നല്ല നിലാവുള്ള രാത്രിയിൽ മരുഭൂമിയിലോ കടപ്പുറത്തോ നിങ്ങൾ ഒരു രാത്രി ചെലവഴിച്ചിട്ടുണ്ടോ. കടൽത്തീരത്തിലിരുന്ന് കടൽത്തിരകളുടെ പതിഞ്ഞതാളത്തിലുള്ള അലയടിയിൽ നിങ്ങൾക്ക് ചെവി ചേർത്തുവെക്കാനായാൽ ജലനൂലുകൾ തുന്നിയെടുത്ത നീലപ്പരവതാനി കാണാനാകും
 
 

വൈകുന്നേരം കടൽത്തീരത്തിലൂടെ ഏകനായി നടന്നുപോകുമ്പോൾ സൂര്യൻ കടലിലേക്ക് താഴാനുള്ള ഒരുക്കപ്പാടിലായിരുന്നു. അപ്പോൾ നീലത്തുണിയിൽ തീക്കട്ടപോലെ കടൽ തിളങ്ങി. കഫ്റ്റീരിയയിലെ ചൂടുചായ, പരിപ്പുവട, വൈകുന്നേരം പതിവാണ്. അത് നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴാണ് കോവിഡിലെ ഒറ്റപ്പെടൽ നീറ്റലാകുന്നത്. അതേ, നമ്മളിലുണ്ട് കറങ്ങി നടക്കുന്നവയുടെ അടയാളങ്ങൾ. അടുപ്പം അകലംപാലിക്കലാവുന്ന മഹാമാരിക്കാലത്തിന്റെ വിങ്ങൽ. അപ്പോഴും പൂച്ചകൾക്ക് ടിൻഫുഡുമായി മദാമ്മ കാറിൽ നിന്നിറങ്ങുന്നു. പൂച്ചകൾ ഒത്തുകൂടി അടുെത്തത്തുന്നു. ഓമനിച്ചും പ്ലേറ്റുകളിൽ ഭക്ഷണം വിളമ്പിയും അവർ ആശ്വസിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ജന്തുസ്നേഹം എങ്ങനെയാണെന്ന് ഞാനറിയുന്നു.

ഉപ്പുകാറ്റിനുമുണ്ട് വിശേഷം. മീനുകളെ തഴുകിയെത്തുമ്പോൾ അത് കടപ്പുറത്തിന്റെ ചങ്ങാതിയാകുന്നു. വേപ്പിൻ ചില്ലയിൽ തട്ടുമ്പോൾ ഇലകൾ ഇളകുന്നു. കൈമലർത്തി ആകാശത്തിലേക്ക് നോക്കുന്നു. ബഷീറിന്റെ വരികൾ ഓർമയിലെത്തി: ‘എനിക്കീ പ്രപഞ്ചങ്ങളെയെല്ലാം ആലിംഗനം ചെയ്യാൻ തോന്നുന്നു.’ മരുഭൂമി എണ്ണ മാത്രമല്ല, ഈന്തപ്പഴവും നൽകുന്നു. വഴിവക്കിലെ ഈന്തപ്പനയിൽനിന്ന് ഒരു കുല മുറിച്ചെടുത്ത് ഞാനത് മുറിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. മധുരവും മനസ്സലിവുമായി വീണ്ടും വീണ്ടും പാടുന്നു. ഏകാന്തതയുടെ അപാരതീരം...

വത്തക്കയുടെ ചുവപ്പ് േമാഹിച്ച് മുറിച്ചെടുത്ത് വായിൽവെച്ചപ്പേൾ കലങ്ങിയ മധുരചുവപോലെ ചിലതുണ്ട്. അതങ്ങനെ സാഹിത്യം, രാഷ്ട്രീയം, ചങ്ങാത്തം, കുടുംബജീവിതം നിറഞ്ഞ എന്നെത്തന്നെ കുഴലുപോലെ ചുരുട്ടിവെക്കുന്നു. കടലിൽനിന്ന് പിടിച്ചെടുത്ത പുതിയ മീനിനായി ദൂരെനിന്ന് വരുന്നവരെ പഴയ മീനിൽ ചോരചാലിച്ച് പറ്റിക്കുന്ന മീൻ കച്ചവടക്കാരെപ്പോലെ നമ്മൾ ഓരോദിവസവും പലതിലും ചെന്ന് പെട്ട് പറ്റിപ്പിന്റെ വരിക്കാരാകുന്നു. ഇറക്കിക്കിടത്താനാവാതെ ശവവും പേറി ഇരുണ്ടകാലം. അതിനുചുറ്റും കവിതയുടെ പുളിച്ചുതികട്ടൽ, പരിഹാസത്തിന്റെ ദഹനക്കേട്. കുശുമ്പിന്റെ നെഞ്ചെരിച്ചൽ, ഏത് വൈദ്യനെ കാണിക്കണം.

