ഇന്ന് വിശ്വകർമ ദിനം. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിശ്വകർമ്മജർ എല്ലാ വർഷവും സെപ്റ്റംബർ 17-ന് വിശ്വകർമ ദേവനെ ആരാധിച്ചും പൂജിച്ചും സത്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തും ഈ പുണ്യദിനം ആഘോഷിക്കുന്നു. ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ കന്നി സംക്രാന്തിയിൽ ആണ് വിശ്വകർമ ദിനം ആചരിക്കുന്നത്. ഉത്തരേന്ത്യയിൽ വിശ്വകർമ്മജർക്ക് പുറമെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളും ഈ ദിനം ആഘോഷിക്കുകയും ആയുധപൂജയ്ക്കും വാഹനപൂജയ്ക്കും ഈ ദിവസം തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ കേരളത്തിൽ പ്രധാനമായും വിശ്വകർമ്മജരാണ് വിശ്വകർമ ദിനം ആചരിക്കുന്നത്.
വിശ്വകർമാവ് – സൃഷ്ടിയുടെ ആദിചൈതന്യം
ആധുനിക ശാസ്ത്രം പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടിയുടെ രഹസ്യം തേടിയുള്ള യാത്ര തുടരുമ്പോഴും, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ഇന്നും മനുഷ്യന് പൂർണ്ണമായി ഉത്തരം കണ്ടെത്താനാകാത്ത മഹാസമസ്യയാണ്.
ഭൂമി, ജലം, വായു, അഗ്നി തുടങ്ങിയ പഞ്ചഭൂതങ്ങളുടെയും ദൈവിക ചൈതന്യങ്ങളുടെയും സൃഷ്ടിക്ക് പിന്നിലെ ആദിശക്തിയായി വിശ്വകർമാവിനെ ഭാരതീയ പാരമ്പര്യം കാണുന്നു. ദേവന്മാരുടെ ദിവ്യശില്പിയും പ്രപഞ്ചസൃഷ്ടിയുടെ അധിഷ്ഠാന ചൈതന്യവുമാണ് വിശ്വകർമാവ്. സ്വയംഭൂവായതിനാൽ വിശ്വകർമാവിന് “ജയന്തി” എന്ന സങ്കൽപ്പം ബാധകമല്ല; അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ ദിനത്തെ വിശ്വകർമ ദിനം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ആർഷ ഭാരതത്തിന്റെ സൃഷ്ടിപാരമ്പര്യം
ഹൈന്ദവ സംസ്കാരത്തിന്റെ അടിത്തറ ദേവതാ സങ്കൽപ്പങ്ങളിലും വേദങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും ഇതിഹാസങ്ങളിലും അധിഷ്ഠിതമാണ്. ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ എന്നിവരുടെ സങ്കൽപ്പങ്ങളും വിവിധ യുഗപുരുഷന്മാരുടെ അവതാരങ്ങളും ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ആത്മീയവും സാംസ്കാരികവുമായ അടിത്തറയാണ്.
ഈ മഹത്തായ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭൗതിക രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചവരിൽ വിശ്വകർമ്മജർക്ക് നിർണായക സ്ഥാനമാണുള്ളത്. എന്നാൽ ചരിത്രത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ ഈ സമൂഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ വേണ്ടത്ര രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടാതെ പോയി എന്നത് ഒരു യാഥാർഥ്യമാണ്.
ഭാരതത്തിന്റെ ആത്മീയ സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് ഭൗതിക രൂപം നൽകിയ കരങ്ങളാണ് വിശ്വകർമ്മജരുടേത്.
ക്ഷേത്രങ്ങൾ, കൊട്ടാരങ്ങൾ, സൗധങ്ങൾ, സ്മാരകങ്ങൾ, ശില്പങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ, ആയുധങ്ങൾ, ഉപകരണങ്ങൾ തുടങ്ങി മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങളിൽ പലതിനും രൂപവും പ്രായോഗികതയും നൽകിയ പാരമ്പര്യം വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിനുണ്ട്.
