'The regal realm with the sorrowless name
they call it Begumpura, a place with no pain,
no taxes or cares, none owns property there,
no wrongdoing, worry, terror, or torture.
Oh my brother, I've come to take it as my own,
my distant home, where everything is right...
They do this or that, they walk where they wish,
they stroll through fabled palaces unchallenged.
Oh, says Ravidas, a tanner now set free,
those who walk beside me are my friends' (Guru Ravidas).

നവകര്‍തൃത്വങ്ങള്‍

ഇന്ത്യന്‍ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അത്യുന്നതവും തീക്ഷ്ണവും ഉജ്ജ്വലവുമായ ആവിഷ്‌ക്കാരമാണ് കര്‍ഷക സമരത്തില്‍ നാം കാണുന്നത്. ജനാധിപത്യപരവും അഹിംസാത്മകവുമായ ഒരു നിശ്ശബ്ദവിപ്ലവം. ഒരു പുതിയ ജനതയെ, ഒരു ബദല്‍ റിപ്പബ്ലിക്കിനെ കണ്ടെത്തുവാനുള്ള അഭൂതപൂര്‍വ്വമായ ശ്രമം. പിന്തള്ളലിനു പകരം ഉള്‍ക്കൊള്ളലില്‍ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു നവ രാഷ്ട്രീയം. വൈരുദ്ധ്യാത്മകമോ നിഷേധാത്മകമോ ആധിപത്യപരമോ ആയ സംശ്ലേഷണങ്ങള്‍ക്കു പകരം സര്‍വ്വ ജനവിഭാഗങ്ങളേയും സമന്വയനം ചെയ്യുന്ന, സംയോജന സംശ്ലേഷണ പ്രക്രിയയ്ക്ക് (connective synthesis) പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്ന, ഒരു പുത്തന്‍ കര്‍തൃവ്യൂഹമാണ് കര്‍ഷക സമര സംഭവത്തില്‍ നിന്നുല്പന്നമായത്. രാകേഷ് തിക്കായത്ത്, ജസന്ദീപ് സിങ്ങ്, ദിഷാരവി, സുദേഷ് കണ്ടേല, സുദേഷ് ഗോയാത്, ഹര്‍ ഗോബിന്ത് കൗര്‍ (സമര രംഗത്തില്‍ സജീവ പങ്കാളിത്തം വഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകളില്‍ ചിലര്‍) നോദീപ് കൗര്‍, ശിവ് കുമാര്‍ (ദളിത് തൊഴിലാളി പ്രവര്‍ത്തകര്‍) എന്നിവരെല്ലാം തന്നെ സംഭവസംജാതവും, സംഭവത്തോട് വിശ്വസ്തവും ആയ, വിപ്ലവകരമായി രൂപാന്തരീകരിക്കപ്പെട്ട, നവ കര്‍തൃത്വ നിരയുടെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
   
മോദി സര്‍ക്കാര്‍ ദേശസാല്‍ക്കരിച്ച വിദ്വേഷത്തിന്റെയും പ്രതികാരത്തിന്റെയും വിഭജനത്തിന്റെയും ഹിംസയുടെയും വിഷാഖ്യാനങ്ങളെ നിര്‍വ്വീര്യമാക്കുന്ന സ്‌നേഹത്തിന്റെയും സൗഹാര്‍ദ്ദത്തിന്റെയും സമന്വയനത്തിന്റെയും അമൃതാഖ്യാനമാണ് കര്‍ഷക കര്‍തൃത്വം അവതരിപ്പിച്ചത്.  മോദി ഗവണ്മെന്റിന്റെ വിഭജന നയം മത, ജാതി, വര്‍ഗ്ഗ, പ്രാദേശിക, സ്വത്വങ്ങളുടെയും ഉപസ്വത്വങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തില്‍ ജനങ്ങളെ വിഭജിച്ചപ്പോള്‍, ഈ വിഭക്ത സ്വത്വങ്ങളെ  ജനത എന്ന ബഹുത്വസ്വത്വത്തിലേക്ക് അലിയിച്ചെടുക്കുന്ന ഒരു സമന്വയ സംശ്ലേഷണ പ്രക്രിയയ്ക്കാണ് ഉദ്ബുദ്ധമായ ഈ നവകര്‍തൃത്വം തുടക്കം കുറിച്ചത്. ജാതി മത വര്‍ഗ്ഗ  താല്പര്യങ്ങളെ അതിലംഘിച്ച് കൊണ്ട്  വിഭിന്ന ജനങ്ങള്‍ തമ്മില്‍  ഐക്യദാര്‍ഢ്യം സൃഷ്ടിക്കുവാനുള്ള ബോധ പൂര്‍വ്വമായ  പരിശ്രമങ്ങള്‍ കര്‍ഷകപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗത്തു നിന്നുണ്ടായി (Ravindar Kaur, 'Solidarity that keeps Farm protests going'  (The Indian Express, March 7, 2021)

