യമുനയിലെ വിഷപ്പതയിൽ മുങ്ങിനിവരുന്ന ഭക്തി; എന്തുകൊണ്ട് ഡൽഹി ‘ഭയങ്കരനഗര’മായി മാറി?

ഛഠ് പൂജ ഇക്കൊല്ലം നവംബർ പതിമൂന്നുമുതൽ പതിനാറുവരെയായിരിക്കും. സൂര്യദേവനേയും പ്രകൃതിയുടെ ആറാം ഭാവമായ (ഷഷ്ഠി) ഛഠീ മയ്യാ ദേവിയേയും ഭക്തർ വെള്ളത്തിലിറങ്ങിനിന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ഉത്തരേന്ത്യൻ ഹിന്ദു വ്രതമാണിത്. ഡൽഹിയിൽ എനിക്കു പരിചയമുള്ള ഒരു ബീഹാറി സ്ത്രീയുണ്ട്, ഞങ്ങളുടെ അയൽപക്കത്ത്. എല്ലാ വർഷവും ഈ പൂജാവേളയിൽ അവർ യമുനാതീരത്തുള്ള ബന്ധുഭവനത്തിലേക്കു പോകും. ഇക്കാലത്ത് വിഷപ്പത (toxic foam) മൂടിക്കിടക്കുന്ന യമുനയിൽ ഇറങ്ങിനിൽക്കരുതെന്നും മുങ്ങരുതെന്നും ഞാൻ ആ വൃദ്ധയോട് ഇന്നലെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവർ ആകാശത്തെ സൂര്യനെ നോക്കി തൊഴുതുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു, प्रभु सब कुछ संभाल लेंगे। (ഭഗവാൻ എല്ലാം നോക്കി നടത്തിക്കോളും). ഡൽഹിയിലെ യമുനയിൽ വ്യവസായമാലിന്യവും മനുഷ്യവിസർജ്യവും രാസമാലിന്യവും അടിഞ്ഞടിഞ്ഞ് അതിനുമേൽ രൂപം കൊള്ളുന്ന വെളുത്ത പതയുടെ മേൽപ്പരപ്പ് കണ്ടാൽ നദിയുടെ മേൽ മഞ്ഞുപുതഞ്ഞതു പോലെ തോന്നിക്കും. ദൃശ്യഭംഗിയുള്ള മാരകവിഷമാണത്. എന്നാൽ, ഈ വിഷപ്പതയെ കണക്കിലെടുക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്ന അപാരമായ ശക്തിവിശേഷമാണ് മനുഷ്യരിൽ രൂഢമൂലമായ കറകളഞ്ഞ ഭക്തി. യുക്തികൾക്കതീതമായ മാസ്മരികസമാധാനത്തിന്റെ പിടിവള്ളിയാണത്.

ഛഠ് പൂജയ്ക്കു തൊട്ടുമുന്നെയാണ് ദീപാവലി വരുന്നത്. നവംബറിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിഷലിപ്തമായ അന്തരീക്ഷമുള്ള തലസ്ഥാനനഗരിയായി ഡൽഹി മാറുമ്പോഴാണ് ദീപാവലി കടന്നുവരുന്നത്. നവംബറിലെ ആദ്യ രണ്ടാഴ്ചകളിൽ അനുഷ്ഠാനപ്രധാനങ്ങളായ നിരവധി ഹിന്ദുദിവസങ്ങൾ ഉത്തരേന്ത്യയിൽ ഉണ്ട്. വിവിധ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നു വന്ന് ഇവിടെ താമസമാക്കിയവർ ഈ ആചാരങ്ങൾ ഭക്തിപൂർവ്വം പിന്തുടരുന്നത് മൂന്നുപതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി ഡൽഹിയിൽ താമസിക്കുന്നതിനാൽ ഞാൻ കണ്ടുപോരുന്നു. ഒക്ടോബർ -നവംബർ -ഡിസംബർ മാസങ്ങളിൽ വിഷാംശം അണുവോടണു നിറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷം പൊതിയുന്നതിനാൽ ജീവയോഗ്യമല്ലാതായി മാറുന്ന ഡൽഹിയിൽ ഇത്തവണത്തെ ദീപാവലി കണ്ടതിനും കൊണ്ടതിനും ശേഷം ഛഠ് പൂജയ്ക്കായി കാത്തിരിക്കുമ്പോഴാണ് ഈ ലേഖനം ഞാനെഴുതുന്നത്.