ക്ഷേത്രങ്ങളും വിശ്വകർമ്മജരുടെ കൈയൊപ്പും
ശിലാസ്ഥാപനം മുതൽ ശില്പനിർമ്മാണം വരെ, ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭൗതിക സൃഷ്ടിയിൽ ശില്പിയുടെ പങ്ക് അനിവാര്യമാണ്. ദേവചൈതന്യം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മൂർത്തിയുടെ രൂപം മനസ്സിൽ ആവാഹിച്ച് അതിന് ശിലാരൂപം നൽകുന്ന സൃഷ്ടിപ്രക്രിയ അത്യന്തം സങ്കീർണ്ണമായ കലയും ശാസ്ത്രവും തപസ്യയും ചേർന്നതാണ്. ശബരിമല, ഗുരുവായൂർ, കാശി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രം, ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം തുടങ്ങി ഭാരതത്തിലെ അനേകം ആരാധനാലയങ്ങളുടെ നിർമാണപാരമ്പര്യത്തിൽ വിശ്വകർമ്മ ശില്പികളുടെ സംഭാവനകൾ നിഷേധിക്കാനാവാത്തതാണ്.
എന്നാൽ പലപ്പോഴും സൃഷ്ടി പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ സ്രഷ്ടാവ് പിന്നിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയാണ് വിശ്വകർമ്മജർ നേരിടുന്നത്.
ക്ഷേത്രം നിലനിൽക്കുന്നു; ശില്പം നിലനിൽക്കുന്നു; ചരിത്രം നിലനിൽക്കുന്നു. പക്ഷേ ആ സൃഷ്ടിക്ക് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ച ശില്പിയുടെ പേര് പലപ്പോഴും ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ കാണാനില്ല.
സമൂഹത്തിന്റെ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങൾക്കും പിന്നിൽ
പുരാതന ഭാരതീയ സമൂഹത്തെ നോക്കിയാൽ വിശ്വകർമ്മജരുടെ സംഭാവന എത്ര വിശാലമായിരുന്നുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.
കർഷകന് കൃഷി ചെയ്യാൻ പണിയായുധങ്ങൾ വേണം. വ്യാപാരിക്ക് അളവുപാത്രങ്ങളും യാത്രാസൗകര്യങ്ങളും വേണം. രാജാവിന് യുദ്ധായുധങ്ങളും കൊട്ടാരങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും വേണം. ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് പൂജാപാത്രങ്ങളും ശില്പങ്ങളും വേണം. വീടുകൾക്കും കെട്ടിടങ്ങൾക്കും വാസ്തുവും നിർമാണവിദ്യയും വേണം.
ഇവയൊക്കെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ മനു, മയ, ത്വഷ്ട, ശില്പി, വിശ്വജ്ഞ എന്നീ പഞ്ചകുല പാരമ്പര്യങ്ങളിലൂടെ വളർന്ന വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിന്റെ സംഭാവന നിർണായകമായിരുന്നു.
ലോകത്ത് മനുഷ്യൻ സൃഷ്ടിച്ച അനേകം അത്ഭുതങ്ങളുടെ പിന്നിലും വിശ്വകർമ്മജരുടെ കൈപ്പുണ്യത്തിന്റെ അടയാളമുണ്ട്.
അംഗീകാരത്തിൽ നിന്ന് അവഗണനയിലേക്ക്
രാജഭരണകാലത്ത് വിശ്വകർമ്മജരുടെ കഴിവും പ്രഗൽഭ്യവും നൈപുണ്യവും ഭരണാധികാരികൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. പട്ടും വളയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആദരവുകൾ നൽകി അവരെ അംഗീകരിച്ചിരുന്ന പാരമ്പര്യം നമുക്കുണ്ടായിരുന്നു.
ഒരു വീടിന്റെ വാസ്തു നിർണയിക്കുന്നതിലും ശിലാസ്ഥാപനം നടത്തുന്നതിലും വീടുകളും ക്ഷേത്രങ്ങളും നിർമിക്കുന്നതിലും സ്വർണാഭരണങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതിലും സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ ആചാരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർമാണപ്രവർത്തനങ്ങളിലും വിശ്വകർമ്മജർക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു.
എന്നാൽ കാലം മാറിയപ്പോൾ ഈ അംഗീകാരം ക്രമേണ കുറഞ്ഞു.
