Mathrubhumi - Sanchari POST OF THE WEEK
_____________________________________

ഞാനിപ്പോള്‍ നില്‍ക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനമായ ഡല്‍ഹിയിലെ കാളിന്ദി കുഞ്ചില്‍ നിലകൊള്ളുന്ന റോഹിംഗ്യന്‍ ക്യാമ്പിലാണ്. തലശ്ശേരിയില്‍ നിന്ന് യാത്ര തുടങ്ങുമ്പോള്‍ ഒരൊറ്റ ലക്ഷ്യമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഒരു ദിനമെങ്കില്‍ ഒരു ദിനം ആ ജീവിതങ്ങളോടൊപ്പം കഴിച്ചു കൂട്ടണം. അവരുടെ ഒരു നേരത്തെ വിശപ്പടക്കണം, പറ്റുമെങ്കില്‍ അവിടെയുള്ള മുഖങ്ങളില്‍ ഒരു ചിരി പടര്‍ത്തണം. 

യാത്ര റോഹിംഗ്യന്‍ ക്യാമ്പിലേക്കാണെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോള്‍ നിരവധി പേര്‍ വിലക്കി. അപകടമാണെന്നും മറ്റും പറഞ്ഞ് അവര്‍ തടയിടാന്‍ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും കീഴ്‌പ്പെട്ടു കൊടുക്കാന്‍ ഞാന്‍ തയ്യാറായിരുന്നില്ല, അവര്‍ അറിഞ്ഞില്ല എന്റെ ഉമ്മ ക്യാമ്പിലേക്ക് തന്ന ഭക്ഷണപ്പൊതികളും ഒരു ബാഗ് നിറയേ പലഹാരങ്ങളുമായിരുന്നു എന്റെ ശക്തിയെന്ന്. ഉപ്പ കൈയിലേക്ക് വച്ചു തന്ന 2000 രൂപയായിരുന്നു എന്റെ ആത്മവിശ്വാസമെന്ന്.

കൈനിറയെ ഭക്ഷണപ്പൊതികളും പലരില്‍ നിന്നു ശേഖരിച്ച വസ്ത്രങ്ങളുമായി യാത്ര തുടങ്ങി. വിശപ്പടക്കാനുള്ള യാത്ര, ജീവിതം തേടിയുള്ള സഞ്ചാരം, അതേ റോഹിംഗ്യകളെ തേടിയുള്ള യാത്ര...

Rohingya Refugee Camp
 
ക്യാമ്പ് എവിടെയാണെന്നോ, എത്ര ദൂരം സഞ്ചരിക്കണമെന്നോ എന്നൊന്നും എനിക്ക് അറിവുണ്ടായിരുന്നില്ല. കാളിന്ദി കുഞ്ചിലെ മാലിന്യങ്ങള്‍ തള്ളുന്ന വലിയ ഒരു മൈതാനത്താണെന്നറിയാം. കണ്ടു പിടിക്കാന്‍ പറ്റുമെന്ന വിശ്വാസത്തില്‍ യാത്ര ആരംഭിച്ചു.

മൂന്ന് ദിവസത്തെ യാത്രയ്ക്കൊടുവില്‍ പുലര്‍ച്ചെ ഡല്‍ഹിയില്‍ എത്തി. ഇങ്ങനെ ഒരു ജനത ഇവിടെ താമസിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഒരാള്‍ക്കും അറിയില്ല. വഴി ചോദിച്ചപ്പോള്‍ പലരും കൈ മലര്‍ത്തി. വഴിയറിയാമെന്നു പറഞ്ഞ് ഒരു റിക്ഷവാല വണ്ടിയിലേക്ക് കയറ്റി. 'വഴി അറിയാം ഞാന്‍ കൊണ്ടുവിടാം' എന്ന് അയാള്‍ വാക്ക് പറഞ്ഞു. കുറേ ദൂരം മുന്നോട്ട് പോയി, വിജനമായ സ്ഥലത്ത് എന്നെ ഇറക്കി വിട്ടു. കൈയില്‍ നിന്നു 400 രൂപ പിടിച്ചു വാങ്ങി അയാള്‍ അപ്രത്യക്ഷയാനായി. വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് മനസ്സിലായി. വലിയ ഭാണ്ഡക്കെട്ടുകളുമായി നടന്നു നീങ്ങി കിലോ മീറ്ററുകളോളം. ഒടുവില്‍ 15 കിലോമീറ്റര്‍ നടന്ന് 'കാളിന്ദി കുഞ്ചിലെത്തി'. ശരീരമാകെ തളര്‍ന്നിരുന്നു. സമയം ഉച്ചയ്ക്ക് പന്ത്രണ്ടിനോടുക്കുന്നു. സൂര്യന്‍ തലയ്ക്കു മീതേ അഗ്‌നി തുപ്പിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

