ബ്രിട്ടീഷുകാർ കൊള്ളയടിച്ച കേരളത്തിലെ വനങ്ങൾ; കാവുകളും ആൽമരങ്ങളും | ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനം

ചരിത്രരചനയെന്നത് കേവലം ഭരണാധികാരികളുടെ പടയോട്ടങ്ങളുടെയോ വംശാവലികളുടെയോ മാത്രം രേഖപ്പെടുത്തലല്ല. മനുഷ്യനും അവൻ ജീവിക്കുന്ന ഭൂമിയും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ ഇടപെടലുകളുടെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും പരിണാമമാണത്. ഒരു ചരിത്രഗവേഷകൻ എന്ന നിലയിൽ എന്റെ ആയുസ്സിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് ഞാൻ ചെലവഴിച്ചത് മലബാറിന്റെയും കേരളത്തിന്റെയും സാമൂഹിക-കാർഷിക ചരിത്രം പഠിക്കാനാണ്. ആ പഠനങ്ങളെല്ലാം ചെന്നെത്തുന്നത് ഒരു പരമാർഥത്തിലാണ്- പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റിനിർത്തിക്കൊണ്ട് മനുഷ്യന് ഒരു ചരിത്രമില്ല. ലോക പരിസ്ഥിതിദിനം വീണ്ടുമെത്തുമ്പോൾ, ചരിത്രാവലോകനത്തിലൂടെ നമ്മുടെ പ്രകൃതിയെയും അതിന്റെ നാശത്തെയും നോക്കിക്കാണേണ്ടത് വരുംതലമുറയുടെ അതിജീവനത്തിന് അനിവാര്യമാണ്.

അധിനിവേശവും മലബാറിന്റെ വനനശീകരണവും

കേരളത്തിന്റെ, പ്രത്യേകിച്ച് മലബാറിന്റെ കാർഷിക-പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയിൽ ഉണ്ടായ തകർച്ചയ്ക്ക് കൃത്യമായ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലമുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശത്തോടെയാണ് നമ്മുടെ പരിസ്ഥിതി സന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്ക് ആദ്യമായി വലിയ തോതിൽ പോറൽ ഏൽക്കുന്നത്. അതുവരെ ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്ന പരമ്പരാഗത കാർഷികരീതികളെയും പ്രകൃതിയോടുള്ള ആദരവിനെയും കൊളോണിയൽ ശക്തികൾ തകിടംമറിച്ചു.
അവർക്ക് പ്രകൃതി എന്നത് കേവലം ലാഭമുണ്ടാക്കാനുള്ള ഒരു വിഭവം മാത്രമായിരുന്നു.

കപ്പൽ നിർമാണത്തിനും റെയിൽവേ പാതകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി മലബാറിലെ വനങ്ങളിൽനിന്ന് വൻതോതിൽ തേക്കും ഈട്ടിയും വെട്ടിമുറിച്ച കടത്തിയ ചരിത്രം കൊളോണിയൽ ചൂഷണത്തിന്റെ കറുത്ത അധ്യായമാണ്. വനങ്ങളെ വ്യവസായവൽക്കരിക്കുകയും നാണ്യവിള തോട്ടങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്ത പാശ്ചാത്യയുക്തിയാണ് ഇന്നത്തെ പരിസ്ഥിതി തകർച്ചയുടെ അടിത്തറ.

