അസുഖമുള്ള സമയത്ത് പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് നൽകാമോ? മാതാപിതാക്കൾ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെ?

കുട്ടികളുടെ വളർച്ചാഘട്ടത്തിൽ വിവിധ പകർച്ചവ്യാധികളിൽനിന്ന് സുരക്ഷയൊരുക്കുന്ന ഏറ്റവും ശക്തമായ പ്രതിരോധ കവചമാണ് വാക്സിനേഷനുകൾ. ജനനം മുതൽ നിശ്ചിത ഇടവേളകളിൽ നൽകുന്ന ഓരോ വാക്സിനും പോളിയോ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മാരകരോഗങ്ങൾക്കെതിരെ പോരാടാൻ കുഞ്ഞിന്റെ രോഗപ്രതിരോധ വ്യവസ്ഥയെ സജ്ജമാക്കുന്നു. എന്നാൽ, വാക്സിനേഷൻ നൽകുന്ന ദിനമോ അതിന് തൊട്ടുമുമ്പോ കുട്ടിക്ക് നേരിയ പനിയോ ജലദോഷമോ വയറിളക്കമോ ഉണ്ടെങ്കിൽ പല മാതാപിതാക്കളും വലിയ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകാറുണ്ട്. 

അസുഖമുള്ള സമയത്ത് പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് (ഒ.പി.വി) നൽകിയാൽ നിലവിലുള്ള രോഗം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകുമോ നിർജ്ജീവമായ പ്രതിരോധശേഷി കാരണം മരുന്ന് ശരീരത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാതെ ഫലപ്രാപ്തി കുറഞ്ഞുപോകുമോ അതോ പാർശ്വഫലങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കുമോ എന്നിങ്ങനെ ഒട്ടേറെ ഭയങ്ങളും ചോദ്യങ്ങളും മാതാപിതാക്കളുടെ മനസ്സിൽ ഉയർന്നുവരുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. അനാവശ്യമായ ഇത്തരം ആശങ്കകൾ കാരണം കൃത്യസമയത്ത് നൽകേണ്ട പ്രതിരോധ ഡോസുകൾ മാതാപിതാക്കൾ സ്വന്തം നിലയിൽ വൈകിപ്പിക്കുകയോ പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന പ്രവണതയും കണ്ടുവരാറുണ്ട്.

ശിശുരോഗ വിദഗ്ദ്ധരുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ മുൻനിർത്തി, അസുഖമുള്ള സമയത്ത് പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് നൽകുന്നതിലെ സുരക്ഷിതത്വത്തെക്കുറിച്ചും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മുൻകരുതലുകളെക്കുറിച്ചും വിശദമായി മനസ്സിലാക്കാം.

പോളിയോ തുള്ളിമരുന്നിന്റെ പ്രാധാന്യം

പോളിയോ വൈറസ് മൂലമുണ്ടാകുന്ന അത്യന്തം അപകടകരമായ ഒരു സാംക്രമിക രോഗമാണ് പോളിയോമൈലൈറ്റിസ് (Poliomyelitis). പ്രധാനമായും അഞ്ച് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള പിഞ്ചുകുട്ടികളെ ബാധിക്കുന്ന ഈ വൈറസ്, മലിനമായ വെള്ളത്തിലൂടെയും ഭക്ഷണത്തിലൂടെയുമാണ് ശരീരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത്. ശരീരത്തിലെത്തുന്ന വൈറസ് കുടലിൽ പെരുകുകയും തുടർന്ന് രക്തചംക്രമണ വ്യവസ്ഥയിലൂടെ കേന്ദ്ര നാഡീവ്യൂഹത്തെയും സുഷുമ്നാ നാഡിയെയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ കുട്ടികളിൽ കൈകാലുകൾക്ക് ശാശ്വതമായ തളർവാതം സംഭവിക്കാം. രോഗബാധ പേശികളെ തളർത്തുന്നതോടെ ഗുരുതരമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ശ്വസനപേശികളുടെ പ്രവർത്തനം നിലച്ച് ജീവൻ തന്നെ അപകടത്തിലാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

ഈ രോഗത്തിന് കൃത്യമായ ഔഷധങ്ങളോ പൂർണ്ണമായി ഭേദമാക്കാവുന്ന ചികിത്സയോ നിലവിലില്ല എന്നതുതന്നെയാണ് ഇതിന്റെ ഭയാനകത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത്. അതിനാൽ പ്രതിരോധം മാത്രമാണ് ഏക പോംവഴി. ഓറൽ പോളിയോ വാക്സിൻ (ഒ.പി.വി) കുഞ്ഞിന്റെ ഉദരത്തിലെത്തുന്നതോടെ ദഹനവ്യവസ്ഥയിൽ നേരിട്ട് ശക്തമായ പ്രതിരോധശേഷി രൂപപ്പെടുന്നു. ഇത് വൈറസ് ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതും കുടലിൽ പെരുകുന്നതും തടയുന്നു. കുഞ്ഞിന് വ്യക്തിഗത സംരക്ഷണം നൽകുന്നതിനോടൊപ്പം, വൈറസ് പടരുന്നത് തടഞ്ഞ് പ്രതിരോധ ശേഷി കൈവരിക്കാനും ഈ തുള്ളിമരുന്ന് സഹായിക്കുന്നു.

