പ്രാദേശിക, അന്താരാഷ്ട്ര സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നാല് പ്ലീനറി സെഷനുകളോടെ മനാമ ഡയലോഗ് 2026 തുടരുന്നു

മനാമ:വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവുമായി സഹകരിച്ച് ഇന്റർനാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സ്ട്രാറ്റജിക് സ്റ്റഡീസ് സംഘടിപ്പിക്കുന്ന 22-ാമത് മനാമ ഡയലോഗ് 2026-ന്റെ രണ്ടാം ദിവസം, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിദേശകാര്യ-പ്രതിരോധ-ദേശീയ സുരക്ഷാ മന്ത്രിമാരും, ഉദ്യോഗസ്ഥരും, സുരക്ഷാ-രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക കാര്യങ്ങളിലെ വിദഗ്ധരും പങ്കെടുത്തു.

പ്രാദേശിക സംഘർഷങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ, മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സുരക്ഷയുടെയും സ്ഥിരതയുടെയും അടിത്തറകൾ, കിഴക്കൻ മെഡിറ്ററേനിയൻ മേഖലയുടെ തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം, പ്രതിരോധ നയങ്ങളുടെയും പ്രതിരോധ തന്ത്രങ്ങളുടെയും ഭാവി എന്നിങ്ങനെ, സുരക്ഷാപരവും തന്ത്രപരവുമായ സുപ്രധാന വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്ന നാല് പ്ലീനറി സെഷനുകൾ രണ്ടാം ദിവസത്തിൽ നടന്നു.

 

'പരിവർത്തനപരമായ പ്രാദേശിക സംഘർഷങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ' എന്ന വിഷയത്തിലുള്ള ആദ്യ പ്ലീനറി സെഷനിൽ ഈജിപ്ത് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഡോ. ബദർ അബ്ദെലാറ്റി, സൗദി അറേബ്യ വിദേശകാര്യ ഉപമന്ത്രി വലീദ് എൽഖെറൈജി, യുകെ ഫോറിൻ, കോമൺവെൽത്ത് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് ഓഫീസിലെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, വടക്കേ ആഫ്രിക്ക, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, പാകിസ്ഥാൻ ചുമതലയുള്ള സ്റ്റേറ്റ് മന്ത്രി സ്റ്റീഫൻ ഡൗട്ടി എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. ഡയറക്ടർ ജനറലും ചീഫ് എക്‌സിക്യൂട്ടീവുമായ ഡോ. ബാസ്റ്റ്യൻ ഗീഗെറിച്ച് ആയിരുന്നു ഈ സെഷന്റെ അധ്യക്ഷൻ.

 

മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ രാഷ്ട്രീയ, സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക സംഭവവികാസങ്ങളും സംഘർഷങ്ങളും ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനം, ശക്തി സന്തുലിതാവസ്ഥയിലും അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളിലും അവ ഉണ്ടാക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ, കൂടാതെ ഈ മേഖലയിലെ രാജ്യങ്ങൾ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഈ സെഷനിൽ ചർച്ച ചെയ്തു. സ്ഥിരത ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനും, സംഘർഷങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനും, പ്രാദേശികവും അന്താരാഷ്ട്രവുമായ സംവാദങ്ങളും സഹകരണവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങളും ഇവിടെ അവലോകനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.

 

'പ്രാദേശിക സുരക്ഷയുടെ അടിത്തറകൾ' എന്ന വിഷയത്തിലുള്ള രണ്ടാമത്തെ പ്ലീനറി സെഷനിൽ ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി ജനറൽ ജാസിം മുഹമ്മദ് അൽ ബുദൈവി, സിറിയൻ അറബ് റിപ്പബ്ലിക് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഡോ. അസാദ് അൽ ഷൈബാനി, യെമൻ റിപ്പബ്ലിക് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഡോ. അഫ്രാ അൽ സുബ എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. ട്രസ്റ്റീ ബോർഡ് ചെയർമാനും ഉപദേശക സമിതി അംഗവുമായ ലോർഡ് മാർക്ക് സെഡ്വിൽ ആയിരുന്നു ഈ സെഷന്റെ അധ്യക്ഷൻ.

 

കൂടുതൽ സ്ഥിരതയുള്ള ഒരു പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ ചട്ടക്കൂട് കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനുള്ള അടിത്തറകളെക്കുറിച്ചും, പൊതുവായ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടുന്നതിനായി ഈ മേഖലയിലെ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സഹകരണവും ഏകോപനവും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ഈ സെഷനിൽ ചർച്ച ചെയ്തു. കൂട്ടായ സുരക്ഷയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിലും, സംവാദവും പരസ്പര ധാരണയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലും, തർക്കങ്ങൾ സമാധാനപരമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ പരിഹരിക്കുന്നതിലും പ്രാദേശിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളിത്തങ്ങളുടെയും പങ്കിനെക്കുറിച്ച് ഇത് പരിശോധിച്ചു.

