ഉണ്ട്, രാധിക കേൾക്കുന്നുണ്ട് ഈ പാട്ടുകൾ
------------------------
നിറകൺചിരിയോടെ വിദൂരതയിലെങ്ങോയിരുന്ന് മകളുടെ പാട്ട് ആസ്വദിക്കുന്നുണ്ടാകുമോ രാധികാ തിലക്? അങ്ങനെ വിശ്വസിക്കാനാണ് എനിക്കിഷ്ടം.

പാടുന്ന ദേവികയിൽ ഇന്നലെ വീണ്ടും രാധികയെ കണ്ടു-- ആ കണ്ണുകളിൽ, ഭാവങ്ങളിൽ, ചലനങ്ങളിൽ. സ്നേഹസുരഭിലമായ ഒരുപാട് ഓർമ്മകൾ മനസ്സിൽ വന്നു നിറഞ്ഞു അപ്പോൾ. രാധികയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച മൂന്ന് ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ അമ്മയുടെ ഓർമ്മയിൽ കോർത്തിണക്കി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് മകൾ: ഒറ്റയാൾപ്പട്ടാളത്തിലെ മായാമഞ്ചലിൽ (പി കെ ഗോപി -- ശരത്), മിസ്റ്റർ ബ്രഹ്മചാരിയിലെ കാനനക്കുയിലേ (ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി - മോഹൻ സിതാര), ഗുരുവിലെ ദേവസംഗീതം (രമേശൻ നായർ - ഇളയരാജ).. പാട്ടുകൾക്ക് കീബോർഡിൽ അകമ്പടി സേവിച്ചത് ദേവികയുടെ കസിൻ കൂടിയായ ഗായിക ശ്വേതാ മോഹൻ....

യൂട്യൂബ് വീഡിയോക്കൊപ്പം ദേവിക സുരേഷ് കുറിച്ച വാക്കുകൾ മനസ്സിനെ തൊട്ടു: ``വലിയൊരു പാട്ടുകാരിയല്ല ഞാൻ. സംഗീതത്തിൽ പരിശീലനം നേടിയ ആളുമല്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പൊതുവേദികളിൽ പാടാൻ എന്നും സംശയിച്ചു നിന്നിട്ടേ ഉള്ളൂ. പക്ഷേ രോഗാതുരമായ ഈ കാലം എനിക്കൊരു തിരിച്ചറിവ് നൽകി: ഞാനല്ലെങ്കിൽ പിന്നെ ആരാണിത് ചെയ്യുക? അമ്മയ്ക്കുള്ളതാണ് ഈ ഗാനോപഹാരം.......'' ഈ കൊച്ചു പ്രോജക്റ്റ് യാഥാർഥ്യമാക്കാൻ ഒപ്പം നിന്ന സുജാതക്കും ശ്വേതയ്ക്കും ഹൃദയപൂർവം നന്ദി പറയുന്നുമുണ്ട് ദേവിക. ``രാധികച്ചേച്ചി ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ ആ പാട്ടുകൾ ആഘോഷിക്കാൻ എനിക്ക് ഭാഗ്യമുണ്ടായില്ല. ഇന്നിപ്പോൾ എന്റെ അനിയത്തിക്കൊപ്പം ഈ ഉദ്യമത്തിൽ പങ്കാളിയാകുമ്പോൾ, എനിക്കുറപ്പുണ്ട്: ആകാശങ്ങളിൽ ഇരുന്ന് ചേച്ചി ഇത് കേൾക്കുന്നുണ്ടാകുമെന്ന്; പുഞ്ചിരിയോടെ.'-'- ശ്വേതയുടെ വാക്കുകൾ.

അഞ്ചു വർഷം മുൻപ് ഒരു സെപ്റ്റംബർ 20 ന് യാത്ര പറഞ്ഞു പിരിഞ്ഞ പ്രിയ രാധികയുടെ ഓർമ്മയിൽ, അന്നെഴുതിയ ഓർമ്മക്കുറിപ്പ് ഇവിടെ വീണ്ടും പങ്കുവെക്കുന്നു: രാധികയെ അറിയുന്നവർക്കും അറിയാത്തവർക്കും വേണ്ടി...
-----------------------
പെട്ടെന്ന് വികാരാധീനയാകും എസ് ജാനകി; പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ഓർക്കുമ്പോൾ, അവരെ കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, പ്രിയ ഗാനങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ.... കോഴിക്കോട് ടാഗോർ സെൻറിനറി ഹാളിലെ നിറഞ്ഞ സദസ്സിന്റെ മുൻനിരയിൽ ഇരുന്ന് ജാനകിയമ്മ കൊച്ചുകുഞ്ഞിനെ പോലെ വിതുമ്പിക്കരഞ്ഞത് ഓർമ്മവരുന്നു; തൊട്ടടുത്തിരുന്ന് അവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതും.

