ജെന്‍ഡര്‍ ബജറ്റ് വിഹിതത്തിലെ വര്‍ധന ശരിയായ ദിശയിലോ, മാറ്റത്തിന്റെ സൂചനയോ?
2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തേക്കുള്ള ജെൻഡർ ബജറ്റ് ജെൻഡർ സംവേദനക്ഷമമായ (ജെൻഡർ സെൻസിറ്റീവ്) സാമ്പത്തിക നയത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത് തന്നെയാണ്. മുൻ സാമ്പത്തിക വർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് കേന്ദ സർക്കാർ ബജറ്റിന് കീഴിലുള്ള ജെൻഡർ ബജറ്റ് വിഹിതത്തിൽ 20% വർധനവുണ്ടായി. കേന്ദ്ര ബജറ്റിൻ്റെ 8.86 ശതമാനം വരുന്ന 4,49,028.68 കോടി രൂപയുടെ മൊത്തം അടങ്കൽ 2015-16 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽനിന്ന് 466.54% വർധനയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഈ ഒരു ദശകത്തിലെ (2015-25) വളർച്ച തീർച്ചയായും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്. കഴിഞ്ഞ സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട (2024) സ്ത്രീകൾ നയിക്കുന്ന വളർച്ച എന്ന ഗവൺമെൻ്റിൻ്റെ കാഴ്ചപ്പാടുമായി ഒത്തുചേർന്ന് സ്ത്രീകളുടെ വികസനത്തിലേക്കും ശാക്തീകരണത്തിലേക്കുമുള്ള പുരോഗമനപരമായ മാറ്റത്തിൻ്റെ സൂചനയാണ് ഈ വർധന. എന്നിരുന്നാലും, ഈ വിഹിതങ്ങളുടെ ഫലപ്രാപ്തിയും ലക്ഷ്യവും സംബന്ധിച്ച നിർണായകമായ ചില ചോദ്യങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിൽ, അശോക് ലാഹിരി കമ്മിറ്റി റിപ്പോർട്ടിൻ്റെ (2001) ശുപാർശകളെ തുടർന്ന് 2005-06ൽ കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ തലത്തിൽ അന്നത്തെ യു.പി.എ സക്കാരാണ് ആദ്യത്തെ ജെൻഡർ ബജറ്റിങ് ഔപചാരികമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. സ്ത്രീകൾക്കായുള്ള ഒരു പ്രത്യേക ബജറ്റിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, തുല്യമായ വിഭവ വിതരണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് നിലവിലുള്ള സ്കീമുകളിൽ ജെൻഡർ-സംവേദനക്ഷമമായ വിഹിതം ഇത് സമന്വയിപ്പിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് ദശാബ്ദങ്ങളിൽ (2005-25), ദേശീയ, സംസ്ഥാന തലങ്ങളിലുടനീളം ജെൻഡർ ബജറ്റ് നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇത് പൊതുവിൽ സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം, സുരക്ഷ, ആരോഗ്യം, സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം എന്നീ മേഖലകളിൽ പുരോഗതി വരുത്തുന്നുണ്ടെന്നു പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
Content Highlights: Gender Budget 2025: Analysis by Dr. Ashraf Pulikkamath