'മാഷേ, ആ വിരലുകൾ സ്പർശിക്കുന്ന ആ നിമിഷം ഏതൊരു സാധാരണ ഗാനവും ഒരു മാസ്മരിക അനുഭൂതിയാവും'

ചെന്നൈയിലെ ആ സന്ധ്യയിൽ, സംഗീതത്തിന്റെ സാഗരമായ ദേവരാജൻ മാഷിന്റെ വീടിനുള്ളിൽ പഴയൊരു കാലത്തിന്റെ ഗന്ധം പരന്നു. പരസ്പരം പ്രണയിച്ചു വിവാഹിതരായ തന്റെയും പ്രിയതമയുടെയും യുവത്വത്തിലെ ആ സുന്ദരദിനങ്ങൾ ഓർത്തെടുത്തുകൊണ്ട് അച്ഛൻ ഗാനരചയിതാവ് ചിറയിൻകീഴ് രാമകൃഷ്ണൻ നായർ ആ സദസ്സിനോട് സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു.

മലയാള സിനിമയുടെ നിത്യഹരിത നായകൻ നസീർ, ആലാപനത്തിന്റെ മാസ്മരികത തീർത്ത ഗായകൻ പി. ജയചന്ദ്രൻ, ആലാപനത്തിലെ തേൻകണമായ പി. മാധുരി. ആ മഹാപ്രതിഭകൾക്ക് ഒപ്പം, സംഗീതലോകത്ത് തന്റെ വലിയ സ്വപ്‌നങ്ങളുടെ ലോകം കെട്ടിപ്പടുത്തുതുടങ്ങുന്ന, 25-നും 28-നും ഇടയിൽ മാത്രം പ്രായമുള്ള ചെറുപ്പക്കാരനായ ജോൺസൺ. ഗംഭീരമായിരുന്നു ആ സദസ്സ്. ഗുരുവായ ദേവരാജൻ മാഷിന്റെ തണലിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർക്കാൻ കാത്തുനിൽക്കുന്ന ആ യുവസംഗീതജ്ഞന്റെ കണ്ണുകളിൽ അന്ന് അതിയായ ആദരവും തിളക്കവുമുണ്ടായിരുന്നു.

ആ സംഗീത സായാഹ്നത്തിൽ അന്തരീക്ഷം പെട്ടെന്ന് പ്രണയാർദ്രമായി. അച്ഛന്റെ തൂലികയിൽ വിരിഞ്ഞ 'അമർഷം' എന്ന ചിത്രത്തിലെ വരികളിലേക്ക് ജയേട്ടൻ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിച്ചു. മാഷിന്റെ അരികിലേക്ക് ചേർന്നിരുന്ന് സ്നേഹത്തോടെ ജയേട്ടൻ പറഞ്ഞു: 'രാമകൃഷ്ണൻ സാറേ... എന്താ വരികൾ!'

തുടർന്ന് ആ വരികളുടെ അർഥം ജയേട്ടൻ തന്നെ ആ സദസ്സിന് മുന്നിൽ വിവരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

'പവിഴമല്ലീ, നിന്റെ കപോലത്തിൽ
പരാഗരേണുവോ പരിഭവമോ...'

പ്രണയിനിയുടെ കവിളിൽ പറ്റിനിൽക്കുന്നത് പൂമ്പൊടിയാണോ അതോ പ്രണയത്തിന്റെ പരിഭവമാണോ എന്ന് ചോദിക്കുന്ന ആ വരികളുടെ കാവ്യാത്മകതയെക്കുറിച്ച് ജയേട്ടൻ വാചാലനായി. യൗവനത്തിൽ താനും പ്രിയതമയും പരസ്പരം കണ്ണോട് കൺനോക്കി പ്രണയിച്ച ആ നാളുകൾ, ആ കാലഘട്ടത്തിലെ കൊച്ചുപിണക്കങ്ങൾ, നിഷ്‌കളങ്കമായ ഒളിച്ചോട്ടങ്ങൾ- ഇതെല്ലാം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ പക്വതയാർന്ന ഒരു കവിതയായി മാറിയത് അച്ഛൻ ഓർത്തെടുത്തു.

ആ ചർച്ച പുരോഗമിക്കവെ, പ്രണയത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭാവത്തിലേക്ക് ആ സദസ്സ് കടന്നുചെന്നു. അച്ഛന്റെ ഭാവനയിൽ വിരിഞ്ഞ മറ്റ് ചില വരികൾ കൂടി അവിടെ മുഴങ്ങി:

'മനസ്സിലെ കാമുകൻ മണവാളനായി…
മൗനം വാചാലമായി... വാചാലമായി...'

പ്രണയം അതിന്റെ പാരമ്യത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ വാക്കുകൾ ഇല്ലാതാകുമെന്നും, അവിടെ മൗനം പോലും പ്രണയത്തിന്റെ ഭാഷയായി മാറുമെന്നുമുള്ള ആ വലിയ സത്യം ആ സദസ്സിൽ അലയടിച്ചു. ആ വരികളുടെ ആഴം ഓരോരുത്തരും ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തുപിടിച്ചു.

