‘‘കെ. കേളപ്പൻ മരണംവരെ ഉപവാസം തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹസമരം മൂർധന്യത്തിലേക്ക്‌ കടക്കുകയാണ്. അന്നൊരു ദിവസമാണ് സത്യാഗ്രഹസമരവേദിയിലേക്കൊന്ന് പോകണമെന്ന ആഗ്രഹം എനിക്കുണ്ടാകുന്നത്’’ -പി. ചിത്രൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട് ഓർമകൾ പതുക്കെ ചികഞ്ഞെടുത്തു.

 ഞങ്ങളുടെ മനയായ പകരാവൂർ മനയ്ക്കലെ കുടുംബക്കാരിൽപ്പലരും യാഥാസ്ഥിതികരായിരുന്നു. ക്ഷേത്രപ്രവേശന സത്യാഗ്രഹത്തോട് കടുത്ത എതിർപ്പും. എന്നാൽ, വല്യേട്ടൻ നാരായണൻ സോമയാജിപ്പാടിന് ഗാന്ധിജിയോടും കേളപ്പനോടും ഉണ്ടായിരുന്ന ആരാധന എന്നെയും സ്വാധീനിച്ചു. ഇതിനെല്ലാമപ്പുറം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് മൂന്നാംദിവസം കോഴിക്കോട്ടുനിന്ന് തപാലിൽ വീട്ടിലെത്തിയിരുന്ന മാതൃഭൂമി പത്രം. ആ പത്രത്തിൽനിന്ന് വായിച്ചറിഞ്ഞിരുന്ന സത്യാഗ്രഹ വാർത്തകൾ. ആ വാർത്തകൾ സത്യാഗ്രഹവേദി കാണാനുള്ള എന്റെ ആഗ്രഹം ഇരട്ടിയാക്കി.

 അച്ഛനോട് പറയാൻ ധൈര്യമില്ല. എന്നാൽ, അനുവാദം വാങ്ങാതെ പോകവയ്യ. ഞാൻ വല്യേട്ടനോട് പറഞ്ഞു: ‘‘എനിക്ക് കേളപ്പനെ കാണാൻ പോകണം.’’ ജ്യേഷ്ഠൻ ചോദിച്ചു: ‘‘അച്ഛൻ സമ്മതിക്കോ’’ ഒട്ടും മുറിയാത്ത ഓർമകൾ അടുക്കിവെച്ചുകൊണ്ട് ചിത്രൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട് പറഞ്ഞു.

  മൂക്കുതലക്ഷേത്രംപോലെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ഞങ്ങൾക്ക് ഗുരുവായൂരും. മാസത്തിൽ  മൂന്നുദിവസം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ കുളിച്ചു തൊഴണം എന്നത് അച്ഛന് നിർബന്ധമാണ്. ഞാൻ  വല്യേട്ടനോട് പറഞ്ഞു, ഗുരുവായൂർ  തൊഴണം എന്ന് അച്ഛനോട് പറയാം. അന്ന് എന്നെ വീട്ടിൽ താമസിച്ച് ഇംഗ്ളീഷ് പഠിപ്പിച്ചിരുന്ന ശങ്കരയ്യർ സാറുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിനെ അച്ഛന്‌ വിശ്വാസമായിരുന്നു. കുട്ടികളെ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ധൈര്യമായി വിടുമായിരുന്നു. ഞാൻ സാറിനോടും വിവരം പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ അച്ഛന്റെ അനുവാദത്തോടെ തലേന്നുതന്നെ ശങ്കരയ്യർ സാറിനൊപ്പം ഗുരുവായൂരിലേക്ക്‌ പുറപ്പെട്ടു.

 ഗുരുവായൂരിൽ അന്ന് ഞങ്ങൾക്കൊരു സ്ഥലവും വീടുമുണ്ട്. അവിടെ താമസിച്ചാണ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ ക്ഷേത്രദർശനം. അവിടെയെത്തി പിറ്റേന്ന് രാവിലെത്തന്നെ സാറിനൊപ്പം ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി തൊഴുതു. പ്രഭാതഭക്ഷണം കഴിച്ചു. എന്നിട്ടായിരുന്നു സത്യാഗ്രഹ വേദിയിലേക്കുള്ള യാത്ര.