വിശപ്പും, ദാഹവും തളര്‍ത്തി. ക്ഷീണിച്ച് വഴിയരികില്‍ ഇരുന്നു. കാല് നീരു വന്ന് വീര്‍ത്തിരിക്കുന്നു. കാലിന്റെ അടി ഭാഗത്തെ തോലുകള്‍ ഇളകി നില്‍ക്കുന്നു. ഒടുവില്‍ കാളിന്ദി കുഞ്ജ് പാലത്തിന്റെ നടപ്പാതയില്‍ ഇരുന്നു വിശ്രമിക്കുമ്പോള്‍, തലപ്പാവും, നീളന്‍ താടിയുമുള്ള ഒരു മുസ്ലിം പണ്ഡിതന്‍ നടന്നു നീങ്ങുന്നത് കണ്ടു. ഓടിച്ചെന്ന് കിതച്ചു കൊണ്ട് കാര്യം പറഞ്ഞു, അയാള്‍ ചിരിച്ചു കൊണ്ട് പറഞ്ഞു, 'മാഷാ അള്ളാഹ്.. സീതേ ജാവോ.. സീതേ ജാവോ'...

നേരെയുള്ള ഒരു വഴി കാട്ടി തന്നുകൊണ്ട് അയാള്‍ നടന്നു പോയി. പിന്നീട് ഒരോട്ടമായിരുന്നു. ഒരു കിലോമീറ്റര്‍ കൂടി താണ്ടായിപ്പോള്‍, നഗരത്തിന്റെ ഭാവം മാറി. മരുഭൂമിക്ക് സമമായ ഭൂമി, സൂര്യന്‍ കത്തി നില്‍ക്കുന്നു. പുല്ലു പോലും മുളയ്ക്കാത്ത തരിശു ഭൂമി. കുരുക്ഷേത്രം പോലെ.

കാറ്റിന് അഴുകിയ മാലിന്യത്തിന്റെ മണമാണ്. മൂക്ക് പൊത്തി പിടിക്കാന്‍ പോലും കഴിയാത്ത വിധം അവശനായിട്ടുണ്ട്. പെട്ടെന്ന് ആ കാഴ്ച കണ്ട് ഒരു നിമിഷം കണ്ണു തള്ളി നിന്നു, മാലിന്യങ്ങള്‍ പേറി ഒരു നദി ഒഴുകുന്നു. വെള്ളത്തിന് കറുത്ത നിറമാണ്. നിയന്ത്രണം വിട്ട ഭ്രാന്തിയെ പോലെ ഒഴുക്കുന്ന ആ നദി യമുനാ നദിയാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ആ നിമിഷം ചരിത്രം പഠിച്ച താളുകള്‍ ഓര്‍ത്തു പോയി. സൂര്യ ഭഗവാന്റെ പുത്രി 'യമുന', മൃത്യുവിന്റെ ദേവനായ യമരാജന്റെ സഹോദരി 'യമുന', അതായത് മരണത്തിന്റെ സഹോദരി. അവളിപ്പോള്‍ മരണവും കാത്തു കിടക്കുന്നു.

Rohingya Refugee Camp

Rohingya Refugee Camp

Rohingya Refugee Camp

എങ്ങും മാലിന്യം, കൂമ്പാരം കണക്കെ കൂട്ടിയിട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു മനുഷ്യ ജീവന്‍ പോലും എങ്ങും കാണാനില്ല. മരുഭൂമി... നഗരമധ്യത്തില്‍ ഒരു മരുഭൂമി. ദുര്‍ഗന്ധം കൂടി വരുന്നു. ശ്വസിക്കാന്‍ പോലും പറ്റുന്നില്ല. ഇനി ഒരടി മുന്‍പോട്ട് നടക്കാന്‍ ആവതില്ല. അപ്പോഴാണ് മുന്‍പിലൊരു പലകയില്‍ ഏഴുതി വച്ച അറബി വാചകം വായിച്ചത്, ''ദാറുല്‍ ഹിജറത്ത്'...

