ജീവിതത്തിൻ്റെ തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ നാം ഏറ്റവും കൂടുതൽ അവഗണിക്കുന്നത് സ്വന്തം ആരോഗ്യത്തെയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ഭക്ഷണകാര്യങ്ങളിലും ദഹനപ്രക്രിയയിലും ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ നാം പലപ്പോഴും ഗൗരവമായി എടുക്കാറില്ല. തുടർച്ചയായുള്ള വയറുവേദന, എന്ത് കഴിച്ചാലും നെഞ്ചെരിച്ചിലും ഗ്യാസും, ചിലപ്പോൾ വിട്ടുമാറാത്ത വയറിളക്കം, മറ്റുചിലപ്പോൾ മലബന്ധം എന്നിങ്ങനെ വയറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അസ്വസ്ഥതകൾ ദിനംപ്രതി വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ് നാം ജീവിക്കുന്നത്. ഇത്തരം ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഇടയ്ക്കിടെ ഉണ്ടാകുകയും അത് നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ സാരമായി ബാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അതിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണം ഒരുപക്ഷെ ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോം അഥവാ ഐബിഎസ് (IBS) ആയിരിക്കാം. വൻകുടലിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ ബാധിക്കുന്ന, ദീർഘകാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഒരു ദഹന വൈകല്യമാണ് ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോം. ജീവന് ഭീഷണിയാകുന്ന ഒരു അസുഖമല്ലെങ്കിലും, ഇത് ബാധിച്ച വ്യക്തികളുടെ ജീവിതനിലവാരത്തെ ഇത് സാരമായി തന്നെ ബാധിക്കാറുണ്ട്. ഇന്ന് നമ്മുടെ ഇടയിൽ വലിയൊരു ശതമാനം ആളുകളും ഈ അവസ്ഥയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നവരാണ്. എന്നാൽ പലർക്കും തങ്ങൾക്ക് ഉള്ളത് ഐബിഎസ് ആണെന്ന കാര്യം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാറില്ല എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം.

To advertise here,

എന്താണ് ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോം?

കുടലിൻ്റെ പേശികളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സങ്കോചവികാസങ്ങളുടെ താളപ്പിഴകളാണ് പ്രധാനമായും ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോം എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. നാം കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണം ആമാശയത്തിൽ നിന്നും കുടലിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് പുറത്തുപോകുന്നത് കുടൽഭിത്തികളിലെ പേശികളുടെ താളാത്മകമായ ചലനങ്ങളിലൂടെയാണ്. എന്നാൽ ഐബിഎസ് ഉള്ളവരിൽ ഈ ചലനങ്ങൾ തികച്ചും അസാധാരണമായിരിക്കും. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഈ പേശീസങ്കോചങ്ങൾ വളരെ ശക്തവും കൂടുതൽ നേരം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതുമാകാം. ഇത് പെട്ടെന്നുള്ള വയറിളക്കത്തിനും കടുത്ത വയറുവേദനയ്ക്കും കാരണമാകുന്നു. നേരെമറിച്ച്, മറ്റുചിലപ്പോൾ പേശികളുടെ ചലനം വളരെ ദുർബലമാകുകയും ഭക്ഷണത്തിൻ്റെ സഞ്ചാരം മന്ദഗതിയിലാകുകയും ചെയ്യും. ഇത് വിട്ടുമാറാത്ത മലബന്ധം ഉണ്ടാകാൻ കാരണമാകുന്നു. കുടലിന്റെ ഘടനയിൽ യാതൊരുവിധ തകരാറുകളും കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, അതിൻ്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഈ അപാകതകളാണ് രോഗിയെ നിരന്തരം അലട്ടുന്നത്. ഇതൊരു ക്യാൻസറോ മറ്റ് ഗുരുതരമായ കുടൽ രോഗങ്ങളോ ആയി ഭാവിയിൽ മാറുകയില്ല എന്നതൊരു ആശ്വാസകരമായ കാര്യമാണ്. എങ്കിലും ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ പോഷകങ്ങൾ ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതിലും കൃത്യമായ ദഹനപ്രക്രിയ നടക്കുന്നതിലും ഇത് വലിയ തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

