രാജ്യത്തെ മുതിര്‍ന്ന വ്യവസായികളിലൊരാളായ രാഹുല്‍ ബജാജ് ഇക്കണോമിക് ടൈംസ് പത്രം സംഘടിപ്പിച്ച ചടങ്ങില്‍ നടത്തിയ തുറന്നുപറച്ചില്‍ ശ്രദ്ധേയമാണ്. അധികാരവ്യവസ്ഥയോടൊട്ടിനില്‍ക്കുന്നവരില്‍ മിക്കവരും ഉച്ചത്തില്‍ പറയാന്‍ മടിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളാണ് അദ്ദേഹം സന്ദേഹംകൂടാതെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞത്. സര്‍വ്വപ്രതാപിയായ അമിത് ഷാ അടക്കം മൂന്നു കേന്ദ്രമന്ത്രിമാരുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിലായിരുന്നു അത്. രാജ്യത്ത് നിലനില്‍ക്കുന്ന ഭയത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തെക്കുറിച്ചാണ് അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചത്. വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കാനും ഉള്‍ക്കൊള്ളാനുമുള്ള സര്‍ക്കാരിന്റെ വൈമനസ്യത്തെ ചോദ്യംചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
'ഭയത്തിന്റേതായ ഈ അന്തരീക്ഷത്തെപ്പറ്റി നമുക്കൊക്കെ നല്ല ബോദ്ധ്യമുണ്ട്. പക്ഷേ, ആരുമത് പറയില്ല. എന്റെ വ്യവസായിസുഹൃത്തുക്കളാരുമത് ചൂണ്ടിക്കാട്ടില്ല,' രാഹുല്‍ ബജാജ് പറഞ്ഞു, 'യു.പി.എ. ഭരണകാലത്ത് ഞങ്ങള്‍ എല്ലാവരെയും വിമര്‍ശിക്കുമായിരുന്നു. എന്നാല്‍, ഇപ്പോഴത്തെ സര്‍ക്കാരിനെ തുറന്നു വിമര്‍ശിക്കുകയാണെങ്കില്‍ അത് വേണ്ടവിധം മനസ്സിലാക്കപ്പെടുമെന്നു കരുതുന്നില്ല,' അദ്ദേഹം തുറന്നടിച്ചു. 'നമ്മുടെ സമൂഹത്തില്‍ ഇന്നു നിലനില്‍ക്കുന്ന ഭീതിയുടെ പ്രകടമായ അന്തരീക്ഷ'ത്തെക്കുറിച്ച് മുന്‍പ്രധാനമന്ത്രി ഡോ. മന്‍മോഹന്‍ സിങ്ങും സംസാരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ അന്തരീക്ഷം എങ്ങനെയാണ് വ്യവസായികളുടെയും നിക്ഷേപകരുടെയും ആത്മവിശ്വാസത്തെ ബാധിക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയുണ്ടായി: 'ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തികസ്ഥിതി അവിടത്തെ സാമൂഹികാവസ്ഥയുടെ പ്രതിഫലനമാണ്. സാമ്പത്തികവളര്‍ച്ചയെ ത്വരപ്പെടുത്തുന്ന സാമൂഹികവിനിമയങ്ങളുടെ അടിത്തറ പരസ്പരവിശ്വാസവും ആത്മവിശ്വാസവുമാണ്. പക്ഷേ, ഇത്തരം വിശ്വാസങ്ങളുടേതായ നമ്മുടെ സാമൂഹികചട്ടക്കൂടില്‍ വിള്ളല്‍വീണിരിക്കുന്നു,' മന്‍മോഹന്‍ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹം അത് ഇങ്ങനെ വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തു: 'എന്തിനെയും എല്ലാവരെയും മോദിഭരണകൂടം വീക്ഷിക്കുന്നത് അവിശ്വാസത്തിന്റെതും സംശയത്തിന്റെതുമായ കളങ്കിതകണ്ണാടിയിലൂടെയാണ്. ഇതു കാരണം, മുന്‍സര്‍ക്കാരുകളുടെയൊക്കെ നയങ്ങള്‍ ദുരുദ്ദേശ്യപരമായിരുന്നെന്നും അനുവദിച്ച വായ്പകളൊക്കെ അനര്‍ഹമായിരുന്നെന്നും പുതുസംരംഭങ്ങളൊക്കെ പക്ഷപാതപരമായിരുന്നെന്നും അവര്‍ അനുമാനിക്കുന്നു.'