ബാബുരാജിനെ അനുസ്മരിക്കുകയാണ് നഗരം. വേദിയിൽ നേർത്ത പുഞ്ചിരിയുമായി നിശ്ചലയായി നിന്ന് രാധികാ തിലക് പാടുന്നു -- അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്തിയില്ല എന്ന സിനിമയിൽ ബാബുരാജിന്റെ ഈണത്തിൽ ജാനകി പാടി അനശ്വരമാക്കിയ ഭാവഗീതം: താമരക്കുമ്പിളല്ലോ മമ ഹൃദയം ഇതിൽ താതാ നിൻ സംഗീത മധു പകരൂ. പാട്ടിന്റെ ആത്മാവിലൂടെ സ്വയം മറന്ന് ഒഴുകുകയാണ് രാധിക. ചരണത്തിൽ ദേവാ എന്ന ഭാഗമെത്തിയപ്പോൾ തൊട്ടടുത്തു നിന്ന് ഒരു ഏങ്ങിക്കരച്ചിൽ. കൈകളിൽ മുഖം അമർത്തി കുനിഞ്ഞിരിക്കുന്നു തെന്നിന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടി. ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, തലയുയർത്തി സാരമില്ലെന്ന് ആംഗ്യം കാണിച്ച് ജാനകിയമ്മ പറഞ്ഞു: ``ഒരു നിമിഷം ബാബുരാജിനെ ഓർത്തു പോയി; ദേവാ എന്ന ഭാഗം പാടിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രേവതി സ്റ്റുഡിയോയുടെ വോയ്സ് റൂമിൽ കടന്നുവന്ന് എന്റെ മുന്നിൽ തൊഴുതുനിന്ന ബാബുരാജിനെ. നിഷ്കളങ്കമായ ചിരിയോടെ അദ്ദേഹം പറയുകയാണ്: എത്ര മനോഹരമായി പാടുന്നു അമ്മാ. നിങ്ങൾ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ എന്റെ ഈ ട്യൂണുകളൊക്കെ മറ്റാരു പാടും?'' കയ്യിലെ തൂവാല കൊണ്ട് കവിളിലെ നീർത്തുള്ളികൾ തുടച്ചുമാറ്റി ജാനകിയമ്മ പറഞ്ഞു. ``ഈ കുട്ടി പാടിക്കേട്ടപ്പോൾ ആ പഴയ കാലമാണ് ഓർമ്മ വന്നത്; ഹാർമോണിയം വായിച്ച് ബാബുരാജ് പാടിത്തരുന്നതും. അദ്ദേഹം പാടിയതിന്റെ പകുതിയേ ആലാപനത്തിൽ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളൂ എനിക്ക്. എന്നിട്ടും എത്ര ഹിറ്റായി ആ പാട്ട്....''

പരിപാടി തീരും മുൻപ് ബാക്ക് സ്റ്റേജിൽ ചെന്ന് രാധികയെ നേരിട്ടു കണ്ട് അഭിനന്ദനം അറിയിക്കണമെന്ന് ജാനകിയമ്മക്ക് മോഹം. അണിയറയിൽ ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് അകന്നു മാറി കയ്യിലെ പാട്ടുപുസ്തകത്തിൽ മുഖം പൂഴ്ത്തിയിരുന്ന രാധിക, ആരാധനാപാത്രമായ പാട്ടുകാരിയെ തൊട്ടടുത്തു കണ്ടപ്പോൾ ഞെട്ടി ചാടിയെഴുന്നേറ്റത് ഓർമ്മയുണ്ട്. കാൽ തൊട്ടു വന്ദിച്ച് വികാരാധീനയായി മുന്നിൽ നിന്ന യുവ ഗായികയെ സ്നേഹപൂർവ്വം ആശ്ലേഷിച്ച് ജാനകി പറഞ്ഞു: `` വളരെ നന്നായി പാടി രാധിക. ബാബുരാജ് ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ സന്തോഷിച്ചേനെ. ദൈവം അനുഗ്രഹിക്കും കുട്ടിയെ.'' ജീവിതത്തിലെ മറക്കാനാവാത്ത മുഹൂർത്തങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു അതെന്നു പിന്നീടെപ്പോഴും നേരിൽ കാണുമ്പോൾ രാധിക പറയുമായിരുന്നു. ``ഏതു സ്റ്റേജ് പ്രോഗ്രാമിൽ പാടാൻ നിൽക്കുമ്പോഴും അമ്മയുടെ വാക്കുകളും അനുഗ്രഹവും ഓർക്കും. എല്ലാ പരിഭ്രമവും ആശങ്കകളും മായും അപ്പോൾ..''