സൂക്ഷ്മദേശീയമായ മൂല്യ സ്രോതസ്സുകള്‍

ഫെബ്രുവരി അവസാനം നടന്ന ഗുരു രവിദാസ് ജയന്തി ആഘോഷമാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ദൃഷ്ടാന്തം. കര്‍ഷക സമ്പദ്​വ്യവസ്ഥയില്‍ ജാട്ട് ദളിത് സമുദായങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ പരമ്പരാഗതമായി നിലനിന്നിരുന്ന  ജാതീയമായ വ്യത്യാസങ്ങളെയും സംഘര്‍ഷങ്ങളെയും പരിഹരിക്കുവാനുള്ള ശ്രമം എന്ന നിലയില്‍ പ്രാധാന്യം അര്‍ഹിക്കുന്നു ഈ ആഘോഷം. 

കര്‍ഷകരുടെ സമരത്തെയും തൊഴിലാളികളുടെ സമരത്തെയും സംയോജിപ്പിക്കുവാനുള്ള ശ്രമമാണ് അനുബന്ധമായി നടന്ന മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ നീക്കം. കര്‍ഷക നിയമത്തിനും ലേബര്‍ കോഡുകള്‍ക്കുമെതിരേ സംയുക്ത കിസാന്‍ മോര്‍ച്ചയും വ്യാവസായിക തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളും സംയുക്ത സമരത്തിലേര്‍പ്പെടുവാനുള്ള സംരംഭങ്ങള്‍ക്ക് തുടക്കം കുറിക്കപ്പെട്ടു.   ഈ സംയോജിത സമരങ്ങള്‍ക്ക് ആക്കം കൂട്ടുന്ന ഒരു നവ നേതൃത്വത്തിന്റെ ആവിര്‍ഭാവവും ശ്രദ്ധേയമായി. ദളിത് തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശത്തിനായി പോരാടുന്ന ആക്റ്റിവിസ്റ്റുകളായ നോദീപ് കൗര്‍, ശിവ് കുമാര്‍ എന്നിവരാണ് ഇതില്‍ പ്രധാനികള്‍. കര്‍ഷകരും തൊഴിലാളികളും ഒരേ പോലെ ഉല്പാദനപ്രവര്‍ത്തനത്തിലേര്‍പ്പെടുന്നവരാണെന്നും അത് കൊണ്ട് തന്നെ തങ്ങള്‍ക്ക് ഹാനികരമായ നിയമങ്ങള്‍ക്കെതിരെ രണ്ട് കൂട്ടരും ഒന്നിച്ച് പോരാടണമെന്നുമുള്ള അവരുടെ വാദങ്ങള്‍ ഇന്ന് കൂടുതല്‍ പിന്തുണയാര്‍ജ്ജിച്ചിരിക്കുന്നു.  കൃഷിക്കാരുടെയും കര്‍ഷക ത്തൊഴിലാളികളുടെയും ഐക്യദാര്‍ഢ്യത്തെ വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന ''കിസാന്‍-മസ്ദൂര്‍ ഏകതാ സിന്ദാബാദ് ''എന്ന ആദ്യഘട്ടത്തിലെ മുദ്രാവാക്യം ഇന്നിപ്പോള്‍ വ്യാസായിക തൊഴിലാളികളെയും ഉള്‍പ്പെടുത്തുന്ന വിധം വിപുലീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ വിഭിന്ന ഘട്ടങ്ങളില്‍ സിക്കുകാരും ഹിന്ദു ജാട്ടുകളും, കര്‍ഷകരും കര്‍ഷകത്തൊഴിലാളികളും, ഹിന്ദുക്കളും മുസ്ലീങ്ങളും, ദളിതരും ജാട്ടുകളും, കര്‍ഷകരും തൊഴിലാളികളും, പഞ്ചാബ് ഹരിയാന യു.പി.