'പൗരന്‍മാര്‍ക്കിടയിലെ ഭയത്തിന്റെതും അവിശ്വാസത്തിന്റെതുമായ ആപത്കരമായ അവസ്ഥ'യെക്കുറിച്ച് മന്‍മോഹന്‍സിങ് ഇങ്ങനെ വിശദീകരിക്കുന്നു: 'സര്‍ക്കാരിന്റെ പീഡനത്തെക്കുറിച്ചോര്‍ത്തു ഭയന്നാണു കഴിയുന്നതെന്നു പല വ്യവസായികളും എന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പകപോക്കല്‍ ഭയന്ന്, ബാങ്കുകള്‍ വായ്പ കൊടുക്കാന്‍ മടിക്കുന്നു. നിഗൂഢമായ കാരണങ്ങളാല്‍ പരാജയമടയുമെന്നു ഭയന്ന് സംരംഭകര്‍ പുതിയ പദ്ധതികള്‍ക്കൊന്നും മുതിരുന്നില്ല. വളര്‍ച്ചയ്ക്കു പുതുകുതിപ്പേകേണ്ട സ്റ്റാര്‍ട്ടപ്പുകള്‍ നിരന്തര നിരീക്ഷണത്തിന്റെയും സംശയത്തിന്റെയും നിഴലില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കാന്‍ വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സര്‍ക്കാരിലും മറ്റു സ്ഥാപനങ്ങളിലുമുള്ള നയരൂപകര്‍ത്താക്കള്‍ സത്യം പറയാന്‍ ഭയപ്പെടുകയും ബൗദ്ധികസത്യസന്ധത പുലര്‍ത്തേണ്ട നയചര്‍ച്ചകളിലേര്‍പ്പെടാന്‍ വിസമ്മതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സാമ്പത്തികവളര്‍ച്ചയ്ക്കു വഴിവെട്ടേണ്ട ആളുകളൊക്കെത്തന്നെ അഗാധമായ ഭയത്തിലും അവിശ്വാസത്തിലുമാണ്. അത്തരം അവിശ്വാസം നിലനില്‍ക്കുമ്പോള്‍, അത് സമൂഹത്തിലെ സാമ്പത്തികവിനിമയങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നു.'
സാമ്പത്തികശാസ്ത്രജ്ഞനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായ ഒരാളുടെ വിലയിരുത്തലാണിത്. ഇതിനെ ശരിവെക്കുന്ന വിധത്തില്‍ വ്യവസായസമൂഹത്തിനുള്ളില്‍നിന്നുയര്‍ന്ന ശബ്ദമാണ് രാഹുല്‍ ബജാജിന്റെത്. ബയോകോണ്‍ മേധാവി കിരണ്‍ മജുംദാര്‍ ഷായും പിന്നീട് ഈ ശബ്ദത്തിന് പിന്തുണയേകി. 'വ്യവസായസമൂഹത്തെ അധമവിഭാഗമെന്ന മട്ടിലാണ് സര്‍ക്കാര്‍ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്' എന്നാണ് കിരണ്‍ മജൂംദാര്‍ ഷാ 'ട്വീറ്റ് ചെയ്തത്. 'മറിച്ചു തെളിയിക്കപ്പെടുംവരെ, വിശ്വസിക്കാന്‍ കൊള്ളാത്തവരായി എല്ലാവരെയും പരിഗണിക്കുക' എന്ന മോദിസര്‍ക്കാരിന്റെ ഭരണസിദ്ധാന്തത്തെപ്പറ്റി മന്‍മോഹന്‍ സിങ് പറഞ്ഞതും ഇവിടെ ഓര്‍ക്കുക.