അവഗണിക്കരുത് ഈ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങളെ

ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോമിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഓരോ വ്യക്തികളിലും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത. ചിലർക്ക് വളരെ നേരിയ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ മാത്രമാകും ഉണ്ടാകുകയെങ്കിൽ, മറ്റുചിലർക്ക് ദൈനംദിന ജീവിതം തന്നെ ദുസ്സഹമാക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള തീവ്രമായ ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമാകാം. വയറിന്റെ അടിഭാഗത്തായി വിട്ടുവിട്ട് ഉണ്ടാകുന്ന കൊളുത്തിപ്പിടിക്കുന്ന വേദനയാണ് ഇതിലൊരു പ്രധാന ലക്ഷണം, ഇത് പലപ്പോഴും മലവിസർജ്ജനത്തിന് ശേഷം കുറയുന്നതായി അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. ഗ്യാസ് കെട്ടിക്കിടക്കുന്നതുപോലെയുള്ള തോന്നലും വയറ്റിൽ വായു നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ബ്ലോട്ടിംഗ് അഥവാ വയറു വീർക്കൽ അസ്വസ്ഥതകളും ഇവരിൽ സാധാരണമാണ്. മലവിസർജ്ജന ശീലങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളാണ് മറ്റൊന്ന്. ചിലർക്ക് കടുത്ത വയറിളക്കവും മറ്റുചിലർക്ക് ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മലബന്ധവും അനുഭവപ്പെടാം. ചിലരിൽ ഇവ ഒന്നിടവിട്ട് വരുന്ന രീതിയും കാണാം. ഇതിനുപുറമെ മലത്തിൽ കഫം പോലെയുള്ള വെളുത്ത പദാർത്ഥം കാണപ്പെടുക, പൂർണ്ണമായും മലവിസർജ്ജനം നടന്നില്ല എന്ന തോന്നൽ എന്നിവയും ഈ അസുഖത്തിന്റെ മറ്റ് അസ്വസ്ഥതകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

അസുഖത്തിന് പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ

ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോം കൃത്യമായി എന്തുകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതിന് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന് ഇന്നും പൂർണ്ണമായ ഒരു ഉത്തരം നൽകാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. എങ്കിലും ചില കാര്യങ്ങൾ പ്രധാന കാരണങ്ങളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. കുടലിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് തലച്ചോറിൽ നിന്നുള്ള സിഗ്നലുകളാണ്, ഇതിലുണ്ടാകുന്ന ആശയവിനിമയ തകരാറുകൾ കുടലിന്റെ സ്വാഭാവിക താളം തെറ്റിക്കുന്നു. അതുപോലെ നാഡീവ്യൂഹങ്ങളുടെ അമിതമായ സംവേദനക്ഷമത കാരണം ദഹനപ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമായി കുടലിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ പോലും വലിയ അസ്വസ്ഥതകളായി അനുഭവപ്പെടാൻ കാരണമാകുന്നു. ഗുരുതരമായ വയറിളക്കമോ ഗ്യാസ്ട്രോഎന്ററൈറ്റിസ് പോലെയുള്ള അണുബാധയോ വന്നതിന് ശേഷം കുടലിലെ നല്ല ബാക്ടീരിയകളുടെ സംതുലിതാവസ്ഥ നഷ്ടപ്പെടുന്നതും ഐബിഎസിലേക്ക് നയിക്കാം. പാരമ്പര്യമായി കുടുംബത്തിൽ അച്ഛനോ അമ്മയ്ക്കോ ഈ അസുഖം ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് മക്കളിലേക്കും വരാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. കൂടാതെ, പുരുഷന്മാരെ അപേക്ഷിച്ച് സ്ത്രീകളിലാണ് ഐബിഎസ് കൂടുതലായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്, ഇത് അവരിലെ ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഭക്ഷണരീതികളും ഐബിഎസും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം

നാം കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിന് ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോമിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലും കുറയ്ക്കുന്നതിലും വലിയ പങ്കുണ്ട്. ഗോതമ്പ്, പാൽ, പാലുൽപ്പന്നങ്ങൾ, കാബേജ്, ബീൻസ്, പരിപ്പ് വർഗ്ഗങ്ങൾ, ഉള്ളി, വെളുത്തുള്ളി, ശീതളപാനീയങ്ങൾ, മദ്യം, കോഫി എന്നിവ പലപ്പോഴും ഐബിഎസ് ലക്ഷണങ്ങൾ രൂക്ഷമാക്കാറുണ്ട്. എല്ലാവരിലും ഒരേ ഭക്ഷണങ്ങൾ ആകണമെന്നില്ല പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അതിനാൽ തങ്ങൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണങ്ങൾ ഏതൊക്കെയെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ ഒരു ഫുഡ് ഡയറി സൂക്ഷിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. അമിതമായി കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയ ഭക്ഷണങ്ങളും എരിവും പുളിയും കൂടുതലുള്ള ഭക്ഷണങ്ങളും ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് കുടലിൻ്റെ ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരം. ഒന്നിച്ച് ഒരുപാട് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിന് പകരം, ചെറിയ അളവിൽ പല തവണകളായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുക. ആവശ്യത്തിന് വെള്ളം കുടിക്കുന്നതും ഭക്ഷണത്തിൽ ധാരാളം നാരുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതും മലബന്ധം തടയാൻ അത്യാവശ്യമാണ്.

