എന്താണ് ഇ.ഐ.എ.?
എൻവയോൺമെന്റൽ ഇംപാക്ട് അസസ്‌മെന്റ് അഥവാ പാരിസ്ഥിതിക ആഘാത പഠനം/വിലയിരുത്തൽ എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പൂർണരൂപം.
 നിങ്ങളുടെ നാട്ടിൽ ഒരു വലിയ പാറമട അല്ലെങ്കിൽ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി വരണമെങ്കിൽ അതിനു മുന്നോടിയായി, ഇതുമൂലം പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങൾക്കും പരിസ്ഥിതിക്കും ഉണ്ടായേക്കാവുന്ന പരിസ്ഥിതി, ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു വിദഗ്ധസമിതി പദ്ധതിയുടമയുടെ ചെലവിൽ പഠനം നടത്തണം. അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം. പൊതുജനങ്ങളിൽനിന്ന്‌ ഇതുസംബന്ധിച്ചുള്ള അഭിപ്രായരൂപവത്‌കരണം നടത്തണം. ഇതൊക്കെ പരിശോധിച്ചശേഷം സമിതി നൽകുന്ന മുൻകൂർ പാരിസ്ഥിതികാനുമതിയുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ പദ്ധതി തുടങ്ങാനാകൂ എന്നൊക്കെയാണ് ഇ.ഐ.
എ. അനുശാസിക്കുന്നത്. ഈ വ്യവസ്ഥകളൊക്കെ ഉൾപ്പെട്ട സംവിധാനമാണ് പാരിസ്ഥിതികാഘാത പഠനം.

ഇ.ഐ.എ. നിലവിൽവന്നതെന്ന്?
1970-കളിൽ ആസൂത്രണ കമ്മിഷനാണ് വൻകിട അണക്കെട്ടുകളും മറ്റും സൃഷ്ടിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടത്. എന്നിട്ടും 1984-ൽ ഭോപാൽ ദുരന്തം ഉണ്ടായപ്പോൾ മാത്രമാണ് ഒരു പഠനവുമില്ലാതെ വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഫാക്ടറികളെയും പ്രവർത്തിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നതിലെ അപകടം അധികാരികൾതിരിച്ചറിയുന്നത്. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ 1968-ൽ രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ പരിസ്ഥിതി നിയമമെന്ന് വിളിക്കാവുന്ന പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ നിയമം 1968 നിലവിൽവന്നു. ഇതേ നിയമത്തിന്റെ ചുവടുപിടിച്ച് 1994-ലാണ് ഇ.ഐ.എ. സംവിധാനം ആവിഷ്കരിച്ചത്. 2006-ൽ ചെറിയ ഇളവുകളുൾപ്പെടുത്തി പുതിയ ഇ.ഐ.എ. വിജ്ഞാപനം പുറത്തിറക്കി. മുൻകൂർ പാരിസ്ഥിതികാനുമതി, പൊതു ഹിയറിങ്, പൊതു തെളിവെടുപ്പ് എന്നിങ്ങനെ ഇ.ഐ.എ. സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായ പല അടിസ്ഥാന വ്യവസ്ഥകളും മുറുക്കെപ്പിടിക്കുന്നതാണ് നിലവിലുള്ള ഇ.ഐ.എ. സംവിധാനം.

ഇ.ഐ.എ. 2020

ഇ.ഐ.എ. സംവിധാനത്തിൽ ഘടനാപരമായി മാറ്റംവരുത്തുന്ന വിജ്ഞാപനമാണ് ഇ.ഐ.എ. 2020. നിലവിൽ കരടുരൂപത്തിലുള്ള ഈ വിജ്ഞാപനം മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത് അപകടകരമായ ഇളവുകളാണെന്നാരോപിച്ച് പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകരുൾപ്പെടെയുള്ളവർ കടുത്ത എതിർപ്പുയർത്തുണ്ട്. വിമർശനങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഈ രേഖ വരുത്തുന്ന വിവാദപരമായ മാറ്റങ്ങൾ പരിശോധിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.

1. പാരിസ്ഥിതികാനുമതിവേണ്ട മേഖലകളുടെ പട്ടികയിൽനിന്ന് ഒട്ടേറെ വ്യവസായങ്ങളെയും നിർമാണപ്രവർത്തനങ്ങളെയും ഒഴിവാക്കിയെന്നതാണ് ഏറ്റവുമധികം വിമർശനത്തിനിടയാക്കുന്ന മാറ്റം. മണ്ണു ഖനനം, ഒരുകോടി രൂപവരെ മൂലധനമുള്ള ധാതുഖനനങ്ങൾ, സിമന്റ് ഉത്പാദന യൂണിറ്റുകൾ, പെട്രോളിയം രാസവസ്തു നിർമാണ യൂണിറ്റുകൾ, മലനിരകളിൽ അടക്കമുള്ള ദേശീയപാതകളുടെ നിർമാണവും വിപുലീകരണവും, വൻകിട കെട്ടിടനിർമാണ പദ്ധതികൾ എന്നിവയൊക്കെ ഇങ്ങനെ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട മേഖലകളിൽപ്പെടുന്നു.
ചുരുക്കത്തിൽ മലയോര, ഗോത്ര മേഖലകൾ അടക്കമുള്ളയിടങ്ങളിൽ നിർമാണപ്രവർത്തനങ്ങളും ഫാക്ടറികളും ആരംഭിക്കാം. അനുമതി പിന്നീട് എപ്പോഴെങ്കിലും വാങ്ങിയാൽമതി.

