അഹിംസാമാർഗത്തിലൂടെ ഗാന്ധിജി നയിച്ച സത്യാഗ്രഹങ്ങൾ

2026 ഒക്ടോബർ രണ്ടിന് ഗാന്ധിജിയുടെ 157-ാമത് ജന്മവാർഷികമാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ഇതേ ദിവസം അന്താരാഷ്ട്ര അഹിംസാദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. ഗാന്ധിജി നയിച്ച സത്യാഗ്രഹങ്ങൾ പരിചയപ്പെടാം
ചമ്പാരൻ സത്യാഗ്രഹം:
ഇന്ത്യയിൽ മഹാത്മാഗാന്ധി നേതൃത്വം നൽകിയ ആദ്യത്തെ സത്യാഗ്രഹസമരമാണ് ചമ്പാരൻ സത്യാഗ്രഹം. 1917 ൽ ബിഹാറിലെ ചമ്പാരൻ പ്രദേശത്താണ് ഈ സമരം നടന്നത്.
അവിടത്തെ കർഷകരെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഭക്ഷ്യവിളകൾ കൃഷിചെയ്യുന്നതിനുപകരം നിർബന്ധിച്ച് നീലംകൃഷി ചെയ്യിക്കുകയും അതുവഴി അവർ കടുത്ത സാമ്പത്തികദുരിതം അനുഭവിക്കേണ്ടിവരികയും ചെയ്തു. കർഷകരുടെ ദുരവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയ ഗാന്ധിജി ചമ്പാരനിലെത്തി അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ നേരിട്ട് പഠിച്ചു.
ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികൾ ഗാന്ധിജിയോട് പ്രദേശം വിട്ടുപോകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹം സത്യത്തിലും അഹിംസയിലും ഉറച്ചുനിന്നു. തുടർന്ന് കർഷകരുടെ പരാതികൾ അന്വേഷിക്കാൻ സർക്കാർ തയ്യാറായി. ഗാന്ധിജിയുടെ ഇടപെടലിന്റെ ഫലമായി കർഷകർക്ക് അനുകൂലമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു.
ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരം:
ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇന്ത്യ വിട്ടുപോകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ശക്തമായ ജനകീയപ്രക്ഷോഭമാണ് ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരം. 1942 ഓഗസ്റ്റ് എട്ടിന് ബോംബെയിൽ ചേർന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിലാണ് സമരത്തിന് അന്തിമരൂപം നൽകിയത്. ഗാന്ധിജി ജനങ്ങളോട് ''പ്രവർത്തിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ മരിക്കുക'' (Do or Die) എന്ന ആഹ്വാനം നടത്തി.
1942 ഓഗസ്റ്റ് ഒൻപതിന് ഗാന്ധിജിയെയും മറ്റ് പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളെയും ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ അറസ്റ്റുചെയ്തു. ഇതോടെ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ സ്വമേധയാ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി രംഗത്തെത്തി. വിദ്യാർഥികൾ, തൊഴിലാളികൾ, കർഷകർ, സ്ത്രീകൾ തുടങ്ങി സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ സമരത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ശക്തമായ അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചെങ്കിലും സമരത്തിന്റെ ആവേശം തളർത്താനായില്ല.
ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹം:
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരേ മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട സമരങ്ങളിലൊന്നാണ് ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹം. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഉപ്പിന് നികുതി ഏർപ്പെടുത്തുകയും ഇന്ത്യക്കാർക്ക് സ്വതന്ത്രമായി ഉപ്പ് നിർമിക്കുന്നതിന് വിലക്കേർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തതിനെതിരേയായിരുന്നു ഈ സമരം.
1930 മാർച്ച് 12-ന് മഹാത്മാഗാന്ധി ഗുജറാത്തിലെ സാബർമതി ആശ്രമത്തിൽനിന്ന് ദണ്ഡിയിലേക്ക് കാൽനടയായി യാത്ര ആരംഭിച്ചു. 78 അനുയായികളോടൊപ്പം ആരംഭിച്ച ഈ യാത്ര ഏകദേശം 390 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ച് ഏപ്രിൽ ആറിന് ദണ്ഡിയിലെത്തി. അവിടെ കടൽവെള്ളത്തിൽനിന്ന് ഉപ്പ് നിർമിച്ച് ഗാന്ധിജി ഉപ്പുനിയമം ലംഘിച്ചു.
നിസ്സഹകരണ സമരം:
ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഭരണത്തിനെതിരേ മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 1920-ൽ ആരംഭിച്ച സമരമാണ് നിസ്സഹകരണ സമരം. ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി സഹകരിക്കാതിരിക്കുക എന്നതായിരുന്നു സമരത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. വിദേശവസ്ത്രങ്ങളും സാധനങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വദേശി സാധനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഗാന്ധിജി ജനങ്ങളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
വിദ്യാർഥികൾ, അധ്യാപകർ, അഭിഭാഷകർ, കർഷകർ, തൊഴിലാളികൾ തുടങ്ങി നിരവധി ആളുകൾ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. 1922-ൽ ചൗരി ചൗരയിൽ അക്രമം നടന്നതിനെ തുടർന്ന് ഗാന്ധിജി സമരം നിർത്തിവെച്ചു.
Content Highlights: Commemorating Mahatma Gandhi's 157th birth anniversary on October 2, 2026., Overview of India's major freedom struggle movements led by Gandhi.