ഫൊഡ്മാപ്പ് (FODMAP) ഡയറ്റും അതിൻ്റെ പ്രാധാന്യവും

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഗ്യാസ്ട്രോഎൻട്രോളജിസ്റ്റുകളും ഡയറ്റീഷ്യന്മാരും കൂടുതലായി നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ഭക്ഷണക്രമമാണ് ലോ ഫൊഡ്മാപ്പ് ഡയറ്റ്. കുടലിൽ എളുപ്പത്തിൽ ദഹിക്കാത്തതും പുളിക്കുന്നതുമായ കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകളെയും പഞ്ചസാരകളെയും ഒഴിവാക്കുന്ന രീതിയാണിത്.

ആപ്പിൾ, പിയർ, തണ്ണിമത്തൻ പോലെയുള്ള പഴങ്ങൾ, പാൽ, തൈര്, ഐസ്ക്രീം തുടങ്ങിയ പാലുൽപ്പന്നങ്ങൾ, ഗോതമ്പ്, റൈ തുടങ്ങിയ ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവയിലെല്ലാം ഉയർന്ന അളവിൽ ഫൊഡ്മാപ്പ് അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

ഈ ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിലേക്ക് പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുകയും, പിന്നീട് ഓരോന്നായി ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി ഏതാണ് അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇത് സ്വയം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കാതെ ഒരു വിദഗ്ദ്ധനായ ഡയറ്റീഷ്യൻ്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രം നടപ്പിലാക്കേണ്ട ഒന്നാണ്.

കുടലും തലച്ചോറും തമ്മിലുള്ള അദൃശ്യ ബന്ധം

ദഹനവ്യവസ്ഥയെ നമ്മുടെ ശരീരത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ തലച്ചോറ് എന്നാണ് ശാസ്ത്രലോകം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. തലച്ചോറ് കഴിഞ്ഞാൽ ശരീരത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാഡീകോശങ്ങൾ ഉള്ളത് നമ്മുടെ കുടലിലാണ്, ഇതിനെ എൻ്ററിക് നെർവസ് സിസ്റ്റം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ സിസ്റ്റം നമ്മുടെ തലച്ചോറുമായി നിരന്തരം ആശയവിനിമയം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു (ഗട്ട്-ബ്രെയിൻ ആക്സിസ്). ഭയമോ സങ്കടമോ പരീക്ഷാപ്പേടിയോ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ വയറ്റിൽ അസ്വസ്ഥതകൾ ഉണ്ടാകുന്നത് ഈ അദൃശ്യ ബന്ധം കാരണമാണ്.

മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾ വില്ലനാകുമ്പോൾ

മാനസിക സമ്മർദ്ദം അഥവാ സ്ട്രെസ്, ഉത്കണ്ഠ, വിഷാദരോഗം എന്നിവ ഐബിഎസ് ലക്ഷണങ്ങളെ തീവ്രമാക്കുന്നതിൽ വലിയൊരു പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ട്. ജോലിസ്ഥലത്തെ സമ്മർദ്ദമോ കുടുംബപ്രശ്നങ്ങളോ കാരണം മാനസികമായി തളർന്നിരിക്കുന്ന സമയങ്ങളിൽ വയറുവേദന വർദ്ധിക്കുന്നതായി കാണാൻ കഴിയും. യോഗ, ധ്യാനം, ദീർഘശ്വാസമെടുക്കുന്ന വ്യായാമങ്ങൾ എന്നിവ ശീലമാക്കുന്നത് സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. ആവശ്യമെങ്കിൽ ഒരു സൈക്കോളജിസ്റ്റിൻ്റെ സഹായം തേടാനും കൗൺസിലിംഗ് സ്വീകരിക്കാനും മടികാണിക്കാൻ പാടില്ല.

