'മഹാഭാരതത്തിന്റെ പുനരാഖ്യാനമല്ല, ഇതില്‍ എല്ലാമുണ്ട്; സഞ്ചരിക്കാനും വഴിതെറ്റാനുമുള്ള പാതകളും!'

പാതിയും കാടായ ആത്രേയകത്തിലെ ഇളയായാലും കാട്ടില്‍ വസിക്കുന്ന ഹിഡിംബിയോ പ്രാന്തരാജ്യങ്ങളിലെ കുമാരിമാരായ ഉലൂപിയോ ചിത്രാംഗതയോ ആയാലും രാജ്ഞിമാരായ പാഞ്ചാലമഹാറാണിയും കുന്തിയുമായാലും രാജകുമാരിമാരായ കൃഷ്ണയും ദശാണ്ണരാജകുമാരിയുമായാലും ഗണികയില്‍നിന്ന് റാണീപദത്തിലെത്തുന്ന ഹരിണിയായാലും അവരുടെ സ്ഥിതിയ്ക്കു മാറ്റങ്ങളൊന്നുമില്ല. ധര്‍മ്മത്തെയും നീതിയെയും കുറിച്ചുള്ള സംവാദങ്ങളില്‍ അവര്‍ എല്ലായ്‌പ്പോഴും ഇരകളോ ഉപകരണങ്ങളോ ആകുന്നു. പല തരക്കാരായ, കര്‍തൃനഷ്ടം സംഭവിച്ച ഇത്രയധികം സ്ത്രീകളിലേക്ക് സൂക്ഷ്മനോട്ടം നിര്‍വഹിക്കുന്ന വേറൊരു രചന ഇത്തരത്തില്‍ മലയാളത്തില്‍ വേറെയുണ്ടോ എന്ന് സംശയമാണ്. 

പക്ഷപാതിത്വത്തോടെ സ്ത്രീകളുടെ മാത്രം ദൈന്യത കാണുന്നതുമല്ല ഈ നോവല്‍. ഗ്രാമങ്ങളുടെയും സേവകരുടെയും ഉപകരണങ്ങളാക്കപ്പെട്ട മഹാരാജാക്കന്മാരുടെയും ദൈന്യത കൂടി അതു കാണുന്നു. കാടും അതിലെ ജീവജാലങ്ങളും വിശാഖ എന്ന ഉജ്വല കാഥാപാത്രമടക്കം തിരുനങ്കമാരും തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ അരങ്ങത്തു വന്ന് അവരുടെ കഥ പറയുന്നു. 

വേദകാലത്തിനു ശേഷമുണ്ടായ ഇതിഹാസങ്ങള്‍ വേദങ്ങളും പുരാണങ്ങളും മുന്നോട്ടുവെച്ച യജ്ഞസംസ്‌കാരത്തിന്റെ വിമര്‍ശം കൂടി ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്നതാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അങ്ങനെയല്ലാതെ യജ്ഞപാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രാമാണ്യത്തിലൂന്നിയും അതു വായിക്കാമെന്നു മാത്രം. അപ്പോഴും ധര്‍മാധര്‍മവിചാരങ്ങളും പ്രാന്തങ്ങളില്‍നിന്നെത്തി ചോദ്യമുയര്‍ത്തുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളും വായനക്കാരെ സംഘര്‍ഷത്തിലാക്കും. ഇതിഹാസാഖ്യാനങ്ങള്‍ വായിക്കാനെടുക്കുമ്പോള്‍ പ്രാന്തങ്ങളില്‍ അതിന്റെ രചയിതാക്കള്‍ കുരുക്കിയിട്ട സംവാദസന്ദര്‍ഭങ്ങളിലേ വ്യക്തിപരമായി എനിക്കു താല്‍പര്യമുള്ളൂ. 

