ജീവൻ രക്ഷിക്കാം, സി.പി.ആർ പരിശീലിക്കാം

ഒരാൾക്ക് പെട്ടെന്ന് ഹൃദയാഘാതം വന്ന് ഹൃദയമിടിപ്പ് നിലയ്ക്കുകയും ബോധരഹിതനായി വീഴുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയിൽ അവരുടെ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അത്യാഹിത പ്രഥമശുശ്രൂഷയാണ് സി.പി.ആർ (CPR - Cardiopulmonary Resuscitation). ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, താത്കാലികമായി നിർജ്ജീവമായ ഹൃദയത്തെയും ശ്വാസകോശത്തെയും കൃത്രിമമായി ഉണർത്താൻ നമ്മൾ ചെയ്യുന്ന ഒരു അടിയന്തിര സഹായമാണിത്. ഡോക്ടർമാരോ ആംബുലൻസോ എത്തുന്നതുവരെയുള്ള ആ വിലപ്പെട്ട ആദ്യ മിനിറ്റുകളിൽ രോഗിയുടെ ജീവൻ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ സി.പി.ആറിലൂടെ സാധിക്കും.

ഒരു വ്യക്തിക്ക് ഹൃദയസ്തംഭനം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ശരീരത്തിലെ രക്തയോട്ടവും തലച്ചോറിലേക്കുള്ള ഓക്‌സിജൻ പ്രവാഹവും പൂർണ്ണമായി നിലയ്ക്കുന്നു. തലച്ചോറിലേക്ക് കൃത്യമായി ഓക്‌സിജൻ എത്തിയില്ലെങ്കിൽ വെറും നാല് മുതൽ ആറ് മിനിറ്റിനുള്ളിൽ മസ്തിഷ്‌ക മരണം (Brain Death) സംഭവിക്കാം. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് നമ്മൾ രോഗിയുടെ നെഞ്ചിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് കൈകൾ കോർത്തുപിടിച്ച് ശക്തമായി അമർത്തുന്നത്. ഇങ്ങനെ നെഞ്ചിൽ അമർത്തുമ്പോൾ ഹൃദയം കൃത്രിമമായി പമ്പ് ചെയ്യപ്പെടുകയും, തലച്ചോറിലേക്കും ശരീരത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന അവയവങ്ങളിലേക്കും രക്തവും ഓക്‌സിജ നും വീണ്ടും എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്യുന്നു.

 സി.പി.ആർ ചെയ്യുന്നതിന് കൃത്യമായ ചില ഘട്ടങ്ങളുണ്ട്:

ആദ്യം അപകടത്തിൽപ്പെട്ട ആൾക്ക് ബോധമുണ്ടോ എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണം. അതിനായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ തോളിൽ തട്ടി ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു നോക്കാം. പ്രതികരണമില്ലെങ്കിൽ ശ്വാസമെടുക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് നെഞ്ചിന്റെ ചലനം നോക്കി മനസ്സിലാക്കണം. ശ്വാസമില്ല എന്ന് ഉറപ്പായാൽ ഒട്ടും സമയം കളയാതെ ചുറ്റുമുള്ളവരോട് മെഡിക്കൽ സഹായത്തിനായി 108 എന്ന നമ്പറിലോ മറ്റ് ആംബുലൻസ് നമ്പറുകളിലോ വിളിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടണം. അതിനുശേഷമാണ് നമ്മൾ സി.പി.ആർ നൽകാൻ ആരംഭിക്കേണ്ടത്.

രോഗിയെ കട്ടിയുള്ളതും പരന്നതുമായ ഒരു പ്രതലത്തിൽ മലർത്തിക്കിടത്തിയ ശേഷമാണ് സി.പി.ആർ ചെയ്യേണ്ടത്. നമ്മുടെ ഒരു കൈപ്പത്തി രോഗിയുടെ നെഞ്ചിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് ചെസ്റ്റ് ബോണിന് മുകളിൽ വെക്കുക. അതിനു മുകളിലായി അടുത്ത കൈവെച്ച് വിരലുകൾ തമ്മിൽ കോർത്തുപിടിക്കണം. നമ്മുടെ കൈമുട്ടുകൾ വളയ്ക്കാതെ, ശരീരത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഭാരവും ഉപയോഗിച്ച് മിനിറ്റിൽ 100 മുതൽ 120 തവണ എന്ന വേഗതയിൽ നെഞ്ച് താഴേക്ക് അമർത്തണം. ഒരു മിനിറ്റിൽ ഇത്രയും വേഗത കിട്ടാൻ നമ്മുടെ മനസ്സിൽ പാട്ടുകൾ ഓർക്കുന്നത് സഹായിക്കും (ഉദാഹരണത്തിന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ കാർട്ടോഗ്രാഫർമാരും ഡോക്ടർമാരും 'Staying Alive' എന്ന പ്രശസ്തമായ പാട്ടിന്റെ താളമാണ് ഇതിനായി ഓർക്കാൻ പറയാറുള്ളത്). മുതിർന്ന കുട്ടികൾക്കും ഇത് കൃത്യമായ പരിശീലനത്തിലൂടെ പഠിച്ചെടുക്കാവുന്നതാണ്.

ഇന്നത്തെ കാലത്ത് സ്‌കൂൾ കുട്ടികൾ പോലും സി.പി.ആർ പോലുള്ള ജീവൻരക്ഷാ മാർഗങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടത് വളരെ അത്യാവശ്യമാണ്. നമ്മുടെ മുന്നിൽ ഒരാൾ പെട്ടെന്ന് കുഴഞ്ഞുവീണാൽ പരിഭ്രമിക്കാതെ കൃത്യസമയത്ത് ധൈര്യത്തോടെ ഇടപെടാൻ ഇത് നമ്മളെ സഹായിക്കും. സ്‌കൂളുകളിലും ക്ലബുകളിലും നടത്തുന്ന സി.പി.ആർ പരിശീലനക്ലാസുകളിൽ പങ്കെടുത്തുകൊണ്ട് കൃത്യമായ രീതി ശാസ്ത്രീയമായി പഠിച്ചുവെക്കാൻ എല്ലാ കൂട്ടുകാരും ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. ഈ ഹൃദയദിനത്തിൽ ഹൃദയത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ മാത്രമല്ല, ആവശ്യമെങ്കിൽ മറ്റൊരു ജീവൻ രക്ഷിക്കാനുള്ള അറിവ് നേടാനും നമുക്ക് തയ്യാറാകാം.

Content Highlights: CPR is a critical emergency first aid that temporarily revives the heart and lungs.