ഈ മനോഹരമായ ചർച്ച കേട്ട് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ജോൺസൺ (മാഷ്) നിറഞ്ഞ കൈയടിയോടെയും ആവേശത്തോടെയും അത് ഏറ്റെടുത്തു. ആ വരികളിലെ പ്രണയഭാവത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ സംസാരിച്ചുതുടങ്ങി.

'ഈ വരികളിൽ ഒരു പ്രത്യേക സംഗീതമുണ്ട് സാറെ, പാട്ടിന് ഈണമിടുമ്പോൾ നമ്മൾ മെനക്കെടേണ്ടതില്ല, കാരണം ഈ വരികൾ തന്നെ ഒരു പാട്ടാണ്. പ്രണയത്തിന്റെ ഭാവം അതിന്റെ എല്ലാ നൈർമല്യത്തോടും കൂടി ഇതിൽ തുളുമ്പി നിൽക്കുന്നുണ്ട്,' എന്ന് ജോൺസൺ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു. ആ യുവസംഗീതജ്ഞന്റെ വാക്കുകളിൽ സംഗീതത്തോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശവും ആദരവും ജ്വലിച്ചുനിന്നു.

സംസാരിച്ച് തൊണ്ടയിടറിയ ആ നിമിഷത്തിൽ, കരുതലോടെ മാധുരിയമ്മ ചുക്കിട്ട് തിളപ്പിച്ച ചൂടുവെള്ളം ഇടയ്ക്കിടെ കുടിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇടയ്ക്ക് എല്ലാവർക്കും പകർന്നുനൽകി. ആ ചൂടുള്ള ഔഷധപ്പാനീയം നുണഞ്ഞുകൊണ്ട്, ദേവരാജൻ മാഷും ജോൺസണും, നസീർ അങ്കിളും ആ വരികളിലെ ലയവും ഭാവവും ചർച്ച ചെയ്തു.

ഈ മനോഹര ഗാനം സിനിമയിൽ ജീവസുറ്റതാക്കിയത് നമ്മെ വിട്ടുപിരിഞ്ഞുപോയ പ്രിയനടൻ രവികുമാറും വിധുബാലയുമായിരുന്നു. ഇതേ സിനിമയിലെ ചർച്ചകൾ ആ ചിത്രത്തിലെ മറ്റൊരു അനശ്വര ഗാനത്തിലേക്ക് വഴിമാറി. ദാസേട്ടന്റെ ആത്മാവ് തൊട്ടറിഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ പിറന്ന ആ മാസ്മരിക ഗാനം ആ മുറിയിൽ അലയടിച്ചു:

'വാതിൽ തുറക്കൂ പാതിരാക്കിളി ആതിരരാവല്ലോ
നിന്നിളം മെയ്യിന്റെ ചൂടേറ്റുണരട്ടെ
നീഹാരാർദ്ര രാത്രീ'

സിനിമയിൽ നസീറും ഷീലയും തമ്മിലുള്ള പ്രണയം എന്തോ കാരണത്താൽ അകന്നുപോയ ആ ഘട്ടത്തിൽ, അവരുടെ ആദ്യസമാഗമ വേളയിലെ ആ പഴയ ഓർമകളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനടക്കുന്ന സന്ദർഭമാണിത്. ആ വരികൾ വീണ്ടും മുഴങ്ങിയപ്പോൾ ആ മുറിയിലെ അന്തരീക്ഷം കൂടുതൽ ഗാംഭീര്യമുള്ളതായി മാറി.

'ആദ്യസമാഗമവേളയിൽ വീശിയൊരനുരാഗ പുഷ്പഗന്ധം
കൊക്കുരുമ്മി നീ നിന്നപ്പോഴെന്നിൽ കോരിത്തരിപ്പിച്ചൊരുന്മാദം
ഒരു ലഹരിയായ് ശ്രുതിയായ് ലയമായ്
ഓർമയിൽ മധുകാലമുണർത്തുന്നു ഉണർത്തുന്നൂ...'

ആ വരികളിലെ വിരഹത്തിന്റെയും നഷ്ടപ്രണയത്തിന്റെയും തീവ്രതയെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് നസീർ അങ്കിൾ തന്റെ കഥാപാത്രത്തിന്റെ ആ മാനസികാവസ്ഥ ഓർത്തെടുത്തു. ഒരുകാലത്ത് ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തുപിടിച്ച പ്രണയം അകന്നുപോകുമ്പോൾ ഓർമകൾ സമ്മാനിക്കുന്ന ആ നൊമ്പരം ആ വരികളിൽ എങ്ങനെ അലയടിക്കുന്നുവെന്ന് അവർ പരസ്പരം പങ്കുവെച്ചു.

