മൊറോക്കോയിൽ ചരിത്രം കുറിച്ച് ഫത്തിമ സഹ്റ എൽ മൻസൂറി: രാജ്യത്തെ ആദ്യ വനിതാ പ്രധാനമന്ത്രിയായി അധികാരത്തിലേക്ക്
റാബത്ത്: ഫത്തിമ സഹ്റ എൽ മൻസൂറിയെ മൊറോക്കോയുടെ ആദ്യ വനിതാ പ്രധാനമന്ത്രിയായി നിയമിച്ചു. കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച നടന്ന പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇവരുടെ ഓതെന്റിസിറ്റി ആൻഡ് മോഡേണിറ്റി പാർട്ടി (പാം - Pam) ഏറ്റവും കൂടുതൽ സീറ്റുകൾ നേടിയതിനെ തുടർന്നാണ് ഈ ചരിത്രപരമായ നിയമനം. ടുണീഷ്യയുടെ നജ്ല ബൗഡനുശേഷം അറബ് ലോകത്ത് ഒരു സർക്കാരിനെ നയിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ വനിത കൂടിയാണ് ഇവർ. രാജ്യത്തെ ഫുട്ബോൾ തലവനും പാം പാർട്ടിയുടെ പ്രമുഖ നേതാവുമായ ഫൗസി ലെക്ജായെ മറികടന്നാണ് 50-കാരിയായ എൽ മൻസൂറിയെ മുഹമ്മദ് ആറാമൻ രാജാവ് പ്രധാനമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തത്. മരക്കേഷിന്റെ മേയറായും മുൻ സഖ്യസർക്കാരിൽ മന്ത്രിയായും ഇവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഭരണഘടനാ അധിഷ്ഠിത രാജവാഴ്ച നിലനിൽക്കുന്ന മൊറോക്കോയിൽ ഭൂരിഭാഗം അധികാരങ്ങളും രാജാവിന്റെ കൈകളിലാണ് നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണഘടന അനുസരിച്ച് പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഒന്നാമതെത്തിയ പാർട്ടിയിൽ നിന്നാണ് രാജാവ് പ്രധാനമന്ത്രിയെ നിയമിക്കുന്നത്. മുൻകാലങ്ങളിൽ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കെല്ലാം ഒറ്റ ജനറൽ സെക്രട്ടറി മാത്രമുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ നിയമനം വെറുമൊരു ഔപചാരികത മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ 2024 ഫെബ്രുവരിമുതൽ പാം പാർട്ടിക്ക് ഒറ്റ ജനറൽ സെക്രട്ടറിക്ക് പകരം കൂട്ടായ നേതൃത്വമാണുള്ളത്. അതിനാൽ തനിക്കും ലെക്ജായ്ക്കും ഇടയിൽ നിന്ന് അനുയോജ്യനായ വ്യക്തിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള തീരുമാനം പൂർണ്ണമായും രാജാവിന്റേതാണെന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിനുശേഷം എൽ മൻസൂറി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
പ്രധാനമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് നടന്ന വിജയാഘോഷ വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ, ഈദ് പ്രാർത്ഥനകൾ ഉൾപ്പെടെ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും വെവ്വേറെ വിഭാഗങ്ങളിലായി പങ്കെടുക്കുന്ന മതപരമായ ചടങ്ങുകളിൽ എൽ മൻസൂറിയെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഭരണകൂടത്തിൽ എന്തെങ്കിലും മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന് മാധ്യമപ്രവർത്തകർ ചോദിച്ചിരുന്നു. ഈ ചോദ്യത്തിന് നേരിട്ട് മറുപടി നൽകാതിരുന്ന ഇവർ, രാജ്യത്തെ സ്ത്രീകളുടെ ഏറ്റവും വലിയ പിന്തുണക്കാരൻ രാജാവാണെന്ന് പ്രശംസിക്കുകയാണുണ്ടായത്. രാജാവ് ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണെന്നും സർക്കാരിന്റെ തലവനെന്ന ചുമതല ഏൽപ്പിച്ചാൽ അതൊരു വലിയ ബഹുമതിയായി കരുതുമെന്നും ഇവർ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
മൊറോക്കോയിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖയായ വനിതാ രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളിൽ ഒരാളാണ് ഫത്തിമ സഹ്റ എൽ മൻസൂറി. അഭിഭാഷകയായ ഇവർ റബാത്തിലെ മുഹമ്മദ് വി സർവ്വകലാശാലയിലെ പഠനത്തിനുശേഷം ഫ്രാൻസിലും അമേരിക്കയിലുമായി കോർപ്പറേറ്റ് നിയമാനുസൃത മേഖലയിൽ ഉപരിപഠനം നടത്തി. 2008-ൽ പാം പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചതിന് ശേഷമാണ് ഇവർ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചത്. തുടർന്ന് 2009-ൽ മരക്കേഷിന്റെ മേയറാകുന്ന ആദ്യ വനിതയായി മാറിയ ഇവർ 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനുശേഷം വീണ്ടും ആ പദവിയിൽ തിരിച്ചെത്തി.
മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി അസീസ് അഖനൂഷിന്റെ കീഴിൽ ദേശീയ ഭൂപ്രദേശ ആസൂത്രണം, നഗരാസൂത്രണം, പാർപ്പിടം, നഗര നയം എന്നിവയുടെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയായി ഇവർ കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് വർഷം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2024 ഫെബ്രുവരിയിൽ പാം പാർട്ടിയുടെ നേതൃസഖ്യത്തിന്റെ കോ-ഓർഡിനേറ്ററായും ഇവർ മാറി.
ബഹുഭാര്യത്വം നിരോധിക്കണമോയെന്നും തുല്യ അവകാശങ്ങൾ നൽകണമോയെന്നും രാജ്യത്ത് വലിയ ചർച്ചകൾ നടക്കുമ്പോഴും വനിതാ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചോ ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചോ ഇവർ പരസ്യമായി സംസാരിക്കുന്നത് അപൂർവ്വമായിരുന്നു.
395 അംഗ പാർലമെന്റിൽ കേവല ഭൂരിപക്ഷത്തിന് 198 സീറ്റുകൾ ആവശ്യമാണെങ്കിലും 97 സീറ്റുകൾ മാത്രമാണ് പാം പാർട്ടിക്ക് നേടാനായത്. അതിനാൽ ഭരണം നിലനിർത്താൻ ഇവർക്ക് മറ്റ് പാർട്ടികളുമായി സഖ്യം രൂപീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മുൻ സർക്കാരിൽ പങ്കാളിയായിരുന്ന നാഷണൽ റാലി ഓഫ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ്സുമായി ഭിന്നതയിലായതിനാൽ ആരുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ അനിശ്ചിതത്വം നിലനിൽക്കുന്നു. അതേസമയം, മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി അബ്ദെലിലാ ബെൻകിരാന്റെ തിരിച്ചുവരവിലൂടെ ഇസ്ലാമിസ്റ്റ് ജസ്റ്റിസ് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് പാർട്ടി 54 സീറ്റുകൾ നേടി മെച്ചപ്പെട്ട പ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ചു. എന്നാൽ പാം പാർട്ടിക്ക് പിന്തുണ നൽകില്ലെന്നും പ്രതിപക്ഷത്ത് തുടരുമെന്നും ബെൻകിരാൻ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.