യുറേനിയം ഇറാനിൽ നിന്ന് മാറ്റും, ഹോർമൂസ് തുറക്കും; സമാധാന കരാറിന്റെ കരട് തയ്യാർ, യുദ്ധം അവസാനിക്കുന്നോ?

വാഷിങ്ടൺ/ടെഹ്റാൻ: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾക്കായി ഒരു പ്രാഥമിക കരട് രൂപരേഖ തയ്യാറായതായി അൽ അറേബ്യ ഇംഗ്ലീഷ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇറാൻ തങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള ഉയർന്ന അളവിൽ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ശേഖരം ഇരുരാജ്യങ്ങളും സമ്മതിക്കുന്ന ഒരു മൂന്നാം രാജ്യത്തേക്ക് മാറ്റുകയോ അല്ലെങ്കിൽ സമ്പുഷ്ടീകരണ തോത് കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യണമെന്നതാണ് പ്രധാന നിർദേശം. ഇരുപക്ഷവും തമ്മിൽ പ്രാഥമിക ധാരണയിലെത്തി ഏഴ് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്ര ഗതാഗതത്തിനായി തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കണമെന്നും ഈ കരടിൽ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ ദോഹയിൽ വെച്ച് നടക്കാനാണ് സാധ്യതയുള്ളത്. ഈ കരാറിന്റെ നടത്തിപ്പിനും ദീർഘകാല നിലനിൽപ്പിനും ചൈന ഒരു ഗ്യാരന്ററായി പ്രവർത്തിച്ചേക്കാം. ഇറാന്റെ ആണവ പ്രവൃത്തികൾക്കും സമുദ്ര സുരക്ഷാ നടപടികൾക്കുമനുസൃതമായി ഉപരോധങ്ങളും സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങളും ഒഴിവാക്കുന്ന നടപടികൾ അമേരിക്ക സ്വീകരിക്കുമെന്നും പരസ്പര സഹകരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇത് നടപ്പിലാക്കുകയെന്നും രൂപരേഖ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

കരാറിന്റെ തുടർന്നുള്ള ഓരോ ഘട്ടങ്ങളും നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് മുൻപായി ഇരുപക്ഷവും തങ്ങളുടെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് വിലയിരുത്താൻ ഒരു സ്വതന്ത്ര പരിശോധനാ സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശമുണ്ട്. പരസ്പരം പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പുവരുത്തിയ വാഗ്ദാനങ്ങൾ ലഭിക്കാതെ ഇരുവിഭാഗവും വലിയ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ ചെയ്യേണ്ടതില്ലെന്നും കരട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

കരാർ നടപ്പിലാക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന കാലതാമസങ്ങളോ ലംഘനങ്ങളോ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി മധ്യസ്ഥരും ഗ്യാരന്റർ കക്ഷികളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു തർക്കപരിഹാര സംവിധാനവും രൂപരേഖയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനും കരാർ ലംഘനങ്ങൾ മൂലം വീണ്ടും സൈനിക സംഘർഷങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് തടയാനുമാണ് ഈ സംവിധാനം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.