വിസ്മൃതിയിലാണ്ട സംസ്‌ക്കാരത്തിെന്റ ഭൂതകാല ്രപൗഢി േതടിെയാരു യാ്രത പഠിക്കുന്ന കാലത്തെ ചരിത്ര പാഠപുസ്തകങ്ങളിലേക്ക് ഒന്ന് ഊളിയിട്ടാല്‍ ആദ്യം മനസ്സിലെത്തുന്നവയില്‍ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ് ഹാരപ്പയും മോഹന്‍ജൊദാരോയും. ഹാരപ്പന്‍-മോഹന്‍ജൊദാരോ സംസ്‌ക്കാരം ഉരുവിട്ട് പഠിച്ച് പരീക്ഷയെഴുതി കാലം കഴിച്ച നമ്മുടെ തലമുറയ്ക്ക് പക്ഷേ ആ ഇടങ്ങള്‍ കുറച്ചധികം ദൂരെയാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് കോളനിവാഴ്ച്ചക്കാലത്ത് പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്ന ഹാരപ്പയും മോഹന്‍ജൊദാരോയും സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം പാകിസ്താനിലെ സിന്ധ് പ്രവിശ്യയുടെ ഭാഗമായി മാറി. വടക്കുകിഴക്കന്‍ പാകിസ്താനിലെ സ ....