പിന്നീടും അതേ ഗാനം പല സ്റ്റേജുകളിലും അതീവഹൃദ്യമായി പാടിക്കേട്ടിട്ടുണ്ട് രാധിക. ഏറ്റവും ഒടുവിൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് സെനറ്റ് ഹാളിൽ വരെ. പഴയ ആത്മവിശ്വാസത്തെ -- ആലാപനത്തേയും - അപ്പോഴേക്കും തെല്ലൊരു ക്ഷീണം പിടികൂടിയിരുന്നോ എന്നു സംശയം. നേരിട്ട് ചെന്നു സൂചിപ്പിപ്പോൾ രാധികയുടെ മുഖത്തെ ചിരി മങ്ങി. വേണ്ട, പറയേണ്ടിയിരുന്നില്ല എന്ന് മനസ്സു മന്ത്രിച്ച നിമിഷം. ``ശരിയാണ് ചേട്ടാ.. .തീരെ ഏകാഗ്രത കിട്ടിയില്ല; നല്ല സുഖമില്ലാത്തത് കൊണ്ടാണ്. അടുത്ത തവണ നിരാശപ്പെടുത്തില്ല.'' ആ അടുത്ത തവണ, ഒരിക്കലും വന്നു ചേർന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം. മനോഹരമായ ഒരു ചിത്രം ചുമരിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകും പോലെ കൺമുന്നിൽ നിന്ന് വെറുതെയങ്ങു മാഞ്ഞുപോകുകയായിരുന്നു രാധികാ തിലക്. അസുഖവിവരം അറിഞ്ഞ ശേഷം രാധികയോട് സംസാരിച്ചത് ഫോണിൽ മാത്രം. അവസാനത്തെ സംഭാഷണം വളരെ ഹ്രസ്വമായിരുന്നു. ``രാധിക എവിടെ എന്ന് എല്ലാവരും ചോദിക്കുന്നു. പത്രലോകത്തെ സുഹൃത്തുക്കളും പാട്ടുകാരും ആരാധകരും എല്ലാം. എന്ത് പറയണം?'' ഫോണിന്റെ മറുതലയ്ക്കൽ നീണ്ട നിശബ്ദത. പിന്നെ കാതിൽ മന്ത്രിക്കും പോലെ മറുപടി: ``വിശ്രമത്തിലാണെന്ന് പറഞ്ഞേക്കൂ ; ഉടൻ തിരിച്ചുവരുമെന്നും..മറ്റെന്തു പറയാൻ...'' വീണ്ടും മൗനം. ``വരും. വരാതിരിക്കില്ല. വല്ലാതെ മിസ് ചെയ്യുന്നുണ്ട് ഞാൻ സ്റ്റേജും ഓർക്കസ്ട്രയും ആൾക്കൂട്ടവും എല്ലാം.''

