'ചാലഞ്ചർ': ബഹിരാകാശ ക്ലാസിന് മുമ്പേ അവസാനിച്ച യാത്ര

ആകാശത്തിന്റെ അനന്ത ദൂരങ്ങളിൽ നിന്ന് അധ്യാപിക ക്ലാസെടുക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ ക്ലാസൂ മുറികളിലിരുന്നു കുട്ടികൾ പ്രതികരിക്കുന്നു.''ടീച്ചർ ഇൻ സ്‌പേസ് പ്രോജക്റ്റ്' (Teacher in Space Project) കുട്ടികളെയും സാധാരണക്കാരെയും ബഹിരാകാശഗവേഷണ കാര്യങ്ങളിൽ തല്പരരാക്കാൻ അന്നത്തെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് റൊണാൾഡ് റീഗൻ വിഭാവനം ചെയ്ത ആശയം NASA ഏറ്റെടുത്തു. ആയിരക്കണക്കിന് അധ്യാപകരിൽ നിന്ന് മിടു മിടുക്കിയായ ഒരധ്യാപികയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 'ക്രിസ്റ്റ മക് ഓലീഫ് (Christa McAuliffe. ക്രൂവിൽ അവരെ കൂടാതെ 6 പേർ കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

• ഡിക്ക് സ്‌കോബി (കമാൻഡർ)
• മൈക്കൽ ജെ.സ്മിത്ത് (പൈലറ്റ്)
• ജൂഡിത് റെസ്‌നിക് (മിഷൻ സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റ്)
• എല്ലിസൺ ഒനിസുക (മിഷൻ സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റ്)
• റൊണാൾഡ് മക്‌നെയർ (മിഷൻ സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റ്)
• ഗ്രിഗറി ജാർവിസ് (പേലോഡ് സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റ്)

1986 ജനുവരി 28-ന് ഫ്‌ളോറിഡയിലെ കേപ് കനാവറൽ വിക്ഷേപണകേന്ദ്രം. പരിസരം അതികഠിനമായ തണുപ്പിലായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട അധ്യാപികയുടെ വിജയ കുതിപ്പ് കാണാൻ ആയിരക്കണക്കിന് കുട്ടികളും രക്ഷിതാക്കളും വിക്ഷേപണ പരിസരത്ത് തിങ്ങിക്കൂടി.

പ്രാദേശിക സമയം രാവിലെ 11:38-ന് ചാലഞ്ചർ കുതിച്ചുയർന്നു. തുടക്കത്തിൽ എല്ലാം സാധാരണ നിലയിലാണെന്ന് തോന്നിച്ചെങ്കിലും, 58-ാം സെക്കൻഡിൽ റോക്കറ്റിന്റെ വലതുവശത്തെ സോളിഡ് റോക്കറ്റ് ബൂസ്റ്ററിൽ (SRB) നിന്ന് ഒരു തീജ്വാല പുറത്തേക്ക് വരാൻ തുടങ്ങി.

73 സെക്കൻഡിൽ: റോക്കറ്റിന്റെ അമിത മർദ്ദവും ഇന്ധന ടാങ്കിലുണ്ടായ ചോർച്ചയും കാരണം ഏകദേശം 46,000 അടി (14 കിലോമീറ്റർ) ഉയരത്തിൽ വെച്ച് ഷട്ടിൽ വലിയൊരു തീഗോളമായി ചിതറി. ബഹിരാകാശ പേടകം അന്തരീക്ഷത്തിൽ കഷണങ്ങളായി അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലേക്ക് പതിച്ചു. ഏഴ് യാത്രികരും തത്ക്ഷണം കൊല്ലപ്പെട്ടു.