2. 70 മീറ്ററിൽ കുറവ് വീതിയുള്ള ഹൈവേകൾക്ക് അനുമതി വേണ്ടാ (ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ ഹൈവേകളും 60 മീറ്ററിൽത്താഴെ മാത്രം വീതിയുള്ളവയാണ്). 2006-ലെ വിജ്ഞാപനത്തിൽ ഈ പരിധി 40 മീറ്റർ ആയിരുന്നു.

3. സമുദ്രത്തിലെ പ്രകൃതിവാതക ഖനനം, സംസ്കരണം എന്നീ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും താപവൈദ്യുത നിലയങ്ങൾക്കും വൻ ഇളവുകൾ

4. പൊതു മാലിന്യസംസ്കരണ പ്ലാന്റുകൾ, നഗരമാലിന്യ സംസ്കരണ പ്ലാന്റുകൾ, ദേശീയപാതകൾ എന്നിവ പ്രകൃതിലോല പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്ന് അഞ്ചുകിലോമീറ്ററിൽ കുറവ് ദൂരത്താണെങ്കിൽ അവയെ നിർബന്ധ പരിസ്ഥിതി ആഘാതപഠനംവേണ്ട പദ്ധതികളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന് വ്യവസ്ഥയും മാറും. ഇനി ഇവിടങ്ങളിലൊക്കെ മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ മാലിന്യസംസ്കരണ പ്ലാന്റുകൾ ആരംഭിക്കാം.

5. കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ അനുമതിയും പൊതുതെളിവെടുപ്പും ആവശ്യമായ പല പദ്ധതികളിൽനിന്നും പൊതുതെളിവെടുപ്പ് ഒഴിവാക്കി. പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുടെയും മറ്റും അഭിപ്രായങ്ങളും പ്രതിഷേധങ്ങളും പരിഗണിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് ഈ മാറ്റം.

6. കോർപ്പറേറ്റ് എൻവയോൺമെന്റ് റെസ്‌പോൺസിബിലിറ്റി (സി.ഇ.ആർ.) അഥവാ പാരിസ്ഥിതിക ഉത്തരവാദിത്വം കുറച്ചു എന്നുമാത്രമല്ല, ഇതുപ്രകാരമുള്ള തുക പരിസ്ഥിതിനാശം ഉണ്ടായ പ്രദേശത്ത് ചെലവഴിക്കണമെന്ന് ഇനി നിർബന്ധമില്ല. കമ്പനിയുടമയുടെ ഇഷ്ടംപോലെ പണം ചെലവാക്കാം.

7. ഒന്നരലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വരെയുള്ള സ്ഥലത്ത് (35 ഏക്കർ) നിർമാണം നടത്താൻ ഇനി മുൻകൂർ അനുമതിയും തെളിവെടുപ്പുംവേണ്ടാ. ഒരു വലിയ വിമാനത്താവള ടെർമിനലിനോളം വരും ഈ പരിധി.

8. അഞ്ച്‌ ഏക്കർവരെയുള്ള സ്ഥലത്ത് മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഖനനം നടത്താം.

9. പാരിസ്ഥിതികാനുമതിക്ക് അപേക്ഷ നൽകി 15 ദിവസത്തിനകം നൽകിയില്ലെങ്കിൽ അത് കിട്ടിയതായി കണക്കാക്കും. അതായത്, എത്രവലിയ എതിർപ്പുണ്ടായാലും അനുമതിനൽകിയേ പറ്റൂ.

10. തന്ത്രപ്രധാനമെന്ന് സർക്കാർ വിളിക്കുന്ന പദ്ധതികൾ സംബന്ധിച്ച് ഒരു വിവരവും ഇനി ജനങ്ങൾക്ക് നൽകേണ്ട. ദേശീയപാതയും അണക്കെട്ടുമൊക്കെ തന്ത്രപ്രധാനമാണെന്ന് പറഞ്ഞാൽപ്പിന്നെ വിവരാവകാശനിയമംപോലും സഹായകമാകില്ല.

11. പൊതു ഹിയറിങ് അഥവാ ജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമാരായുകയും പ്രതിഷേധം ശ്രദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനം പരിഗണിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമല്ലെന്ന് മാത്രമല്ല, ഇതറിയിക്കാനുള്ള കാലാവധി 30-ൽനിന്ന് 20 ദിവസമായി കുറച്ചു.

