Souvent me souviens’ (ഞാൻ എപ്പോഴുമോർക്കും)-ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാലയിലെ ബിരുദപഠന വിഭാഗമായ ലേഡി മാർഗരറ്റ് ഹാളിന്റെ ചുമരിലെഴുതിെവച്ചിട്ടുണ്ട് ഈ വരി. എൽ.എം.എച്ച്. എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ലേഡി മാർഗരറ്റ് ഹാളിന്റെ ‘മോട്ടോ’യാണത്. സമയം കൊല്ലാനായി ഈ വരികൾ ആവർത്തിച്ചുവായിച്ച് പ്രിൻസിപ്പൽ ഓഫീസിനുമുന്നിൽ ഇരിക്കുകയാണ് സിയാവുദീൻ യൂസഫ്‌സായി. ഒപ്പം മകൾ മലാലയും ഭാര്യ തുർ പെക്കായിയും. കുറച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോൾ പ്രിൻസിപ്പൽ മുറിയിൽനിന്ന് പുറത്തേക്കുവന്നു. നേരെ പോയത് ടീ വെൻഡിങ് മെഷീന്റെയടുത്തേക്കാണ്. വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ കപ്പിലേക്ക് പാലും വെള്ളവും ചേർത്ത് അതിൽ ടീബാഗുമിട്ട് അദ്ദേഹം മലാലയ്ക്കരികിലേക്ക് നടന്നുവന്നു. നിറഞ്ഞ പുഞ്ചിരിയോടെ ചായക്കപ്പ് മലാലയ്ക്ക് നീട്ടി. ജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും അഭിമാനംതോന്നിയ നിമിഷം ഏതാണെന്ന് മലാലയുടെ അച്ഛനോട് ചോദിച്ചാൽ ഈ മുഹൂർത്തമാണ് അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കുക. മകൾ നൊബേൽ സമ്മാനം വാങ്ങിയതിനേക്കാളും യു.എന്നിൽ പ്രസംഗിച്ചതിനേക്കാളും സന്തോഷം ഓക്സ്ഫഡിലെ അധ്യാപകൻ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് അവൾക്ക്  ചായ കൂട്ടിനൽകിയപ്പോഴുണ്ടായി എന്ന് സിയാവുദീൻ യൂസഫ്‌സായ്‌ പറയുമ്പോൾ അതിനുപിന്നിൽ വലിയൊരു കഥയുണ്ട്. പൂമ്പാറ്റച്ചിറകുപോലുമില്ലാത്ത പെൺകുട്ടിക്ക് ഫീനിക്സ് പക്ഷിയുടെ കരുത്തുനൽകി ലോകത്തിന് മുകളിലേക്ക് പറത്തിവിട്ട അവളുടെ പിതാവിന്റെ കഥ.

കോഴിച്ചിറകുകളും പാൽച്ചായയും

മലാല യൂസഫ് സായ് എന്ന പേര് കേൾക്കാത്തവരായി ആരുമുണ്ടാവില്ല. വടക്കൻ പാകിസ്താനിലെ സ്വാത്തിൽ ജനിച്ച മലാല ഒരുകൂട്ടം മതവെറിയൻമാരുടെ തോക്കിനിരയായതും മരണത്തിന് മുന്നിൽനിന്ന് ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നതും 16-ാം വയസ്സിൽ സമാധാനത്തിനുള്ള നൊബേൽ സമ്മാനം നേടിയതുമൊക്കെ കുട്ടികൾക്കുപോലുമറിയുന്ന കാര്യം. മലാലയെ മലാലയാക്കിയതാര് എന്ന് അന്വേഷിക്കുമ്പോഴാണ് സിയാവുദീൻ യൂസഫ്‌സായി എന്ന 48-കാരൻ ചിത്രത്തിലേക്ക് വരുക.

