എനിക്കതിനുള്ള അർഹതയുണ്ടോ? ഈ ഡി-ലിറ്റ് ശ്രീനിവാസനുകൂടിയുള്ളത് -സത്യൻ അന്തിക്കാട്

കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയുടെ ഡി-ലിറ്റ് ബഹുമതിയിൽ വൈകാരികമായ കുറിപ്പുമായി സംവിധായകൻ സത്യൻ അന്തിക്കാട്. ഇങ്ങനെയൊരു ബഹുമതിക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്തെന്ന് കാലിക്കറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി അറിയിച്ചപ്പോൾ തനിക്ക് അതിനുള്ള അർഹതയുണ്ടോയെന്ന് മക്കളോട് ചോദിച്ചെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഈ ബഹുമതി ശ്രീനിവാസനുകൂടിയുള്ളതാണ്. മാറ്റം അനിവാര്യമാണ്. പഴയതു മാത്രമാണു ശരി എന്ന് പറയുന്നതിൽ ഒരു അർഥവുമില്ല. പക്ഷേ, മാറാത്ത ഒന്നുണ്ട്; അതു സിനിമയുടെ ആത്മാവാണ്. തുടർന്നുള്ള തന്റെ കലാജീവിതത്തിനും വ്യക്തിജീവിതത്തിനും ഈ അംഗീകാരം വലിയ ഊർജമായിരിക്കും. അംഗീകാരം എന്നതിനേക്കാൾ ഉപരി അനുഗ്രഹമായാണ് ഈ ബഹുമതി സ്വീകരിക്കുന്നതെന്നും സത്യൻ അന്തിക്കാട് പറയുന്നു.

സത്യൻ അന്തിക്കാടിന്റെ കുറിപ്പ്:

സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത്, ക്ലാസ്സിൽവച്ച്, ചില അധ്യാപകർ ചോദിക്കുമായിരുന്നു; വലുതാകുമ്പോൾ ആരാകാനാണ് ആഗ്രഹമെന്ന്. കൂടുതൽ പേരും പറയുക ഡോക്ടർ ആകണമെന്നാണ്. വേറെ ചിലർക്ക് എൻജിനീയർ ആകണം... ടീച്ചർക്കു വിഷമം തോന്നാതിരിക്കാൻ അധ്യാപകനാകാനാണ് ഇഷ്ടം എന്ന് പറയുന്നവരുണ്ട്.

ഡോക്ടർ എന്ന പേരിനോടു പേടി കലർന്ന ബഹുമാനമായിരുന്നു എനിക്ക്. പനിയും ചുമയുമൊക്കെ വന്ന് ആശുപത്രിയിൽ പോകേണ്ടി വരുമ്പോൾ സ്റ്റെതസ്കോപ്പ് വച്ച് ഡോക്ടർ പരിശോധിക്കും. അപ്പോൾ നെഞ്ചിടിപ്പ് കൂടും. കുറച്ചുകൂടി വളർന്നപ്പോഴാണ് ചികിത്സിക്കാത്ത ഡോക്ടർമാരും ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാകുന്നത്. പിഎച്ച്ഡി എന്ന ബിരുദത്തെക്കുറിച്ച് അറിയുന്നത് അപ്പോഴാണ്. തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വിഷയങ്ങളിൽ ഗവേഷണം നടത്തി വർഷങ്ങളോളം പഠിച്ച് എഴുതി നേടിയെടുക്കുന്നതാണ് ആ പദവി. എന്റെ ചിന്താമണ്ഡലത്തിലൊന്നും അത്തരം ബിരുദങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

തിരിച്ചറിവ് ഉണ്ടായപ്പോൾ മുതൽ എനിക്ക് ഒരൊറ്റ സ്വപ്നമേയുള്ളൂ. അത് സിനിമയാണ്. തൃശൂർ ജില്ലയിലെ അന്തിക്കാടെന്ന ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കലാപാരമ്പര്യമൊന്നുമില്ലാത്ത വീട്ടിൽ ജനിച്ച എനിക്ക് അങ്ങനെയൊരു സ്വപ്നം എങ്ങനെയുണ്ടായി എന്ന് ഇപ്പോഴുമറിഞ്ഞുകൂടാ. സിനിമ അങ്ങു ദൂരെ മദിരാശിയിൽ രൂപം കൊള്ളുന്ന ഒരു അത്ഭുതകലയായിരുന്നു. ആ രംഗവുമായി ബന്ധമുള്ള ഒരാളെപ്പോലും അന്നു നേരിട്ടു കണ്ടിട്ടില്ല. എന്നിട്ടും സ്വപ്നത്തോടൊപ്പം യാത്ര ചെയ്ത് ഞാൻ സിനിമയിലെത്തുകയായിരുന്നു.