ഓർമ്മ വന്നത് രാധികയെ ആദ്യം കണ്ട നിമിഷങ്ങളാണ്. കോഴിക്കോട് ആകാശവാണിയിൽ വെച്ച് 1980 കളുടെ അവസാനം. ശാന്താ പി നായർ, ജി വേണുഗോപാൽ, ഡോ സേതുമാധവൻ തുടങ്ങിയവർക്കൊപ്പം ആകാശവാണിയുടെ ഒരു ഓണാഘോഷ പരിപാടിയിൽ രാഘവൻ മാഷിന്റെ ഈണത്തിൽ പാടാൻ എത്തിയതായിരുന്നു അന്നത്തെ കോളേജ് വിദ്യാർഥിനി. വിടർന്ന കണ്ണുകളിൽ എപ്പോഴും വിസ്മയഭാവം കാത്തുസൂക്ഷിച്ച പെൺകുട്ടിയെ ആദ്യം പരിചയപ്പെടുത്തിയതും മാഷ് തന്നെ. ``കർണ്ണാടക സംഗീതജ്ഞയായ സുധാവർമ്മയുടെ അനന്തിരവളാണ്. പിന്നെ സുജാതയുടെയും വേണുഗോപാലിന്റെയും അടുത്ത ബന്ധുവും. വലിയ സംഗീത പാരമ്പര്യമുള്ള കുടുംബമാണ്.'' രാധികയുടെ മുഖത്തു നോക്കി ചിരിച്ച് മാഷ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു: ''പാരമ്പര്യം മാത്രം പോരാ കേട്ടോ . നന്നായി അദ്ധ്വാനിക്കണം. എന്നാലേ ഉയർച്ചയുണ്ടാകൂ. സിനിമയിൽ പേരെടുക്കാൻ പറ്റൂ.'' സർവകലാശാലാ തലത്തിൽ വിജയങ്ങൾ കൊയ്തു തുടങ്ങിയിരുന്ന രാധിക ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് സൌമ്യമായി ചിരിക്കുക മാത്രം ചെയ്തു. ഭാവിയെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുതുപാട്ടുകാരിയുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ മുഴുവനുണ്ടായിരുന്നു ആ ചിരിയിൽ.

പക്ഷേ, ആ സ്വപ്നങ്ങൾക്കൊത്ത് വളരാൻ രാധിക തിലകിലെ ഗായികക്ക് കഴിഞ്ഞോ? ഇല്ല എന്നാണ് രാധികയുടെ സംഗീതജീവിതത്തിന്റെ ബാലൻസ് ഷീറ്റ് നൽകുന്ന മറുപടി. എഴുപതോളം പിന്നണി ഗാനങ്ങൾ പാടി രാധിക എന്നാണു കണക്ക്. പക്ഷേ സിനിമയിൽ ഇടം നേടിയ പാട്ടുകൾ വിരലിൽ എണ്ണാവുന്നവ മാത്രം. അക്കൂട്ടത്തിൽ സോളോ ഗാനങ്ങളാകട്ടെ അത്യപൂർവവും. എങ്കിലും സിനിമക്ക് വേണ്ടി പാടിയ നാലോ അഞ്ചോ നല്ല യുഗ്മഗാനങ്ങളിലൂടെ (മായാമഞ്ചലിൽ , ദേവസംഗീതം നീയല്ലോ, എന്റെ ഉള്ളുടുക്കും കൊട്ടി, മനസ്സിൽ മിഥുനമഴ... ) , എണ്ണമറ്റ ചലച്ചിത്രേതര ഗാനങ്ങളിലൂടെ, മലയാളി സംഗീതാസ്വാദകരുടെ മനസ്സിൽ രാധിക ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു. ``പല പാട്ടുകളും സിനിമയിൽ ഉണ്ടാവില്ല എന്നറിഞ്ഞുകൊണ്ടു തന്നെയാണ് പാടിയത്. അതുകൊണ്ട് ദുഖമില്ല.'' രാധിക ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞു. ``എങ്കിലും സിനിമയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തും എന്ന ഉറപ്പിൽ പാടിയ പാട്ടുകൾ കാസറ്റിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിപ്പോകുമ്പോൾ ചെറിയൊരു നിരാശ തോന്നും. പിന്നെ സമാധാനിക്കും, ഇത്രയെങ്കിലും സന്തോഷം സിനിമ എനിക്ക് തരുന്നുണ്ടല്ലോ. സിനിമയുടെ അടുത്തെത്താൻ പോലും ഭാഗ്യമില്ലാത്ത, എന്നെക്കാൾ പ്രതിഭകളായ എത്രയോ പാട്ടുകാരില്ലേ? അവരുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ എന്റേത് ഒരു നഷ്ടമേ അല്ല.'' സംഗീതജീവിതത്തെ ഒരു പന്തയമായി കാണാൻ മടിച്ച, അമിതമായ മോഹങ്ങൾ ഉള്ളിൽ കൊണ്ടുനടക്കാത്ത ഒരു സാധാരണ ഗായികയുടെ വാക്കുകൾ. ``ഒരു പക്ഷേ സിനിമയിൽ രാധിക പ്രതീക്ഷിച്ച പോലെ ഉയരാതിരുന്നതിന്റെ പ്രധാന കാരണവും അതാകാം.''-- രാധികയെ ശ്രദ്ധേയയാക്കിയ ആദ്യ ലളിതഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവ് ആർ കെ ദാമോദരൻ പറയുന്നു. ``ദൃഡനിശ്ചയത്തോടെ പ്രതിബന്ധങ്ങൾ വകഞ്ഞുമാറ്റി ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് കുതിക്കാനുള്ള മനസ്സുള്ളവർക്കേ സിനിമയിൽ പിടിച്ചുനിൽക്കാനാകൂ. അല്ലാത്തവർ തഴയപ്പെടും. രാധികയെ പോലെ സൗമ്യ പ്രകൃതിയായ, ആരോടും പരിഭവം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അറിയാത്ത ഒരു ഗായികയ്ക്ക് സിനിമാലോകത്തിന്റെ വഴികളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു പോകാൻ പ്രയാസം തോന്നിയത് സ്വാഭാവികം.''