തുടങ്ങിയ വിഭിന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ജനങ്ങളും ഒക്കെത്തമ്മില്‍ നടന്നു വന്ന സജീവമായ ഈ സമന്വയ പ്രക്രിയയ്ക്ക് ഊര്‍ജ്ജാധാനം നല്‍കിയത് സൂക്ഷ്മദേശീയമെന്ന് പറയാവുന്ന ഒരു സാംസ്‌ക്കാരികസ്രോതസ്സാണ്.  സിക്ക് സാംസ്‌ക്കാരത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയ ജാതി വിരുദ്ധ സമത്വ പ്രസ്ഥാനം ആണ് ഇതില്‍ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഘടകം.  പ്രതിസന്ധിയുടെതായ ഈ മുഹൂര്‍ത്ഥങ്ങളില്‍ കര്‍ഷക പ്രസ്ഥാനം നൈതികവും ബൗദ്ധികവുമായ കരുത്താര്‍ജ്ജിക്കുന്നത് നാട്ടു ദേശീയമായ ആശയ-മൂല്യ-ധാതുക്കളുടെ വീണ്ടെടുക്കലിലൂടെയാണ്.  ഗുരു രവിദാസ് വിഭാവനം ചെയ്ത ''ബേഗംപുര''( ദുഃഖമില്ലാത്ത നഗരം) എന്ന യുട്ടോപ്യന്‍ സങ്കല്പം പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ പല ഘട്ടങ്ങളിലും  വിളിച്ചുണര്‍ത്തപ്പെട്ടത് കര്‍ഷക സമരത്തിന്റെ പിന്നില്‍ വര്‍ത്തിച്ച രാഷ്ട്രീയ കാമനയിലേക്ക് വിരല്‍ ചൂണ്ടുന്നു. അസമത്വങ്ങളോ ഉച്ചനീചത്വങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത പുരോഗമനസ്വഭാവമുള്ള ഭാവനാ നഗരമാണ് ''ബേഗം പുര''. സ്വകാര്യസ്വത്തില്ലാത്ത നഗരം, എല്ലാവരെയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന ലയാത്മക നഗരം. പതിഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ ബ്രാഹ്മണ്യത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുകയും ജാതിവ്യവസ്ഥയെ നിരാകരിക്കുകയും ചെയ്ത ഗുരുനാനാക്കിന്റെയും ദളിതഗുരുവായ രവിദാസിന്റെയും  സമത്വനിര്‍ഭരമായ ദര്‍ശനങ്ങളില്‍ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉള്‍ക്കൊണ്ട കര്‍ഷകര്‍ വിപ്ലവകരമായ ഈ സൂക്ഷ്മ ദേശീയ ആശയങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗങ്ങളിലേക്ക് പരാവര്‍ത്തനം ചെയ്തു എന്നതാണ് പ്രധാനം. തേജ്ബഹദൂര്‍ തുടങ്ങിയ ഗുരുപരമ്പരയില്‍ നിന്നാര്‍ജ്ജിച്ച രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യ ബോധവും ജീവത്യാഗ സന്നദ്ധതയും ലോക ചരിത്രം ഇന്നേവരെ കാണാത്ത ഒരു ജനാധിപത്യ വിപ്ലവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഊര്‍ജ്ജധാതുക്കളായി. 

