ആദ്യലക്ഷണങ്ങൾ പനിയും തൊണ്ടവേദനയും തലവേദനയും; എബോളയെന്ന 'പഴയ' രോഗത്തിന്റെ 'പുതിയ' ഭീഷണി

#ഡോ.ബി ഇക്ബാല്‍
കോംഗോയില്‍ എബോള രോഗിയെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റുന്ന റെഡ് ക്രോസ് | Photo: AP
കോംഗോയില്‍ എബോള രോഗിയെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റുന്ന റെഡ് ക്രോസ് | Photo: AP

ബോള വൈറസ് ഡിസീസ് (Ebola virus disease), എബോള ഹെമോറേജിക് ഫീവർ (Ebola haemorrhagic fever) എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന എബോള, മനുഷ്യരിൽ മാരകമായ രക്തസ്രാവത്തോടുകൂടിയ പനിയുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വൈറസ് രോഗമാണ്. 1976-ലാണ് കോംഗോയിലെ എബോള നദിയുടെ തീരത്തുള്ള ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ ഈ രോഗം ആദ്യമായി കണ്ടെത്തുന്നത്. പ്രധാനമായും പഴംതീനിവവ്വാലുകളിൽനിന്നാണ് വൈറസ് മനുഷ്യരിലെത്തുന്നത്. ചിമ്പാൻസി, കുരങ്ങ്, ഗറില്ല, പന്നി തുടങ്ങിയ മറ്റു മൃഗങ്ങളിൽനിന്നും വൈറസ് മനുഷ്യരിലേക്കു പകരാം. രോഗികളുടെ ശരീരസ്രവങ്ങൾ, രക്തം, അവർ ഉപയോഗിച്ച വസ്തുക്കൾ എന്നിവയുമായി നേരിട്ടുള്ള സമ്പർക്കത്തിലൂടെയാണ് രോഗം മറ്റുള്ളവരിലേക്കു പകരുന്നത്.

രോഗലക്ഷണങ്ങളും തീവ്രതയും

എബോള വൈറസ് ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, രണ്ടുദിവസംമുതൽ മൂന്നാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടുതുടങ്ങും. പനി, തൊണ്ടവേദന, തലവേദന തുടങ്ങിയവയാണ് ആദ്യകാല ലക്ഷണങ്ങൾ. എലൈസ (ELISA), ആർ.ടി.പി.സി.ആർ. പോലുള്ള ടെസ്റ്റുകളിലൂടെ രോഗനിർണയം നടത്താം. രോഗം പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ, ആന്തരികമോ ബാഹ്യമോ ആയ രക്തസ്രാവവും വൃക്ക, കരൾ തുടങ്ങിയ ആന്തരികാവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്ഷയിക്കുന്നതും മരണത്തിന് കാരണമാകുന്നു. മരണനിരക്ക് 50 ശതമാനത്തോളം വരുന്ന ഈ രോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആധുനിക അറിവുകൾ, അതിജീവിച്ചവരിൽ തലവേദന, സന്ധിവേദന തുടങ്ങിയ ദീർഘകാല ലക്ഷണങ്ങൾ വർഷങ്ങളോളം തുടരാമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.

വൈറസിന്റെ വകഭേദങ്ങളും വ്യാപനവും

എബോള വൈറസ് കുടുംബത്തിൽ ആറ് വ്യത്യസ്ത ഇനം വൈറസുകളാണുള്ളത്. ഇതിൽ സൈർ (Zaire ebolavirus), സുഡാൻ (Sudan ebolavirus), ബുണ്ടിബഗ്യോ (Bundibugyo ebolavirus), തായ് ഫോറസ്റ്റ് (Taï Forest ebolavirus) എന്നീ നാലു വകഭേദങ്ങളാണ് മനുഷ്യരിൽ രോഗമുണ്ടാക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവ. ഇതിൽ ഏറ്റവും മാരകമായത് സൈർ വകഭേദമാണ്. 1976-ൽ കോംഗോയിലും സുഡാനിലുമാണ് എബോള ആദ്യമായി പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നത്. കോംഗോയിൽ 318 പേരെ രോഗം ബാധിക്കുകയും 280 പേർ മരണമടയുകയുംചെയ്തു (മരണനിരക്ക് 88 ശതമാനം). സുഡാനിൽ 284 പേരെ ബാധിച്ചതിൽ 151 പേർ മരണമടഞ്ഞു (മരണനിരക്ക് 53 ശതമാനം).