മതാധ്യാപകനും പ്രഭാഷകനുമായ റോഹുൽ അമീൻ യൂസഫ് സായ്‌യുടെ മകനായി 1969 ഡിസംബർ 7-നാണ് സിയാവുദീന്റെ ജനനം. പെഷാവാറിലും ഡൽഹിലുമൊക്കെയായി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ പണ്ഡിതനായിരുന്നു ഉപ്പ. ഗാന്ധിജിയുടെയും നെഹ്രുവിന്റെയും ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗാഫർ ഖാന്റെയും പ്രസംഗങ്ങൾ നേരിട്ടുകേട്ടിട്ടുള്ള, കവി ഇഖ്ബാലിന്റെ വരികൾ സദാ മൂളാനിഷ്ടപ്പെടുന്ന ജ്ഞാനവൃദ്ധൻ. മൂത്ത ആൺകുട്ടിക്കുശേഷം തുടരെത്തുടരെ അഞ്ച് പെൺകുട്ടികളാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായത്. ഏഴാമതായിരുന്നു സിയാവുദീന്റെ പിറവി. മണ്ണുകൊണ്ട് മേൽക്കൂര കെട്ടിയ ഒറ്റനിലമാത്രമുള്ള ചെറുകൂരയിൽ അവരെല്ലാവരും ഞെരുങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു. മിക്ക പാക് ഗ്രാമങ്ങളിലുമെന്നപോലെ ആൺകുട്ടികൾ സ്കൂളിൽ പോയപ്പോൾ പെൺമക്കൾ വീട്ടിൽത്തന്നെയിരുന്നു. സ്കൂൾ മാത്രമല്ല സിയാവുദീന്റെ പെങ്ങൻമാർക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടത്. വീട്ടിനുള്ളിലും അവർക്ക് വിവേചനം നേരിടേണ്ടിവന്നു. ബാപ്പയ്ക്കും ആൺകുട്ടികൾക്കും വെണ്ണയോ പാലോ ചേർത്ത ചായ കിട്ടുമ്പോൾ പെൺകുട്ടികൾക്ക് കട്ടൻചായമാത്രം. വീട്ടിൽ കോഴിയെ അറുത്താൽ മാംസം നിറഞ്ഞ നെഞ്ചും കാലുകളും ആസ്വദിക്കുക പുരുഷൻമാർ. പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് കഴുത്തും ചിറകുകളുമേ കിട്ടൂ. ഇതാരും നിർബന്ധിച്ച് ചെയ്യുന്നതല്ല. തലമുറകളായുള്ള കീഴ്‌വഴക്കമായിരുന്നു. ചെയ്യുന്നത് അനീതിയാണെന്ന തോന്നലില്ലാതെ പുരുഷൻമാരും തങ്ങളോട് കാട്ടുന്നത് നെറികേടാണെന്ന ബോധമില്ലാത്ത പെണ്ണുങ്ങളും അത് ചിട്ടയോടെ പാലിച്ചു. രാവിലെ ഉപ്പയ്ക്ക് ചായയുമായി എത്തുന്ന ഉമ്മയുടെ രൂപം സിയാവുദീന്റെ മനസ്സിൽ ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. മുറിക്കകത്തിരുന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കുന്ന ഉപ്പയ്ക്കുമുന്നിൽ ചായയുമായി പേടിച്ചുപേടിച്ചാണ് ഉമ്മ വന്നുനിൽക്കുക. വായനയ്ക്കിടയിൽ ഉമ്മയെ ഒന്ന് നോക്കുകപോലും ചെയ്യാതെ ഉപ്പ ചായക്കപ്പെടുക്കും. ഭർത്താവ് കുടിച്ചുതീരുംവരെ മുറിയിൽത്തന്നെ നിൽക്കണം. ചായയ്ക്ക് എന്തെങ്കിലും രുചിക്കുറവ് തോന്നിയാൽ ചീത്ത കേൾക്കേണ്ടിവരുമെന്നുറപ്പ്. ഉപ്പ അവസാനയിറക്ക് ചായയും കുടിച്ചശേഷം ആശ്വാസത്തോടെ ഉമ്മ അടുക്കളയിലേക്ക് പോവും. ഒരിക്കൽപ്പോലും, നീ ചായകുടിച്ചോ എന്ന് ഉപ്പ ഉമ്മയോട് തിരക്കുന്നത് കേട്ടിട്ടില്ല. ഇതെല്ലാം നിസ്സാരമായ കാര്യങ്ങളാകാം. പക്ഷേ, ഇതിലൊക്കെ എന്തോ ശരികേടുകളുണ്ടെന്ന് ചെറുപ്പംതൊട്ടേ സിയാവുദീന് തോന്നിയിരുന്നു. 

കുഞ്ഞുന്നാളിൽ കൂടെക്കളിച്ച പെൺകുട്ടികളെല്ലാം അല്പം മുതിരുമ്പോഴേക്ക് അപ്രത്യക്ഷരാകുന്നതും സിയാവുദീൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. വയസ്സറിയുമ്പോഴേക്കും അവരിൽ പലരുടെയും വിവാഹം കഴിയും. പിന്നെ പുറത്തേക്കിറങ്ങാൻ അവകാശമില്ലാതെ വീടുകൾക്കുള്ളിൽ തീരുന്നു ജീവിതം. തന്റെ അഞ്ചുസഹോദരിമാരുടെയും പേരുകൾ ആരും പറയാറില്ലെന്ന കാര്യവും സിയാവുദീന്റെ നെഞ്ചിൽ നീറ്റലായി. ഇന്നയാളുടെ മകൾ, ഭാര്യ, അമ്മ എന്ന രീതിയിലാണ് സ്ത്രീകൾ അഭിസംബോധന ചെയ്യപ്പെടുക. ഡോക്ടർമാരുടെ കുറിപ്പടികളിൽപ്പോലും സ്ത്രീകളുടെ പേരെഴുതില്ല. ഡോട്ടർ ഓഫ്, വൈഫ് ഓഫ്, മദർ ഓഫ് എന്നീ സംജ്ഞകൾ മാത്രം. 