ആർ കെ ദാമോദരൻ എഴുതിക്കൊടുത്ത പാട്ടുമായി ഏറണാകുളം ഭാരത് ടൂറിസ്റ്റ് ഹോമിൽ തന്നെ കാണാൻ അമ്മയോടൊപ്പം എത്തിയ പെൺകുട്ടിയുടെ ചിത്രം ഇന്നുമുണ്ട് സംഗീത സംവിധായകൻ പെരുമ്പാവൂർ ജി രവീന്ദ്രനാഥിന്റെ ഓർമ്മയിൽ. പാട്ട് എത്രയും വേഗം ചിട്ടപ്പെടുത്തികൊടുക്കണം-- അതാണ് ആവശ്യം. മഹാത്മാ ഗാന്ധി യൂണിവേഴ്സിറ്റി യുവജനോത്സവത്തിലെ ലളിതഗാന മത്സരത്തിൽ പാടാൻ വേണ്ടിയാണ്. ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നോ ഗോപന്റെ ഗോപീ പ്രണയത്തിൽ നിന്നോ... ``നല്ല വരികൾ. അന്ന് യുവജനോത്സവത്തിൽ വിധികർത്താക്കളെ ഇംപ്രസ് ചെയ്യണമെങ്കിൽ വേദിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പാട്ട് കടുകട്ടിയായിരിക്കണം എന്നുണ്ട് . ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിന്റെ കാഠിന്യം മുഴുവൻ വരണം അതിൽ. രാഗമാലികയാണെങ്കിൽ കൂടുതൽ നല്ലത്. ഇതൊക്കെ മനസ്സിൽ വെച്ചാണ് പാട്ട് ചിട്ടപ്പെടുത്തിയത്. ഇന്നോർക്കുമ്പോൾ അത്ഭുതം തോന്നും. പതിനഞ്ചു മിനുട്ടേ വേണ്ടിവന്നുള്ളൂ കമ്പോസ് ചെയ്യാൻ . ഓരോ വരിയും പല രീതിയിൽ ട്യൂൺ ചെയ്തു രാധികയെ കേൾപ്പിച്ചു. ഇഷ്ടമുള്ളത് എടുത്തുകൊള്ളാൻ പറഞ്ഞു. പെട്ടെന്നു തന്നെ ആ കുട്ടി പാട്ട് പഠിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു.'' യുവജനോത്സവത്തിലെ ഒന്നാം സ്ഥാനം മാത്രമല്ല, ആകാശവാണിയുടെ എ ഗ്രേഡ് കലാകാരി എന്ന പദവി കൂടി നേടിക്കൊടുത്തു രാധികക്ക് ആ പാട്ട്. ``ശരിക്കും ഒരു പെർഫക്ഷനിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു രാധിക. എത്ര പാടിയാലും തൃപ്തി വരില്ല. ചിത്രയുമായി സാമ്യമുള്ള ശബ്ദമാണ്. എന്നാൽ ആരെയും ഒരിക്കലും അനുകരിക്കുന്നതായി തോന്നിയിട്ടില്ല.''-- രവീന്ദ്രനാഥ്.