ജാതിവിരുദ്ധവും സമത്വാധിഷ്ഠിതവുമായ ഈ ആശയങ്ങള്‍ എല്ലാവരെയും ഒന്നിച്ച ഭക്ഷണം കഴിക്കാന്‍ ക്ഷണിക്കുന്ന ലംഗര്‍ എന്ന സമൂഹഭോജന പ്രസ്ഥാനത്തിലേക്ക് പരിഭാഷ ചെയ്യപ്പെട്ടു.  വര്‍ഗ്ഗ പരവും ജാതീയവുമായ ശ്രേണീബന്ധങ്ങളെ തകര്‍ക്കുന്ന ''സേവ'', സ്വതന്ത്രമായ അദ്ധ്വാനത്തിന് മാഹാത്മ്യം നല്‍കുന്ന കീരത് (വേല), ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും മൂല്യബദ്ധമാക്കുന്ന ബലി എന്നീ നൈതിക മൂല്യങ്ങള്‍ അങ്ങനെ  നവ കര്‍തൃ-നിര്‍മ്മിതിയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളായി.  സ്ത്രീപുരുഷന്മാര്‍, സമൂഹത്തിന്റെ പലതട്ടിലുള്ള ജന വിഭാഗങ്ങള്‍ എല്ലാം, ഒന്നിച്ച് പാചകവൃത്തിയില്‍ മുഴുകുന്നതും  കായികവും ബൗദ്ധികവുമായ അദ്ധ്വാനങ്ങളില്‍ ഒരുമയോടെ ഏര്‍പ്പെടുന്നതും,  ''വരും'' സമൂഹത്തിന്റെ, ബദല്‍ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ, ശുഭവിജ്ഞാപനങ്ങളായി. 

സമന്വയനത്തിന്റെ പാത

വര്‍ഗ്ഗീയ കലാപങ്ങള്‍ നടന്ന പടിഞ്ഞാറന്‍ യു.പി.യിലെ മുസാഫര്‍ നഗര്‍ പോലുള്ള പ്രദേശങ്ങളില്‍ ജാട്ടുകളും മുസ്ലീങ്ങളും  പരസ്പരം ആശ്ലേഷിച്ച് കൊണ്ട് കര്‍ഷക സമരത്തിനു പിന്നില്‍ അണിനിരക്കുകയാണിന്ന്.  വിഭിന്ന വര്‍ഗ്ഗങ്ങളുടെയും ദേശീയ, ജാതീയ, മത,വിഭാഗങ്ങളുടെയും ഏകോപനത്തിനുള്ള പുതിയ സാധ്യതകളാണ് കര്‍ഷക സമരം തുറന്ന് വിട്ടത്. 

വ്യത്യസ്ഥ മത, സാമുദായിക, വിഭാഗങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ സ്‌നേഹ സൗഹാര്‍ദ്ദങ്ങള്‍ ഊട്ടി വളര്‍ത്തുവാന്‍ കര്‍ഷകര്‍ നടത്തുന്ന പ്രയത്‌നങ്ങളുടെ  പ്രകടമായ മറ്റൊരു ദൃഷ്ടാന്തമായിരുന്നു സിംഘു, ഗാസിപ്പൂര്‍ സമരപ്പന്തലുകളില്‍ ഏപ്രില്‍ 19 (2021)  നു നടത്തിയ ഇസ്താര്‍ വിരുന്ന്. കോവിഡ് നിയന്ത്രണങ്ങളെത്തുടര്‍ന്ന് നഗരങ്ങളില്‍ നിന്ന് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന കുടിയേറ്റത്തൊഴിലാളികള്‍ക്ക് ഭക്ഷണവും അഭയവും വാഗ്ദാനം ചെയ്തു കൊണ്ട് കൂട്ടായ സമരത്തിലേര്‍പ്പെടുവാന്‍ അവരെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി സംയുക്ത കിസാന്‍ മോര്‍ച്ച. ലോക്ഡൗണിനെത്തുടര്‍ന്ന് ദല്‍ഹിയില്‍ നിന്ന് മടങ്ങുന്ന അതിഥിത്തൊഴിലാളികള്‍ക്ക്   ദിവസങ്ങളോളം ഭക്ഷണപ്പൊതികള്‍ വിതരണം ചെയ്ത് കൊണ്ട് കര്‍ഷകര്‍ കാണിച്ച കരുതല്‍ കര്‍ഷക പ്രസ്ഥാനം തിരി കൊളുത്തിയ ''ജീവ'' രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ, ഉള്‍ക്കൊള്ളലിലും സംയോജനത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ നവരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ, നൈതികമായ ആഭിമുഖ്യത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 

Content Highlights: Column Strike and Events by K VinodChandran part seven