വില്യം ലോഗനും മലബാറിന്റെ ഹരിതകാന്തിയും

മലബാറിന്റെ ഈ ജൈവസമ്പത്തിനെക്കുറിച്ചും കൊളോണിയൽ അധിനിവേശം വരുത്തിവെച്ച മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചും പറയുമ്പോൾ മുൻ മലബാർ കളക്ടറും ചരിത്രകാരനുമായ വില്യം ലോഗനെ മറക്കാനാവില്ല. തന്റെ വിഖ്യാതമായ 'മലബാർ മാനുവലിൽ' മലബാറിന്റെ അതുല്യമായ ഹരിതകാന്തിയെയും പ്രകൃതിഭംഗിയെയും ലോഗൻ  വിസ്മയത്തോടെയാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളിൽനിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പച്ചപ്പുനിറഞ്ഞ സമതലങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകിയിറങ്ങുന്ന പുഴകളും ജൈവവൈവിധ്യത്താൽ സമ്പന്നമായ വനങ്ങളും ഏത് സഞ്ചാരിയെയും ആകർഷിക്കുന്നതാണെന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതിവെച്ചു. എന്നാൽ, കേവലം വർണനയ്ക്കപ്പുറം, ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ വനചൂഷണം മലബാറിന്റെ പരിസ്ഥിതിക്ക് വരുത്താൻ പോകുന്ന ദൂരവ്യാപകമായ ആഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് ലോഗന് കൃത്യമായ ബോധ്യമുണ്ടായിരുന്നു.

മലബാറിലെ തേക്ക് തോട്ടങ്ങളുടെ അമിതമായ ചൂഷണവും കപ്പൽ നിർമാണത്തിനായി കാടുകൾ വെട്ടിമാറ്റുന്നതും ഇവിടുത്തെ കാലാവസ്ഥയെയും ജലസ്രോതസ്സുകളെയും ബാധിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ഭയപ്പെട്ടു. മലബാറിലെ കർഷകരുടെ ജീവിതം പ്രകൃതിയോട് എത്രത്തോളം ഇണങ്ങി ചേർന്നതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ലോഗന്റെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ, കൊളോണിയൽ വികസനയുക്തി എത്രത്തോളം പ്രകൃതിവിരുദ്ധമായിരുന്നു എന്നതിന്റെ ചരിത്രപരമായ സാക്ഷ്യപത്രമാണ്.

കാവുകളും തെയ്യങ്ങളും: പ്രകൃതിസംരക്ഷണത്തിന്റെ കീഴാള സംസ്കൃതി

കേരളത്തിന്റെ തനത് സംസ്കാരത്തെയും തെയ്യങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള  ഗവേഷണങ്ങളിൽ, ഞാൻ എപ്പോഴും അടിവരയിട്ടു പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത് നമ്മുടെ പരിസ്ഥിതിബോധത്തിന്റെ ആഴത്തെക്കുറിച്ചാണ്. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം എന്നത് പാശ്ചാത്യരിൽനിന്ന് കടംകൊണ്ട ആധുനികമായ ഒരു ആശയമല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ പാരമ്പര്യ സംസ്കൃതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു.

ഓരോ തെയ്യാട്ടക്കാവുകളോടും അനുബന്ധിച്ച് നിലനിന്നിരുന്ന വിശുദ്ധ വനങ്ങളായിരുന്നു (Sacred Groves) കാവുകൾ. അവിടെ മഴു വെക്കാൻ പാടില്ലെന്ന വിശ്വാസം ജനങ്ങളിൽ കാത്തുസൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. പ്രകൃതിയെ ദൈവമായി കണ്ട് ആരാധിച്ച ഒരു ജനതയുടെ ജൈവവൈവിധ്യ കലവറകളായിരുന്നു കാവുകൾ. ആധുനികവൽക്കരണത്തിന്റെ പേരിൽ നാം കാവുകൾ വെട്ടിപ്പൊളിച്ചപ്പോൾ നഷ്ടപ്പെട്ടത് ഒരു ജനതയുടെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രം മാത്രമല്ല, നമ്മുടെ നാടിന്റെ ജീവവായുവും ശുദ്ധജല സ്രോതസ്സുകളുമാണ്.