ചിത്രയുമായുള്ള ഈ ശബ്ദസാമ്യം പിന്നണി ഗായികയെന്ന നിലയിൽ രാധികയുടെ വളർച്ചയെ ബാധിച്ചിരിക്കുമോ? ഒരു പരിധി വരെ എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു മറ്റൊരു പ്രമുഖ സംഗീത സംവിധായകൻ. ``സ്റ്റേജ് പരിപാടികളിൽ ഈ സാമ്യം വലിയൊരു പ്ലസ് പോയിന്റ് ആയിരുന്നു രാധികക്ക്. വേദിയിൽ ഇത്രയും ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പാടുന്നവരെ അധികം കണ്ടിട്ടില്ല. പക്ഷേ സിനിമയിൽ ശബ്ദ സാമ്യം ചിലപ്പോൾ പ്രതികൂല ഘടകമായി വരാം. ചിത്രയുള്ളപ്പോൾ അതുപോലെ പാടുന്ന മറ്റൊരാൾ എന്തിന് എന്ന് ചിലരെങ്കിലും ചിന്തിച്ചു പോയാൽ കുറ്റം പറയാനാവില്ല.'' എങ്കിലും സിനിമയിൽ അവസരങ്ങൾ കുറഞ്ഞതിൽ ഒരിക്കലും പരിതപിച്ചു കേട്ടിട്ടില്ല രാധികാ തിലക്. വേദികളിൽ നിറഞ്ഞ സദസ്സിനു മുമ്പാകെ സ്വയം മറന്നു പാടുന്നതിലാണ് രാധിക ആത്മനിർവൃതി കണ്ടെത്തിയിരുന്നത് എന്നു തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. ``സംഗീതജീവിതത്തിലെ അവിസ്മരണീയ നിമിഷങ്ങൾ പലതും പിറന്നത് സ്റ്റേജിലാണ്.'' രാധിക ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞു. `` കോയമ്പത്തൂരിലെ ഒരു ഗാനമേള . തമിഴരെ പോലെ കലാകാരന്മാരെ ഇത്ര അകമഴിഞ്ഞ് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നവർ വേറെയുണ്ടോ എന്ന് സംശയം. ദാസേട്ടൻ ഓരോ പാട്ടും പാടിത്തുടങ്ങുമ്പോഴേക്കും നിറഞ്ഞ സദസ്സ് ഒന്നടങ്കം എഴുന്നേറ്റു നിന്ന് കയ്യടി തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. വിഴിയേ കഥൈ എഴുത്, മലരേ കുറിഞ്ചി മലരേ ഒക്കെ ദാസേട്ടന് ഒപ്പം പാടുമ്പോൾ ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണം കണ്ടു ശരിക്കും കരഞ്ഞുപോയി. എന്റെ ഭാവപ്പകർച്ച അത്ഭുതത്തോടെ ദാസേട്ടൻ നോക്കി നിന്നത് ഓർമ്മയുണ്ട്.'' ദുബായിലെ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റ് സംഘടിപ്പിച്ച സംഗീത നിശയായിരുന്നു മറ്റൊരു അമൂല്യ അനുഭവം. ``ദാസേട്ടനൊപ്പം ഗായികമാരായി ആശാ ഭോസ്ലെയും ഞാനും. രണ്ടു സെറ്റ് ഓർക്കസ്ട്രയാണ് സ്റ്റേജിൽ. ഒന്ന് ദാസേട്ടനും ഒന്ന് ആശാജിക്കും. വേദിയിൽ ആശാജിക്കൊപ്പം നിൽക്കുമ്പോൾ ഈശ്വരന് നന്ദി പറഞ്ഞു; സംഗീതത്തിനും. ഒരു ഗായിക ആയിരുന്നില്ലെങ്കിൽ ഈ ഭാഗ്യമൊന്നും സ്വപ്നം കാണാൻ പോലും പറ്റില്ലായിരുന്നല്ലോ..''

