പ്രത്യാശയുടെ പുതിയ പുലരി
വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപനത്തിന് ശേഷം അദൻ നഗരം പതുക്കെ, വളരെ പതുക്കെ അതിന്റെ പഴയ മുറിവുകൾ ഉണക്കി പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. കരിപുരണ്ട ചുവരുകൾക്ക് മുകളിൽ പുതിയ ചായങ്ങൾ പടർന്നു. തകർന്ന കല്ലുകൾ മാറ്റി തെരുവുകളിൽ വീണ്ടും പുതിയ കെട്ടിടങ്ങൾ ഉയർന്നുതുടങ്ങി. ഒഴിഞ്ഞുകിടന്ന കവലകളിൽ വീണ്ടും കുട്ടികളുടെ കാതടപ്പിക്കുന്ന ചിരികളും കച്ചവടക്കാരുടെ വിളിച്ചുപറച്ചിലുകളും ഉയർന്നു കേട്ടു. യുദ്ധം ഏൽപ്പിച്ച ആഴത്തിലുള്ള മുറിവുകൾ പൂർണ്ണമായി ഉണങ്ങാൻ ഇനിയും തലമുറകൾ വേണ്ടിവരുമെങ്കിലും, അതിജീവനത്തിന്റെ കരുത്തുമായി മനുഷ്യർ ജീവിക്കാൻ പുതിയ വഴികൾ കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു.
ആ മാറ്റം കബർസ്ഥാനിലെ കാഴ്ചകളിലും പ്രകടമായിരുന്നു. താരിഖ് തന്റെ ചോരയും നീരും ഒഴുക്കി തീർത്ത ആ പൂന്തോട്ടം കാണാൻ ഇപ്പോൾ മരിച്ചവരുടെ ബന്ധുക്കൾ മാത്രമല്ല വന്നിരുന്നത്. യുദ്ധത്തിന്റെ ഭീകരതയിൽ തകർന്നുപോയ മനസ്സുകൾക്ക് അല്പം സമാധാനവും നിശ്ശബ്ദതയും തേടി നഗരത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക മനുഷ്യരും അങ്ങോട്ട് വരാൻ തുടങ്ങി. അവർ വരിവരിയായി കിടക്കുന്ന ആ കബറുകളിലെ പൂക്കളെ നോക്കി ദീർഘമായി ശ്വാസമടുത്തു. കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീകളും പ്രായമായ പുരുഷന്മാരും ആ പന്ത്രണ്ടുകാരന് സ്നേഹത്തോടെ ഭക്ഷണവും പുതിയ വസ്ത്രങ്ങളും നൽകി. ചിലർ ചെടികൾക്ക് നനയ്ക്കാൻ വലിയ വാട്ടർ ടാങ്കുകൾ സൗജന്യമായി എത്തിച്ചുകൊടുത്തു. ആ ശ്മശാനം ഇപ്പോൾ മരണത്തിന്റെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഇടമല്ലായിരുന്നു, മറിച്ച് യെമനിലെ മനുഷ്യരുടെ അതിജീവനത്തിന്റെ വലിയൊരു പ്രതീകമായിരുന്നു.
ഒരു വൈകുന്നേരം, നഗരത്തിൽ പുതുതായി തുടങ്ങിയ സന്നദ്ധ സംഘടനയുടെ പ്രതിനിധിയായ ഒരു സ്ത്രീ കബർസ്ഥാനിലെത്തി. കാരുണ്യം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളുള്ള അവർ താരിഖിന്റെ അരികിലേക്ക് പതുക്കെ നടന്നുചെന്നു. അവൻ അപ്പോഴും ലെയ്ലയുടെ കബറിന് ചുറ്റും വരിവരിയായി പടർന്നു പന്തലിച്ച മുല്ലവള്ളികൾ ഒരു കത്തികൊണ്ട് ഒതുക്കിവെക്കുകയായിരുന്നു.
'മോനേ താരിഖ്...' അവർ വളരെ സൗമ്യമായി വിളിച്ചു.
താരിഖ് കൈയിലെ കത്തി താഴെവെച്ച് നെറ്റിയിലെ വിയർപ്പ് തുടച്ച് നിവർന്നുനോക്കി.