നല്ല നിലാവുള്ള രാത്രിയിൽ മരുഭൂമിയിലോ കടപ്പുറത്തോ നിങ്ങൾ ഒരു രാത്രി ചെലവഴിച്ചിട്ടുണ്ടോ. കടൽത്തീരത്തിലിരുന്ന് കടൽത്തിരകളുടെ പതിഞ്ഞതാളത്തിലുള്ള അലയടിയിൽ നിങ്ങൾക്ക് ചെവി ചേർത്തുവെക്കാനായാൽ ജലനൂലുകൾ തുന്നിയെടുത്ത നീലപ്പരവതാനി കാണാനാകും. തോട്ടങ്ങളും കുന്നുകളും നിറഞ്ഞ ഫുജൈറയിലെ ഗ്രാമീണതയിൽ പക്ഷികളുടെ പ്രത്യേകിച്ച് മൈനകളുടെ കിളിയൊച്ച കേട്ടിരിക്കുക ഒരു ലഹരിയാണ്. അത്തരമൊരു ലഹരിയെക്കുറിച്ച് മസനോബുഫുക്കുവോക്ക ‘ഒറ്റ വൈക്കോൽ വിപ്ലവം’ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ എഴുതിയതിങ്ങനെ: തുറമുഖത്തിന് പിൻവശത്തുള്ള കുന്നിലൂടെ രാത്രികളിൽ അദ്ദേഹം അലഞ്ഞുനടന്നു. ഒരു രാത്രി ക്ഷീണിതനായി അദ്ദേഹം കുഴഞ്ഞുവീണു. ഉദയം വന്നെത്തി നോക്കുംവരെ വലിയ ഒരു മരം ചാരി ഉറങ്ങാതെ എന്നാലുണരാതെ ഞാനാ കിടപ്പുകിടന്നു. മേയ് മാസത്തിലെ 15-ാം പുലരി. എന്റെ മയക്കക്കാഴ്ചയിൽ പുലരിയും തുറമുഖവും എങ്ങനെയോ മാഞ്ഞുപോയി. നനുത്ത തീരക്കാറ്റിൽ ഉഷസ്സിന്റെ നേരിയ മഞ്ഞുടുപ്പ് അഴിഞ്ഞു. അതാ ഒരു രാക്കൊക്ക്. ചെവിതുളയ്ക്കുന്ന ഒച്ച. അത് പറന്നകന്നു. അകലുന്ന ചിറകടിശബ്ദം എനിക്ക് വ്യക്തമായി കേൾക്കാം. ആ സമയം, എന്റെ സന്ദേഹങ്ങൾ ഒഴിഞ്ഞു. ഇല്ല, ഈ ലോകത്തിൽ ഒന്നുമില്ല.’

മരങ്ങൾ സംരക്ഷണം തീർത്ത മണ്ണ്, കിണറിൽ വെള്ളം നിലനിർത്തിയിരുന്ന ജലാശയങ്ങൾ, കുളങ്ങൾ, ആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ വള്ളിച്ചെടികൾ, പുല്ലുകൾ, ഔഷധസസ്യങ്ങൾ, ചിത്രശലഭങ്ങൾ, പക്ഷികൾ നിറഞ്ഞ കാവുകൾ, അതിന്റെയൊക്കെ നഷ്ടത്തിൽനിന്ന് ഓരോരുത്തരുമിപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ അവകാശികൾ ആരെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞുതുടങ്ങി. മനുഷ്യരും ഇതര ജീവജാലങ്ങളുമായുള്ള ആവാസലോഹ്യം തിരിച്ചറിവിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്. മരുഭൂമിയിൽ ഈന്തപ്പനകൾ മാത്രമല്ല, ആര്യവേപ്പ്, ഗാഫ് മരങ്ങൾ, പച്ചക്കറി വിളയിക്കുന്ന തോട്ടങ്ങൾ, എന്നിവയുണ്ടെന്നറിയാൻ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒന്നലയണം. ആ അലച്ചിലിൽനിന്ന് പ്രപഞ്ചമെന്നത് സർവചരാചരങ്ങളുമാണെന്ന് ഉൾക്കൊള്ളാനാകും. അപ്പോൾ ആകാശം പോലൊരു വഴിതെളിയും. വഴിയിൽനിന്നൊരു വാക്ക് കയറിപ്പറ്റും. നിങ്ങളിൽ നിഷ്‌ക്കളങ്കതയുടെ പൊതുവഴി രൂപപ്പെടും.