ജനാധിപത്യ ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ ശക്തമായ ശേഷവും വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിന് അർഹമായ ഭരണപങ്കാളിത്തവും തൊഴിൽ അവസരങ്ങളും ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്ന പരാതി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
ചരിത്രത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ അധ്യായം
1948-ൽ തിരുവിതാംകൂർ നിയമസഭയിലേക്കുള്ള ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിശ്വകർമ്മജർക്ക് അഞ്ച് മണ്ഡലങ്ങളിൽ മത്സരിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചു. യു. കെ. വാസുദേവൻ ആചാരി, പി. കെ. കുമാരൻ ആചാരി, കെ. രാമചന്ദ്രൻ, ജി. നീലകണ്ഠൻ, കെ. രാമകൃഷ്ണൻ ആചാരി തുടങ്ങിയവർ നിയമസഭയിലെത്തി.
പിന്നീട് ജി. നീലകണ്ഠൻ ആചാരി നിയമസഭയിൽവച്ച് മരണപ്പെട്ടപ്പോൾ കൊല്ലത്തെ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എസ്. ശിവരാമൻ ആചാരിയെ മത്സരിപ്പിച്ച് വിജയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇത് വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സാന്നിധ്യത്തിന്റെയും ജനപിന്തുണയുടെയും ചരിത്രസാക്ഷ്യമാണ്.
എന്നാൽ പിന്നീട് വന്ന രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഈ സമൂഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാതിനിധ്യം ക്രമേണ കുറഞ്ഞുവന്നു. ഒരുകാലത്ത് ജനസംഖ്യാനുപാതികമായി ലഭിച്ചിരുന്ന തൊഴിൽ സംവരണവും പിന്നീട് കുറയ്ക്കപ്പെട്ടുവെന്ന ചരിത്രവും നമുക്കുണ്ട്.
ഇന്ന് ഈ ചരിത്രം പുതുതലമുറ അറിയേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.
നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് പുതിയ പോരാട്ടത്തിലേക്ക്
കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ നിരവധി സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളെയും അനേകം സമരചരിത്രങ്ങളെയും നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയും. കേരളത്തിലെ വിവിധ സമുദായങ്ങൾ അയിത്തത്തിനും ജാതിവിവേചനത്തിനും സവർണ മേധാവിത്വത്തിനുമെതിരെ നടത്തിയ പോരാട്ടങ്ങളാണ് കേരള നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിന് അടിത്തറ പാകിയത്.
എന്നാൽ ആ കാലഘട്ടത്തിൽ വിശ്വകർമ്മജർ ഇന്നത്തെ രീതിയിൽ അവഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിന് സ്വന്തം അവകാശങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക അംഗീകാരത്തിനുമായി ഒരു പ്രത്യേക നവോത്ഥാന സമരം നടത്തേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
പക്ഷെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അധികാരകസേരകൾ ചിലരുടെ കൈകളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചപ്പോൾ വിശ്വകർമ്മജർ ക്രമേണ അവഗണിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ഈ മാറ്റം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിനെതിരെ ശക്തമായി പോരാടാൻ ആവശ്യമായ സംഘശക്തിയോ അതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്ന സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളോ സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിൽ വേണ്ടത്ര ഉയർന്നുവന്നില്ല എന്നത് ചരിത്രപരമായ ഒരു പരിമിതിയായി കാണേണ്ടതുണ്ട്.
എന്നാൽ ഇന്ന് സ്ഥിതി മാറിയിരിക്കുന്നു.
സ്വന്തം ചരിത്രം തിരിച്ചറിയാനും അവകാശങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും അവകാശങ്ങൾക്കായി ജനാധിപത്യപരമായി ശബ്ദമുയർത്താനും കഴിയുന്ന ഒരു സമൂഹമായി വിശ്വകർമ്മജർ വളർന്നുകഴിഞ്ഞു.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഒരു പുതിയ നവോത്ഥാനം വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിന് അനിവാര്യമാണെങ്കിൽ, അതിനായി സമരമുഖത്തേക്ക് ഇറങ്ങാൻ കഴിയുന്നത്ര സംഘബോധവും സാമൂഹികശക്തിയും വിശ്വകർമ്മ സമൂഹം ഇന്ന് കൈവരിച്ചുകഴിഞ്ഞു.
ഈ പോരാട്ടം ആരെയും തോൽപ്പിക്കാനുള്ളതല്ല.
ആരുടെയും അവകാശങ്ങൾ കവർന്നെടുക്കാനുള്ളതുമല്ല.
നമുക്ക് അർഹമായ അവകാശങ്ങളും അംഗീകാരവും പങ്കാളിത്തവും നേടിയെടുക്കാനുള്ള ജനാധിപത്യ പോരാട്ടമാണ്.