പരിസ്ഥിതി അവകാശങ്ങളെ മാത്രമല്ല, വിവരാവകാശം പോലെയുള്ള മൗലികാവകാശങ്ങളെയും വെല്ലുവിളിക്കുന്നതാണ് ഇ.ഐ.
എ. 2020 കരട് വിജ്ഞാപനമെന്ന വിമർശനമാണ് ഉയരുന്നത്. ഈ വിജ്ഞാപനം ഏറ്റവുമധികം ബാധിക്കുന്ന പ്രാദേശിക ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന ഭാഷകളിൽ കരട് ലഭ്യമാക്കാത്തതും ഹിന്ദിയിലും ഇംഗ്ലീഷിലും മാത്രം ഇത് ലഭ്യമാക്കിയതും ചോദ്യംചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ, രാജ്യം കോവിഡ് പ്രതിസന്ധിയിൽ വലയുന്ന കാലത്ത് കാര്യമായ ബോധവത്കരണംപോലും സൃഷ്ടിക്കാതെ ഇത്തരമൊരു സുപ്രധാന നയം മാറ്റിയെഴുതുന്നതും ഈ കരട് രേഖയെ സംശയത്തിന്റെ നിഴലിലാക്കുന്നു.

നിങ്ങളുടെ വീടിനടുത്ത് ഒരു ഗ്യാസ് ഫാക്ടറി വരുന്നു എന്നു കരുതുക

നിലവിലെ നിയമമനുസരിച്ചാണെങ്കിൽ

നിർമാണം ആലോചിച്ച് തുടങ്ങുംമുമ്പേ ഉദ്യോഗസ്ഥരും പ്രാദേശിക ഭരണകൂടവുമൊക്കെ അടങ്ങുന്ന ഒരു വിദഗ്‌ധ സമിതി ഈ പദ്ധതിയുണ്ടാക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി ആഘാതം പഠിച്ച് റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കണം.
 എല്ലാ പരിശോധനകളും പൂർത്തിയായി തൃപ്തിപ്പെട്ടാൽ മാത്രം സമിതി അനുമതി നൽകുന്നു.

പുതിയ കരടനുസരിച്ച് 
കമ്പനിക്ക് ഇനി ഇങ്ങനെ മുൻകൂർ അനുമതിക്കായി കാക്കേണ്ട അവശ്യമേയില്ല. നേരിട്ട് നിർമാണമാരംഭിക്കാം. പ്രദേശവാസികളുടെ എതിർപ്പൊന്നും ഇനി പരിഗണിക്കപ്പെടില്ല.
പരിസരവാസികളുടെയും പ്ലാന്റ് മൂലം പ്രശ്നങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരുന്നവരുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾ കേൾക്കാനോ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരടക്കമുള്ളവരുടെ എതിർപ്പുകൾ പരിഗണിക്കാനോ ഇനി നിബന്ധനയൊന്നുമില്ല. കമ്പനിക്ക് വേണമെങ്കിൽമാത്രം ഇതു ചെയ്യാം.

പ്ലാന്റ് പരാജയപ്പെട്ടാൽ
നാട്ടുകാർ ഇതിനെക്കുറിച്ച് പരാതിപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചാലും കാര്യമില്ല. റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം ഇനി നാട്ടുകാർക്കും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർക്കുമില്ല. ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കോ അല്ലെങ്കിൽ കമ്പനിയുടമയ്ക്കോ മാത്രം ഇതിന്  അനുമതി.

വാതകച്ചോർച്ച ഉണ്ടായാൽ
കോർപ്പറേറ്റ് പരിസ്ഥിതി ഉത്തരവാദിത്വം പോലുള്ള നിബന്ധനകൾ എങ്ങനെ പാലിക്കണമെന്ന് കമ്പനിക്ക് തീരുമാനിക്കാം. കമ്പനി ഉടമയ്ക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളിടത്ത് ഈ പണം ചെലവഴിച്ചാൽ മതി. അല്ലാതെ പ്രശ്നബാധിതരായ നാട്ടുകാർക്കുവേണ്ടി ചെലവഴിക്കണമെന്നില്ല.

അനുമതി കാക്കേണ്ട
കമ്പനി ഇ.ഐ.എ. പ്രകാരം അനുമതിക്ക് അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചു. എന്നാൽ, അനുമതി നൽകാൻ സമിതി മനഃപൂർവമോ അല്ലാതെയോ വൈകിയെന്ന് കരുതുക. 15 ദിവസം കഴിയുമ്പോൾ സ്വഭാവികമായി അനുമതി ലഭിച്ചതായാണ് കണക്കാക്കുക.

പ്ലാന്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ നിങ്ങൾ 
നാട്ടുകാർ കമ്പനിയോട് വിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഇത് തന്ത്രപ്രധാനമായ ഒരു പദ്ധതിയാണെന്ന് സർക്കാർ പറഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഇതു സംബന്ധിച്ച് ഒരു വിവരവും നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കില്ല.
കരട് പ്രാബല്യത്തിൽവന്നാൽ പിന്നെ പ്രതിഷേധസമരങ്ങൾക്കോ ചെറുത്തുനിൽപ്പുകൾക്കോ കാര്യമായ നിയമപിന്തുണ ലഭിക്കില്ലെന്നു സാരം. നാടും പ്രകൃതിയും നശിക്കുന്നത് നിശ്ശബ്ദരായി നോക്കിനിൽക്കേണ്ടിവരും.