ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭയിലെ 'അസ്വസ്ഥനായ വാനമ്പാടി'; മൗലാന ഹസ്രത്ത് മോഹാനി

മൗലാന ഹസ്രത്ത് മോഹാനിയുടെ 75-ാം ചരമവാർഷിക വേളയിൽ, ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭയിൽ അദ്ദേഹം നടത്തിയ ദീർഘവീക്ഷണമുള്ള ഇടപെടലുകളെ പുനർവായിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഫെഡറലിസം, അധികാര വികേന്ദ്രീകരണം, ന്യൂനപക്ഷ സംരക്ഷണം, ഭരണകൂട അധികാര ദുർവിനിയോഗം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് എട്ടു പതിറ്റാണ്ട് മുമ്പ് അദ്ദേഹം ഉയർത്തിയ ആശങ്കകൾ സമകാലിക ഇന്ത്യയിൽ അതിശക്തമായി പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു.

പരസ്പരവിരുദ്ധമെന്ന് തോന്നിക്കുന്ന വ്യക്തിത്വങ്ങളെ ഒരേപോലെ കൊണ്ടുനടന്ന അപൂർവ്വ പ്രതിഭയായിരുന്നു മൗലാന ഹസ്രത്ത് മോഹാനി. ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാക്കളിലൊരാൾ, മുസ്ലിം ലീഗ് അധ്യക്ഷൻ, അതേസമയം, 'ഹസ്രത്ത് കൃഷ്ണനെ' സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് കവിതകളെഴുതിയ ഉറച്ച കൃഷ്ണ ഭക്തൻ - ഇതൊക്കെയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. മക്കയിലേക്കും മഥുരയിലെ വൃന്ദാവനത്തിലേക്കും അദ്ദേഹം ഒരുപോലെ തീർത്ഥാടനങ്ങൾ നടത്തി. വിപ്ലവത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണതയേറിയ ഗദ്യവും പ്രണയത്തിന്റെ ആർദ്രതയലിഞ്ഞ കവിതയും ഒരേപോലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തൂലികയിൽ വഴങ്ങിയിരുന്നു. ലോകപ്രശസ്തമായ 'ചുപ്കെ ചുപ്കെ രാത് ദിൻ' എന്ന ഗസൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാൽപ്പനികതയുടെ അടയാളമാണെങ്കിൽ, വിപ്ലവവീര്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രമേയമായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ, അന്താരാഷ്ട്ര കമ്മ്യൂണിസത്തിന് പകരം ഒരു സ്വദേശി കമ്മ്യൂണിസത്തിനായാണ് അദ്ദേഹം വാദിച്ചത്.

Content Highlights: Revisiting Hasrat Mohani's role in the Constituent Assembly 75 years after his passing., His principled opposition to the final draft of the Indian Constitution., Advocacy for a socialist federal republic with strong state autonomy., Analysis of his concerns regarding centralized power and minority rights., His dual identity as a revolutionary communist and a devout Krishna bhakt.