ചികിത്സയും ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങളും

ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോം പൂർണ്ണമായും വേരോടെ പിഴുതെറിയാൻ കഴിയുന്ന ഒറ്റമൂലികളോ മാന്ത്രിക മരുന്നുകളോ നിലവിലില്ല. ഡോക്ടർ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന മരുന്നുകളിലൂടെയും ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങളിലൂടെയും ലക്ഷണങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സാധിക്കും. വയറിളക്കം, മലബന്ധം, വയറുവേദന എന്നിവ കുറയ്ക്കാനുള്ള മരുന്നുകൾ രോഗിയുടെ അവസ്ഥയ്ക്കനുസരിച്ച് നൽകുന്നു. എന്നാൽ മരുന്നുകളെക്കാൾ ഉപരിയായി സ്വന്തം ജീവിതശൈലിയിൽ വരുത്തുന്ന മാറ്റങ്ങൾക്കാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം. ദിവസവും കുറഞ്ഞത് 30 മിനിറ്റ് നടത്തം പോലെയുള്ള ചിട്ടയായ വ്യായാമങ്ങൾ ശീലമാക്കുകയും മതിയായ ഉറക്കം ഉറപ്പുവരുത്തുകയും വേണം. പുകവലിയും മദ്യപാനവും പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ആരോഗ്യത്തിന് വളരെ അത്യാവശ്യമാണ്.

എപ്പോഴാണ് ഒരു ഡോക്ടറെ സമീപിക്കേണ്ടത്?

വയറ്റിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ അസ്വസ്ഥതകളും ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോം ആകണമെന്നില്ല. അതിനാൽ സ്വയം ചികിത്സ ഒഴിവാക്കി ഒരു ഗ്യാസ്ട്രോഎൻട്രോളജിസ്റ്റിനെ കണ്ട് കൃത്യമായ പരിശോധനകൾ നടത്തേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് അമ്പത് വയസ്സിന് ശേഷം ആദ്യമായി ഇത്തരം ലക്ഷണങ്ങൾ കാണുകയാണെങ്കിൽ അതിനെ ഒരിക്കലും നിസ്സാരമായി കാണരുത്. മലത്തിൽ രക്തം കാണുക, കാരണമില്ലാതെ ശരീരഭാരം ഗണ്യമായി കുറയുക, രാത്രിയിൽ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണർത്തുന്ന തരത്തിലുള്ള വയറിളക്കം ഉണ്ടാകുക, ഭക്ഷണം ഇറക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുക, വിട്ടുമാറാത്ത ക്ഷീണം, വിളർച്ച എന്നിവ ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ഐബിഎസ് അല്ലാത്ത മറ്റ് ഗുരുതരമായ അസുഖങ്ങളുടെ ലക്ഷണമാകാം. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒട്ടും വൈകാതെ വിദഗ്ദ്ധ ചികിത്സ തേടണം. ഐ.ബി.എസ് എന്ന് പെട്ടെന്ന് തന്നെ ബ്രാന്റ് ചെയ്യുന്നതിന് പകരം, ഡോക്ടർ മിനിമം ഒരു കൊളോണോസ്കോപ്പിയും എന്റോസ്കോപ്പിയും ചെയ്തു അൾസറോ മറ്റ് പ്രയാസങ്ങളോ ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. രക്തപരിശോധന, മല പരിശോധന, കൊളോണോസ്കോപ്പി തുടങ്ങിയ പരിശോധനകളിലൂടെ മാത്രമേ രോഗം ഐബിഎസ് തന്നെയാണെന്നും മറ്റ് കുടൽ ക്യാൻസർ പോലെയുള്ള രോഗങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലെന്നും ഉറപ്പുവരുത്താൻ കഴിയൂ. കൃത്യമായ രോഗനിർണ്ണയവും ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമുള്ള തുടർച്ചികിത്സയുമാണ് ഐബിഎസ് എന്ന ബുദ്ധിമുട്ടിനെ അതിജീവിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും മികച്ച മാർഗ്ഗം.

ഓർക്കുക, ശരീരത്തിന്റെ മറ്റ് അവയവങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെ കുടലിന്റെ ആരോഗ്യത്തിനും നാം പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. നല്ല ഭക്ഷണശീലങ്ങളും സമാധാനപരമായ മനസ്സും ചിട്ടയായ ജീവിതശൈലിയും ഉണ്ടെങ്കിൽ ഐബിഎസ് എന്ന ഈ അവസ്ഥയെ നമുക്ക് എളുപ്പത്തിൽ പടികടത്താവുന്നതേയുള്ളൂ. നിരന്തരമായ നിരീക്ഷണവും സ്വയം കരുതലും ഉണ്ടെങ്കിൽ ഐബിഎസ് ബാധിതർക്കും പരിമിതികളില്ലാതെ തങ്ങളുടെ ദിനചര്യകളുമായി മുന്നോട്ട് പോകാം.

(കേരള സർജിക്കൽ ഗ്യാസ്‌ട്രോ എൻട്രോളജിസ്റ്റ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആണ് ലേഖൻ. )