ആത്മീയതയും ശാസ്ത്രവും

ഇത്തരത്തിൽ പ്രകൃതിയെയും ദൈവത്തെയും രണ്ടായി കാണാതെ, മരങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് ഈശ്വരാരാധനയായി കണ്ട വലിയൊരു ആത്മീയ സംസ്കാരം ഭാരതത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. "വൃക്ഷങ്ങളിൽ ഞാൻ അശ്വത്ഥമാവാകുന്നു" എന്ന ഭഗവദ്ഗീതയിലെ കൃഷ്ണവചനം കേവലമൊരു ആത്മീയ സങ്കൽപ്പമല്ല, മറിച്ച് ആഴമേറിയ പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനം കൂടിയാണെന്ന് ഈ പരിസ്ഥിതിദിനം നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രീയമായി നോക്കിയാൽ, മറ്റെല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളേക്കാളും കൂടുതൽ ഓക്സിജൻ പുറത്തുവിടുകയും രാത്രിയിലും കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് ശോഷണം നടത്തി അന്തരീക്ഷം ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സവിശേഷമായ 'ക്രാസ്സുലേഷൻ ആസിഡ് മെറ്റബോളിസം' പ്രക്രിയ ആൽമരത്തിനുണ്ട്. അന്തരീക്ഷ മലിനീകരണത്തെ ചെറുക്കാനും ഭൂഗർഭജല നിരപ്പ് നിലനിർത്താനും സഹായിക്കുന്ന ഈ 'പ്രകൃതിദത്ത എയർ പ്യൂരിഫയറെ'യാണ് ഗീതയിൽ ഭഗവാൻ തന്റെ വിഭൂതിയായി (ഊർജമായി) വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് ആൽമരം എത്രത്തോളം അനിവാര്യമാണെന്ന് പുരാതന ഭാരതം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണിത്. അതിനാൽ, പരിസ്ഥിതിദിനത്തിൽ ആൽമരങ്ങൾ വെച്ചുപിടിപ്പിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഭൂമിയുടെ ശ്വാസകോശത്തെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയമായ കരുതലായതുപോലെ തന്നെ, പ്രകൃതിരൂപിയായ ഭഗവാനോടുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ആത്മീയ  സമർപ്പണം കൂടിയായി മാറുന്നു.

പ്രാചീന ഭാരതീയ ചികിത്സയും ഔഷധ ജൈവവൈവിധ്യവും

പ്രകൃതിയെ ആത്മീയമായി കണ്ട ഭാരതീയ പാരമ്പര്യം അതിന്റെ ശാസ്ത്രീയമായ ഉന്നതിയിലെത്തുന്നത് പ്രാചീന ചികിത്സാരീതികളിലൂടെയാണ്. ആയുർവേദം എന്ന ശാഖ കേവലം രോഗനിവാരണത്തിനുള്ള ഒരു വഴിമാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് 'ആയുസ്സിന്റെ വേദം' അഥവാ പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങി ജീവിക്കാനുള്ള ശാസ്ത്രമായിരുന്നു. ചരകനും സുശ്രുതനും വാഗ്ഭടനുമെല്ലാം കാടും മണ്ണും കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം തങ്ങളുടെ സംഹിതകളിൽ അടിവരയിട്ടു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

ഭാരതീയ വൈദ്യശാസ്ത്രമനുസരിച്ച് ഈ ഭൂമിയിലെ ഓരോ സസ്യവും ഔഷധഗുണമുള്ളതാണ്. അവയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഉപയോഗിക്കുക എന്നതായിരുന്നു മനുഷ്യന്റെ ദൗത്യം. തുളസിയും വേപ്പും നെല്ലിക്കയും മുതൽ പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ അപൂർവ സസ്യലതാദികൾ വരെ മനുഷ്യന്റെ ആരോഗ്യത്തെ സംരക്ഷിച്ചുപോന്നു. പ്രകൃതിയുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ തെറ്റുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തിലും രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന ജൈവികമായ കാഴ്ചപ്പാടാണ് പാരമ്പര്യ വൈദ്യം മുന്നോട്ടുവെച്ചത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നത് അക്കാലത്ത് ജീവസംരക്ഷണത്തിന് തുല്യമായിരുന്നു.

ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ്: കേരളീയ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ യൂറോപ്യൻ രേഖ

കേരളത്തിന്റെ ഈ പാരമ്പര്യ ഔഷധ വിജ്ഞാനവും പരിസ്ഥിതി സമൃദ്ധിയും ആഗോളതലത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത് പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഡച്ച് ഗവർണറായിരുന്ന ഹെൻറിക് വാൻ റീഡ് ക്രോഡീകരിച്ച 'ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ്' (Hortus Malabaricus) അഥവാ 'മലബാറിന്റെ പൂന്തോട്ടം' എന്ന വിഖ്യാത ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെയാണ്. 12 വാല്യങ്ങളിലായി, 742 മലബാർ സസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കൃത്യമായ വിവരങ്ങളും അവയുടെ ചിത്രങ്ങളും അടങ്ങുന്ന ഈ ഗ്രന്ഥം, കേരളത്തിന്റെ ഹരിതവൈവിധ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ചരിത്രരേഖയാണ്.

യൂറോപ്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിന്റെ പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ജീവൻ എന്ന് പറയുന്നത് മലബാറിലെ തദ്ദേശീയമായ വിജ്ഞാനമാണ്. ചേർത്തലക്കാരനായ ഇട്ടി അച്യുതൻ എന്ന ഈഴവ വൈദ്യനും രംഗഭട്ട്, വിനായക ഭട്ട്, അപ്പു ഭട്ട് എന്നീ ഗൗഡസാരസ്വത ബ്രാഹ്മണരും ചേർന്നാണ് ഈ സസ്യങ്ങളുടെ ഔഷധഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ വാൻ റീഡിന് കൈമാറിയത്. നമ്മുടെ മുത്തശ്ശിമാരും പാരമ്പര്യ വൈദ്യന്മാരും കാത്തുസൂക്ഷിച്ച അറിവുകൾ, താളിയോലകളിൽനിന്ന് പാശ്ചാത്യ ലോകത്തിന്റെ അച്ചടിശാലകളിലേക്ക് മാറിയ ചരിത്രമാണ് ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസ്.

നമ്മുടെ പറമ്പുകളിലെ 'അഗസ്ത്യമുരുകും' 'കരിംതുമ്പയും' ഒക്കെ ലത്തീൻ ഭാഷയിൽ ശാസ്ത്രലോകത്തിന് മുന്നിലെത്തിയപ്പോൾ, അത് അടിവരയിട്ടത് മലബാറിന്റെ പരിസ്ഥിതി എത്രത്തോളം സമ്പന്നമായിരുന്നു എന്നാണ്. കാട്ടുചെടികളായി ഇന്ന് വെട്ടിനശിപ്പിക്കുന്ന പല സസ്യങ്ങളും അന്ന് ലോകം അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കിക്കണ്ട ഔഷധനിധികളായിരുന്നു എന്ന ഓർമപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാണത്.

മണ്ണും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം

കേരളത്തിലെ കാർഷിക ചരിത്രവും കുടിയായ്മ സമരങ്ങളും കേവലം അധികാര കൈമാറ്റങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല. മണ്ണിൽ അധ്വാനിക്കുന്നവന് ഭൂമിയുടെ മേൽ അവകാശമില്ലാതിരുന്ന കാലത്ത്, പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളുടെ മേലുള്ള നിയന്ത്രണം ചുരുക്കം ചിലരിൽ ഒതുങ്ങിനിന്നു. കർഷക സമരങ്ങൾ എന്നത് മണ്ണും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ആത്മബന്ധം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള സമരങ്ങൾ കൂടിയായിരുന്നു. പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങി ജീവിച്ചിരുന്ന, പെയ്യുന്ന മഴയെയും ഒഴുകുന്ന പുഴയെയും അറിഞ്ഞ് കൃഷിചെയ്തിരുന്ന ഒരു പഴയ തലമുറയുടെ കാർഷിക വിജ്ഞാനം നമുക്ക് നഷ്ടമായിരിക്കുന്നു.