പിന്നീട് ഗാബൺ, യുഗാൺഡ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും നേരിയതോതിൽ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2014-'16 കാലയളവിൽ സിയറലിയോൺ (14,124 രോഗികൾ), ലൈബീരിയ (10,675 രോഗികൾ), ഗിനി (3811 രോഗികൾ) എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ എബോള വൻതോതിൽ പടർന്നുപിടിച്ചത് ലോകമെമ്പാടും ആശങ്കയുണ്ടാക്കി. 2018-'20 കാലത്ത് കോംഗോയിൽ വീണ്ടും എബോള പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുകയും 3481 പേർക്ക് രോഗം ബാധിച്ച് 2299 പേർ മരിക്കുകയുംചെയ്തു. 2021 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട കേസുകൾ കോംഗോ, ഗിനി എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നു റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

എബോളയും മറ്റു മഹാമാരികളും; വ്യത്യാസങ്ങൾ

വൈറസ് അണുബാധകൾ പടർന്നുപിടിക്കുന്ന രീതികളിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. കോവിഡ്-19 പോലെയുള്ള വൈറസുകൾ വളരെ പെട്ടെന്നുതന്നെ ഒരു ആഗോള മഹാമാരിയായി (Pandemic) മാറാൻ കാരണമായത്, അവയുടെ വ്യാപനശേഷി കൂടുതലായതും രോഗലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമാകുന്നതിനുമുൻപുതന്നെ രോഗി മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് വൈറസ് പകരുന്നതുവഴിയുമാണ്. എന്നാൽ, എബോള, നിപ, സാർസ്, മെർസ് തുടങ്ങിയ വൈറസുകളുടെ കാര്യത്തിൽ സാഹചര്യം വ്യത്യസ്തമാണ്.

ഇത്തരം വൈറസ് ബാധകൾക്ക് തീവ്രമായ ലക്ഷണങ്ങളാണുള്ളത്. രക്തസ്രാവം, അതികഠിനമായ പനി, അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം തകരാറിലാകുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമാകുമ്പോൾത്തന്നെ രോഗി ശാരീരികമായി വളരെ അവശനാവുകയും കിടപ്പാകുകയും ചെയ്യുന്നു. രോഗം ഗുരുതരമാകുമ്പോൾ രോഗിക്ക് ചലനശേഷി നഷ്ടപ്പെടുന്നതും അവർ ആശുപത്രികളിലേക്ക് മാറാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നതും രോഗവ്യാപനം വേഗത്തിൽ തടയാൻ സഹായിക്കുന്നു. കോവിഡ്‌പോലുള്ള അണുബാധകളിൽ രോഗിക്ക് കാര്യമായ ശാരീരിക അസ്വസ്ഥതകൾ ഇല്ലാതെത്തന്നെ വൈറസ് പകർത്താൻ സാധിക്കുമെന്നതാണ് വലിയൊരു വെല്ലുവിളി.

എബോളയും നിപയും പോലുള്ള അണുബാധകളിൽ രോഗിയുടെ അവസ്ഥ വളരെ വേഗം മോശമാകുന്നതുകൊണ്ട്, കൃത്യമായ നിരീക്ഷണവും ഐസൊലേഷനുംവഴി വൈറസ് സമൂഹത്തിലേക്കു പടരുന്നത് കുറഞ്ഞസമയത്തിനുള്ളിൽ നിയന്ത്രിക്കാൻ ആരോഗ്യസംവിധാനങ്ങൾക്കു സാധിക്കുന്നു.