ഒടുവില്‍ ഞാന്‍ എത്തിയിരിക്കുന്നു. എന്റെ ലക്ഷ്യത്തോട് ഞാന്‍ അടുത്തു. വിയര്‍ത്തൊലിച്ച് കിതക്കുന്ന എന്റെ ഉള്ളില്‍ എന്തെന്നില്ലാത്ത സംതൃപ്തി. കിതപ്പ് നിര്‍ത്താന്‍ പറ്റണില്ല. 20 കിലോമീറ്റര്‍ നടന്നു എന്നു പോലും ഞാന്‍ ഓര്‍ത്തില്ല. ആ നിമിഷം എല്ലാം മറന്നു കൊണ്ട് ഞാന്‍ നടത്തത്തിന്റെ വേഗത കൂട്ടി. 

Rohingya Refugee Camp

Rohingya Refugee Camp

മുന്നില്‍ കാണുന്നതാണ് റോഹിംഗ്യന്‍ അഭയാര്‍ത്ഥി ക്യാമ്പ്. മരുഭൂമി പോലെ ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന മണ്ണ്, ആകാശം മുട്ടെ ഉയര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്ന മാലിന്യ കൂമ്പാരം. അതിനു മുന്നിലായി നിരവധി കൂരകള്‍ തടിച്ചു നില്‍ക്കുന്നു. ഒരു നിമിഷം ഞാന്‍ ഒന്ന് നിന്നു. നൂറില്‍ പരം ചെറുകുടിലുകള്‍, അല്ല കുടിലുകളല്ല, അതിലും ചെറുത്. ഒന്നിനടുത്തായി മറ്റൊന്ന് എന്ന കണക്കെ ഒരു നൂറു കൂരകള്‍. പഴം തുണികളും, ഷീറ്റുകളും മറച്ചുണ്ടാക്കിയ ഒരു മറ. വര പോലെ എന്തോ നീളന്‍ രൂപങ്ങള്‍ നടന്നു നീങ്ങുന്നത് പോലെ...

Rohingya Refugee Camp

വെയിലിന്റെ കാഠിന്യം കൂടി. നടന്ന് അടുത്തപ്പോള്‍ മലത്തിന്റെയും മൂത്രത്തിന്റെയും രൂക്ഷ ഗന്ധം വായുവില്‍ പുളഞ്ഞു നടന്നു. ഒപ്പം എവിടെനിന്നോ അഴുകിയ മത്സ്യത്തിന്റെ മണം. ദുര്‍ഗന്ധം കടിച്ചമര്‍ത്തി വീണ്ടും നടന്നു. ഇപ്പോള്‍ അകലെ നിന്നു കണ്ട കൂരകള്‍ അടുത്തു കാണാം. വര പോലെ ദൂരെ നിന്നു കണ്ടത് മനുഷ്യരാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോള്‍ കണ്ണുകള്‍ അടച്ചു പിടിക്കേണ്ടി വന്നു...

Rohingya Refugee Camp

Rohingya Refugee Camp

Rohingya Refugee Camp

യാ അല്ലാഹ്... എങ്ങും നിലവിളി, അലമുറകള്‍. ഒരുപറ്റം പിഞ്ചുമക്കളെയാണ് ഞാന്‍ ആദ്യം കണ്ടത്. മുമ്പെവിടെയോ കണ്ട് മറന്ന മുഖം പോലെ. അതേ! സോമാലിയന്‍ കുട്ടികളുടെ നേര്‍ രൂപം. വലിയ തല, മെല്ലിച്ച ഉടല്‍, പുറത്തേക്ക് തള്ളി നില്‍ക്കുന്ന വയര്‍, കറുത്തുണങ്ങിയ മക്കള്‍ പലരും അവശരാണ്. മുഖം അപ്പിടി ചേറ് പറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ശരീരത്തില്‍ വ്രണങ്ങള്‍ വന്നു പഴുത്തിട്ടുണ്ട്, ചിലരുടെ കൈ കാലുകളില്‍ വലിയ ഉണിലുകള്‍ വന്ന് പൊട്ടിയിരിക്കുന്നു. മുറിവില്‍ ഈച്ചകള്‍ വന്ന് പലരും വേദന കൊണ്ട് അലമുറയിടുന്നു. കണ്ടു നില്‍ക്കാന്‍ ആയില്ല, അവിടെ നിന്നു തന്നെ ഭക്ഷണപ്പൊതികള്‍ തുറന്നു ഉമ്മ തന്ന പലഹാരങ്ങള്‍ ആ ചെറു കൈകളില്‍ കൊടുത്തു. ആര്‍ത്തി കൊണ്ട് കൈകള്‍ എനിക്കുനേരെ നീണ്ടു കൊണ്ടിരിന്നു. അതില്‍ ഒരു കുഞ്ഞിനെ എടുത്തു മടിയില്‍ വെച്ചപ്പോള്‍ തലയുടെ പിന്‍ഭാഗത്തും നിന്നും ചോരയൊലിക്കുന്നു. രാവിലെ വീണതാണത്രേ, ഹോസ്പിറ്റലുകളില്‍ ചെന്നിട്ട് കാര്യമില്ല. ചികിത്സ നിഷേധിക്കപ്പെട്ട വെറും എല്ലുകളാണിവര്‍. ചികത്സ കിട്ടാതെ മരിച്ചവരുടെ കഥകള്‍ പലതുണ്ട് അവര്‍ക്ക് പറയാന്‍.