കവിതയെഴുതും അധ്യാപകൻ

മകനെ ഡോക്ടറാക്കണമെന്നായിരുന്നു പിതാവ് റോഹുൽ അമീന്റെ സ്വപ്നം. പക്ഷേ, ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ പ്രസംഗവും കവിതയെഴുത്തുമൊക്കെയായി  സിയാവുദീന്റെ ‘തല തിരിഞ്ഞു’പോയിരുന്നു. പിതാവിന്റെ എതിർപ്പുകൾ അവഗണിച്ച് ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ ബിരുദമെടുത്ത സിയാവുദീൻ വീടിനടുത്തുള്ള സ്വകാര്യസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി. ഉറുദുവിൽ കവിതയെഴുത്തും തുടർന്നു. ഇതിനിടയിലെപ്പേഴോ തുർ പെക്കായി എന്ന 16-കാരിയുമായി പ്രണയത്തിലുമായി. അമ്മാവന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്തിന്റെ മകളാണ്. പഠനം മൂന്നാംക്ലാസിൽ അവസാനിപ്പിച്ച് കാലികളെ പരിപാലിച്ചും പാടത്ത് പണിയെടുത്തും കാലംകഴിക്കുന്ന തനി നാട്ടിൻപുറത്തുകാരി. കല്യാണമുറപ്പിച്ചെങ്കിലും പ്രതിശ്രുതവധുവിന്റെ ഫോട്ടോ കിട്ടാൻ ഒരു നിർവാഹവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അന്നത്തെ പ്രശസ്ത നടിയും ഗായികയുമായ സൽമ ആഗയുടെ വിദൂരച്ഛായയുണ്ടായിരുന്നു തുർ പെക്കായിക്ക്. സൽമയുടെ വലിയ ചിത്രം മുറിയിലൊട്ടിച്ചുെവച്ച് പ്രണയകാലത്തെ വിരഹവേദനയെ സിയാവുദീൻ മറികടന്നു. വിവാഹം കഴിഞ്ഞയുടൻ ഭാര്യയുടെ പൊന്നും പൊടിയുമെല്ലാമെടുത്ത് സ്വന്തമായി സ്കൂൾ തുടങ്ങി സിയാവുദീൻ. 15,000 രൂപയായിരുന്നു ആകെ മൂലധനം. വിഖ്യാത പഷ്ത്തൂൺ കവി കുശാൽഖാൻ ഘട്ടക്കിന്റെ ഓർമയ്ക്കായി സ്കൂളിന്‌ കുശാൽ പബ്ളിക് സ്കൂൾ എന്ന് പേരുമിട്ടു. 

വിവാഹിതരായി രണ്ടാംവർഷം സിയാവുദീൻ-തുർ പെക്കായി ദമ്പതിമാർക്ക്‌ ഒരു പെൺകുഞ്ഞ് ജനിച്ചു. മകളെ മലാല എന്ന് വിളിക്കാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു. ആൺകുട്ടികൾ പിറന്നാൽ വീട്ടിൽ കാണാനെത്തുന്നവർ തൊട്ടിലിലേക്ക് പണവും ഉണക്കപ്പഴങ്ങളുമെറിയുന്ന പതിവ് സ്വാത്തിലുണ്ട്. പെൺകുഞ്ഞായതിനാൽ മലാലയെ കാണാൻ വന്നവരാരും അങ്ങനെ ചെയ്തില്ല. ഇതിൽ ദുഃഖിതനായ സിയാവുദീൻ സ്വന്തം കൈയിൽനിന്ന് പണമെടുത്ത് അതിഥികൾക്ക് തൊട്ടിലിലിടാൻ നൽകുമായിരുന്നു. താൻ കുഞ്ഞുനാൾതൊട്ടു കണ്ടുതുടങ്ങിയ വേർതിരിവുകളൊന്നുമില്ലാതെ മലാല പക്ഷിയെപ്പോലെ സ്വതന്ത്രയായി നടക്കണം എന്നതുമാത്രമായിരുന്നു മകളെക്കുറിച്ചുള്ള അയാളുടെ സ്വപ്നം. മലാലയ്ക്കുശേഷം രണ്ട് ആൺകുട്ടികൾകൂടിയുണ്ടായി ആ ദമ്പതിമാർക്ക്. കുശാൽ, അടാൽ എന്നിങ്ങനെ അവർക്ക് പേരിട്ടു. 