 

'പ്രതിരോധം, പ്രതിരോധശേഷി, പ്രതിരോധ തന്ത്രങ്ങൾ പ്രതിരോധ സിദ്ധാന്തങ്ങൾക്കായുള്ള വഴികൾ' എന്ന തലക്കെട്ടിലുള്ള മൂന്നാമത്തെ പ്ലീനറി സെഷനിൽ, ജർമ്മനിയിലെ ഫെഡറൽ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിലെ പാർലമെന്ററി സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി ഡോ. നിൽസ് ഷ്മിഡ്, നെതർലാൻഡ്സ് സായുധ സേനയുടെ ചീഫ് ഓഫ് ഡിഫൻസ് ജനറൽ ഒനോ ഐഷെൽഷീം, ഫിൻലാൻഡ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിലെ വിദേശ-സുരക്ഷാ നയ വിഭാഗം അണ്ടർ സെക്രട്ടറി ഓഫ് സ്റ്റേറ്റ് ഔട്ടി ഹോളോപൈനെൻ, ഇറാഖ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് ഖാസിം അൽ അബൂദി എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. ഡോ. ബാസ്റ്റ്യൻ ഗീഗെറിച്ച് ആയിരുന്നു ഈ സെഷന്റെ അധ്യക്ഷൻ.

 

വേഗത്തിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സുരക്ഷാ-തന്ത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പ്രതിരോധ സങ്കൽപ്പങ്ങളിലും സിദ്ധാന്തങ്ങളിലും ഉണ്ടായിട്ടുള്ള മാറ്റങ്ങൾ, പ്രതിരോധ സജ്ജതയും പ്രതിരോധശേഷിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള മാർഗങ്ങൾ, പരമ്പരാഗതവും അല്ലാത്തതുമായ ഭീഷണികളെ നേരിടുന്നതിനുള്ള പ്രതിരോധ തന്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഈ സെഷൻ ചർച്ച ചെയ്തു. സുരക്ഷാ, പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണത്തിന്റെയും വൈദഗ്ധ്യം കൈമാറുന്നതിന്റെയും പ്രാധാന്യവും ഇതിൽ എടുത്തുപറഞ്ഞു.

 

'കിഴക്കൻ മെഡിറ്ററേനിയൻ: ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ സംഗമസ്ഥാനവും ഗൾഫിലേക്കുള്ള പാലവും' എന്ന തലക്കെട്ടിൽ ഒരു പ്രത്യേക പ്ലീനറി സെഷനും ഈ ഫോറത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ലെബനീസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി യൂസഫ് റാജി, തുർക്കി റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ വിദേശകാര്യ ഡെപ്യൂട്ടി മന്ത്രി മൂസ കുലാക്ലികായ, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറി ജനറലും യുഎൻ ഡെവലപ്മെന്റ് പ്രോഗ്രാമിലെ അറബ് രാജ്യങ്ങൾക്കായുള്ള റീജിയണൽ ബ്യൂറോ ഡയറക്ടറുമായ ഡോ. അബ്ദല്ല അൽ ദർദാരി എന്നിവർ ഇതിൽ പങ്കെടുത്തു. ലോർഡ് മാർക്ക് സെഡ്വിൽ ആയിരുന്നു ഈ സെഷന്റെ അധ്യക്ഷൻ.

 

പ്രധാനപ്പെട്ട പല മേഖലകളെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കണ്ണിയെന്ന നിലയിൽ കിഴക്കൻ മെഡിറ്ററേനിയന്റെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയവും തന്ത്രപരവുമായ പ്രാധാന്യത്തിലേക്ക് ഈ സെഷൻ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. കിഴക്കൻ മെഡിറ്ററേനിയൻ മേഖലയും ജിസിസി രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ, സുരക്ഷാ, സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ചും, വികസനത്തിലും സ്ഥിരതയിലും പ്രാദേശിക സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള അവസരങ്ങളെക്കുറിച്ചും, അന്താരാഷ്ട്ര-പ്രാദേശിക സംഭവവികാസങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന വെല്ലുവിളികളെ നേരിടുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്തു.

 

പ്രധാന സുരക്ഷാ-തന്ത്രപരമായ വിഷയങ്ങളിൽ സംവാദങ്ങൾക്കും ആശയവിനിമയത്തിനുമുള്ള ഒരു പ്രമുഖ അന്താരാഷ്ട്ര വേദിയെന്ന നിലയിൽ മനാമ ഡയലോഗ്' വഹിക്കുന്ന പങ്കിന്റെ ഭാഗമാണ് ഈ സെഷനുകൾ. പ്രാദേശികവും അന്താരാഷ്ട്രവുമായ സുരക്ഷയുടെയും സ്ഥിരതയുടെയും ഭാവി സംബന്ധിച്ച് നയരൂപീകരണക്കാർ, ഉദ്യോഗസ്ഥർ, വിദഗ്ധർ എന്നിവർക്കിടയിൽ ക്രിയാത്മകമായ ചർച്ചകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.