഡോ. മോത്തി വര്ക്കി എഡിറ്റ് ചെയ്ത 'പരിസ്ഥിതി ദര്ശനം മതങ്ങളില്' എന്ന പുസ്തകത്തില്നിന്ന്)
Content Highlights: Paristhithidarsanam mathangalil, Book excerpt, K.C. Narayanan, Mathrubhumi books
Published: 05 Jun 2023, 12:40 pm IST
Disclaimer: Kindly avoid objectionable, derogatory, unlawful and lewd comments, while responding to reports. Such comments are punishable under cyber laws. Please keep away from personal attacks. The opinions expressed here are the personal opinions of readers and not that of Mathrubhumi.
Most Commented