ജോൺസൺ അതിനോട് ചേർന്നുനിന്നുകൊണ്ട് ഓരോ പാട്ടിനും പിന്നിലുള്ള ആത്മസംഘർഷങ്ങളെ കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. ഒരു പാട്ട് കേൾക്കുമ്പോൾ കേൾവിക്കാരന്റെ ഉള്ളിൽ ഉണരുന്ന അനുഭൂതിയെ അദ്ദേഹം വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അടയാളപ്പെടുത്തി.

ചെന്നൈയിലെ ആ വീട്ടിനുള്ളിൽ അന്ന് പ്രണയവും സംഗീതവും മാത്രം ബാക്കിയായി. മാഷിന്റെ ഓർമകളും, ജയേട്ടന്റെ കണ്ടെത്തലുകളും, നസീർ അങ്കിളിന്റെ സാന്നിധ്യവും വാക്കുകളും, ജോൺസന്റെ ഹൃദ്യമായ സംഗീതചിന്തകളും, ദേവരാജൻ മാഷിന്റെയും മാധുരിയമ്മയുടെയും സ്നേഹവും ചേർന്നപ്പോൾ അതൊരു ചരിത്രമായി മാറി. കാലം എത്ര കഴിഞ്ഞാലും മാഞ്ഞുപോകാത്ത, ഒരു പ്രണയകാവ്യത്തിന്റെ ഈണംപോലെ ആ സായാഹ്നം മലയാളികളുടെ സാംസ്‌കാരിക ഓർമകളിൽ എന്നും സുഗന്ധം പരത്തിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും.

തലമുറകളുടെ വികാരങ്ങളെ തലോടിയറിഞ്ഞ ആ നിമിഷം, ജയേട്ടൻ മാഷിന്റെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നോക്കി ആ സത്യം പറഞ്ഞു. 'മാഷേ, അങ്ങയുടെ കൈവിരലുകൾ ഹർമോണിയത്തിൽ സ്പർശിക്കുന്ന ആ നിമിഷം മതി, ഏതൊരു സാധാരണ ഗാനവും ഒരു മാസ്മരിക അനുഭൂതിയായി മാറാൻ. ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യനായി ജനിച്ചുവെങ്കിലും, സാക്ഷാൽ ദേവലോകത്തുനിന്നും സംഗീതം മാത്രം കൂട്ടുപിടിച്ച് ഭൂമിയിലേക്ക് വന്നിറങ്ങിയ ഒരു അത്ഭുത സംഗീതജ്ഞനാണ് അങ്ങ്'.

അന്ന് സംഗീതത്തിന്റെ ആ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിന് ഈണവും ശ്രുതിയും പകർന്ന രണ്ട് പ്രതിഭകളും ജോൺസൺ മാഷും ജയേട്ടനും ലോകത്തിൽ നിന്നും യാത്രയായിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും, അവർ അവശേഷിപ്പിച്ചുപോയ ഈണങ്ങൾ അനശ്വരമായി നമ്മോടൊപ്പമുണ്ട്.

പ്രശസ്ത ഗായകൻ പി. ജയചന്ദ്രൻ വഴിയാണ് ജോൺസൺ മാഷ് ജി. ദേവരാജൻ മാസ്റ്ററെ പരിചയപ്പെടുന്നത്. തൃശ്ശൂരിൽ സജീവമായിരുന്ന ജോൺസൺ മാഷിന്റെ സംഗീത മികവും പ്രതിഭയും മനസ്സിലാക്കിയ ജയേട്ടൻ അദ്ദേഹത്തെ ചെന്നൈയിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരികയായിരുന്നു.

തുടർന്ന് ദേവരാജൻ മാഷിന്റെ ഓർക്കസ്ട്ര സംഘത്തിൽ വയലിനും അക്കോഡിയൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംഗീതോപകരണങ്ങൾ വായിച്ചും അസിസ്റ്റന്റായി ഒപ്പംനിന്നുമാണ് ജോൺസൺ ജോൺസൺ മാഷായി സംഗീതലോകത്ത് ചുവടുറപ്പിച്ചത്. പിന്നീട് മലയാള സിനിമ കണ്ട എക്കാലത്തെയും മികച്ച സ്വതന്ത്ര സംഗീതസംവിധായകരിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം മാറുകയും ചെയ്തു.

Content Highlights: Author Sindhu Rajeev recalls a memorable musical evening at composer G. Devarajan Master's home in Chennai, attended by icons like Prem Nazir, P. Jayachandran, P. Madhuri, and a young Johnson. Lyricist Chirayinkeezhu Ramakrishnan Nair and singer P. Jayachandran discussed the deep poetic meanings and romantic emotions behind classic songs from the movie 'Amarsham'. A young Johnson, who was present at the gathering, passionately praised the musical structure and emotional depth embedded within the lyrics discussed that evening. It was singer P. Jayachandran who originally recognized Johnson's raw musical talent in Thrissur and brought him to Chennai to introduce him to Devarajan Master. Starting as an assistant and playing the violin and accordion in Devarajan's troupe, Johnson eventually grew into one of Malayalam cinema's most legendary independent music directors.