ദേശീയ രോഗപ്രതിരോധ പട്ടിക പ്രകാരമുള്ള കൃത്യമായ ഡോസുകളും, സർക്കാരിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടത്തുന്ന പൾസ് പോളിയോ ദിനങ്ങളിലെ അധിക ഡോസുകളും തെറ്റാതെ നൽകുന്നത് കുഞ്ഞിന്റെ പൂർണ്ണ സുരക്ഷിതത്വത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ഒരിക്കൽ ഉണ്ടായാൽ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തളർച്ചയും വൈകല്യവും സമ്മാനിക്കുന്ന ഈ രോഗത്തിൽനിന്ന് വരുംതലമുറയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ പോളിയോ തുള്ളിമരുന്നിന്റെ ഓരോ ഡോസും കൃത്യസമയത്ത് തന്നെ നൽകേണ്ടതുണ്ട്.

പനിയുള്ളപ്പോൾ കുഞ്ഞിന് പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് നൽകാമോ?

കുട്ടിക്ക് പനിയുള്ളപ്പോൾ പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് നൽകുന്നത് പനിയുടെ തീവ്രതയെ ആശ്രയിച്ചാണ് തീരുമാനിക്കുന്നത്:

നേരിയ പനിയും ജലദോഷവും: ശരീര താപനില നേരിയ തോതിൽ മാത്രം ഉയർന്ന അവസ്ഥയിലോ സാധാരണ ജലദോഷവും ചുമയും ഉള്ളപ്പോഴോ പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് നൽകുന്നത് സുരക്ഷിതമാണ്. ഇത് വാക്സിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി കുറയ്ക്കുകയോ കുട്ടിക്ക് ദോഷം ചെയ്യുകയോ ഇല്ല.

കടുത്ത പനിയും ഗുരുതരമായ അസുഖങ്ങളും: കുട്ടിക്ക് കടുത്ത പനിയോ മറ്റ് ഗുരുതരമായ അണുബാധകളോ ശ്വാസതടസ്സമോ ക്ഷീണമോ ഉണ്ടെങ്കിൽ പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് നൽകുന്നത് താത്കാലികമായി മാറ്റിവെക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. അസുഖം കുറഞ്ഞ ശേഷം അടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ  തുള്ളിമരുന്ന് നൽകാവുന്നതാണ്.

കടുത്ത അസുഖമുള്ള സമയത്ത് വാക്സിൻ നൽകിയാൽ, രോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളും വാക്സിൻ നൽകിയ ശേഷമുള്ള സ്വാഭാവിക ശാരീരിക പ്രതികരണങ്ങളും തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടായേക്കാം. കൂടാതെ, ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധസംവിധാനം നിലവിലുള്ള രോഗത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന സമയമായതിനാൽ അല്പം വിശ്രമം ആവശ്യമാണ്.

വയറിളക്കവും ഛർദ്ദിയും ഉള്ള സാഹചര്യത്തിൽ

വയറിളക്കമോ ഛർദ്ദിയോ ഉള്ള കുട്ടികൾക്ക് പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് നൽകുന്നതിൽ ചില പ്രത്യേക കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്:

നേരിയ വയറിളക്കം: ചെറിയ തോതിലുള്ള വയറിളക്കം ഉണ്ടെങ്കിലും പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ, കുടലിലൂടെ ആഹാരവും ദ്രാവകങ്ങളും വേഗത്തിൽ പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നതിനാൽ വാക്സിൻ പൂർണ്ണമായി ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാൻ സാധ്യത കുറയാം. അതിനാൽ അസുഖം ഭേദമായ ശേഷം ഒരു ഡോസ് കൂടി നൽകാൻ ഡോക്ടർമാർ നിർദ്ദേശിക്കാറുണ്ട്.

കടുത്ത വയറിളക്കവും നിർജ്ജലീകരണവും: വയറിളക്കവും ഛർദ്ദിയും കഠിനമായിരിക്കുകയും കുട്ടിക്ക് നിർജ്ജലീകരണം സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വയറിന്റെ അസ്വസ്ഥതകൾ മാറുന്നതുവരെ വാക്സിനേഷൻ മാറ്റിവെക്കാം.