'ഞങ്ങൾ നഗരത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ അനാഥരായ, എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഒരു പുതിയ വിദ്യാലയവും വലിയൊരു അഭയകേന്ദ്രവും തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അവിടെ നിനക്ക് നല്ല ഭക്ഷണവും താമസിക്കാൻ നല്ലൊരു മുറിയും പഠിക്കാനുള്ള അവസരവും കിട്ടും. നിന്നെപ്പോലെയുള്ള മിടുക്കന്മാരായ കുട്ടികളാണ് ഇനി ഈ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി കെട്ടിപ്പടുക്കേണ്ടത്. നീ ഞങ്ങളുടെ കൂടെ വരുന്നോ?' അവർ അവന്റെ കുഞ്ഞു കൈകൾ ചേർത്തുപിടിച്ച് സ്നേഹത്തോടെ ചോദിച്ചു.
താരിഖ് ഒരു നിമിഷം പൂർണ്ണമായും നിശ്ശബ്ദനായി. അവൻ ദൂരേക്ക് കണ്ണുകൾ പായിച്ചു. അവിടെ അവന്റെ ഉമ്മയുടെയും വാപ്പയുടെയും, പിന്നെ തന്റെ പ്രാണനായ ലെയ്ലയുടെയും കബറുകൾ ചുവപ്പും വെളുപ്പും പൂക്കൾ ചൂടി പുഞ്ചിരിച്ചു നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. തൊട്ടടുത്ത്, വലിയൊരു മരത്തിന്റെ തണലിൽ പ്രായത്തിന്റെ തളർച്ചയോടെ, വിറയ്ക്കുന്ന കൈകളാൽ വടിയും കുത്തി തങ്ങളെത്തന്നെ നോക്കിനിൽക്കുന്ന അബു അഹമ്മദും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ ആ സ്ത്രീയോട് പക്വതയോടെ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് പഠിക്കണം എന്ന് വലിയ ആഗ്രഹമുണ്ട്... പക്ഷേ, എനിക്ക് ഈ സ്ഥലം വിട്ടു വരാൻ കഴിയില്ല. എന്റെ ഉമ്മയും വാപ്പയും എന്റെ കൂട്ടുകാരിയും ഇവിടെയാണ് ഉറങ്ങുന്നത്. ഞാൻ ഇല്ലെങ്കിൽ ഈ ചെടികളെല്ലാം ഉണങ്ങിപ്പോകും. ഈ പൂന്തോട്ടത്തെ എനിക്ക് ഒറ്റയ്ക്ക് ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല.'
അവന്റെ മറുപടി കേട്ട് ദൂരെ നിന്നിരുന്ന അബു അഹമ്മദ് പതുക്കെ മുന്നോട്ട് വന്നു. അയാൾ താരിഖിന്റെ തഴമ്പിച്ച കുഞ്ഞു കൈകളിൽ മുറുകെ പിടിച്ചു.
'താരിഖ്...' ആ വൃദ്ധന്റെ തൊണ്ടയിടറിയിരുന്നു, കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണീർ ഒലിച്ചിറങ്ങി. 'നീ നിന്റെ കടമകളെല്ലാം ഭൂമിയിൽ ഭംഗിയായി നിർവ്വഹിച്ചു കഴിഞ്ഞു. മരണത്തിന്റെ ഈ ഇരുണ്ട താഴ്വരയിൽ നീ പ്രത്യാശയുടെ പൂക്കൾ വിരിയിച്ചു. പക്ഷേ, നിന്റെ ജീവിതം ഈ മതിൽക്കെട്ടുകൾക്കുള്ളിൽ അവസാനിക്കേണ്ടതല്ല. നീ പുറംലോകത്തേക്ക് പോകണം, നന്നായി പഠിക്കണം, വലിയൊരു മനുഷ്യനാകണം. ഈ കബറുകൾ നോക്കാൻ ഞാൻ ഇപ്പോഴുമില്ലേ? നീ പോയാലും നീ നട്ട ഈ പൂക്കൾ ഇവിടെ വിരിഞ്ഞുകൊണ്ടേയിരിക്കും. നിന്റെ വളർച്ചയാണ് നിന്റെ ഉമ്മയും വാപ്പയും ലെയ്ലയും ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.'
താരിഖ് അബു അഹമ്മദിന്റെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി. ആ വൃദ്ധന്റെ കണ്ണുകളിൽ ഒരു പിതാവിന്റെ വാത്സല്യവും തന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയൊരു പ്രത്യാശയും അവൻ കണ്ടു.
