സംഗീതത്തിന്റെ തുരീയാവസ്ഥ തൊട്ടറിഞ്ഞ നൂറു നാൾ

സാധാരണ സംഘാടകർ ഒന്നോ രണ്ടോ ദിവസത്തെ സംഗീത - നൃത്തോൽസവങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ തന്നെ അവശരായി , സാമ്പത്തികമായും ശാരീരികമായും, തകർന്നു പോവുന്നതാണ് പലപ്പോഴും കണ്ടിട്ടുള്ളത്. പക്ഷേ, തുരീയം സംഗീതോൽസവം ചെറിയ രീതിയിൽ ആരംഭിച്ച് സംഗീതത്തിന്റെ ഹൃദയ ഭൂമിക കീഴടക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് കഴിഞ്ഞ രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ പയ്യന്നൂർ സാംസ്കാരിക കേരളത്തിനു കാണിച്ചു കൊടുത്തത്. ക്ഷീണമറിയാതെ , പോത്താങ്കണ്ടം ആനന്ദഭവനം ആശ്രമവും അതിനു നേതൃത്വം നൽകുന്ന സ്വാമി കൃഷ്ണാനന്ദ ഭാരതിയും തുരീയം സംഗീതോൽസവം ഓരോ വർഷവും പൂർവാധികം ഭംഗിയോടെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. സംഗീതോൽസവത്തിനുപരി ഇതു സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു കലാ - സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമാകുന്നത് ഇതിന്റെ ഇടർച്ചകളില്ലാത്ത നൈരന്തര്യം കൊണ്ടും വിട്ടുവീഴ്ചകളില്ലാത്ത ഉന്നതമായ സംഗീത സങ്കല്പം കൊണ്ടു കൂടിയാണ്. 

ഇതിനു മുൻപ് 2022 ൽ 101 ദിവസം സംഗീതോൽസവം നടത്തി സ്വാമി സംഗീതാസ്വാദകരെ അമ്പരപ്പിച്ചിരുന്നു. 

എണ്ണം കൊണ്ടു മാത്രമല്ല, പങ്കെടുക്കുന്ന കലാകാരൻമാരുടെ വലുപ്പം കൊണ്ടും തുരീയം സംഗീതോൽസവം ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ, ഒരു പക്ഷേ ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ കലോൽസവമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഹരിപ്രസാദ് ചൗരസ്യ , എൽ. സുബ്രഹ്മണ്യം, ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ, സഞ്ജയ് സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ടി.എം. കൃഷ്ണ, ശശാങ്ക് സുബ്രഹ്മണ്യം , യു. രാജേഷ്..... കിടയറ്റ കലാകാരൻമാരുടെ നീണ്ട പട്ടികയാണ് കാണാൻ കഴിയുക. 

ഒരു ദിവസം ശരാശരി അഞ്ച് കലാകരൻമാർ എന്നു കണക്കാക്കിയാൽ പോലും തുരീയം സംഗീതോൽസവ വേദിയിൽ ഇത്തവണ എത്തിയ കലാകാരൻമാരുടെ എണ്ണം 500 കവിയും. 'ഒരു ദിവസം അഞ്ചു പേർ ഒരുമിച്ചായിരിക്കില്ല വരുന്നത്. അവർ തിരിച്ചു മടങ്ങുന്നതും പല സമയത്ത് പല തരത്തിലായിരിക്കും. ഇതെല്ലാം ശ്രദ്ധിക്കണം. കാരണം, ക്ഷണിച്ചു വരുത്തുന്ന കലാകാരൻമാർ അസ്വസ്ഥരാകരുത്. അത് അവരുടെ പ്രകടനത്തെ ബാധിക്കും, ' സ്വാമി പറയുന്നു. 

വ്യത്യസ്തമായ രംഗസംവിധാനത്തോടെയാണ് 111 ദിവസവും സംഗീതോൽസവത്തിന് വേദി ഒരുങ്ങിയത്. 
'അത് എന്റെ ഒരു സങ്കൽപ്പമാണ്. എനിക്കു മാത്രം മനസ്സിലാവുന്ന ഒരു രഹസ്യ സങ്കല്പം. അതൊരുക്കാനും ആളുകൾ വേണം.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 

ആളുകൾക്ക് ഭക്ഷണം സമയത്ത് നൽകണം. കലാകാരൻമാർക്ക് സൗകര്യപ്രദമായ താമസ സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കണം.
കാണികളെ നിയന്ത്രിക്കണം. പുറത്തു നിന്ന് നോക്കുന്ന ഒരാളുടെ തല കറങ്ങിപ്പോകും. 