ആത്രേയകം എന്ന നോവല്‍ വായിക്കാനെടുത്തപ്പോഴും ഞാന്‍ സംശയാലുവായിരുന്നു. മനുഷ്യരുടെ കഥ പറയാന്‍ എന്തിനാണ് ഇതിഹാസപശ്ചാത്തലം? പഴക്കം മണക്കുന്ന പുരാതന കൊട്ടാരഭാഷയില്‍ ആഖ്യാനം ചെയ്യുന്ന ഇത്തരം രചനകള്‍ വര്‍ത്തമാന ഇന്ത്യന്‍ സാഹചര്യത്തില്‍ ഒരു 'രാഷ്ട്രീയചിഹ്നം' എന്ന നിലയില്‍ ഭരണകൂടാനുകൂലമായി സ്വയം പ്രത്യാഖ്യാനം നിര്‍വഹിക്കാന്‍ ശേഷിയുള്ളവയാണ്. ഇത്തരമൊരു സാധ്യത നില്‍ക്കേ ഇതേ സങ്കേതമുപയോഗിച്ച് കൃത്യമായ രാഷ്ട്രീയം പറയാന്‍ പറ്റുക എന്നത് കൃതഹസ്തയായ ഒരു നോവലിസ്റ്റിനുമാത്രം കഴിയുന്ന കാര്യമാണ്. ആത്രേയകത്തിലെ ചില മരുന്നുകളെ കുറിച്ച് നോവലില്‍ പറയുന്നത്, 'പിഴച്ചാല്‍ അപകടം ഉറപ്പാണ്' എന്നാണ്. അതുപോലെ അപകടം പിടിച്ച ഒരു പ്രയോഗമാണ് പുരാതനകൊട്ടാര ഭാഷയിലുള്ള ഈ നോവല്‍. (ഓഫ് ദി റെക്കോര്‍ഡ് ആയി ഒരു കാര്യം. മലയാള സാഹിത്യത്തിലേക്ക് ഈ കൊട്ടാരഭാഷ വരുന്നത് എവിടെനിന്നാണ്? മലയാള നോവലുകളിലൂടെ പിന്നോട്ടു പോയാല്‍ സി.വി. രാമന്‍പിള്ളയിലാണ് എത്തിച്ചേരുക എന്നു തോന്നുന്നു.) 

അനാര്യമായ ജ്ഞാനപാരമ്പര്യമുള്ള നാഗരും മണിപുരക്കാരും മാദ്രദേശക്കാരും മറ്റുമാണ് ഈ നോവലിലെ തിളക്കമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങള്‍. ഒരിടത്ത് കാട്ടുതീയണയ്ക്കാന്‍ നിരമിത്രന്‍ ഉറവ പൊട്ടിച്ച് മഴ പെയ്യിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതു കാണുന്ന അര്‍ജ്ജുനല്‍ ഗുരു തനിക്കുപദേശിച്ച വരുണാസ്ത്രത്തെ കുറിച്ച് അഭിമാനിമ്പോള്‍ ഇള പളയുന്നത് ഈ വിദ്യ ആത്രേയകത്തിലെ എല്ലാവര്‍ക്കും അറിയാമെന്നാണ്. വൈദ്യമായാലും ആയുധവിദ്യയായാലും ലോകവീക്ഷണമോ ആത്മീയദര്‍ശനങ്ങളോ ആയാലും നോവലില്‍ പ്രാന്തം മുഖ്യത്തെ ഗംഭീരമായി മറികടക്കുന്നുണ്ട്. 

