വിശ്വാസം വീണ്ടെടുത്ത് ഇന്ത്യ-കാനഡ ബന്ധം; ലക്ഷ്യം 50 ബില്യൺ ഡോളർ വ്യാപാരം
ഒട്ടാവ: കാനഡയും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ സുപ്രധാന ശ്രമങ്ങളുമായി കനേഡിയൻ പ്രധാനമന്ത്രി മാർക്ക് കാർണി. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ജസ്റ്റിൻ ട്രൂഡോയുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ വഷളായ ഉഭയകക്ഷി ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താനായി സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിനും വ്യാപാരത്തിനും ഊന്നൽ നൽകിക്കൊണ്ടുള്ള നയമാണ് കാർണി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ വ്യാപാര നയങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച വെല്ലുവിളികളും ഇരുരാജ്യങ്ങളെയും കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കാൻ കാരണമായിട്ടുണ്ട്.
ഖലിസ്ഥാൻ വിഷയത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരെ ഉന്നയിച്ചിരുന്ന ഗുരുതരമായ ആരോപണങ്ങളിൽനിന്ന് കാനഡ പിന്നോട്ട് പോയതും ഇന്ത്യാ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കെതിരെ കർശന നിലപാട് സ്വീകരിക്കുന്നതും കാർണിയുടെ ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുമായുള്ള തുടർച്ചയായ കൂടിക്കാഴ്ചകളിലൂടെയും ന്യൂക്ലിയർ, ഊർജ്ജ മേഖലകളിലെ പുതിയ കരാറുകളിലൂടെയും പഴയ പിണക്കം അവസാനിപ്പിക്കാനാണ് കാർണി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തേക്കാൾ സാമ്പത്തിക താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കും പ്രായോഗിക നയതന്ത്രത്തിനുമാണ് പുതിയ കനേഡിയൻ ഭരണകൂടം മുൻഗണന നൽകുന്നത്. 2025 മാർച്ചിൽ അധികാരമേറ്റ മാർക്ക് കാർണി കേവലം 10 മാസത്തിനുള്ളിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായി മൂന്ന് തവണ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. ഹൈക്കമ്മീഷണർമാരെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും സമഗ്ര സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്ത കരാർ (CEPA) സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാനും കാർണി മുൻകൈ എടുത്തു.
ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരെയുള്ള പഴയ ആരോപണങ്ങളിൽനിന്ന് പിന്മാറിയ അദ്ദേഹം, മുംബൈ ഭീകരാക്രമണക്കേസിലെ പ്രതി തഹാവൂർ റാണയുടെ പൗരത്വം റദ്ദാക്കി ഇന്ത്യയുടെ വിശ്വാസം നേടിയെടുത്തു. തന്റെ ഇന്ത്യ സന്ദർശനത്തിൽനിന്ന് പഞ്ചാബ് ഒഴിവാക്കിയതും കാർണിയുടെ ശ്രദ്ധേയമായ നീക്കമാണ്. കാനഡയിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയവും വോട്ട് ബാങ്ക് താൽപ്പര്യങ്ങളും വിദേശ നയതന്ത്രത്തിൽ കലർത്താതിരിക്കാനാണ് അദ്ദേഹം ഇതിലൂടെ ശ്രമിക്കുന്നത് എന്നാണ് വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.
ഇന്ത്യാ സന്ദർശനം പൂർണ്ണമായും സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലാണ് എന്നാണ് അദ്ദേഹം ഈ നീക്കത്തിലൂടെ വ്യക്തമാക്കിയത്. 2030-ഓടെ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം 50 ബില്യൺ ഡോളറിൽ എത്തിക്കുക എന്നതാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും ലക്ഷ്യം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി യുറേനിയം വിതരണം, എൽഎൻജി (LNG), നിർണായക ധാതുക്കൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന കരാറുകളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവെക്കും. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ സുരക്ഷയ്ക്കും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കും വലിയ കരുത്ത് പകരും.
യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ തീരുവ ഭീഷണികളും കാനഡയെ അമേരിക്കയുടെ '51-ാമത്തെ സംസ്ഥാനം' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതും കാനഡയെ പുനർചിന്തയ്ക്ക് പ്രേരിപ്പിച്ചതായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. അമേരിക്കയിലുള്ള അമിത ആശ്രിതത്വം (75% കയറ്റുമതി) കുറയ്ക്കാനായി ഇന്ത്യയെപ്പോലെയുള്ള വലിയ വിപണികളുമായി സുസ്ഥിരമായ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കേണ്ടത് കാനഡയുടെ ആവശ്യമായി മാറി. ഭാവി സുരക്ഷാ സഹകരണം ഇരുരാജ്യങ്ങളിലെയും ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാക്കളും മന്ത്രിമാരും തമ്മിൽ നിരന്തരമായ സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്ന ഒരു രീതിയാണ് കാർണി സർക്കാർ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഭീകരവാദ വിരുദ്ധ നടപടികളിലും കുറ്റവാളികളെ കൈമാറുന്നതിലും വരും കാലങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സഹകരണം ഉണ്ടാകുമെന്ന് ഈ നീക്കങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയ തർക്കങ്ങളെക്കാൾ ഉപരിയായി പരസ്പര താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന നയതന്ത്ര ശൈലിയാണ് കാർണി പിന്തുടരുന്നത്. 2023 സെപ്റ്റംബറിൽ ഖലിസ്താനി ഭീകരൻ ഹർദീപ് സിംഗ് നിജ്ജറുടെ കൊലപാതകത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന് പങ്കുണ്ടെന്ന് ട്രൂഡോ ആരോപിച്ചതോടെയാണ് ഇന്ത്യ-കാനഡ ബന്ധം വഷളായത്.
ഇതേത്തുടർന്ന് ഇരുരാജ്യങ്ങളും നയതന്ത്ര ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പുറത്താക്കുകയും ഇന്ത്യ വിസ സേവനങ്ങൾ നിർത്തിവെക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 2024 ഒക്ടോബറിൽ, കാനഡയിലെ അക്രമാസക്തമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ലോറൻസ് ബിഷ്ണോയി സംഘവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയിൽ, ഇന്ത്യൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പങ്കുണ്ടെന്ന ട്രൂഡോയുടെ തുടർച്ചയായ ആരോപണങ്ങളാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ വഷളാക്കിയത്. നിലവിൽ ഇന്ത്യയും കാനഡയും തമ്മിലുള്ള സുരക്ഷാ സഹകരണം കൂടുതൽ പ്രായോഗികവും പരസ്പര വിശ്വാസത്തിലധിഷ്ഠിതവുമായ ഒരു ഘട്ടത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതായാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
Content Highlights: A diplomatic reset under PM Mark Carney is mending ties strained during the Trudeau era. The new policy prioritizes economic cooperation, targeting $50 billion in bilateral trade by 2030. Key agreements are being pursued in civil nuclear, energy (uranium, LNG), and critical minerals sectors. A pragmatic approach is being taken by de-linking Canada's domestic politics from its foreign policy with India.