ഇന്ന് വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതി ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ അതിന്റെ ആദ്യ ഇരകളാകുന്നത് ആദിവാസികളും തീരദേശവാസികളും അടങ്ങുന്ന പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങളാണ്. കീഴാള ചരിത്രത്തിൽ പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും എപ്പോഴും പരസ്പരാശ്രിതരായിരുന്നു.

നാം പഠിക്കേണ്ട ചരിത്രപാഠങ്ങൾ

ഒരു ചരിത്രകാരൻ എന്ന നിലയിൽ ഈ പരിസ്ഥിതിദിനത്തിൽ പുതിയ തലമുറയോട് പങ്കുവെക്കാനുള്ളത് ചില മുന്നറിയിപ്പുകളാണ്.
ചരിത്രത്തിൽനിന്ന് പഠിക്കുക. വനങ്ങളും നദികളും കായലുകളും എങ്ങനെയാണ് ഒരു ജനതയുടെ അതിജീവനത്തെ സഹായിച്ചതെന്നും അവ എങ്ങനെയാണ് കാലക്രമേണ മലിനമാക്കപ്പെട്ടതെന്നും തിരിഞ്ഞുനോക്കണം. ചരിത്രത്തിൽനിന്ന് പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളാത്തവർക്ക് ഭാവി സുരക്ഷിതമാക്കാൻ കഴിയില്ല.
വികസനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം പുനർനിർവചിക്കുക. പരിസ്ഥിതിയെ തകർത്തുകൊണ്ടുള്ള വികസനം ആത്മഹത്യാപരമാണ്.

കൊളോണിയൽ കാലം മുതൽ ഇന്നത്തെ ആഗോളവൽക്കരണ കാലം വരെ നീളുന്ന പ്രകൃതിചൂഷണത്തിന്റെ ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് സുസ്ഥിര വികസനത്തിന്റെ ആവശ്യകതയാണ്.
എന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ലോക പരിസ്ഥിതിദിനം എന്നത് കേവലം ഒരു ദിവസത്തെ മരത്തൈ നടീൽ ചടങ്ങല്ല. അത് ഭൂതകാലത്ത് പ്രകൃതിയോട് നാം കാട്ടിയ ക്രൂരതകളെക്കുറിച്ചുള്ള ആത്മപരിശോധനയ്ക്കുള്ള അവസരമാണ്. വില്യം ലോഗൻ തന്റെ മാനുവലിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ മലബാറിന്റെ ആ പഴയ ഹരിതകാന്തിയും നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ കാവുകളുടെ പച്ചപ്പും നദികളുടെ തെളിമയും ഭഗവദ്‌ഗീതയും ആധുനിക ശാസ്ത്രവും ഒരുപോലെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്ന ആൽമരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വൃക്ഷസമ്പത്തും നാം വീണ്ടെടുക്കണം. 

അതിനൊപ്പം ഇട്ടി അച്യുതനെപ്പോലുള്ളവർ 'ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസി'ലൂടെ ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്ത നമ്മുടെ തനത് ഔഷധസസ്യ പാരമ്പര്യത്തെയും സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആ ചരിത്രപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം പുതിയ തലമുറ ഏറ്റെടുക്കണം. അല്ലാത്തപക്ഷം, ഭാവിയിലെ ചരിത്രകാരന്മാർക്ക് പഠിക്കാൻ അവശേഷിക്കുന്നത് ജീവനറ്റ ഒരു ഭൂമിയുടെ കരിപിടിച്ച രേഖകൾ മാത്രമായിരിക്കും.

(കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല മുൻ വൈസ് ചാൻസലറാണ് ലേഖകൻ)

Content Highlights: Analyzes the colonial impact on Malabar's biodiversity and agricultural systems., Highlights the importance of traditional ecological knowledge found in sacred groves (Kavus)., Explores the scientific and spiritual significance of trees like the Banyan in Indian tradition., Discusses the historical significance of Hortus Malabaricus and local indigenous wisdom., Advocates for a redefinition of development politics to ensure long-term sustainability.