ഓഹരിയിൽ നിക്ഷേപമുണ്ട്: നികുതി ബാധ്യതയില്ലെങ്കിലും റിട്ടേൺ നൽകേണ്ടതുണ്ടോ?

സ്വകാര്യ സ്‌കൂളിലെ അധ്യാപകനാണ്. എന്റെ വാർഷിക ശമ്പളം രണ്ടര ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് താഴെയാണ്. ഓഹരിയിലും മ്യൂച്വൽ ഫണ്ടിലും നിക്ഷേപമുണ്ട്. ഓഹരി നിക്ഷേപത്തിൽനിന്ന് പ്രതിവർഷം 15,000 രൂപയോളം ലാഭവീതമായി ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. ഓഹരി വിൽക്കുന്ന ഇനത്തിലും നേട്ടമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ആദായ നികുതി റിട്ടേൺ നൽകേണ്ടതുണ്ടോ?

രാജീവൻ, ആലുവ

നിലവിലെ ആദായനികുതി വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം വ്യക്തിയുടെ വാർഷിക വരുമാനം മൂന്നു ലക്ഷം രൂപയിൽ താഴെയാണെങ്കിൽ റിട്ടേൺ സമർപ്പിക്കുന്നത് നിർബന്ധമല്ല. രാജീവിന്റെ വാർഷിക ശമ്പളം രണ്ടര ലക്ഷം രൂപയും ഓഹരികളിൽ നിന്നുള്ള ലാഭവീതം (Dividend) 15,000 രൂപയുമാണെങ്കിൽ, ആകെ വരുമാനമായ 2,65,000 രൂപ നികുതി പരിധിയായ മൂന്നു ലക്ഷത്തിന് താഴെയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഒരു വ്യക്തിയുടെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുടെ ആധികാരിക രേഖ എന്ന നിലയിൽ വരുമാന പരിധിക്ക് താഴെയാണെങ്കിലും റിട്ടേൺ ഫയൽ ചെയ്യുന്നത് ഭാവിയിൽ ഗുണം ചെയ്യും.

വായ്പാ ലഭ്യത: ഭവന വായ്പയടക്കമുള്ള ബാങ്ക് സേവനങ്ങൾക്ക് അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ സാമ്പത്തിക ശേഷി വിലയിരുത്തുന്നതിന് ബാങ്കുകൾ പ്രധാനമായും ആവശ്യപ്പെടുന്നത് കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തെ ഐടിആർ രേഖകളാണ്. കൃത്യമായ റിട്ടേൺ സമർപ്പണം വായ്പാ നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കാൻ സഹായിക്കും.

വിസ നടപടിക്രമങ്ങൾ: വിദേശയാത്രകൾക്കായി വിസയ്ക്ക് അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ പല രാജ്യങ്ങളും സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയുടെ തെളിവായി ടാക്‌സ് റിട്ടേണുകൾ ആവശ്യപ്പെടാറുണ്ട്. വിസ നടപടികൾ സുഗമമാക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

നഷ്ടം നികത്തൽ (Set-off and Carry Forward): ഓഹരി നിക്ഷേപത്തിൽനിന്നോ മ്യൂച്വൽ ഫണ്ടുകളിൽ നിന്നോ ഏതെങ്കിലും വർഷം നഷ്ടം സംഭവിക്കുകയാണെങ്കിൽ, റിട്ടേൺ സമർപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ആ നഷ്ടം രേഖപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കും. ഇത് ഭാവിയിലുണ്ടാകുന്ന ലാഭവുമായി ക്രമീകരിക്കുന്നതിനും (Set-off) നികുതി ബാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിനും ആവശ്യമാണ്.

നിക്ഷേപ നഷ്ടങ്ങൾ അടുത്തവർഷത്തേക്ക് പരിഗണിക്കണമെങ്കിൽ ജൂലായ് 31നകം റിട്ടേൺ നൽകണമെന്നകാര്യം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുക.

നിക്ഷേപ വരുമാനവും നികുതി ഘടനയും

ഓഹരി, മ്യൂച്വൽ ഫണ്ട് നിക്ഷേപങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനത്തിന് വ്യത്യസ്ത വ്യവസ്ഥകളാണ് ബാധകം.

വരുമാനം	നികുതി വ്യവസ്ഥ	നികുതി (ഉദാഹരണത്തിന്)
ലാഭവീതം (Dividend)	മൊത്തം വരുമാനത്തോടൊപ്പം ചേർത്ത്, സ്ലാബ് നിരക്കിൽ നികുതി ഈടാക്കുന്നു.	മൊത്തം വരുമാനം 3 ലക്ഷത്തിൽ താഴെയാണെങ്കിൽ നികുതി 0%.
ഹ്രസ്വകാല മൂലധന നേട്ടം (STCG)	ഓഹരികളോ മ്യൂച്വൽ ഫണ്ടുകളോ ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ വിൽക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന ലാഭത്തിന് 20% നികുതി.	ലാഭത്തിന്റെ 20%.
ദീർഘകാല മൂലധന നേട്ടം (LTCG)	ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം വിൽക്കുമ്പോൾ, 1.25 ലക്ഷം രൂപ വരെയുള്ള ലാഭത്തിന് നികുതിയില്ല.	1.25 ലക്ഷത്തിന് മുകളിലുള്ള ലാഭത്തിന് 12.5%

ആദായനികുതി റിട്ടേൺ സമർപ്പിക്കുമ്പോൾ ശരിയായ ഐടിആർ ഫോം തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ശമ്പള വരുമാനക്കാർക്ക് ഐടിആർ 1 മതിയാകും. ഓഹരികളിൽ നിന്നോ മ്യൂച്വൽ ഫണ്ടുകളിൽ നിന്നോ നിക്ഷേപം പിൻവലിക്കുകയോ ലാഭമെടുക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ള വ്യക്തികൾ ഐടിആർ 2 ആണ് ഫയൽ ചെയ്യേണ്ടത്. ശമ്പള വരുമാനത്തോടൊപ്പം ഓഹരി വിപണിയിലെ ലാഭവും നഷ്ടവും കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താൻ ഐടിആർ 2 നിർബന്ധമാണ്. തെറ്റായ ഫോം ഉപയോഗിക്കുന്നത് നികുതി നോട്ടീസുകൾക്ക് കാരണമായേക്കാമെന്നതിനാൽ ഓരോ സാമ്പത്തിക വർഷത്തെയും ഇടപാടുകൾ കൃത്യമായി പരിശോധിച്ച് വേണം ഫോം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ.

ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടകാര്യങ്ങൾ:

രേഖകൾ സൂക്ഷിക്കുക: എല്ലാ ഓഹരി ഇടപാടുകളുടെയും ലാഭവീതത്തിന്റെയും സ്റ്റേറ്റ്മെന്റുകൾ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത് സൂക്ഷിക്കുക.

സമയപരിധി പാലിക്കുക: നിക്ഷേപ നഷ്ടങ്ങൾ അടുത്ത വർഷങ്ങളിലെ ലാഭവുമായി ക്രമീകരിക്കുന്നതിനായി, ഓരോ സാമ്പത്തിക വർഷവും ജൂലായ് 31-നകം തന്നെ റിട്ടേൺ ഫയൽ ചെയ്യുക.

ശരിയായ ഫോം തിരഞ്ഞെടുക്കുക: നിക്ഷേപങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മൂലധന നേട്ടവും നഷ്ടവും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ ഐടിആർ 2 തന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.