മാതൃ സഹോദരീ പുത്രി കൂടിയായ സുജാത ആയിരുന്നു കുട്ടിക്കാലത്ത് രാധികയുടെ റോൾ മോഡൽ. ``മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ള കൊച്ചു സുന്ദരിയാണ് എന്റെ ഓർമ്മയിലെ രാധിക. നന്നായി ഡാൻസ് ചെയ്യും. കൊച്ചിയിലെ ഫ്ലവർ പ്രിൻസസായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് ഒരിക്കൽ.,'' സുജാതയുടെ വാക്കുകൾ. ``പക്ഷേ പ്രായത്തിൽ അഞ്ചോ ആറോ വയസ്സിന് ഇളയതായിരുന്നതിനാൽ എന്റെ കളിക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല അവൾ. അതുകൊണ്ട് തന്നെ രാധികയിലെ ഗായികയെ അക്കാലത്ത് അടുത്തറിയാൻ അവസരമുണ്ടായിട്ടുമില്ല. പക്ഷെ സിനിമയിൽ പാടിത്തുടങ്ങിയ ശേഷം ഞങ്ങൾ കൂടുതൽ അടുത്തു. എപ്പോൾ റെക്കോർഡിംഗിന് ചെന്നൈയിൽ വരുമ്പോഴും ഒപ്പമാണ് താമസിക്കുക. പല പാട്ടുകളുടെയും റെക്കോർഡിംഗിന് കൂടെ പോയിട്ടുമുണ്ട്..'' രാധികയെ പോലെ പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ പോലും ജീവിതത്തെ ഇത്ര പ്രസാദാത്മകമായി കണ്ടവർ കുറവായിരിക്കും എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു സുജാത. ഒരിക്കലും പരാതിയോ പരിഭവമോ പറഞ്ഞുകേട്ടിട്ടില്ല. കാണാൻ വരുന്നവർ സഹതപിച്ചു കാണുന്നത് പോലും ഇഷ്ടമായിരുന്നില്ല അവൾക്ക്. എല്ലാ വേദനകളും നിശബ്ദമായി ഉള്ളിൽ ഒതുക്കാനും പുഞ്ചിരിക്കാനും രാധികക്ക് എങ്ങനെ കഴിയുന്നു എന്നോർത്ത് അത്ഭുതം തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. സിനിമയിലെ പുതിയ വിശേഷങ്ങൾ എന്തെല്ലാം? പുതിയ പാട്ടുകാർ ആരൊക്കെ? എല്ലാം അവൾക്കറിയണം. അവസാന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ പോലും രാധിക കേൾക്കാനാഗ്രഹിച്ചത് പുതിയ പാട്ടുകളാണ് എന്നോർക്കുന്നു സുജാത.

പനമ്പിള്ളി നഗറിലെ ഫ്ലാറ്റിന്റെ പൂമുഖത്ത് ഒരു കൊച്ചുകുഞ്ഞിനെ പോലെ ശാന്തയായി ഉറങ്ങിക്കിടന്ന രാധികയെ അവസാനമായി ഒരു നോക്കു കാണാൻ എത്തിയ വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തെ കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതവും ദുഖവും കലർന്ന വികാരമായിരുന്നു സുജാതക്ക്. ഏഴു വർഷമായി സംഗീത വേദികളിൽ നിന്നും ഒഴിഞ്ഞു നിന്ന ഒരു പാട്ടുകാരിയെ മലയാളികൾ സ്നേഹവാത്സല്യങ്ങളോടെ ഇപ്പോഴും ഹൃദയത്തിൽ കൊണ്ടുനടക്കുന്നു എന്ന അറിവായിരുന്നു അത്ഭുതം. ദുഃഖം, ആ കാഴ്ച കാണാൻ രാധിക ഇല്ലാതെ പോയല്ലോ എന്നോർത്തും. രോഗശയ്യയിൽ കിടന്ന് ഇന്റർനെറ്റിൽ സ്വന്തം ഗാനങ്ങൾക്കായി സെർച്ച് ചെയ്യുന്ന രാധികയുടെ ആകാംക്ഷ നിറഞ്ഞ മുഖം ഓർമ്മ വന്നു സുജാതക്ക് അപ്പോൾ. ആത്മഗതം പോലെ ആ ചുണ്ടുകളിൽനിന്ന് ഉതിർന്നുവീണ നിഷ്കളങ്കമായ ചോദ്യവും: ``മലയാളികൾ എന്നെ മറന്നു പോയിരിക്കില്ല, അല്ലേ ?''

ഇല്ല, ഒരിക്കലുമില്ല എന്ന് നിശബ്ദമായി വിളിച്ചുപറയുന്നുണ്ടായിരുന്നു യാത്രാമൊഴിയുമായി എത്തിയ ആ വലിയ ജനാവലി.

 

Content Highlights : Singer Radhika Tilak Daughter Devika Suresh Paattuvazhiyorathu Ravi Menon