അജയ്യനായ അര്‍ജുനനെയല്ല ഈ നോവലില്‍ കാണുക. ബഭ്രുവാഹനന്റെയും ഇരാവാന്റെയും മുന്നില്‍ പിതാവായ അര്‍ജുനന്‍ വ്യത്യസ്ത സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ തോല്‍വിയോളമെത്തുന്നുണ്ട്. അയാളുടെ വിജയങ്ങളൊക്കെയും പലതരം ചതികളിലൂടെയും ഗൂഢാലോചനകളിലൂടെയും നേടിയെടുക്കുന്നതാണ്. ഭീഷ്മരെ പരാജയത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിക്കുന്നത് നിരമിത്രനാണ്. പിന്തിരിയുന്നെങ്കില്‍ പിന്തിരിയട്ടെ എന്നു കരുതി ഇടകൊടുത്ത നിരമിത്രന്റെ പിന്നില്‍നിന്ന് അവസരം മുതലാക്കി അര്‍ജ്ജുനന്‍ അമ്പെയ്യുന്നു. ശിഖണ്ഡിയോട് പോരാടാതെ വില്ലു താഴ്ത്തിയ ഭീഷ്മരെയല്ല നാമിവിടെ കാണുക. അന്തസ്സംഘര്‍ഷങ്ങളാലും നിരമിത്രന്റെ ആക്രമണങ്ങളാലും പതറി നില്‍ക്കുന്ന ഭീഷ്മരെയാണ്, നിരമിത്രന്റെ വിജയം തട്ടിയെടുക്കുകയും അയാളെ ജെന്റര്‍ ഷെയ്മിങ് നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന അര്‍ജുനനെയാണ്.

യജ്ഞസംസ്‌കാരത്തോട് പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായി വിയോജിച്ചുകൊണ്ടാണ് ബുദ്ധമതമുണ്ടാകുന്നത്. പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ ഈ വിയോജിപ്പുകളുടെ സൂചനകള്‍ അവിടവിടെയായി വാല്‍മീകിരാമായണത്തില്‍ ചിതറിക്കിടക്കുന്നുണ്ട്. രാമനുപോലും ദുഃഖിക്കേണ്ടി വരുന്നത് യാന്ത്രികമായി രാജധര്‍മങ്ങള്‍ പാലിക്കേണ്ടി വരുന്നതുകൊണ്ടാണ്. ഇതിഹാസകാവ്യങ്ങളിലെ ഇത്തരം വിടവുകള്‍ നികത്തുകയും പൂരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രചനകള്‍ക്ക് നിശ്ചയമായും പ്രസക്തിയുണ്ടെന്ന് ആത്രേയകം സംശയാലുക്കളെ ഓര്‍മിപ്പിക്കും.

ഋജുവായി കാര്യങ്ങള്‍ പറയുന്ന രീതിയല്ല രാജശ്രീയുടെ നോവലുകളിലുള്ളത്. വാനക്കാര്‍ക്ക് കഴിവിനൊത്ത് പൊളിച്ചെടുത്ത് വായിക്കാനാവുംവിധം സാധ്യതകള്‍ തുറന്നുവെച്ച ധ്വന്യാത്മകമായ എഴുത്താണത്. വരികള്‍ക്കിടയിലും പ്രബന്ധത്തിലാകെ നോക്കിയാലും ഇത്തരമൊരു ആഖ്യാനശൈലിയാണ് നോവല്‍ പിന്തുടരുന്നത്. ചിന്താശകലങ്ങളും ലോകോക്തികളും(മിക്കവാറും സ്വന്തമായി ഉണ്ടാക്കുന്നവ) പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളുമൊക്കെ ചേര്‍ത്ത് കേവലപ്രസ്താവനകള്‍ക്ക് ഉടനടി ഉപമകളോ ചിലപ്പോ രൂപകങ്ങളോ ഒക്കെയായി അലങ്കാരവാക്യങ്ങള്‍ കൂട്ട് വരും. നോവല്‍ വായനയില്‍ കൗതുകം തോന്നി ഡസന്‍ കണക്കിന് ഇത്തരം വാക്യങ്ങള്‍ ഞാന്‍ അടയാളപ്പെടുത്തിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിഖ്യാതരായ എഴുത്തുകാരെല്ലാം നോവല്‍ ആഖ്യാനത്തിനിടയില്‍ കവികളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ഇത്തരം മനോഹരവാക്യങ്ങള്‍കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കാറുണ്ട്. ചിലത് നോക്കൂ:

റാണി പുകയേറ്റ പാമ്പിനെപ്പോലെ പുളഞ്ഞു,
യാത്രാസംഘം ഒഴുക്കുനിലച്ച നദി പോലെ തമ്മിലലച്ചു,
തീരമടക്കം ഇടിച്ചു തകര്‍ത്ത് കടല്‍ പിന്‍വാങ്ങുന്നതുപോലെ മനസ്സില്‍നിന്ന് ആകുലതകളൊഴിഞ്ഞു പോകുന്നതറിഞ്ഞു,
ഹരിണി ചില്ലുടയുന്നതുപോലെ ചിരിച്ചു.
നൂലുപൊട്ടിയ മുത്തുമാല കണക്കെ ചിതറിയോടിക്കളഞ്ഞു.
അഴകുണ്ടെങ്കിലും ഉറപ്പില്ലാത്ത പാത്രത്തില്‍ വെള്ളമെടുക്കുന്നതെങ്ങനെ?
വള്ളിയില്‍ പിടിച്ചു വലിച്ചാല്‍ മൊത്തം കുലുങ്ങുന്ന ചെടിയാണ് ആത്രേയകം,
അഞ്ചിഴകള്‍ കടന്നുപോകേണ്ട സ്വര്‍ണമുത്തായി കൃഷ്ണ സ്വയം സങ്കല്‍പിച്ചു.

ഇത്തരത്തിലുള്ള, മനോഹരവും സന്ദര്‍ഭത്തോട് കൃത്യമായി ഇണങ്ങുന്നതും ആയ പ്രയോഗങ്ങള്‍കൊണ്ട് സമ്പന്നമാണ് നോവല്‍. വായനക്കാരുടെ ജിജ്ഞാസ നിലനിര്‍ത്തുന്ന ആഖ്യാനം വായനയെ ഇടതടവില്ലാതെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകും. ഒന്നു തീര്‍ന്നു എന്നു വിചാരിക്കുമ്പോഴേക്ക് അടുത്തതു വരും. നോവലിന്റെ അധ്യായവിതരണത്തില്‍ സൂക്ഷ്മമായ എഡിറ്റിങ് കാണാന്‍ പറ്റും. സത്യത്തില്‍ ചേറ്റിക്കൊഴിച്ചെടുക്കുന്ന എഡിറ്റിങിലാണ് നോവല്‍ മുറുകി നില്‍ക്കുന്നത്. പല കേന്ദ്രങ്ങളില്‍നിന്ന് കഥ പറഞ്ഞും അധ്യായങ്ങള്‍ക്ക് വേറൊരു കോണില്‍നിന്ന് തുടര്‍ച്ചയുണ്ടാക്കിയും വായനയെ ഉലച്ചുകൂട്ടുന്ന ശൈലി ഗംഭീരമാണ്. തുടക്കത്തില്‍ കാര്യമായ സൂചനകളൊന്നും തരാതെ അധ്യായാവസാനം അമ്പരപ്പിക്കുന്ന നാടകീയതയിലൂടെ വായനയെ ഞെട്ടലാക്കുന്നതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് ഇരാവാന്റെ അന്ത്യം വിവരിക്കുന്ന ഭാഗം.

പാണ്ഡവപക്ഷത്തു ചേര്‍ന്ന് യുദ്ധം ചെയ്ത് വീരചരമം പ്രാപിച്ച ഇരാവാനെയല്ല ആത്രേയകത്തില്‍ കാണുക. പിതാവിന്റെ ആയുരാരോഗ്യത്തിനുവേണ്ടി സ്വയം സന്നദ്ധനായി ബലിയാടാകുന്ന തമിഴ് നാടോടി പാരമ്പര്യത്തിലെ ഇരാവാനെയുമല്ല. വേദനയെക്കാള്‍ ഞെട്ടലുണ്ടാക്കുന്ന വേറൊരു അവസാനമാണ് ആത്രേയകത്തില്‍ ഇരാവാനെ കാത്തുനില്‍ക്കുന്നത്.