സംശയം കൊടികുത്തിവാഴുകയും വിമര്‍ശനത്തിന് കണിശമായ ശിക്ഷ ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അന്തരീക്ഷത്തെപ്പറ്റി വ്യവസായികള്‍ നിങ്ങളോട് മന്ത്രിക്കും. വിമര്‍ശകര്‍ക്കെതിരേ സര്‍ക്കാര്‍ കേസുകള്‍ കുത്തിപ്പൊക്കുന്നു. കുറ്റാരോപണങ്ങള്‍ മിക്കപ്പോഴും കെട്ടിച്ചമച്ചതാവും.
മിക്ക ജനാധിപത്യവാദികളെയുംപോലെ ഞാനും ഒരു പുതിയ ഇന്ത്യയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിന്റെ പേരില്‍ നിങ്ങളെ ആള്‍ക്കൂട്ടം തല്ലിക്കൊല്ലാത്ത, ഇഷ്ടമുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെ പേരില്‍ നിങ്ങള്‍ പാര്‍ശ്വവത്കരിക്കപ്പെടാത്ത, ഒരാളോടുള്ള ഇഷ്ടത്തിന്റെ പേരില്‍ നിങ്ങള്‍ കുറ്റാരോപിതനാവാത്ത, നടത്തുന്ന വ്യവസായത്തിന്റെയോ വ്യാപാരത്തിന്റെയോ പേരില്‍ നിങ്ങള്‍ അവിശ്വസിക്കപ്പെടാത്ത, ഭരണഘടന വാഗ്ദാനം ചെയ്ത മൗലികാവകാശങ്ങള്‍ വിനിയോഗിച്ചതിന്റെ പേരില്‍ നിങ്ങള്‍ വിചാരണ ചെയ്യപ്പെടുകയോ തടവിലാക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യാത്ത ഒരു പുതു ഇന്ത്യയാവണം അത്. രാഹുല്‍ ബജാജിനോ കിരണ്‍ മജുംദാര്‍ ഷായ്‌ക്കോ മൂലധനനിക്ഷേപം നടത്താന്‍ സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള, ആ സംരംഭത്തില്‍ വിജയിക്കാനോ പരാജയമടയാനോ സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള, അതു ചെയ്യുമ്പോള്‍ത്തന്നെ അന്നന്നത്തെ ഭരണകൂടത്തോട് ഭയരഹിതമായി സംസാരിക്കാന്‍ സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള ഒരു ഇന്ത്യ. 2014 വരെ ഇന്ത്യ ഇങ്ങനെയായിരുന്നു. ആ ഇന്ത്യയെ നമുക്ക് തിരിച്ചുപിടിക്കണം. അല്ലാത്തപക്ഷം ജോര്‍ജ് ഓര്‍വെലിന്റെ 1984 ലെ കല്‍പ്പിതാഖ്യാനം നമ്മുടെ പുതിയ യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാവും; അതാരംഭിച്ചതാവട്ടെ, ആ ശീര്‍ഷകവര്‍ഷത്തില്‍നിന്ന് കൃത്യം മൂന്നു പതിറ്റാണ്ടിനിപ്പുറത്തുനിന്ന്.
(ശശി തരൂരിന്റെ 'പുഷ്പശരത്തെ പേടിക്കുന്നവര്‍ 'എന്ന പുസ്തകത്തിലെ 'ഭീതിയുടെ റിപ്പബ്ലിക്' എന്ന ഭാഗത്തില്‍നിന്ന്)
Content Highlights: Book excerpt, Sashi tharoor, Pushpasarathe pedikkunnavar, Mathrubhumi books
Published: 05 May 2023, 03:14 pm IST
Related Topics
Disclaimer: Kindly avoid objectionable, derogatory, unlawful and lewd comments, while responding to reports. Such comments are punishable under cyber laws. Please keep away from personal attacks. The opinions expressed here are the personal opinions of readers and not that of Mathrubhumi.
Most Commented