സമീപകാലവ്യാപനവും വെല്ലുവിളികളും

2022-ൽ യുഗാൺഡയിൽ സുഡാൻ എബോള വൈറസ് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത് ആരോഗ്യമേഖലയിൽ വലിയ ആശങ്കയാണു സൃഷ്ടിച്ചത്. സൈർ വൈറസ് ബാധയ്‌ക്കെതിരേ നിലവിൽ അംഗീകൃതമായ വാക്സിനുകളും ചികിത്സകളും ലഭ്യമാണെങ്കിലും സുഡാൻ വൈറസിനെതിരേ പ്രത്യേക വാക്സിനുകളോ ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ട ചികിത്സകളോ അന്ന് ലഭ്യമല്ലായിരുന്നെന്നത് രോഗത്തിന്റെ തീവ്രത വർധിപ്പിച്ചു.

ഈ മാസം ഡെമക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോയിലും യുഗാൺഡയിലും ബുണ്ടിബഗ്യോ വകഭേദം പടർന്നുപിടിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, ലോകാരോഗ്യസംഘടന ഇതിനെ ഒരു 'പൊതുജനാരോഗ്യ അടിയന്തരാവസ്ഥ' (Public Health Emergency of International Concern:PHEIC) ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2007-ൽ യുഗാൺഡയിൽ ആദ്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഈ വകഭേദം താരതമ്യേന അപൂർവമാണ്. സൈർ വൈറസിനെതിരേ നിലവിലുള്ള വാക്സിനുകളോ ചികിത്സകളോ ബുണ്ടിബഗ്യോ വൈറസിനെതിരേ ഫലപ്രദമല്ല എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഗൗരവം വർധിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത്തവണ വൈറസ് കോംഗോയിലെ ഇറ്റൂരി, നോർത്ത് കിവു, സൗത്ത് കിവു പ്രവിശ്യകളിലായി പടരുകയും അതിർത്തികടന്ന് യുഗാൺഡയിലെത്തുകയുംചെയ്തിട്ടുണ്ട്. സുരക്ഷാപ്രശ്നങ്ങളും സംഘർഷങ്ങളുംകാരണം രോഗബാധിതരെ കണ്ടെത്താനും ഐസൊലേറ്റ് ചെയ്യാനും ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടാണു നേരിടുന്നത്.

അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടലുകളും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളും

എബോളയുടെ വ്യാപനം തടയുന്നതിനും രോഗികൾക്ക് ശരിയായ ചികിത്സ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ ലോകാരോഗ്യസംഘടന വിപുലമായ നടപടികളാണു സ്വീകരിക്കുന്നത്. രോഗം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടാൽ സാങ്കേതികവും സാമ്പത്തികവുമായ സഹായങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുകയും വാക്സിനുകളും മരുന്നുകളും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും വിതരണംചെയ്യുന്നതിനും നേതൃത്വംനൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

രോഗനിർണയസൗകര്യങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുന്നതിനും ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലെ ആരോഗ്യസംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും അവർ മുൻകൈയെടുക്കുന്നു. നിലവിൽ സുഡാൻ, ബുണ്ടിബഗ്യോ വൈറസുകൾക്കെതിരേയുള്ള വാക്സിൻവികസനം വേഗത്തിലാക്കാനും പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള മരുന്നുകൾ എത്തിക്കാനും അന്താരാഷ്ട്ര ഗവേഷണ ഏജൻസികൾ ഊർജിതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ആഫ്രിക്കയിൽ എബോള വീണ്ടും പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് ലോകം ജാഗ്രതയിലേക്ക്. ഫലപ്രദമായ വാക്സിനുകളോ ചികിത്സകളോ ഇല്ലാത്ത ബുണ്ടിബഗ്യോ വകഭേദത്തിൽപ്പെട്ട വൈറസാണ് ഇത്തവണ പടരുന്നതെന്നത് ആശങ്ക വർധിപ്പിക്കുന്നു

Content Highlights: Overview of the 2026 Bundibugyo Ebola virus strain outbreak., Critical comparison between Ebola transmission and other pandemic viruses., Diagnostic procedures and the current status of vaccine research., Global health response and challenges in conflict-prone regions., Identification of early warning signs like fever and sore throat.