ദേവസ്വം മേഖലയിലെ പങ്കാളിത്തം
കേരളത്തിലെ ആരാധനാലയങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിലും പരിപാലനത്തിലും നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിന് ദേവസ്വം ഭരണത്തിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലെ നിയമനങ്ങളിലും അർഹമായ പങ്കാളിത്തം ലഭിക്കണം.
ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച കൈകൾക്ക് ക്ഷേത്രഭരണത്തിൽ പോലും ഒരു സ്ഥാനമില്ലാത്ത അവസ്ഥ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഉൾക്കൊള്ളൽ സങ്കൽപ്പത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്.
വിശ്വകർമ്മജരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും ഒരു വിഭാഗത്തിനെതിരെയുള്ളതല്ല.
അവകാശപ്പെട്ട പങ്കാളിത്തത്തിനും തുല്യനീതിക്കും വേണ്ടിയുള്ള ആവശ്യമാണ്.
ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തണം
വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളികളിലൊന്ന് അവരുടെ മഹത്തായ ചരിത്രം വേണ്ടത്ര രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടില്ല എന്നതാണ്. ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്താത്തപ്പോൾ സംഭാവനകൾ മറക്കപ്പെടും. സംഭാവനകൾ മറക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവകാശങ്ങളും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടും.
അതുകൊണ്ട് വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം ശേഖരിക്കുകയും രേഖപ്പെടുത്തുകയും ഗവേഷണം നടത്തുകയും പുതുതലമുറയ്ക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യേണ്ടത് ഇന്നത്തെ തലമുറയുടെ വലിയ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്.
ഈ വിശ്വകർമ ദിനത്തിലെ പ്രതിജ്ഞ
വിശ്വകർമ ദിനം വെറും പൂജയുടെയും ആഘോഷത്തിന്റെയും ദിവസം മാത്രമാകരുത്. ഇത് നമ്മുടെ പാരമ്പര്യത്തെ ഓർക്കാനുള്ള ദിനമാണ്.
നമ്മുടെ കഴിവുകളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ദിനമാണ്. നമ്മുടെ ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള ദിനമാണ്. നമ്മുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി ജനാധിപത്യപരമായി ശബ്ദമുയർത്താനുള്ള ദിനമാണ്.
ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ വിശ്വകർമ്മ സമൂഹത്തിന് വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, സാമ്പത്തിക പുരോഗതി, ഭരണപങ്കാളിത്തം, സാമൂഹിക അംഗീകാരം എന്നിവയിൽ അർഹമായ പരിഗണന ലഭിക്കണം.
മറ്റുള്ളവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന അവസരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും വിശ്വകർമ്മജർക്കും ലഭിക്കണം.
അതാണ് ഈ വിശ്വകർമ ദിനത്തിൽ ഓരോ വിശ്വകർമ്മജനും എടുക്കേണ്ട പ്രതിജ്ഞ. ആ പ്രതിജ്ഞ നിറവേറ്റുന്നതിനായി കേരളത്തിലെ വിശ്വകർമ്മജരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും പുരോഗതിക്കും വേണ്ടി വിശ്വകർമ സർവീസ് സൊസൈറ്റി മുന്നിൽ തന്നെയുണ്ടാകും.
നമ്മുടെ പാരമ്പര്യം നമ്മുടെ അഭിമാനമാണ്. നമ്മുടെ കഴിവ് നമ്മുടെ ശക്തിയാണ്. നമ്മുടെ ഐക്യം നമ്മുടെ കരുത്താണ്. നമ്മുടെ അവകാശം നമ്മുടെ ജനാധിപത്യ അവകാശമാണ്.
വിശ്വകർമ ദിനാശംസകൾ.
ജയ് വിശ്വകർമ!
ജയ് വിശ്വകർമ്മ സമൂഹം!
(ലേഖകൻ വിശ്വകർമ സർവീസ് സൊസൈറ്റി സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ്)
Published: 17 Sept 2026, 09:01 am IST
Related Topics
Get Latest Mathrubhumi Updates in English
Disclaimer: Kindly avoid objectionable, derogatory, unlawful and lewd comments, while responding to reports. Such comments are punishable under cyber laws. Please keep away from personal attacks. The opinions expressed here are the personal opinions of readers and not that of Mathrubhumi.



Most Commented