കാലിക്കറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പോലെ പ്രശസ്തമായ ഒരു സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന്, ഇങ്ങനെയൊരു ബഹുമതിക്ക് എന്നെ തെരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു എന്ന അറിയിപ്പു കിട്ടിയപ്പോൾ ഞാനെന്റെ മക്കളോടു ചോദിച്ചു; എനിക്കതിനുള്ള അർഹതയുണ്ടോ? മൂന്ന് ആൺമക്കളാണെനിക്കുള്ളത്. മൂന്നുപേരും ഇതേ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഡിഗ്രിയും പിജിയുമൊക്കെ നേടിയവരാണ്. എന്റെ ഭാര്യ നിമ്മിയുടെ കൈയിലുമുണ്ട് കാലിക്കറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ ഡിഗ്രി സർട്ടിഫിക്കറ്റ്. മക്കൾ പറഞ്ഞു: ഞങ്ങളൊക്കെ അധ്യാപകർ പഠിപ്പിച്ച പാഠങ്ങൾ പഠിച്ചിട്ടാണ് ഈ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ നേടിയത്. അച്ഛൻ വിഷയങ്ങൾ സ്വയം കണ്ടെത്തുകയും അതു പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ പതിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത് വിജയിച്ച ആളാണ്. അഭിമാനപൂർവ്വം ഈ ബഹുമതി കൈപ്പറ്റണം. ആ ധൈര്യത്തിലാണ് ഞാൻ ആ വേദിയിൽ നിന്നത്.

ധന്യമായ ആ നിമിഷം സ്വപ്നമായിപ്പോലും ഞാൻ സങ്കൽപിച്ചിട്ടില്ല. അതിന്റെ അമ്പരപ്പ് വിട്ടുമാറാതെയാണ് ഞാനാ നിമിഷങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയത്. പിൻതിരിഞ്ഞു നോക്കുമ്പോൾ ഒരുപാടു പേരെ എനിക്ക് ഓർമിക്കാനുണ്ട്. എഴുത്തിന്റെ വഴിയിൽ എനിക്കു വെളിച്ചമായി നിന്ന കവി കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ്. സിനിമയുടെ വാതിലുകൾ എന്റെ മുന്നിൽ തുറന്നു തന്ന ഗുരുനാഥൻ ഡോക്ടർ ബാലകൃഷ്ണൻ. ഒപ്പം പ്രവർത്തിക്കാൻ അവസരം തന്ന സംവിധായകരായ ഹരിഹരൻ, ചന്ദ്രകുമാർ, ജേസി... എനിക്കെന്നും പ്രചോദനമായി എന്നോടൊപ്പം നിന്ന ശ്രീനിവാസൻ.

ശ്രീനിവാസൻ കൂടെയുണ്ടാകുമ്പോഴാണ് ഞാൻ പൂർണനാകുന്നത് എന്നു തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ഏകദേശം ഒരുപോലെ ചിന്തിക്കുന്നവരും സമൂഹത്തെ ഒരുപോലെ നിരീക്ഷിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു. ആ നിരീക്ഷണത്തിൽ നിന്നാണ് സന്ദേശം, വരവേൽപ്, തലയണമന്ത്രം, ഞാൻ പ്രകാശൻ തുടങ്ങിയ സിനിമകളൊക്കെ ഉണ്ടായത്. ഈ ബഹുമതി സ്വീകരിക്കുമ്പോഴും ശ്രീനിവാസൻ എന്നോടൊപ്പം ഉണ്ടെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. മനസ്സിൽ, ഇത് ശ്രീനിവാസനും കൂടിയുള്ളതാണെന്ന് സങ്കൽപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

എല്ലാ മേഖലയിലും ഉള്ളതുപോലെ സിനിമയിലും മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നുണ്ട്. ഞാൻ സംവിധാനം പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയ കാലത്ത് സിനിമ 35 എംഎമ്മിലും ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റിലുമായിരുന്നു. പിന്നിടത് കളറായി, സിനിമാസ്കോപ്പായി..... ഇപ്പോൾ ഫിലിം പോലുമില്ലാതായി. പകരം ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ വന്നു. സിനിമയുടെ ആഖ്യാനരീതികൾ മാറി. പാട്ടുകളുടെ സ്വഭാവം മാറി.

