യു.എസ്. നേതൃത്വത്തില് ഇന്ത്യയില്നിന്ന് യൂറോപ്പിലേക്ക് സാമ്പത്തിക ഇടനാഴി; ലക്ഷ്യം ചൈനയോ വ്യാപാരമോ?
ന്യൂഡല്ഹിയില് നടന്ന ജി- 20 ഉച്ചകോടിയിലെ പ്രധാന പ്രഖ്യാപനങ്ങളിലൊന്ന് ഇന്ത്യ-മധ്യേഷ്യ-യൂറോപ്പ് സാമ്പത്തിക ഇടനാഴി(India Middle East Europe Economic Corridor)യുടേതായിരുന്നു. ഇന്ത്യയും അറേബ്യന് ഗള്ഫിനേയും യൂറോപ്പിനേയും റെയില്, കപ്പല് മാര്ഗങ്ങളിലൂടെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യ-മധ്യേഷ്യ-യൂറോപ്പ് സാമ്പത്തിക ഇടനാഴി (ഐ.എം.ഇ.സി.) പങ്കാളിത്ത രാജ്യങ്ങള്ക്കിടയില് സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയബന്ധം ഉറപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പാതയാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. ചൈനയുടെ നേതൃത്വത്തില് നടപ്പിലാക്കുന്ന ബെല്റ്റ് റോഡ് പദ്ധതിക്ക് ബദലായാണ് ഈ ചരക്കുകടത്ത് പാത വിഭാവനം ചെയ്യുന്നത്. വന്തോതില് തൊഴിലവസരങ്ങള്ക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്ന പദ്ധതി ഹരിതഗൃഹവാതക പുറന്തള്ളല് കുറയ്ക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. കഴിഞ്ഞ മേയില് സൗദി അറേബ്യയിലെ ജിദ്ദയില് യു.എസ്., ഇന്ത്യ, യു.എ.ഇ., സൗദി അറേബ്യ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥര് യോഗം ചേര്ന്നാണ് പദ്ധതി സംബന്ധിച്ച പ്രാഥമിക ധാരണ രൂപപ്പെടുത്തിയത്. പിന്നാലെ ഇന്ത്യയില് നടന്ന ജി ഇരുപത് ഉച്ചകോടിയില് പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ധാരണാപത്രത്തില് ഒപ്പുവെയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
ചരക്ക് നീക്കത്തിനപ്പുറം ഊര്ജ്ജ സുരക്ഷയും അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണവുമാണ് പദ്ധതികൊണ്ട് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. പദ്ധതി പൂര്ത്തിയായാല് നിലവിലുള്ള കടല്, റോഡ് ഗതാഗത റൂട്ടുകളേക്കാള് ചെലവ് കുറഞ്ഞതും വിശ്വസനീയവുമായ ചരക്ക് നീക്കം സാധ്യമാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. വൈദ്യുതിക്കും ആശയവിനിമയത്തിനുമായി കേബിളുകള് സ്ഥാപിക്കാനും ഹൈഡ്രജന് കയറ്റുമതിക്കുള്ള പൈപ്പ് ലൈന് സ്ഥാപിക്കാനും ലക്ഷ്യമിടുന്നുണ്ട്. ഇത് ഊര്ജവിഭവങ്ങളുടെ കൈമാറ്റവും ഡിജിറ്റല് കമ്മ്യൂണിക്കേഷന് നെറ്റ്വര്ക്കിന്റെ സാധ്യതകളും വര്ധിപ്പിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഒപ്പം താഴ്ന്ന വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങളുടെ വളര്ച്ച ത്വരിതപ്പെടുത്തുമെന്നും മധേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ അരക്ഷിതാവസ്ഥയ്ക്ക് ശമനം കാണുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാല് ചൈനയുടെ ബെല്റ്റ് ആന്ഡ് റോഡ് ഇനിഷ്യേറ്റീവിന് (ബി.ആര്.ഐ.) മറുപടിയായി പാശ്ചാത്യലോകം വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന ഐ.എം.ഇ.സിക്ക് മുന്നില് തടസങ്ങളും കുറവല്ല. പദ്ധതിയെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും ചൈനയുടെ മനസിലിരുപ്പ് വ്യക്തമല്ല. പുതിയ ഇടനാഴി ഇന്ത്യയ്ക്ക് എത്രത്തോളം ഗുണകരമാകും എന്നതാണ് നമ്മളെ സംബന്ധിച്ചുള്ള വലിയ ചോദ്യം. നമ്മുടെ വ്യാപാര-വാണിജ്യ താല്പര്യങ്ങള് എത്രത്തോളം പൂര്ത്തീകരിക്കാന് ഇടനാഴിക്ക് സാധിക്കും ?
Content Highlights: How does India Middle East Europe Economic Corridor compare with Belt and Road Initiative