പ്രസിദ്ധ സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞൻ പൽപ്പു പുഷ്പാംഗദൻ അന്തരിച്ചു

തിരുവനന്തപുരം: പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാര ജേതാവും പ്രസിദ്ധ സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ പൽപ്പു പുഷ്പാംഗദൻ എന്ന ഡോ. പി. പുഷ്പാംഗദൻ (81) അന്തരിച്ചു. വാർധക്യസഹജമായ അസുഖത്തെത്തുടർന്ന് ചികിത്സയിലായിരുന്നു. രാജ്യത്തെ പ്രശസ്ത ശാസ്ത്രസ്ഥാപനങ്ങളിൽ പ്രമുഖ പദവികൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. വംശീയ സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ (എത്നോബോട്ടണി) വിലപ്പെട്ട സംഭാവനകൾ നൽകിയ ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ്.

ലോകത്തിൽ ആദ്യമായി ഒരു ഇക്വിറ്റബിൾ ബെനിഫിറ്റ് ഷെയറിങ് (Equitable Benefit Sharing) മോഡൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തയാളാണ് ഡോ. പുഷ്പാംഗദൻ. ജൈവവിഭവങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച പരമ്പരാഗത അറിവ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തി പുതിയ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കുകയും അവയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ആനുകൂല്യങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്. കാണി ഗോത്രവർഗക്കാരുടെ പാരമ്പര്യ അറിവുകളിൽനിന്ന് അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത 'ജീവനി' എന്ന ഉൽപ്പന്നം ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.

പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ വനമേഖലയിൽ കാണപ്പെടുന്ന, അതീവ ഔഷധഗുണമുള്ള ഒരു ചെറുസസ്യമാണ് ആരോഗ്യപ്പച്ച (Trichopus zeylanicus). കാണി ആദിവാസികൾ പരമ്പരാഗതമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ സസ്യം, ശാരീരികക്ഷീണം മാറ്റാനും ഊർജ്ജം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അമിതമായ ക്ഷീണം (Fatigue) മാറ്റാനും പ്രതിരോധശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും മാനസിക ഉന്മേഷം നൽകാനും ഈ പച്ചമരുന്ന് സഹായകമാണെന്ന നിരീക്ഷണമാണ് ഇതിൽ കൂടുതൽ പഠനങ്ങൾ നടത്താൻ ഗവേഷകരെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.

ഈ മരുന്നിന്റെ നിർമാണ ലൈസൻസ് കോയമ്പത്തൂർ ആര്യവൈദ്യ ഫാർമസിക്ക് നൽകിയപ്പോൾ ലഭിച്ച തുകയുടെ പകുതി കാണി വിഭാഗത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി നൽകി. കൺവെൻഷൻ ഓഫ് ബയോളജിക്കൽ ഡൈവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഈ സുപ്രധാന ചുവടുവെപ്പ് 'പുഷ്പാംഗദൻ മോഡൽ' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതിന് ലോകമെമ്പാടും വലിയ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഈ പദ്ധതിയ്ക്ക് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഇക്വേറ്റർ ഇനിഷ്യേറ്റീവ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജോഹന്നാസ്ബർഗിലെ കൺവെൻഷൻ ഓഫ് ബയോളജിക്കൽ ഡൈവേഴ്സിറ്റി മീറ്റിങ്ങിൽ അദ്ദേഹം ആദരിക്കപ്പെട്ടു. ലക്നൗവിലെ നാഷണൽ ബൊട്ടാനിക്കൽ റിസേർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (NBRI) ഡയറക്ടറായിരുന്നു. എത്നോബോട്ടണി (Ethnobotany), എത്നോ ഫാർമക്കോളജി (Ethnopharmacology) എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ അതീവ പ്രാഗത്ഭ്യമുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നു.

1944 ജനുവരി 23-ന് കേരളത്തിലെ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പ്രാക്കുളത്ത് ജനിച്ച ഡോ. പുഷ്പാംഗദൻ സസ്യശാസ്ത്ര മേഖലയിലെ ബഹുമുഖ പ്രതിഭയായിരുന്നു. സൈറ്റോജെനെറ്റിക്സ്, പ്ലാന്റ് ബ്രീഡിങ്, ബയോപ്രോസ്പെക്റ്റിങ്, ബയോടെക്നോളജി, കൺസർവേഷൻ ബയോളജി, എത്‌നോബയോളജി, എത്‌നോഫാർമക്കോളജി, ഫാർമക്കോഗ്നോസി എന്നിങ്ങനെ വിവിധ ശാസ്ത്രശാഖകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രാവീണ്യം നേടിയിരുന്നു.

1969-ൽ ജമ്മുവിലെ സി.എസ്.ഐ.ആർ റിസർച്ച് ലബോറട്ടറിയിലാണ് ഔദ്യോഗിക ജീവിതം തുടങ്ങിയത്. കേരളാ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽനിന്ന് ബി.എസ്.സി പാസായ ശേഷം അലിഗഡ് മുസ്ലിം യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിൽനിന്ന് എം.എസ്.സിയും പി.എച്ച്.ഡിയും നേടി. 1999 മുതൽ 2006 വരെ തിരുവനന്തപുരം പാലോട്ടുള്ള ട്രോപ്പിക്കൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ ഗാർഡൻ ആൻറ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ (ടിബിജിആർഐ) ഡയറക്റ്റർ ആയും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാജീവ് ഗാന്ധി സെൻറർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി ഡയറക്റ്ററുടെ പ്രത്യേക ചുമതലയും വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

വിവിധ ദേശീയ-അന്തർദേശീയ ജേണലുകളിലായി 317 ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത, പേറ്റന്റ് ലഭിച്ച 15 ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഇതിനോടകം വാണിജ്യടിസ്ഥാനത്തിൽ വിപണിയിലെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ശാസ്ത്രത്തിനും സമൂഹത്തിനും നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചിരുന്നു.

ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിൽ വൻ നേട്ടങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കിയപ്പോഴും വ്യക്തിജീവിതത്തിൽ അദ്ദേഹം സൗഹാർദപരമായ പെരുമാറ്റം കൈമുതലായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായ ഐ.യു.സി.ജി.ജി.ടി.യിലെ മുതിർന്ന ഉപദേഷ്ടാവ് മോഹൻദാസ് നായർ ഓർക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗം വ്യക്തിപരമായും ഔദ്യോഗികമായും വലിയൊരു നഷ്ടമാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

താൻ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച മരത്തിന്റെ തണലും ഫലങ്ങളും അതിന്റെ വേരുകളെ പരിപാലിച്ചവർക്കുകൂടി അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തിയ ഒരു കർഷകനെപ്പോലെയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. കാണി ഗോത്രവർഗക്കാരുടെ അറിവിനെ ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തുക മാത്രമല്ല, അതിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ അവർക്കുകൂടി ലഭ്യമാക്കിയതിലൂടെ അദ്ദേഹം ആ മനോഭാവമാണ് പ്രാവർത്തികമാക്കിയത്.

Content Highlights: Renowned ethnobotanist Dr. P. Pushpangadan, Padma Shri awardee, who pioneered Equitable Benefit Sharing, has passed away. Learn about his contributions.