ആകാശത്തിന്റെ അതിരുകളില്ലാത്ത വിസ്തൃതിയിലേക്ക് മനുഷ്യന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ ചിറകുവിരിച്ചുയരുമ്പോൾ, അതിന്റെ പിന്നിൽ വിജയം പോലെ തന്നെ വേദനയുടെ ചില അടയാളങ്ങളും മായാതെ കിടപ്പുണ്ട്. മനുഷ്യന്റെ ഇച്ഛാശക്തിയും പ്രതിഭയും അതിരുകൾ ഭേദിച്ചതിന്റെ ചരിത്രത്തോടൊപ്പം, ചില യാത്രാമൊഴികൾ ഒരിക്കലും പൂർത്തിയാകാത്ത തിരിച്ചുവരവുകളായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. ആ ഗണത്തിൽ ലോകത്തിന്റെ നെഞ്ചുപിളർത്തിയ ഒന്നായിരുന്നു 2003 ഫെബ്രുവരി ഒന്നിന് അരങ്ങേറിയ 'കൊളംബിയ' ബഹിരാകാശ ദുരന്തം. ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം കൽപ്പന ചൗളയടക്കം ഏഴ് പ്രകാശഗോപുരങ്ങൾ ആകാശത്തുനിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കുള്ള വഴിമധ്യേ വെണ്ണീറായ ആ കറുത്ത ദിനം ഇന്നും മനുഷ്യരാശിയുടെ കണ്ണീരോർമ്മയാണ്.

To advertise here,

കൊളംബിയയുടെ പിറവിയും പ്രസക്തിയും റോക്കറ്റുകൾ ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിച്ച് നശിച്ചുപോകുന്ന കാലത്തുനിന്നാണ് ബഹിരാകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന 'സ്പേസ് ഷട്ടിൽ' എന്ന ആശയം നാസ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നത്. ഒരു വിമാനം പോലെ ആകാശത്തേക്ക് കുതിച്ചുയരുകയും, ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി റൺവേയിലേക്ക് പറന്നിറങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന അത്ഭുതവാഹനം. ഈ നിരയിലെ ആദ്യത്തെ വിസ്മയമായിരുന്നു 'കൊളംബിയ' (STS-1). 1981 ഏപ്രിൽ 12-ന് ആദ്യമായി ബഹിരാകാശത്തേക്ക് കുതിച്ച കൊളംബിയ, അമേരിക്കൻ ശാസ്ത്രസാങ്കേതികവിദ്യയുടെ അഭിമാന ചിഹ്നമായി മാറി. ഇരുപത്തിയേഴ് തവണ വിജയകരമായി ആകാശയാത്രകൾ പൂർത്തിയാക്കിയ കൊളംബിയയുടെ ഇരുപത്തിയെട്ടാമത്തെയും അവസാനത്തെയും ദൗത്യമായിരുന്നു STS-107.

ശാസ്ത്ര ഗവേഷണങ്ങൾക്ക് മാത്രമായി മാറ്റിവെച്ച ആ ദൗത്യത്തിൽ ഏഴ് മികച്ച പ്രതിഭകളാണ് അണിനിരന്നത്. കമാൻഡർ റിക്ക് ഹസ്ബൻഡ്, പൈലറ്റ് വില്യം മക്കൂൾ, മിഷൻ സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റുകളായ ഡേവിഡ് ബ്രൗൺ, മൈക്കൽ ആൻഡേഴ്‌സൺ, ലോറൽ ക്ലാർക്ക്, ഇസ്രായേലിന്റെ ആദ്യ ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരിയായ ഇലൻ റമോൺ, ഒപ്പം ഇന്ത്യക്കാരുടെ അഭിമാനമായ കൽപ്പന ചൗള. കർണാൽ എന്ന കൊച്ചുപട്ടണത്തിലെ സ്വപ്നങ്ങളിൽ നിന്ന് നക്ഷത്രങ്ങളിലേക്ക് വഴിതുറന്ന കൽപ്പനയുടെ രണ്ടാമത്തെ ബഹിരാകാശ യാത്രയായിരുന്നു അത്.

