ദാരിദ്ര്യത്തെ കീഴടക്കേണ്ടതെങ്ങനെ?

സാധാരണയായി ദാരിദ്ര്യമുക്തമായ പദവി ലഭിക്കുന്നത് ഉയര്‍ന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങള്‍ക്കാണ്. എന്നാല്‍, കേരളം ഇപ്പോഴും ഒരു താഴ്ന്ന-ഇടത്തരം വരുമാന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയാണ്, അതും പരിമിതമായ സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളോടുകൂടി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ അതി ദാരിദ്ര്യമുക്ത പ്രഖ്യാപനം രണ്ട് പ്രധാന ചോദ്യങ്ങളിലേക്ക് ശ്രദ്ധയാകര്‍ഷിക്കുന്നു - ഇത്തരമൊരു നേട്ടത്തിന്റെ യഥാര്‍ഥ അര്‍ഥം എന്താണ്? കൂടാതെ, ഈ ദിശയില്‍ കേരളം മുന്നോട്ടുപോകാനും നിലനിര്‍ത്താനും എന്താണ് ആവശ്യമായത്?

ദാരിദ്ര്യമില്ലാത്ത ലോകത്തിന്റെ അര്‍ഥം

ദാരിദ്ര്യത്തിനെതിരായ യാത്ര ആരംഭിച്ച സ്ഥാനം അത്യന്തം പ്രധാനമാണ്. സാമ്പത്തികാസമത്വം രാജ്യാന്തരതലത്തില്‍ വര്‍ധിച്ചുവെങ്കിലും കേരളം താരതമ്യേന കൂടുതല്‍ സമത്വമുള്ള വരുമാനവിതരണമുള്ള ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, കേരളത്തിലെ താഴത്തെ 50 ശതമാനം ജനങ്ങള്‍ക്കുള്ള മൊത്തവരുമാന വിഹിതം ലോകത്തിലെ സമാന മേഖലകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍ വളരെ കൂടുതലാണ്. വരുമാനസമത്വം, മികച്ച അടിസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസവും ആരോഗ്യരംഗത്തെനേട്ടങ്ങളും ചേര്‍ന്നപ്പോള്‍ അത്യന്തം ദാരിദ്ര്യം ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള ശക്തമായ അടിസ്ഥാനം രൂപപ്പെട്ടു.

ഇവിടെ ചര്‍ച്ചചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം ദാരിദ്ര്യത്തെക്കുറിച്ചാണ് എന്നതും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ പരിധി കൂടുതലായിരുന്നുവെങ്കില്‍ കഥ വേറെയായേനെ. നിതി ആയോഗ് ഉപയോഗിക്കുന്ന ദേശീയ ബഹുമുഖ ദാരിദ്ര്യസൂചിക (National Multidimensional Poverty Index - MPI) ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, ജീവിതനിലവാരം എന്നീ ഘടകങ്ങളിലെ അത്യന്തം ദാരിദ്ര്യാവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്. 2019-'21 കാലയളവില്‍ ഇന്ത്യയിലെ എംപിഐ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ദാരിദ്ര്യനിരക്ക് 14.96 ശതമാനമായിരുന്നു - ഗുജറാത്തില്‍ 11.66 ശതമാനം മുതല്‍ ബിഹാറില്‍ 37.21 ശതമാനം വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടു. 2015-'16 മുതല്‍ 2019-'21 വരെയുള്ള കാലയളവില്‍ ഈ നിരക്ക് 24.85-ല്‍നിന്ന് 14.96 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു. കേരളത്തിലെ നിരക്ക് 0.7 ശതമാനത്തില്‍നിന്ന് 0.55 ശതമാനമായി കുറയുകയും ചെയ്തു.

നിതി ആയോഗിന്റെ ഈ കണ്ടെത്തലാണ് സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാര്‍ ലക്ഷ്യമായി സ്വീകരിച്ചത്. ആ 0.55 ശതമാനത്തിലുള്ളവരെ കണ്ടെത്തി അവരെ സഹായിക്കുക എന്നതാണ് അവസാനഘട്ടം.

ഈ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയില്‍, സംസ്ഥാനത്തിന് 1,03,099 അത്യന്തം ദാരിദ്രരായവരെ തിരിച്ചറിയാന്‍ കഴിഞ്ഞു (സിദ്ധാന്തപരമായി 34 ദശലക്ഷം ജനസംഖ്യയിലെ 0.55 ശതമാനമെങ്കില്‍ അത് ഏകദേശം 1,87,000 പേര്‍ ആയിരിക്കണം). ഇവരെ കണ്ടെത്താന്‍ ഭക്ഷണം, ആരോഗ്യം, കുടിവെള്ളം, ഉപജീവനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളില്‍ സമഗ്ര സര്‍വേ നടത്തി. സമൂഹത്തില്‍ കാണപ്പെടാതെ പോകുന്നവരെ നേരിട്ട് കണ്ടെത്തുകയും സഹായസംവിധാനങ്ങളില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തതിലാണ് കേരളത്തിന്റെ പ്രാദേശിക തലത്തിലുള്ള ഈ ഇടപെടലിന്റെ ആഗോള പ്രസക്തി.