തുള്ളിമരുന്ന് നൽകിയ ഉടൻ ഛർദ്ദിച്ചാൽ: പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് നൽകി 10 മുതൽ 20 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ കുട്ടി ഛർദ്ദിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകന്റെയോ ഡോക്ടറുടെയോ മേൽനോട്ടത്തിൽ മറ്റൊരു ഡോസ് നൽകേണ്ടതാണ്.

തുള്ളിമരുന്നും കുത്തിവയ്പ്പിലൂടെ നൽകുന്ന പോളിയോ വാക്സിനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ

പോളിയോയ്‌ക്കെതിരെ രണ്ടുതരത്തിലുള്ള വാക്സിനുകളാണ് പ്രധാനമായും നൽകുന്നത്. ഇവ രണ്ടിന്റെയും അസുഖ സമയത്തെ ഉപയോഗരീതി വ്യത്യസ്തമാണ്:

തുള്ളിമരുന്ന് (ഓറൽ പോളിയോ വാക്‌സിൻ): വായ വഴി നൽകുന്ന ഈ വാക്സിൻ പ്രധാനമായും കുടലിൽ വെച്ചാണ് വൈറസിനെതിരെയുള്ള പ്രതിരോധശേഷി രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. എന്നാൽ, കുട്ടിക്ക് വയറിളക്കമുള്ള സമയത്ത് വാക്സിൻ നൽകിയാൽ അത് ശരീരത്തിലേക്ക് പൂർണ്ണമായി ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാതെ പോവാനും, മരുന്നിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയെ ബാധിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ ഈ സാഹചര്യത്തിൽ അധിക ഡോസ് (Replacement dose) വേണ്ടി വന്നേക്കാം.

കുത്തിവയ്പ്പിലൂടെ നൽകുന്ന പോളിയോ വാക്സിൻ (എഫ്.ഐ.പി.വി / ഐ.പി.വി): നിർവീര്യമാക്കിയ പോളിയോ വൈറസ് അടങ്ങിയ ഈ വാക്സിൻ കുത്തിവയ്പ്പിലൂടെയാണ് നൽകുന്നത്. ഇത് നേരിട്ട് ശരീരത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ കുട്ടിക്ക് വയറിളക്കം ഉള്ള സമയത്ത് നൽകിയാലും വാക്സിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയെ അത് ഒട്ടും ബാധിക്കില്ല. എന്നിരുന്നാലും, കുട്ടിക്ക് കടുത്ത പനിയുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ പനി പൂർണ്ണമായി ഭേദമാകുന്നതുവരെ ഇത്തരം കുത്തിവയ്പ്പുകളും താത്കാലികമായി മാറ്റിവെക്കുന്നതാണ് ഉചിതം.

മാതാപിതാക്കൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മുൻകരുതലുകൾ

• കുട്ടിക്ക് എന്തെങ്കിലും അസുഖമോ മറ്റ് മരുന്നുകളോ കഴിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, തുള്ളിമരുന്ന് നൽകുന്നതിന് മുൻപ് കേന്ദ്രത്തിലുള്ള ഡോക്ടറെയോ ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരെയോ കൃത്യമായി അറിയിക്കുക.
• അസുഖങ്ങളുടെ പേരിൽ വാക്സിനേഷൻ എന്നെന്നേക്കുമായി ഒഴിവാക്കരുത്. അസുഖം ഭേദമായാലുടൻ അടുത്തുള്ള പ്രാഥമിക ആരോഗ്യകേന്ദ്രത്തിലോ ആശുപത്രിയിലോ എത്തിച്ച് വിട്ടുപോയ ഡോസ് പൂർത്തിയാക്കുക.
• വയറിളക്കമോ പനിയോ ഉള്ള കുട്ടികൾക്ക് ധാരാളം ദ്രാവകങ്ങളും ഒ.ആർ.എസ് ലായനിയും നൽകി നിർജ്ജലീകരണം തടയുന്നത് ഉറപ്പാക്കുക.
• കുട്ടികളുടെ ആരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ സംശയങ്ങൾ പോലും വലിയ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ലഘുവായ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ പോളിയോ തുള്ളിമരുന്ന് നൽകുന്നതിന് തടസ്സമല്ലെങ്കിലും, കടുത്ത പനിയോ വയറിളക്കമോ ഉള്ള സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു ശിശുരോഗ വിദഗ്ദ്ധന്റെ ഉപദേശം തേടുന്നതാണ് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ വഴി. കൃത്യസമയത്തുള്ള വാക്സിനേഷനിലൂടെ നമ്മുടെ കുട്ടികൾക്ക് പോളിയോയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കാം.

(അരീക്കോട് ആസ്റ്റർ മിംസ് മദർ ഹോസ്പിറ്റലിൽ പീഡിയാട്രിക്സ് & നിയോനറ്റോളജി വിഭാഗം സീനിയർ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ആണ് ലേഖകൻ)

Content Highlights: Learn about polio vaccine safety for children, addressing common concerns and guidelines from pediatric experts to ensure effective immunization.