ആകാശത്തിൽ പൂത്ത പതിനാറ് ദിനങ്ങൾ
2003 ജനുവരി 16-ന് ഫ്‌ളോറിഡയിലെ കെന്നഡി സ്‌പേസ് സെന്ററിൽ നിന്ന് കൊളംബിയ ആകാശത്തേക്ക് ഇരമ്പിയാർത്തുയർന്നു. പതിനാറ് ദിവസങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്ന ആ ദൗത്യത്തിൽ അത്യപൂർവമായ 80-ലധികം ശാസ്ത്രപരീക്ഷണങ്ങളാണ് ആ ഏഴുപേരും ചേർന്ന് നടത്തിയത്. ഭൗമശാസ്ത്രം, ജീവശാസ്ത്രം, ഭൗതികശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഉറക്കമൊഴിഞ്ഞ് നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ. ബഹിരാകാശത്ത് നിന്ന് അവർ ഭൂമിയെ നോക്കിക്കണ്ടു. കൽപ്പന അന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് ഒരു സന്ദേശമയച്ചിരുന്നു: 'സ്വപ്നങ്ങളിൽ നിന്ന് വിജയത്തിലേക്കുള്ള പാത ഇവിടെയുണ്ട്. അത് കണ്ടെത്താനുള്ള കാഴ്ചപ്പാടും, അതിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാനുള്ള ധൈര്യവും മാത്രം നിങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടായാൽ മതി.' ശാസ്ത്രലോകം മുഴുവൻ അവരുടെ തിരിച്ചുവരവിനായി കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു.

മറഞ്ഞിരുന്ന അപകടം: ആ 81.7 സെക്കൻഡുകൾ
വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ ആ യാത്രയുടെ വിധി പക്ഷേ വിക്ഷേപണത്തിന്റെ ആദ്യ നിമിഷങ്ങളിൽ തന്നെ കുറിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നതാണ് വിരോധാഭാസം. റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപിച്ച് വെറും 81.7 സെക്കൻഡുകൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഷട്ടിലിന്റെ ബാഹ്യ ഇന്ധന ടാങ്കിൽ (External Fuel Tank) നിന്നും ഇൻസുലേഷൻ ഫോമിന്റെ (Insulation Foam) ഒരു വലിയ കഷണം അടർന്നുമാറി. അതിവേഗത്തിൽ അത് ഷട്ടിലിന്റെ ഇടത് ചിറകിൽ വന്നിടിച്ചു.

ഒരു ബ്രീഫ്‌കേസിന്റെ വലിപ്പമുള്ള ഫോം കഷണമായിരുന്നു അത്. സാധാരണ ഒരു ഭാരം കുറഞ്ഞ വസ്തുവായി തോന്നാമെങ്കിലും, മണിക്കൂറിൽ നൂറുകണക്കിന് കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു വാഹനത്തിലേക്ക് അത് ഇടിച്ചുകയറുമ്പോൾ ആഘാതം വളരെ വലുതായിരുന്നു. ഷട്ടിലിന്റെ ഇടത് ചിറകിലെ കാർബൺ തെർമൽ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ടൈലുകളിൽ അതൊരു ചെറിയ വിള്ളൽ വീഴ്ത്തി.

ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പുനഃപ്രവേശിക്കുമ്പോൾ (Re-entry) ഉണ്ടാകുന്ന ഭീമമായ ഘർഷണം താങ്ങാനാണ് ഈ ടൈലുകൾ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. അന്തരീക്ഷത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ വാഹനം 1600 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസിലധികം ചൂടിലേക്ക് എറിയപ്പെടും. ഈ കൊടുംചൂടിൽ നിന്നും ഷട്ടിലിനെ കാത്തുരക്ഷിക്കേണ്ട ചിറകിലെ കവചത്തിലാണ് അന്ന് വിള്ളൽ വീണത്.

വിക്ഷേപണ സമയത്തെ വീഡിയോ പരിശോധിച്ച എഞ്ചിനീയർമാർ ഈ ആഘാതത്തെക്കുറിച്ച് നാസയിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. ചിറകിന്റെ കേടുപാടുകൾ കൃത്യമായി വിലയിരുത്താൻ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ എടുക്കണമെന്ന് പലരും ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, 'മുൻപും ഇത്തരം ഫോം കഷണങ്ങൾ അടർന്നു വീണിട്ടുണ്ടല്ലോ, അതൊരു സാധാരണ സംഭവം മാത്രമാണ്' എന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥ തലത്തിലെ അലസമായ ചിന്താഗതി ആ മുന്നറിയിപ്പുകളെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഈ അശ്രദ്ധ കൊളംബിയയെ എത്തിച്ചത് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തത്തിലേക്കായിരുന്നു.

ഫെബ്രുവരി 1: ആകാശത്തിലെ അഗ്‌നിവർഷം
പതിനാറ് ദിവസത്തെ വിജയകരമായ പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഫെബ്രുവരി ഒന്നിന് കൊളംബിയ ഭൂമിയിലേക്ക് മടക്കയാത്ര ആരംഭിച്ചു. ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് ഷട്ടിൽ ഊളിയിട്ടിറങ്ങി. ആ സമയത്ത് ഷട്ടിലിന്റെ വേഗത ശബ്ദത്തേക്കാൾ ഇരുപത്തിരണ്ട് മടങ്ങിലധികമായിരുന്നു (Mach 22).