ആരുടെ അടുത്തും മറുപടിയില്ല. എല്ലാവരും അവനവൻ നേരത്തിൽ പറ്റെഴുതി നടക്കുന്നു. എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ എഴുതിയത് എത്ര ശരി: ‘ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ ഓർമിക്കുക, എവിടെയൊക്കെയോ വിശപ്പിൽ ശരീരങ്ങളും സ്നേഹത്തിന്റെ വെളിച്ചം വീഴാത്ത ഇരുട്ടുനിലത്തിൽ ആത്മാക്കളും വെന്തടിയുന്നു. എന്നിട്ടും സ്നേഹത്തിന്റെ പ്രകാശം എന്നെങ്കിലും പൊട്ടിവിടരുമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ കാത്തിരിക്കാൻ നാം തയ്യാറാകുന്നു; പ്രത്യാശ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ നമുക്കൊരസ്തിത്വമില്ല എന്നതുകൊണ്ട്, സ്വന്തം മനസ്സിൽ മറ്റുള്ളവർക്കായി ഒരു തിരികൊളുത്താൻ ഭൂമുഖത്തെ ഓരോ മനുഷ്യനും തയ്യാറാകണമെന്ന് നമുക്കപേക്ഷിക്കുക, പ്രാർഥിക്കുക.’’

ചില കാഴ്ചകൾ പോയകാലത്തെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരും. അതുംകഴിഞ്ഞ് പരോളിലിറങ്ങിയവർ തിരിച്ചുപോകുംപോലെ ജയിലിലേക്ക്. തുറന്ന ജയിലാകുമ്പോൾ ജീവിതത്തിൽ പലതും നോക്കിക്കാണാം. കോവിഡ് പിടിപെട്ട് ഒറ്റയ്ക്കുകഴിയുന്നവരെ ഓർക്കുമ്പോൾ സങ്കടംതന്നെ. ആ വ്യസനത്തിന് ലോകത്തെവിടെയും ഒറ്റമുഖം. ഒറ്റപ്പെടൽ ഒഴിവാക്കാനായി മരുഭൂമിയിലെ നീലാകാശം നോക്കി, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്ക് പറന്നുപോകുന്ന കിളികളിലേക്ക് കണ്ണുടക്കി, ജൈവവേലിയിൽ വിരിഞ്ഞ പൂക്കൾക്കൊപ്പം കട്ടയിൽ പണിത വീട്ടിലെ സംസാരിക്കുന്ന വിളക്കുമായി ഞാൻ സൊറ പറയുന്നു. പഠാണിക്കൊപ്പം സൂപ്പ്, കുബ്ബൂസ് കഴിച്ച് അറിയാവുന്ന ഭാഷയിൽ രണ്ട് വീടകങ്ങളിലെ ദാരിദ്ര്യം പങ്കുവെക്കുമ്പോൾ രാജ്യത്തിനപ്പുറത്താണ് മനുഷ്യവിലാസത്തിന്റെ കടമെന്ന് അറിയുന്നു.

സ്പർശം, മണം, നിറം, വസ്തുക്കൾ, ശലഭങ്ങൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ അതിലുമുണ്ട് ഭാഷ. നട്ടുച്ചയിലെ ഉഷ്ണത്തിൽ വിയർത്തുകുളിച്ച അധ്വാനം പിടിച്ചുവലിക്കുന്നു. സുഖദുഃഖങ്ങളുടെ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ഒന്നും ഊതിക്കത്തിക്കുന്നില്ല. നിലാവിൽ തുടിച്ചുയരുന്ന കടലിലെ തിരകളേ, അനാഗരികതയിലെ പച്ചക്കറിത്തോട്ടങ്ങളേ, കുന്നുമ്പുറ താഴ്വരയിലെ ഉറവകളേ, സ്നേഹകാരുണ്യം വറ്റാതെ നിലനിർത്തണേ.