  കിഴക്കേ നടയിലായിരുന്നു സത്യാഗ്രഹവേദി. അവിടത്തെ ആൽത്തറയോട് ചേർന്ന്‌ ചെറിയൊരു പന്തൽ കെട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ചുറ്റും ഇരിക്കാൻ സൗകര്യമൊരുക്കിയിരിക്കുന്നു. സത്യാഗ്രഹവേദിയിലെ കട്ടിലിൽ കേളപ്പൻ ഒരുവശത്തേക്ക്‌ ചെരിഞ്ഞ് കിടക്കുന്നു. നെറ്റിയിൽ നീട്ടി പ്രസാദം തൊട്ടിട്ടുണ്ട്. ഒന്നും മിണ്ടുന്നില്ല. ഉപവാസം തുടങ്ങിയിട്ട് കുറച്ച് ദിവസമായിരുന്നിരിക്കണം, അദ്ദേഹം ക്ഷീണിതനായിരുന്നു. കുറച്ച് സ്ത്രീകൾ നിലത്ത് പായ വിരിച്ചിരുന്ന് പ്രാർഥന ചൊല്ലുന്നു.

 മാതൃഭൂമിയിലൂടെ ഞാൻ പരിചയപ്പെട്ട എ.കെ. ഗോപാലൻ വൊളന്റിയർ ക്യാപ്റ്റനായി എല്ലാവർക്കും നിർദേശങ്ങൾ നൽകി അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും നടക്കുന്നു. പന്തലിനുസമീപം ഇരുന്ന് അല്പനേരം ഈ കാഴ്ചകളെല്ലാം കണ്ടു. ഇടയ്ക്ക് കേളപ്പൻ സമരവേദിയിലേക്ക്‌ എത്തുന്നവരോട് കൈകൾ ഉയർത്തി ഇരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു കെ. കേളപ്പനെന്ന സമരഭടൻ ആ ബാലനിലുണ്ടാക്കിയ സ്വാധീനം ചിത്രൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ വാക്കുകളിലൂടെ വ്യക്തം.

 ഉപവാസം തുടർന്നു. കേളപ്പൻ കൂടുതൽ ക്ഷീണിതനായി. ആ ഘട്ടത്തിലാണ് ബോംബെയിൽ എ.ഐ.സി.സി. സമ്മേളനം നടക്കുന്നുണ്ട്. അപ്പോൾ ഇവിടെ നിന്ന് കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിനെ അങ്ങോട്ട് അയച്ചു. ഗാന്ധിജിയെക്കാണാൻ. ഇത് ചരിത്രമാണ്. കുറൂർ എന്നോട് നേരിട്ട് പറഞ്ഞതാണ്. മാളവ്യ കുറൂരിനെ ഗാന്ധിജിക്കരികിലേക്ക്‌ കൊണ്ടുപോയി. വിവരങ്ങൾ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞു: ‘‘He should not die.’’ എന്നിട്ട് തന്റെ സ്റ്റെനോഗ്രാഫറെ വിളിച്ച് കമ്പിയടിക്കാൻ വരികൾ പറഞ്ഞുകൊടുത്തു: ‘‘You stop the fast, I will take over’’(താങ്കൾ ഉപവാസം നിർത്തണം. ഞാനത് ഏറ്റെടുക്കുകയാണ്). അങ്ങനെ കേളപ്പൻ ഉപവാസം നിർത്തി. സത്യാഗ്രഹം തുടർന്നു. രണ്ടുമാസത്തിനുശേഷം ഗാന്ധിജി നേരിട്ടെത്തുകയാണ്. ഞാൻ വീണ്ടും ശങ്കരയ്യർ സാറിനൊപ്പം ഗുരുവായൂരിലെത്തി. ഗാന്ധിയെ ആദ്യമായി കാണാൻ പോകുകയാണ് ചിത്രൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ കണ്ണുകളിൽ ആ പതിനൊന്നുകാരന്റെ തിളക്കം.