' നടത്താൻ കഴിയും എന്ന വിശ്വാസം എനിക്കുണ്ട്. ഒരു ദിവസം എന്ന രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്താൽ എളുപ്പമാണ്, ' സ്വാമി ചിരിക്കുന്നു. 

സ്പോൺസർമാരില്ലാതെ, പേട്രൺമാർ എന്ന സാമ്പത്തിക ശക്തികളില്ലാതെ, എങ്ങനെ ഇത്ര വലിയൊരു കലോൽസവം നടത്തുന്നു?

'ഞാൻ ഒരാളോടു പോലും ഇതിനായി പൈസ ചോദിച്ചിട്ടില്ല. ഈ സംഗീതോൽസവത്തിന് ഇതുവരെ ഒരു സ്പോൺസറും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. പക്ഷേ, ആദ്യത്തെ സംഗീതോൽസവം നടക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ ഞാൻ ഒന്നു സംശയിച്ചിട്ടുള്ളൂ ,' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ' കഴിഞ്ഞ ദിവസം, ഒരു ആസ്വാദകൻ കച്ചേരി കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിപ്പോവുമ്പോൾ ഒരു കവറിൽ കുറച്ചു പണം നൽകി. എനിക്ക് അദ്ദേഹത്തെ മുൻ പരിചയമില്ല. അങ്ങനെ ഒരുപാട് ഉദാഹരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. സ്വന്തം കാർ വിട്ടു തരുന്നവർ ഉണ്ട് , ' സ്വാമി പറഞ്ഞു. 

സംഗീത പരിപാടി നടക്കുന്നിടത്തും സ്വാമിയുടെ 'കടുംപിടുത്തങ്ങ'ൾ തുരീയം സംഗീത വേദിയുടെ മാത്രം സവിശേഷതയാവുന്നു. ഓഡിറ്റോറിയത്തിനകത്തു കടക്കുന്നവരെ മൊബൈലിൽ പാട്ട് ചിത്രീകരിക്കാനോ റെക്കോർഡ് ചെയ്യാനോ സ്വാമി അനുവദിക്കില്ല. കലാകാരൻമാരുടെ കൂടെ നിന്ന് സെൽഫി എടുക്കാം എന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ആരും തുരീയത്തിനു വരരുത് എന്ന് സ്വാമി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. 

' ഇവിടെ കലയ്ക്കും, കലാകാരനുമാണ് പ്രാധാന്യം. അതിനപ്പുറമുള്ള കാര്യങ്ങളൊന്നും അനുവദിക്കില്ല,' അതിൽ സ്വാമിക്ക് വിട്ടുവീഴ്ചയില്ല. 

111 ദിവസത്തെ സംഗീതോൽസവം ജൂലായ് 13 ന് രഘുനന്ദൻ പനിഷ്കറുടെ ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തോടെ അവസാനിക്കുകയാണ്. അവസാന ദിനം കർണാടക സംഗീത കലാകരൻമാർ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പഞ്ചരത്‌ന കീർത്തനാലാപനവുമുണ്ടാകും. 

'സംഗീതം അതി സുന്ദരമായ ഒരനുഭവമാണ്. അത് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന കലാകാരൻമാർ വലിയ ഉയരങ്ങളിലെത്തുന്നത് സാധക ബലം കൊണ്ടും ത്യാഗം കൊണ്ടുമാണ്. അവരുടെ കലാവിഷ്കാരങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ ഈ ഭാഗത്തും എത്തണം. ഇവിടെയുള്ളവരും മഹത്തായ സംഗീതം അറിയണം. മറ്റു വലിയ ദൗത്യങ്ങൾ ഒന്നും ഇതിനു പിന്നിൽ ഇല്ല, സ്വാമി പറഞ്ഞു നിർത്തി. 

മഴയിൽ കുതിർന്നു നിൽക്കുകയാണ് പയ്യന്നൂർ. സംഗീതം പെയ്തൊഴിയുകയാണിവിടെ. മഴത്തുള്ളികളിൽ രാഗഭംഗി. തനിയാവർത്തനങ്ങളുടെ മിന്നലൊളികൾ. സമാനതകളില്ലാത്തൊരു സംഗീതോൽസവം കൊടിയിറങ്ങുകയാണ്.
കൃഷ്ണാനന്ദ ഭാരതി ഉറപ്പു നൽകുന്നുണ്ട് , അടുത്ത വർഷവും തുരീയം സംഗീതോൽസവമുണ്ടാകും. ഒരു പക്ഷേ, ഇതിനെക്കാൾ മികച്ച രീതിയിൽ.