ലോഹസങ്കര ആവിക്കിടയിൽ കണ്ണില്ലാത്ത ഭയംഓടുന്നു. കാത്തിരിപ്പിനറിയാം പാതിര കത്തിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങളുടെ പല്ലില്ലാത്ത ചിരി? ഒരുകാര്യം ഉറപ്പ്. ഇരുമ്പ് തുരുമ്പെടുക്കും. സൂര്യവെളിച്ചം, കാറ്റ്, ചേതനാംശമാണ് വാങ്ങാനും വിൽക്കാനുമാവില്ല. കെട്ടിടക്കാടിനുള്ളിലെ ഏകാന്തതയാണ് കോവിഡ്കാലം. അവിടെ ചങ്ങലയില്ലാതെ കെട്ടിയിടുന്നു ഭ്രാന്തൻ ദിനരാത്രങ്ങൾ. പാട്ടും ബഹളവും വെളിച്ചവും നിറഞ്ഞതൊക്കെ ഒറ്റമുറിയിൽ ധ്യാനത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടം തേടുന്നു. ഉറങ്ങാത്തവരുടെ മുറിയായി വീട് പരിണമിക്കുന്നു. ഉറക്കത്തിൽനിന്ന് ഞെട്ടി എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ ചന്ദനത്തിരിയുടെ മണം മൂക്കിലെത്തുന്നു. കണ്ണ് ചോന്ന് തുടിക്കുന്നു. നെഞ്ചിൽ തീക്കനം അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഒന്നിനും രുചിയില്ല. വ്യാകുലത നിറഞ്ഞ് ഒഴുകിപ്പോകുമ്പോൾ ജീവിതം ഇനിയും മനസ്സിലാക്കാനുണ്ടെന്ന സൂചന തരുന്നു. മുടിയനായ പുത്രനായി നടന്നാലും നിന്നെയൊരിക്കൽ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് കയറില്ലാതെ കെട്ടിയിടുമെന്നു പറഞ്ഞ വീട് ഇപ്പോൾ സാന്ത്വനം-ലോകത്തെ വലിയൊരു ശവപ്പെട്ടിയാക്കി ഭയം എല്ലാവരിലും നിറച്ച് മഹാമാരിയുടെ വിളയാട്ടം. വെയിൽകൊണ്ട് ഉമ്മവെച്ചും തണുപ്പ് എല്ലുകളിൽ കേറ്റി ചൂട് കുപ്പായം ധരിപ്പിച്ചും ചില നേരങ്ങളിൽ ഗസലായി, വ്യാഴാഴ്ച നിലാവിൽ സൂഫി വീടായി എന്നോടൊപ്പംനിന്ന മരുഭൂമീ നീയും എന്നെപ്പോലെ നിശ്ശബ്ദ പോക്കുവരവിന്റെ ഒച്ചകളെല്ലാം അകലം പാലിച്ചുതുടങ്ങി. നിലനിൽപ്പിന്റെ ആധിയിൽ തലച്ചോറിൽനിന്ന് ആശയങ്ങൾ ഇറങ്ങിവരുന്നില്ല, പേനതൊടുന്നില്ല. മീൻമാർക്കറ്റ്, പച്ചക്കറിച്ചന്ത, സൂപ്പർമാർക്കറ്റ്, ഹോട്ടൽ, ഗ്രോസറി ഒരിടത്തും തിരക്കില്ല. മുഖം മറച്ചും അകന്നുനിന്നും എപ്പോഴും കൈ സോപ്പിട്ടു കഴുകിയും ശുചിത്വമിപ്പോൾ ജീവിതം എന്തെന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്നു. കാലും മുഖവും കഴുകിയാലേ ഉറങ്ങാൻ കിടക്കാവൂ എന്നു പറയാറുള്ള അമ്മയെ ഇപ്പോൾ ഓർമവരുന്നു. പുറത്തുപോയി വന്നാൽ കുളിച്ചിട്ടേ എന്തെങ്കിലും കഴിക്കാവൂ ശ്രീമതിയുടെ വാക്കുകൾ നേരാവുന്നു. ഏകാന്തത ഒരാളെ/ഒരുവളെ പലതായി നിർവചിക്കുന്നു. ആരാധനാലയങ്ങൾ അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. മനസ്സിലെ കിളി ദൈവത്തിലേക്ക് പറക്കുന്നു. പൂവിരിയുന്നത്, നിലാവ് ഉദിക്കുന്നത്, വിവസ്ത്രയായ കുന്ന്‌, കടലിന്റെ വേലിയേറ്റം-വേലിയിറക്കം ആവാസത്തിന്റെ ബോധനശാസ്ത്രം.