തോക്കിൻ മുനയിലേക്ക് 

മിങ്കോറയിലെ വീട്ടിൽ മാതാപിതാക്കൾക്കും അനുജൻമാർക്കുമൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെയായിരുന്നു മലാലയുടെ കുട്ടിക്കാലം. വലുതാകുമ്പോൾ ഡോക്ടറാകണമെന്നതായിരുന്നു അവളുടെ ആഗ്രഹം. ‘ദുരിതം നിറഞ്ഞവൾ’ എന്നായിരുന്നു മലാല എന്ന പഷ്തൂൺ വാക്കിന്റെ അർഥം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തന്റെ പേരിനോട് മലാലയ്ക്ക് തീരേ ഇഷ്ടമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതുപറഞ്ഞ് കളിയാക്കുന്ന അനുജന്മാരോട് കലഹിച്ച് അച്ഛന്റെ അടുത്തേക്കോടും. ‘സാരമില്ല’ എന്ന് അച്ഛൻ സമാധാനിപ്പിച്ചാൽമാത്രമേ അവളുടെ സങ്കടമടങ്ങൂ. 

2008 മുതലാണ് സിയാവുദീന്റെയും മലാലയുടെയും ജീവിതം മാറിമറിയാൻ തുടങ്ങിയത്. അപ്പോഴേക്കും സ്വാത്തിൽ പിടിമുറുക്കിയ താലിബാൻ പ്രക്ഷോഭകാരികൾ അവിടത്തെ ജനജീവിതത്തിൽ ഇടപെട്ടുതുടങ്ങി. സംഗീതവും നൃത്തപരിപാടികളും നിരോധിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു തുടക്കം. പിന്നീട് സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തിനെതിരേയും താലിബാൻ തിരിഞ്ഞു. പെൺകുട്ടികൾ വീട്ടിലിരിക്കേണ്ടവരാണെന്നും അവർ ആൺകുട്ടികൾക്കൊപ്പം സ്കൂളിൽ പോകുന്നത് മതവിരുദ്ധമാണെന്നുമായിരുന്നു തീട്ടൂരം. താലിബാന്റെ പുതിയ നീക്കമറിഞ്ഞതോടെ മലാല അസ്വസ്ഥയായി. 11 വയസ്സേ ഉള്ളൂവെങ്കിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ മഹത്ത്വത്തെക്കുറിച്ചും അത്‌ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ ജീവിതത്തിലുണ്ടാകുന്ന തിരിച്ചടികളെക്കുറിച്ചും അവൾക്ക് ബോധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. കുഞ്ഞുന്നാൾതൊട്ടേ അച്ഛൻ അവൾക്ക് പറഞ്ഞുകൊടുത്തതായിരുന്നു ഈ കാര്യങ്ങൾ. പെൺകുട്ടികളുടെ പഠനം മുടക്കുന്ന താലിബാനെതിരേ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യണമെന്ന ചിന്ത മലാലയുടെ മനസ്സിനെ അലട്ടിക്കൊണ്ടേയിരുന്നു. 

മകളുടെ ദുഃഖം തിരിച്ചറിഞ്ഞ സിയാവുദീൻ യൂസഫ്‌സായി അവളെയുംകൊണ്ട് തൊട്ടടുത്തുള്ള നഗരമായ പെഷാവറിലേക്ക് യാത്രതിരിച്ചു. അവിടത്തെ പ്രസ്‌ക്ലബ്ബിലെത്തി വാർത്താലേഖകരെക്കണ്ട മലാല താലിബാന്റെ കാടൻതീരുമാനങ്ങൾക്കെതിരേ പരസ്യമായി പ്രതികരിച്ചു. സ്വാത് താഴ്‌വരയിൽനിന്ന് താലിബാനെതിരേ ഉയർന്ന ആദ്യത്തെ പ്രതിഷേധസ്വരമായിരുന്നു അത്. പത്രങ്ങളും ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളും മലാലയുടെ വാർത്താസമ്മേളനം അതിപ്രാധാന്യത്തോടെ നൽകി. മലാല എന്ന  പെൺകുട്ടി രാജ്യം മുഴുവൻ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. 

2009-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ബി.ബി.സി.യുടെ പാക് ലേഖകൻ അബ്ദുൽ ഹൈ കാക്കർ സിയാവുദീനെ സമീപിച്ചു. താലിബാന്റെ കീഴിലുള്ള ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് സ്വാത്തിലെ ഏതെങ്കിലും പെൺകുട്ടിയെക്കുറിച്ചെഴുതിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യവുമായാണ് കാക്കർ വന്നത്. സ്വാത്ത് മേഖല അപ്പാടെ താലിബാന്റെ വരുതിലായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. സ്ത്രീകൾ കടകളിൽ പോകുന്നതുപോലും അവർ തടഞ്ഞു. താടി വെക്കാത്തവർക്ക് കടുത്ത ശിക്ഷ ലഭിച്ചു. നൂറിലേറെ പെൺപള്ളിക്കൂടങ്ങൾ തകർക്കപ്പെട്ടു. ശാസന അനുസരിക്കാത്തവരുടെ തല വെട്ടിമാറ്റിയ ശരീരങ്ങൾ തെരുവോരങ്ങളിലെ സ്ഥിരം കാഴ്ചയായി. ഭയംകാരണം ഒരു പെൺകുട്ടിയും ബി.ബി.സി.യുടെ എഴുത്തുജോലി ഏറ്റെടുത്തില്ല. ബി.ബി.സി. പോലുള്ള രാജ്യാന്തര മാധ്യമത്തിലൂടെ സ്വാത്തിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ പുറംലോകമറിയുന്നത് താലിബാന് തിരിച്ചടിയാകുമെന്ന് സിയാവുദീന് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. എന്നിട്ടും ഏഴാംക്ലാസുകാരിയായ സ്വന്തം മകൾ മലാലയെക്കൊണ്ട് എഴുതിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനമെടുത്തു. സുരക്ഷാകാരണങ്ങളാൽ മലാല ഒരു തൂലികാനാമം തിരഞ്ഞെടുക്കണമെന്ന് ബി.ബി.സി. എഡിറ്റർമാർ നിർദേശിച്ചു. പഷ്തൂൺ നാടോടിക്കഥാപാത്രമായ ‘ഗുൽ മക്കായി’ എന്ന പേര് തൂലികാനാമമാക്കാൻ തീരുമാനമായി. ‘ചോളപ്പൂവ്’ എന്നായിരുന്നു ആ വാക്കിന്റെ അർഥം.