മാറ്റം അനിവാര്യമാണ്. പഴയതു മാത്രമാണു ശരി എന്ന് പറയുന്നതിൽ ഒരു അർഥവുമില്ല. പക്ഷേ, മാറാത്ത ഒന്നുണ്ട്; അതു സിനിമയുടെ ആത്മാവാണ്. നമ്മുടെ വികാരങ്ങൾക്ക് മാറ്റമൊന്നുമില്ല. സ്നേഹം, ത്യാഗം, പ്രണയം, വിരഹം, പക... ഇതൊക്കെ മനുഷ്യന്റെ സ്വാഭാവിക വികാരങ്ങളാണ്. ഇന്നും സിനിമയിൽ മാറ്റമില്ലാതെ അതു പ്രതിഫലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്. വികെഎൻ ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ‘‘ശാസ്ത്രം എത്ര പുരോഗമിച്ചാലും ഗണിതശാസ്ത്രത്തിനു മാത്രം ഒരു മാറ്റവും വരില്ല എന്ന്. പണ്ടും ഒന്നും ഒന്നും കൂട്ടിയാൽ രണ്ടാണ്; ഇന്നും അങ്ങനെ തന്നെ.’’ കുഞ്ചൻനമ്പ്യാർക്കും വികെഎന്നിനും എന്തും പറയാമല്ലോ! സിനിമയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സാങ്കേതികമായി എത്ര വളർന്നാലും മനസ്സിനെ സ്പർശിക്കുന്ന ആശയം ഇപ്പോഴും പ്രാധാന്യമേറിയതാണ്. അതെങ്ങനെ പറയുന്നു എന്നതാണ് പ്രധാനം.

ഞാനെപ്പോഴും കാലത്തിനൊപ്പം സഞ്ചരിക്കാനാണ് ശ്രമിച്ചിട്ടുള്ളത്. വീട്ടിൽത്തന്നെ രണ്ടു യുവസംവിധായകർ ഉള്ളതുകൊണ്ട് ജനറേഷൻ ഗ്യാപ്പ് കാര്യമായി ബാധിച്ചിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ടായിരിക്കണം ഇന്നും സജീവമായി ഈ രംഗത്ത് തുടരാൻ സാധിക്കുന്നത്.

സന്തോഷമുള്ള ഒരുപാട് അനുഭവങ്ങൾ സിനിമ എനിക്കു തന്നിട്ടുണ്ട്. ഭാഗ്യം എന്നു തന്നെയാണ് അതിനെ പറയേണ്ടത്. ഇളയരാജയെപ്പോലെ, ജോൺസണെപ്പോലെ പ്രതിഭാധനരായ സംഗീത സംവിധായകർക്കൊപ്പം ഒട്ടേറെ സിനിമകളിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ സാധിച്ചു. എക്കാലത്തേയും മികച്ച ഗായകനായ യേശുദാസ് എന്റെ സിനിമകൾക്കു വേണ്ടി പാടി. അതിൽ പലതും ഞാനെഴുതിയ വരികൾതന്നെ ആയിരുന്നു. ഇന്ത്യ കണ്ട ഏറ്റവും നല്ല നടന്മാരായ മമ്മൂട്ടിയേയും മോഹൻലാലിനേയും ക്യാമറയുടെ മുന്നിൽ നിർത്തി അഭിനയിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചു.

ഭാഗ്യങ്ങളുടെ ആ നിരയിലേക്ക് ഈ ദിവസവും ഞാൻ ചേർത്തു വയ്ക്കുന്നു. തുടർന്നുള്ള എന്റെ കലാജീവിതത്തിനും വ്യക്തിജീവിതത്തിനും ഈ അംഗീകാരം വലിയ ഊർജമായിരിക്കും എന്ന് ഉറപ്പാണ്. അംഗീകാരം എന്നതിനേക്കാൾ ഉപരി അനുഗ്രഹമായി ഞാനിതു സ്വീകരിക്കുന്നു. എല്ലാവർക്കും ഹൃദയപൂർവ്വം നന്ദി...

Content Highlights: Renowned filmmaker Sathyan Anthikad penned a touching note upon receiving the honorary Doctorate (D.Litt.) from Calicut University, dedicating the recognition to his longtime collaborator Sreenivasan and reflecting on his cinema journey.