Rohingya Refugee Camp

ക്ഷണ നേരം കൊണ്ട് ഒരു നൂറു കുട്ടികള്‍ എന്നെ വട്ടമിട്ടു. ബാഗിലെ ഭക്ഷണ പൊതികള്‍ ഓരോന്നായി ഞാന്‍ പുറത്തെടുത്തു കൊണ്ടേ ഇരുന്നു... കരളലിയിപ്പിക്കുന്ന കാഴ്ചകള്‍, ഭക്ഷണത്തിനു വേണ്ടി എനിക്ക് നേരെ കൈകള്‍ നീളുമ്പോള്‍, പടച്ചവനോട് ഒരായിരം വട്ടം നന്ദി പറഞ്ഞു. കുഞ്ഞു കൈകള്‍ മാത്രമല്ല എന്റെ ഉമ്മയുടെയും, വലിയുപ്പയുടെയും പ്രായം വരുന്ന ഒരു നൂറു കൈകള്‍ വീണ്ടും എനിക്ക് മുന്നില്‍ നീണ്ടു. 45 കുടുംബങ്ങളായി 300 ല്‍ പരം ആളുകള്‍ കാളിന്ദി കുഞ്ചിലെ ഈ അഭയാര്‍ത്ഥി ക്യാമ്പില്‍ ജീവിക്കുന്നുണ്ട്. കുടുംബങ്ങള്‍ നഷ്ട്ടപെട്ടവരാണ് പലരും. ഭാര്യയേ പിച്ചിച്ചീന്തുന്നത് കണ്ടു നിസ്സഹായനായി നില്‍ക്കേണ്ടി വന്ന ഭര്‍ത്താക്കന്മാരുണ്ടിവിടെ, ഭര്‍ത്താക്കന്മാരെ വെടി വെച്ചു വീഴുന്നത്തിനു സാക്ഷിയായവരുണ്ട്. മക്കള്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടവര്‍, മതാപിതാക്കള്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടവര്‍, അങ്ങനെ അങ്ങനെ നീളുന്നു ആ ജീവിതങ്ങള്‍... എല്ലാം ഒരു ദുസ്വപ്നം പോലെ ഭീതിയോടെ അവര്‍ ഓര്‍ക്കുന്നു.

Rohingya Refugee Camp

ക്യാമ്പിന്റെ അകത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചപ്പോള്‍ നാല് കുട്ടികള്‍ മണ്ണില്‍ നിന്നു എന്തോ പങ്കിട്ടു കഴിക്കുന്നത് കണ്ടു. ഭക്ഷണ പൊതിയുമായി അടുത്ത് ചെന്നപ്പോള്‍, ഞാന്‍ കണ്ടത് ഇപ്പോഴും എന്റെ കണ്‍മുന്നില്‍ നിന്നും മായുന്നില്ല, ആ പിഞ്ചു മക്കള്‍ എലി കുഞ്ഞുങ്ങളെ തിന്നുന്ന കാഴ്ച്ച കണ്ട് ഞാന്‍ വായും പൊത്തി പുറത്തേക്ക് കടന്നു. ഛര്‍ദിച്ചു പോയി. മനുഷ്യന്റെ എച്ചില്‍ തിന്ന്, മാലിന്യത്തില്‍ വളരുന്ന എലികളെ പച്ചയ്ക്ക് തിന്നേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥ. വിശപ്പ്, അതെത്ര കഠിനമാണ്. കാണുന്ന കാഴ്ചകളുടെ ഭീകരത ഏറി വരുന്നു. കേള്‍ക്കുന്ന കഥകള്‍ ജീവിതമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാന്‍ ബുദ്ധിമുട്ടി. 