2009 ജനുവരി മൂന്നുമുതൽ മാർച്ച് 12 വരെ തുടർച്ചയായി മലാല ബി.ബി.സി.ക്കുവേണ്ടി സ്വാത്തിലെ ദൈനംദിനജീവിതം ബ്ലോഗായി എഴുതി. അപ്പോഴേക്കും ഗുൽ മക്കായി മലാലയാണെന്ന രഹസ്യം പുറത്തായിരുന്നു. എഴുത്ത് നൽകിയ കരുത്തിൽ മലാല സ്വാത് താഴ്‌വരയിലുടനീളം പര്യടനം നടത്തി. സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങളോട് സംസാരിച്ചു. അതോടെ കൂടുതൽ പ്രകോപിതരായ താലിബാൻ ആ തീരുമാനമെടുത്തു, മലാലയെ കൊലപ്പെടുത്തുക. 

2012 ജൂലായ് 9

മലാല എന്ന 15-കാരിക്ക് പരീക്ഷയായിരുന്നു അന്ന്. ഏറെക്കാലമായി പൂട്ടിക്കിടന്ന സ്കൂൾ തുറന്നശേഷം നടക്കുന്ന ആദ്യത്തെ പരീക്ഷ. സ്കൂൾ വാനിൽ കൂട്ടുകാരികളായ കൈനത്ത് റിയാസ്, ഷാസിയ റഹ്‌മാൻ എന്നിവർക്കൊപ്പം മലാല വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. ഒപ്പം കയറിയ കുട്ടികളെല്ലാം ഓരോ സ്റ്റോപ്പിലായി ഇറങ്ങി. ഏറ്റവുമൊടുവിൽ മലാലയും രണ്ട് കൂട്ടുകാരികളും. രണ്ടുപേർക്കുമിടയിലായിരുന്നു മലാലയുടെ ഇരിപ്പ്. രണ്ട് വളവുകൾകൂടി കഴിഞ്ഞാൽ എല്ലാവരുടെയും വീടെത്തും. സ്കൂൾ ബാഗുകൾ തോളിലിട്ട് അവരെല്ലാം ഇറങ്ങാനൊരുക്കം തുടങ്ങി. പെട്ടെന്നാണ് വാൻ നിന്നത്. ഉടൻ തന്നെ പിൻവാതിൽ വലിച്ചുതുറന്നുകൊണ്ട് ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ വാനിനകത്തേക്ക് ചാടിക്കയറി. ‘‘ആരാണിതിൽ മലാല? വായതുറന്നു പറയൂ, ഇല്ലെങ്കിൽ എല്ലാവരെയും വെടിവെക്കും’’ -അക്രമി ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞു. പേടികൊണ്ട് ആലിലപോലെ വിറയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും കൂട്ടുകാരികൾ മലാലയെ കാട്ടിക്കൊടുത്തില്ല. മലാലയാകട്ടെ അക്രമിയുടെ കണ്ണിലേക്കുതന്നെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. എന്തും സംഭവിക്കട്ടെ എന്ന മട്ടിൽ. ആ ഒരു നിമിഷംമതിയായിരുന്നു അക്രമിക്ക് മലാലയെ തിരിച്ചറിയാൻ. പോയിന്റ് ബ്ലാങ്ക് റേഞ്ചിൽ ഇരയെ കിട്ടിയ ആവേശത്തിൽ അയാൾ നിറയൊഴിച്ചു. അത് മലാലയുടെ തലയും കഴുത്തും തുളച്ച് തോളിലേക്ക് കയറി. ഒന്ന്‌ നിലവിളിക്കാൻപോലുമാകാതെ മലാല പിന്നിലേക്ക് മറിഞ്ഞുവീണു.ലോകത്തിന്റെ പലഭാഗത്തുനിന്നും മലാലയ്ക്ക് ചികിത്സാവാഗ്ദാനങ്ങൾ പ്രവഹിച്ചുതുടങ്ങിയിരുന്നു. ജർമനിയും അമേരിക്കയും ബ്രിട്ടനുമൊക്കെ ഔദ്യോഗികമായിത്തന്നെ ഇക്കാര്യം പാക് സർക്കാരിനെ അറിയിച്ചു. ഒടുവിൽ ബ്രിട്ടനിലെ ക്യൂൻ എലിസബത്ത് ഹോസ്പിറ്റൽ ബർമിങ്ങാമിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ പാക്‌സർക്കാർ തീരുമാനമെടുത്തു. 