  ഗുരുവായൂരിലെ ഞങ്ങളുടെ വീടിനുമുന്നിലൂടെ പുലർ‌ച്ചെ മുതൽ ജനങ്ങളൊഴുകാൻ  തുടങ്ങി. കുട്ടികളും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും. ഞാനത് നോക്കിനിന്നു. എന്തൊക്കെയോ വിളിച്ചു പറഞ്ഞുകൊണ്ടായിരുന്നു അവരുടെ വരവ്.  എന്താണ് പറയുന്നതെന്ന് എനിക്ക് വ്യക്തമായില്ല. ക്ഷേത്രദർശനത്തിനുശേഷം ഞങ്ങളുംപോയി. ഇന്നത്തെ കിഴക്കേനടയൊന്നുമല്ല. കെട്ടിടമൊന്നുമില്ല. മുഴുവൻ കൃഷിയൊഴിഞ്ഞ നെൽപ്പാടമാണ്. ആ പാടത്ത് ജനസമുദ്രം. തൃശ്ശൂർ പൂരത്തിന്റെയത്ര ജനക്കൂട്ടം. ഇത്രയധികം ആളുകളെ ജീവിതത്തിലാദ്യമായി ഞാൻ കാണുന്നത് അന്നാണ്. അവർക്കിടയിൽ ഞങ്ങളും ഇരുന്നു. കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞായിരുന്നു വേദി. കേളപ്പനും ഗാന്ധിജിയുമാണ് വേദിയിലുണ്ടായിരുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗം. മൈക്കില്ലായിരുന്നു. വളരെ പതുക്കെയായിരുന്നു സംസാരം. തൊട്ടടുത്തുനിന്ന് ഒരാൾ വലിയ കോളാമ്പിയിലൂടെ മലയാള തർജമ പറയുന്നുണ്ടായിരുന്നു. കുട്ടിയല്ലേ ഞാൻ, എന്താണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതെന്ന് മനസ്സിലായില്ല. പക്ഷേ, അദ്ദേഹത്തെ ആദ്യം കണ്ടതും ആ രംഗങ്ങളും മനസ്സിൽ നിറച്ച ആവേശം വലുതായിരുന്നു. 

 കെ. കേളപ്പനും ഗാന്ധിജിയും മനസ്സിൽ പകർന്ന നവോത്ഥാന ചിന്തകൾ ചിത്രൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിനെ പിന്നെയും മുന്നോട്ടുനടത്തി. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മൂക്കോലയിലെ  പകരാവൂർ മനയിലെ അംഗമാണ് അദ്ദേഹം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രഗോപുരം എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നിട്ട് ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം മനവകയായുള്ള മൂക്കോല ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ എല്ലാവരെയും വിളിച്ചുകയറ്റി. ‘‘അപ്പോഴേക്കും അച്ഛൻ മരിച്ചിരുന്നു. അച്ഛനെ എനിക്ക് ഭയമായിരുന്നു. ഏട്ടന്മാരുടെ കടുത്ത എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. എന്റെ ഈ നടപടിക്കുശേഷം ഏറെക്കാലം ഇല്ലത്തിനകത്തേക്ക്‌ പ്രവേശനമനുവദിച്ചില്ല. ഏറെക്കാലം പുറത്തിരുന്നാണ് ഊണ് കഴിച്ചിരുന്നത്. 

പിന്നീടുള്ള ജീവിതത്തിൽ നവോത്ഥാന ചിന്തകൾ മുളപൊട്ടിയതിന് ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹ വേദിയിലെ കാഴ്ചകൾ തന്നെയാണ് കാരണം. ആ കാഴ്ചകൾ കാണാൻ എന്റെ കണ്ണ് തുറപ്പിച്ചത് മാതൃഭൂമി വായനയും.’’ -ചിത്രൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ വാക്കുകളിൽ സമ്പന്നമായ ജീവിതയാത്രയുടെ നിറവ്.