Rohingya Refugee Camp

അന്‍വര്‍ ഷാ, ഇന്ത്യയിലേക്ക് കുടിയേറിയിട്ട് വര്‍ഷങ്ങളായി. അന്‍വര്‍ ഷാ പറഞ്ഞ കഥകള്‍ കേള്‍ക്കാന്‍ മാത്രം കെല്‍പ് എനിക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല. കലങ്ങിയ കണ്ണുകളോടെ, വിയര്‍ത്തൊലിച്ചു കൊണ്ട് അന്‍വര്‍ പറഞ്ഞു തുടങ്ങി, കല്ലുകള്‍ വച്ചു വലിയ ചതുരാകൃതിയില്‍ തീക്കുണ്ഡം ഒരുക്കുമത്രേ. അതിനു മുകളില്‍ ഇരുമ്പു ഷീറ്റുകള്‍ വിരിച്ചു പഴുപ്പിക്കും. പുറത്തു നിന്ന് നോക്കുമ്പോള്‍ തീക്കുണ്ഡം കാണാന്‍ പറ്റാത്ത വിധം ഷീറ്റുകളുപയോഗിച്ചു മറക്കും. എന്നിട്ട് പിഞ്ചോമനകളെ ചൂടേറ്റു പൊള്ളി നില്‍ക്കുന്ന പഴുത്ത ഇരുമ്പ് ഷീറ്റുകളിലേക്ക് വലിച്ചെറിഞ്ഞു വെന്ത് ഉരുക്കി കൊല്ലുന്നതും നോക്കി അട്ടഹസിക്കുമത്രേ, സമാധാനം പഠിപ്പിച്ച ബുദ്ധദേവന്റെ അനുയായികള്‍. പിഞ്ചോമനകള്‍ ക്ഷണ നേരം കൊണ്ട് മഞ്ഞുരുകും പോലെ ഉരുകി തീരും. പാലിന്റെ മണം വിട്ട് മാറാത്ത കുരുന്നുകളുടെ വെന്ത മാംസത്തിന്റെ മണമാണത്രെ അവരുടെ നാടിന്. അന്‍വര്‍ എല്ലാം പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു. പതിയേ എന്നെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് അയാള്‍ കൂരയിലേക്ക് കയറി. പിന്നീടാണറിഞ്ഞത് അന്‍വറിന്റെ മൂത്ത മകനെ വെന്തുരുക്കി കൊന്ന കഥ.

Rohingya Refugee Camp

ക്യാമ്പില്‍ എന്നെ കൂടാതെ ജയ്പൂരിലെ നിന്നു വന്ന രണ്ട് ജേര്‍ണലിസം വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു. ഫയാസും താജുദ്ധീനും. കുട്ടികളോടൊപ്പമുള്ള എന്റെ നല്ല നിമിഷങ്ങള്‍ അവര്‍ ക്യാമറയില്‍ പകര്‍ത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു. കുട്ടികള്‍ പലരും ഞാനുമായി അടുത്തു കഴിഞ്ഞു. സ്‌നേഹത്തോടെ ഭയ്യാ എന്ന് അവര്‍ വിളിക്കുമ്പോള്‍ ഒരു നൂറു സഹോദരങ്ങളെ എനിക്ക് കിട്ടിയത് പോലെ തോന്നി. ബാഗില്‍ കരുതിയ സകലതും ഞാന്‍ അവര്‍ക്കു കൊടുത്തു, ഒരാളുടെ പോലും വയറൊഴിയാതെ. പലരും ഭക്ഷണപ്പൊതിയുമായി കൂരയിലേക്ക് ഓടുന്നത് കണ്ടു. പിന്നീട് അവര്‍ വന്ന് പറഞ്ഞു, ഉമ്മയ്ക്കും കുഞ്ഞു വാവയ്ക്കുമൊക്കെ കൊടുക്കാന്‍ വേണ്ടി പോയതാണെന്ന്. ഓര്‍ക്കണം, കഠിനമായ വിശപ്പിലും അവര്‍ എല്ലാവരെയും ഓര്‍ക്കുന്നു, പങ്ക് വെച്ചു കഴിക്കുന്നു...