ബ്രിട്ടനിലേക്ക്  പറിച്ചുനടൽ

മൂന്നുമാസത്തെ പ്രാരംഭചികിത്സയ്ക്കുശേഷം 2013 ജനുവരി മൂന്നിന് മലാല ആശുപത്രി വിട്ടു. അതിനിടയിൽ ആ പെൺകുട്ടി അരഡസനോളം ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് വിധേയയായി. ആശുപത്രി വിട്ടെങ്കിലും തുടർചികിത്സയ്ക്കായി കുറച്ചുമാസംകൂടി ബ്രിട്ടനിൽ തങ്ങണമെന്ന് ആശുപത്രി അധികൃതർ അറിയിച്ചിരുന്നു. മൂന്നുമാസത്തിനുള്ളിൽ ഒരു ശസ്ത്രക്രിയകൂടി നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇതേത്തുടർന്ന് സിയാവുദീനും കുടുംബവും ബ്രിട്ടനിലെ താമസം തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. പാക് സർക്കാർ അവർക്കുവേണ്ടി വെസ്റ്റ് മിഡ്‌ലാൻഡിൽ താമസസൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തി നൽകി. പാക് കോൺസുലേറ്റിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസവിഭാഗത്തിൽ സിയാവുദീന് ജോലിയും നൽകി. അന്നുതൊട്ട്‌ ഇന്നുവരെ ബ്രിട്ടനിൽ കുടുംബസമേതം കഴിയുകയാണ് സിയാവുദീൻ. ആശുപത്രിക്കിടക്കയിൽനിന്ന്‌ എഴുന്നേറ്റ മലാല ബർമിങ്ങാമിലെ എഡ്ജ്ബാസ്റ്റൺ സ്കൂളിൽനിന്ന്് ‘എ ലെവൽ’ കോഴ്‌സ് പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഓക്സ്ഫഡിൽ ബിരുദപഠനം നടത്തുകയാണിപ്പോൾ. ഒപ്പം ‘മലാല ഫണ്ട്’ എന്ന പേരിലുള്ള സന്നദ്ധസംഘടനയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു. 

ആക്രമണംനടന്ന് ഒമ്പതാംമാസം തന്റെ 16-ാം പിറന്നാൾദിനത്തിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ സംസാരിക്കുന്നതിനുള്ള ക്ഷണം മലാലയ്ക്ക് ലഭിച്ച കാര്യം സിയാവുദീൻ ഓർക്കുന്നു. എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലെയും നയതന്ത്രപ്രതിനിധികളും വിശിഷ്ട വ്യക്തികളും പങ്കെടുക്കുന്ന യോഗത്തിൽ മലാല എന്ന 16-കാരി എന്താണ് പറയുക? ഇക്കാര്യമാലോചിച്ച് പിതാവിന്റെ മനസ്സിൽ ആധികയറി. മലാലയ്ക്കാണെങ്കിൽ ഇതുസംബന്ധിച്ച്  ആശങ്കകളേതുമില്ല. പതിവുള്ള സ്കൂൾ യാത്രയും ഗൃഹപാഠങ്ങളുമായി  അവൾ മുന്നോട്ടുപോയി. ഒടുവിൽ പ്രസംഗത്തിന് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് സിയാവുദീൻ മകളെ ഓർമിപ്പിച്ചു: ‘ഇനി പത്തുനാൾമാത്രമേ ബാക്കിയുള്ളൂ’. അപ്പോഴും മലാല ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. പിറ്റേദിവസം സ്കൂൾ വിട്ടുവന്നയുടൻ മലാല ഒരു കഷ്ണം കടലാസ് പിതാവിനെ ഏൽപ്പിച്ചു. ക്ലാസിലെ ഒഴിവുസമയത്തെപ്പോഴോ പെൻസിൽകൊണ്ട് കുറിച്ചിട്ട ആ വരികൾ സിയാവുദീൻ വായിച്ചു. ‘തളർച്ചയും ഭയവും നിരാശയും മരിച്ചു. ആത്മവിശ്വാസവും ധൈര്യവും കരുത്തും എന്നിൽ തളിർത്തിരിക്കുന്നു. അതേ, പഴയ മലാലതന്നെയാണ് ഞാൻ. ഒരു കുട്ടി, ഒരു അധ്യാപകൻ, ഒരു പുസ്തകം, ഒരു പേന...  ലോകത്തെ മാറ്റിമറിക്കാൻ ഇവ ധാരാളം മതി. വിദ്യാഭ്യാസമാണ് ഏകപരിഹാരം. വിദ്യാഭ്യാസം ആദ്യം’ -താനെഴുതിയ വരികൾ വായിച്ച് കണ്ണീരൊഴുക്കുന്ന പിതാവിനെക്കണ്ട് മലാലയുടെ കണ്ണിലും നനവ് പൊടിഞ്ഞു.