രാവിലെ 8:53 ആയപ്പോഴേക്കും ഇടത് ചിറകിലെ സെൻസറുകൾ അസാധാരണമായ താപനില രേഖപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി. കവചം തകർന്ന വിള്ളലിലൂടെ അതിശക്തമായ പ്ലാസ്മ വാതകങ്ങൾ ചിറകിനുള്ളിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറുകയായിരുന്നു. തീവ്രമായ ചൂടിൽ ചിറകിന്റെ ഉൾഭാഗം ഉരുകാൻ തുടങ്ങി. വാഹനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം പതുക്കെ നഷ്ടമായി. 8:59-ന് കമാൻഡർ റിക്ക് ഹസ്ബൻഡിന്റെ അവസാന ശബ്ദസന്ദേശം ഗ്രൗണ്ട് കൺട്രോളിൽ മുഴങ്ങി: 'റോജർ, അഹ്...' ആ വാക്ക് പൂർത്തിയായില്ല. ശബ്ദബന്ധം എന്നെന്നേക്കുമായി നിലച്ചു.

ടെക്‌സാസിന്റെ ആകാശത്ത് അപ്പോൾ കാത്തുനിന്ന ജനങ്ങൾ കണ്ടത് കണ്ണീരണിയിക്കുന്ന കാഴ്ചയായിരുന്നു. കെന്നഡി സ്‌പേസ് സെന്ററിലെ റൺവേയിൽ അവരുടെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ പുഞ്ചിരിയോടെയും പൂച്ചെണ്ടുകളോടെയും കാത്തുനിൽക്കുമ്പോൾ, ടെക്‌സാസിന് മുകളിലൂടെ ഒരു തീഗോളം പലതായി പിളർന്ന് ആകാശത്തിന്റെ പല കോണുകളിലേക്ക് ചിതറിത്തെറിച്ചു. ശാസ്ത്രത്തിന്റെ തിലകക്കുറിയായിരുന്ന കൊളംബിയ, അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഉരുകുന്ന ചൂടിൽ സ്വയം എരിഞ്ഞുതീരുകയായിരുന്നു. ആ ഏഴ് പ്രതിഭകളും നിമിഷാർദ്ധം കൊണ്ട് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി.

പാഠങ്ങൾ, ബാക്കിവെച്ച കണ്ണീർ
കൊളംബിയ ദുരന്തം മനുഷ്യന്റെ ബഹിരാകാശ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. സാങ്കേതിക തകരാറുകളേക്കാൾ ഉപരി, മാനേജ്മെന്റിന്റെ അശ്രദ്ധയും സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളിലെ വിട്ടുവീഴ്ചയുമാണ് ദുരന്തത്തിന് കാരണമായതെന്ന് അന്വേഷണ കമ്മീഷൻ കണ്ടെത്തി. സാങ്കേതികത്തികവോടെയല്ലാതെ ഒരൊറ്റ മനുഷ്യജീവൻ പോലും ഇനി പണയം വെക്കരുതെന്ന് ലോകം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഈ ദുരന്തത്തിന് ശേഷം സ്പേസ് ഷട്ടിൽ പദ്ധതികളിൽ നാസ വരുത്തിയ സുരക്ഷാ മാറ്റങ്ങൾ ഇന്നത്തെ ഓരോ ബഹിരാകാശ യാത്രകൾക്കും സംരക്ഷണ കവചമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഭൂമിയുടെ അതിരുകൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് സ്വപ്നങ്ങൾ നെയ്ത ആ ഏഴ് യാത്രികർ, പ്രപഞ്ചത്തെ അടുത്തറിയാൻ സ്വന്തം ജീവിതം സമർപ്പിച്ചവരാണ്. പത്രത്താളുകളിലും ശാസ്ത്ര പുസ്തകങ്ങളിലും കൊളംബിയ ഒരു ദുരന്തകഥയായി മാത്രമല്ല രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നത്; മറിച്ച്, അറിയപ്പെടാത്ത ലോകങ്ങളിലേക്ക് ചങ്കൂറ്റത്തോടെ പറന്നുയരാൻ മനുഷ്യനെ എന്നും പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന അണയാത്തൊരു അഗ്‌നിനക്ഷത്രമായി കൂടിയാണ്. കൽപ്പന ചൗളയെന്ന ഇന്ത്യൻ പെൺകൊടിയുടെ ചിരി ആകാശത്തുനിന്ന് ഇന്നും നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ലക്ഷ്യങ്ങൾ അകലെയല്ല, അതിലേക്കുള്ള വഴി കണ്ടെത്താനുള്ള മനസ്സ് മാത്രം മതി.