ദാരിദ്ര്യനിര്‍മാര്‍ജനത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിലെത്തുമ്പോള്‍, മുന്‍പ് സഹായസംവിധാനങ്ങള്‍ക്കു പുറത്തായിരുന്നവര്‍ക്ക് സുരക്ഷാ വലയങ്ങള്‍ ഒരുക്കുന്നത് അത്യന്തം പ്രധാനമാണ്. ഇതില്‍ ഏറ്റവും വെല്ലുവിളിയേറിയ പ്രശ്‌നം പ്രായാധിക്യമുള്ളവരുടേതാണ്- ശാരീരിക-മാനസിക ആരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങള്‍, അവഗണന, ഏകാന്തത തുടങ്ങിയവ. കേരളത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയര്‍ന്ന ആയുസ്സാണ് (ഏകദേശം 75 വര്‍ഷം), എന്നാല്‍, ഇതോടെ പ്രായാധിക്യ പരിചരണത്തിനുള്ള ആവശ്യകതയും വര്‍ധിക്കുന്നു.

ഇനിയങ്ങോട്ടെന്തു വേണം

ദാരിദ്ര്യനിര്‍മാര്‍ജനം ഒരിക്കല്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കേണ്ട പ്രക്രിയയല്ല; സഹായധനവും മനുഷ്യവിഭവശേഷിയും ഉറപ്പാക്കി തുടര്‍ച്ചയായി നിലനിര്‍ത്തേണ്ടതാണ്. സുരക്ഷാ വലകളുടെ ലക്ഷ്യം ആരെയും നിരന്തരം ആശ്രിതരായി നിലനിര്‍ത്തല്‍ അല്ല; മറിച്ച്, അവര്‍ക്ക് സ്വയംനിലനില്‍പ്പിനുള്ള ശേഷി ലഭ്യമാക്കലാണ്. സബ്സിഡിയുള്ള ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങള്‍ പോലുള്ള പദ്ധതികള്‍ക്ക് അതിന്റെ പരിമിതികളുണ്ട്. അത്യന്തം ദരിദ്രരല്ലെങ്കിലും ദാരിദ്ര്യരേഖയ്ക്കടുത്ത് ജീവിക്കുന്നവരെയും അവഗണിക്കരുത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്താല്‍ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രളയങ്ങള്‍, കയറ്റുമതി ഇടിവ് തുടങ്ങിയ ആഘാതങ്ങള്‍ അവരെ എളുപ്പത്തില്‍ പിന്നോട്ടടിച്ചേക്കാം.

ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളില്‍ കേരളം ദാരിദ്ര്യമുക്ത പാതയില്‍ തുടരണമെങ്കില്‍, ആഗോള അനിശ്ചിതത്വത്തിനിടയിലും ഉറച്ച സാമ്പത്തികനയങ്ങള്‍ ആവശ്യമാണ്. കഴിഞ്ഞ രണ്ടു വര്‍ഷങ്ങളില്‍ ആറു ശതമാനം വളര്‍ച്ച കൈവരിച്ച സംസ്ഥാന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ അത് നിലനിര്‍ത്തണം. എന്നാല്‍, സംസ്ഥാന ധനകാര്യത്തിന്റെ ബലഹീനാവസ്ഥകൂടി പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിദേശത്തുനിന്നുള്ള പണമിടപാടുകള്‍ (റമിറ്റന്‍സുകള്‍) സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വളര്‍ച്ചയ്ക്ക് വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നുവെങ്കിലും ആഗോളതലത്തിലെ ദേശസ്‌നേഹ-സംരക്ഷണ പ്രവണതകള്‍ വര്‍ധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തില്‍, കൂടുതല്‍ വരുമാനവും തൊഴിലും പ്രാദേശികമായി സൃഷ്ടിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.

അവസാനമായി, കേരളത്തിന്റെ അനുഭവം രണ്ട് പ്രധാന സന്ദേശങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നു - ഒന്നാമത്, സര്‍ക്കാരിന്റെയും സമൂഹത്തിന്റെയും ഉറച്ച പ്രതിജ്ഞയും ഉള്‍ക്കൊള്ളലും മൂലം, സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും പിന്നാക്കക്കാര്‍ക്കും (those left behind) അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങള്‍ എത്തിച്ചുവെന്നത്. രണ്ടാമത്, ദാരിദ്ര്യനിര്‍മാര്‍ജനം തുടര്‍ച്ചയായ ശ്രമമായി നിലനിര്‍ത്താനും, അതിനെ പ്രാദേശിക നിക്ഷേപങ്ങളുമായും തൊഴില്‍സൃഷ്ടിയുമായും ബന്ധിപ്പിക്കാനുമുള്ള അനിവാര്യത.

 

(ലോക ബാങ്ക് മുന്‍ സീനിയര്‍ വൈസ് പ്രസിഡന്റാണ് ലേഖകന്‍)