  ദുരന്തത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാൻ പ്രസിഡന്റ് റൊണാൾഡ് റീഗൻ നിയോഗിച്ച റോജേഴ്‌സ് കമ്മീഷൻ (Rogers Commission) നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിലാണ് ഞെട്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നത്:

ഒ-റിംഗുകളുടെ തകരാറ് (O-ring Failure): റോക്കറ്റ് ബൂസ്റ്ററിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ജോയിന്റുകളിൽ ഉയർന്ന താപനിലയിലുള്ള വാതകങ്ങൾ പുറത്തുപോകാതിരിക്കാൻ റബ്ബർ പോലെയുള്ള വസ്തുക്കൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച 'ഒ-റിംഗുകൾ' ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. വിക്ഷേപണ ദിവസത്തെ അതികഠിനമായ തണുപ്പ് കാരണം ഈ റബ്ബർ വളയങ്ങൾക്ക് വഴക്കം (flexibility) നഷ്ടപ്പെടുകയും അവ കട്ടിയാവുകയും ചെയ്തു.

വാതക ചോർച്ച: വിക്ഷേപണ സമയത്ത് കട്ടിയായ ഒ-റിംഗുകൾക്ക് ശരിയായ രീതിയിൽ ജോയിന്റുകൾ അടച്ചുപിടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇതിലൂടെ പുറത്തേക്ക് വന്ന അതീവ ചൂടുള്ള വാതകം പ്രധാന ദ്രവ ഇന്ധന ടാങ്കിനെ തകർക്കുകയും അത് വൻ സ്‌ഫോടനത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. (ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായ റിച്ചാർഡ് ഫെയ്ൻമാൻ തണുത്ത വെള്ളത്തിലിട്ട് ഈ ഒ-റിംഗിന്റെ ഇലാസ്തികത നഷ്ടപ്പെടുന്നത് കമ്മീഷന് മുന്നിൽ തെളിയിച്ചു കാണിച്ചത് ചരിത്രത്തിൽ പ്രശസ്തമാണ്).

ഒഴിവാക്കാമായിരുന്ന ദുരന്തം: സംഘടനാപരമായ വീഴ്ചകൾ

റോക്കറ്റ് ബൂസ്റ്ററുകൾ നിർമ്മിച്ച 'മോർട്ടൻ തിയോകോൾ' (Morton Thiokol) കമ്പനിയിലെ എൻജിനീയർമാർ തണുത്ത കാലാവസ്ഥയിൽ ഒ-റിംഗുകൾ പരാജയപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിക്ഷേപണത്തിന് തലേദിവസം തന്നെ നാസയുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ തുടർച്ചയായി വൈകിക്കൊണ്ടിരുന്ന വിക്ഷേപണം ഇനിയും മാറ്റിവെച്ചാൽ പൊതുജനശ്രദ്ധയും ഫണ്ടിംഗും കുറയുമോ എന്ന രാഷ്ട്രീയ-മാനേജ്മെന്റ് സമ്മർദ്ദത്താൽ നാസ ആ മുന്നറിയിപ്പുകൾ അവഗണിക്കുകയാണുണ്ടായത്.

ഈ ദുരന്തത്തിന് ശേഷം നാസ തങ്ങളുടെ ഷട്ടിൽ ദൗത്യങ്ങൾ ഏകദേശം 32 മാസത്തോളം നിർത്തിവെച്ചു. ബൂസ്റ്ററുകളുടെ രൂപകൽപ്പന പൂർണ്ണമായി തിരുത്തുകയും സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ കർശനമാക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷമാണ് 1988-ൽ വീണ്ടും വിക്ഷേപണങ്ങൾ ആരംഭിച്ചത്. എങ്കിലും, വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം 2003-ൽ കൊളംബിയ ദുരന്തം സംഭവിച്ചപ്പോഴും ഇതേ സംഘടനാപരമായ ആശയവിനിമയ വീഴ്ചകൾ നാസയിൽ ആവർത്തിക്കപ്പെട്ടു എന്നത് ബഹിരാകാശ ചരിത്രത്തിലെ വലിയൊരു ദുരന്തപാഠമായി അവശേഷിക്കുന്നു.

Content Highlights: Teacher in Space Project launched by NASA in 1986.