അബ്ബ എന്ന ബെസ്റ്റ് ഫ്രണ്ട് 

മലാല എന്ന നാണംകുണുങ്ങി പെൺകുട്ടിയെ ലോകമാദരിക്കുന്ന വിശിഷ്ടവ്യക്തിത്വമാക്കി മാറ്റാൻ എന്തൊക്കെ ചെയ്തു എന്ന ചോദ്യം സിയാവുദീൻ യൂസഫ് സായി പലതവണ നേരിട്ടു. ‘‘എന്തുചെയ്തു എന്നല്ല, എന്തുചെയ്തില്ല എന്നുവേണം ചോദിക്കാൻ. ഞാനവളുടെ ചിറകരിഞ്ഞില്ല, അത്രമാത്രം’’ -എല്ലാ തവണയും ഒരേ മറുപടിതന്നെയാണ് അദ്ദേഹം നൽകുക. ‘‘കുഞ്ഞുനാൾ മുതലേ അവൾ ചെയ്യുന്ന ഓരോ കൊച്ചുകാര്യങ്ങളെയും പിന്തുണച്ചു. അവളുടെ ചെറിയ നേട്ടങ്ങളെപ്പോലും കലവറയില്ലാതെ അഭിനന്ദിച്ചു. സർഗശേഷിയെയും ഭാവനയെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ലോകത്ത് പിറന്ന ഏറ്റവും ബുദ്ധിയും സൗന്ദര്യവുമുള്ള കുട്ടിയാണ് അവളെന്ന് വിശ്വസിപ്പിച്ചു. തന്നെത്തന്നെ വിശ്വസിക്കാൻ പഠിപ്പിച്ചു. ദൈവത്തെയും പ്രവാചകനെയും വിശുദ്ധരെയും മതഗ്രന്ഥങ്ങളെയും വിശ്വസിക്കാൻ എല്ലാ രക്ഷിതാക്കളും കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കും. കാണാൻ സാധിക്കാത്ത മാലാഖമാരെയും ജിന്നുകളെയുമൊക്കെ കുട്ടികൾ വിശ്വസിക്കണമെന്ന് ശഠിക്കും. പക്ഷേ, നമ്മുടെ കൺമുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന കുട്ടികളെ സ്വയം വിശ്വസിപ്പിക്കാൻ മാതാപിതാക്കൾക്ക് കഴിയുന്നില്ല. പെണ്ണെന്ന പേരിൽ ഒരിടത്തും അവൾ തഴയപ്പെടരുതെന്ന കാര്യത്തിൽ എനിക്ക് വാശിയുണ്ടായിരുന്നു. അതേ ചെയ്തിട്ടുള്ളൂ’’- സിയാവുദീൻ എന്ന പിതാവ് പറയുന്നു.

എന്തും തുറന്നുപറയാൻ പറ്റുന്ന നല്ല സുഹൃത്താണ് ‘അബ്ബ’യെന്ന് മലാല പിതാവിന്റെ പുസ്തകത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ കുറിക്കുന്നു. ആർത്തവകാലത്തെ വേദനയെക്കുറിച്ച് പരാതിപ്പെടാനും പീരിയഡ് പാഡ് വാങ്ങാൻ പറയാൻപോലും സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള ബെസ്റ്റ് ഫ്രണ്ട്. വീട്ടിൽ അബ്ബയുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ വരുമ്പോൾ ചായയുമായി സ്വീകരിക്കുന്ന താൻ അവരുടെ സംഭാഷണങ്ങളിൽ പങ്കുചേരും. ‘മലാല അകത്തേക്ക് പോ, ഞങ്ങൾ മുതിർന്നവർ രാഷ്ട്രീയം സംസാരിക്കട്ടെ’ എന്ന് ഒരിക്കലും അബ്ബ പറഞ്ഞിട്ടില്ല. അവർക്കൊപ്പമിരുന്ന് അഭിപ്രായങ്ങൾ തുറന്നുപറയാൻ നിർബന്ധിക്കാറേയുള്ളൂ അദ്ദേഹം. 
ഇനിയുള്ള ചോദ്യം ഇത് വായിക്കുന്ന പെൺമക്കളുടെ പിതാക്കന്മാരോടാണ്: 
മക്കൾ മലാലയെപ്പോലെയാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന നിങ്ങളിലെത്രപേർക്ക് സിയാവുദീൻ യൂസഫ് സായ്‌ ആകാനാകും?