ഒടുവിൽ ആ സ്ത്രീ പുതിയൊരു നിർദ്ദേശം വെച്ചു: 'താരിഖ്, നീ പകൽ സമയത്ത് ഞങ്ങളുടെ സ്കൂളിൽ വന്ന് പഠിക്കൂ. നിനക്കുള്ള പുസ്തകങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും എല്ലാം ഞങ്ങൾ തരാം. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ പഠിത്തം കഴിഞ്ഞ് നിനക്ക് തിരികെ ഇവിടെ വരാം. ഈ സ്ഥലവും അബു അഹമ്മദും നിന്റെ കൂടെത്തന്നെയുണ്ടാകും. എന്താ സമ്മതമല്ലേ?'
ആ വാക്കുകൾ താരിഖിന് വലിയൊരു ആശ്വാസമായി. അവൻ സന്തോഷത്തോടെ അബു അഹമ്മദിനെ നോക്കി തലയാട്ടി.
പിറ്റേന്ന് രാവിലെ, യുദ്ധം തുടങ്ങിയതിന് ശേഷം ആദ്യമായി താരിഖ് നല്ലൊരു പുതിയ കുപ്പായം ധരിച്ചു. അബു അഹമ്മദിന്റെ കൈകളിൽ നിന്ന് ഒരു ചെറിയ സ്ലേറ്റും പുസ്തകവും വാങ്ങി അവൻ ആ ശ്മശാനത്തിന്റെ വലിയ ഇരുമ്പ് കവാടത്തിന് മുന്നിലേക്ക് നടന്നു.
പുറപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് അവൻ ലെയ്ലയുടെ കബറിനരികിലേക്ക് ഒരിക്കൽക്കൂടി ചെന്നു. രാത്രിയിലെ മഞ്ഞുതുള്ളികൾ വീണ് ആ വെളുത്ത മുല്ലപ്പൂക്കൾ കൂടുതൽ മനോഹരമായി വെള്ളിനക്ഷത്രങ്ങൾ പോലെ തിളങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു. താരിഖ് ഒരു മുല്ലപ്പൂവിൽ പതുക്കെ വിരൽ തൊട്ടുനോക്കി.
'ലെയ്ല, ഞാൻ പഠിക്കാൻ പോവുകയാണ്. നീ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിച്ചതുപോലെ നമ്മുടെ തകർന്ന രാജ്യം നമ്മൾ വീണ്ടും മനോഹരമായി കെട്ടിപ്പടുക്കും. ഞാൻ വൈകുന്നേരം വേഗം തിരിച്ചുവരാം...' അവൻ മന്ത്രിച്ചു. ആ മൺകൂനയിൽ നിന്ന് ഒരു നേർത്ത സുഗന്ധമുള്ള കാറ്റ് വന്ന് അവന്റെ കവിളിൽ തലോടി.
അവൻ ശ്മശാനത്തിന്റെ വലിയ കവാടം കടന്ന് പുറത്തെ വലിയ ലോകത്തേക്ക് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ചുവടുവെച്ചു. സൂര്യന്റെ പുതിയ പ്രകാശമുള്ള കിരണങ്ങൾ അവന്റെ മുഖത്ത് ജ്വലിച്ചു നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അകലെ തകർന്ന കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് മുകളിലൂടെ പക്ഷികൾ കൂട്ടമായി സ്വതന്ത്രമായി ആകാശത്തേക്ക് പറന്നുയർന്നു.
യെമനിൽ എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു ബാലൻ, മരണത്തിന്റെ തണുത്ത മണ്ണിൽ നിന്ന് പ്രത്യാശയുടെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും പുതിയ വിത്തുകൾ പാകി, പുതിയൊരു ജീവിതത്തിലേക്ക്, തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ നാളത്തെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് പുഞ്ചിരിയോടെ നടന്നുപോവുകയായിരുന്നു...
Content Highlights: Encouraged by old Abu Ahmed and a kind NGO worker, young Tariq takes his first steps toward formal education, stepping out of his beloved jasmine-bloomed cemetery to build a brighter future for himself and his war-ravaged country.
Published: 14 Jul 2026, 01:53 pm IST
Related Topics
Get Latest Mathrubhumi Updates in English
Disclaimer: Kindly avoid objectionable, derogatory, unlawful and lewd comments, while responding to reports. Such comments are punishable under cyber laws. Please keep away from personal attacks. The opinions expressed here are the personal opinions of readers and not that of Mathrubhumi.



Most Commented