ആർത്തുകരഞ്ഞ രാത്രികൾ 

സ്വാത് പ്രസ്‌ക്ലബിൽ സംഘടിപ്പിച്ച പൊതുയോഗത്തിലെ പ്രസംഗവേദിയിലേക്ക് കയറുംമുമ്പാണ് സിയാവുദീൻ യൂസഫ്‌സായിയുടെ ചെവിയിൽ സുഹൃത്ത് മന്ത്രിച്ചത്, ‘മലാലയുടെ സ്കൂൾവാൻ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു’. സദസ്യരോട് എന്തൊക്കെയോ ഒഴികഴിവുകൾ പറഞ്ഞ് അയാൾ മകൾക്കരികിലേക്ക്‌ ഓടി. ആശുപത്രിയിലെ ഐ.സി.യു.വിലേക്ക് തള്ളിക്കയറിയ സിയാവുദീൻ ആ കാഴ്ചകണ്ട് ഞെട്ടിത്തരിച്ചു. തല മുഴുവൻ ബാൻഡേജുകൊണ്ട് ചുറ്റിയ ഒരു രൂപം ശ്വാസത്തിനായി പിടയ്ക്കുന്നു. ഇടയ്ക്കിടെ രക്തം ഛർദിക്കുന്നുണ്ട്. അത് തന്റെ മകൾ മലാലയാണെന്നറിഞ്ഞ് സിയാവുദീൻ ഒരു നിമിഷം മരവിച്ചുനിന്നു. പിന്നെ, ചോരയിൽ കുതിർന്ന ബാൻഡേജിന് മുകളിലൂടെ മകളുടെ നെറ്റിയിൽ ഉമ്മെവച്ച് അയാൾ മുറിവിട്ടിറങ്ങി. 

  പിന്നീടുള്ള രാപകലുകൾ അലച്ചിലിന്റേതും കരച്ചിലിന്റേതുമായിരുന്നു. പകൽ മുഴുവൻ മലാലയുടെ ജീവൻ പിടിച്ചുനിർത്താനുള്ള യാചനയുമായി ഡോക്ടർമാരുടെയും സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും ഓഫീസുകൾ കയറിയിറങ്ങും. അപ്പോഴൊന്നും ഒരു തുള്ളി കണ്ണീർപോലും പൊടിയാതിരിക്കാൻ സിയാവുദീൻ കഠിനമായി പരിശ്രമിച്ചു. താൻ കരഞ്ഞാൽ ഭാര്യയും ആൺമക്കളും തളർന്നുവീഴുമെന്ന് അയാൾക്ക് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. ‘‘രാത്രികളിൽ ഞാൻ കുഞ്ഞുങ്ങളെപ്പോലെ വാവിട്ടുകരഞ്ഞു. മകൾ ലോകംവിട്ടുപോവുമോ, അവൾക്കീ ഗതിവന്നത് ഞാൻ കാരണമല്ലേ എന്നീ ചിന്തകളായിരുന്നു മനസ്സിനെ മഥിച്ചത്’’. 

  വെടിയേറ്റ അന്നുതന്നെ മലാലയെ പെഷവാറിലുള്ള മിലിട്ടറി ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു. സിയാവുദീന്റെകൂടി സമ്മർദഫലമായി മലാലയെ പിന്നീട് റാവൽപിണ്ടിയിലുള്ള ആംഡ് ഫോഴ്‌സസ് കാർഡിയോളജി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലേക്ക് മാറ്റാൻ പാക് സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. വെടിയേറ്റതിന്റെ ആറാംനാൾ ബ്രിട്ടനിലെ ക്യൂൻ എലിസബത്ത് ആശുപത്രിയിലേക്ക് മലാലയെ വിദഗ്ധചികിത്സയ്ക്കായി കൊണ്ടുപോയി. പിന്നെയും പത്തുനാൾ കഴിഞ്ഞാണ് സിയാവുദീനും കുടുംബത്തിനും ബ്രിട്ടനിലേക്ക് പറക്കാൻ അനുമതി ലഭിച്ചത്. മലാലയെ കാണാതെ, അവളുടെ വിവരങ്ങളറിയാതെ കഴിച്ചുകൂട്ടിയ ആ പത്തുനാളിൽ ശരിക്കും മരിച്ച്‌ ജീവിക്കുകയായിരുന്നു അവർ. ഒടുവിൽ ആ ദിവസമെത്തി. വിമാനത്താവളത്തിലേക്ക് തിരിക്കാൻ വീടുപൂട്ടിയിറങ്ങവേ മകൻ കുശാൽ കണ്ണീരോടെ പറഞ്ഞു: ‘‘അബ്ബാ, നമ്മൾ അഞ്ചുപേരുണ്ടായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ നാലുപേരായിരിക്കുന്നു’’. അത്‌ കേട്ടില്ലെന്നുനടിക്കാനാണ് സിയാവുദീന് തോന്നിയത്.  കരയാതിരിക്കാൻ അതേയുള്ളൂ വഴി.