Rohingya Refugee Camp

ഓരോ കൂരയിലും കയറി കഥകള്‍ കേട്ടു കൊണ്ടിരിന്നു. ചില ദിവസങ്ങളില്‍ മക്കള്‍ക്ക് നല്‍കാന്‍ ഭക്ഷണമില്ലാതെ വരുമ്പോള്‍ അഴുക്ക് ചാലില്‍ വളരുന്ന വള്ളിച്ചെടി പൊട്ടിച്ച് വേവിച്ചു കൊടുക്കുമത്രേ. ആര്‍ക്കും തിരികെ മ്യാന്മറിലേക്ക് പോവേണ്ട. ഇന്ത്യ അവര്‍ക്ക് സ്വര്‍ഗ്ഗമാണ്, അന്നം തന്ന ഭൂമിയാണ്, തല ചായ്ക്കാന്‍ ഒരിടം തന്ന മണ്ണാണ്... സ്വന്തം രാജ്യത്തെക്കാള്‍ അവര്‍ ഇന്ന് ഇന്ത്യയെ സ്‌നേഹിക്കുന്നു...

ജന്മ നാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു പോവാന്‍ ആഗ്രഹിക്കാതെ അഭയാര്‍ത്ഥികളെ പോലെ മാലിന്യ കൂമ്പാരത്തിനു നടുവില്‍ നരക തുല്യ ജീവിതം നയിക്കുമ്പോഴും തിരികെ ജന്മനാട്ടില്‍ പോവേണ്ട എന്ന് പറയണമെങ്കില്‍ അവര്‍ അനുഭവിച്ച പീഡനങ്ങള്‍ എത്ര മാത്രമായിരിക്കും?

കഥകള്‍ കേട്ടും, കുട്ടികളോടൊപ്പം കളിച്ചും രാത്രിയായതറിഞ്ഞില്ല. രാത്രി ക്യാമ്പില്‍ തന്നെ കഴിയാന്‍ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോള്‍, ക്യാമ്പിലെ കാര്യങ്ങള്‍ നോക്കി നടത്തുന്ന സലിം മുല്ല പറഞ്ഞു ഇവിടെ കിടക്കാന്‍ ഇടമില്ല. നിങ്ങളെ പുറത്തു കിടത്താനും തലപര്യമില്ല. അതപകടമാണ്. വിഷമുള്ള പാമ്പുകള്‍ മുതല്‍ ചെന്നായ്ക്കളും തെരുവ്പട്ടികളും രാത്രിയാവുമ്പോള്‍ പുറത്തു ചാടും അതു കൊണ്ട് തിരിച്ചു പൊയ്‌ക്കൊള്ളൂ. നാളെ വീണ്ടും കാണാമെന്നു പറഞ്ഞു.

അപ്പോഴും കുഞ്ഞുങ്ങള്‍ പലരും എന്നോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. കൂട്ടത്തില്‍ നൂറെന്ന് പേരുള്ള ഒരു കുഞ്ഞു മോള്‍ എന്തോ ഞാനുമായി വല്ലാതെ അടുത്തിരുന്നു. അവളെ കാണുമ്പോള്‍ എന്റെ പെങ്ങളുടെ ബാല്യ കാലം ഓര്‍മ്മ വന്നു. നൂര്‍ പോവാന്‍ നേരം എന്നോട് പറഞ്ഞു 'ആപ്കോ കല്‍ ആന ചാഹിയെ'.

നാളെ വീണ്ടും വരുമെന്ന് പറഞ്ഞു വാക്ക് കൊടുത്ത്. നൂറോളം വരുന്ന മക്കള്‍ ക്യാമ്പ് വിടുന്നത് വരെ എന്നെ പിന്‍തുടര്‍ന്നു വന്നു. കരുതി വെച്ച വലിയ പാക്കറ്റ് മിഠായി കൂടി പോവാന്‍ നേരം കൊടുത്തപ്പോള്‍ വീണ്ടും ചിരിക്കുന്ന ഒരു നൂറു ചുണ്ടുകള്‍ കണ്ടു. അത് മതിയായിരുന്നു ആ രാത്രി ഉറങ്ങാന്‍...

Rohingya Refugee Camp

ക്യാമ്പില്‍ നിന്നു നടന്നു നീങ്ങി. കരോള്‍ ബാഗിലെ റൂമിലെത്തിയപ്പോള്‍ ഉമ്മയുടെ ഫോണ്‍ വന്നു. ഭക്ഷണം കഴിച്ചില്ല എന്നത് അപ്പോഴായിരുന്നു ഞാന്‍ ഓര്‍ത്തത്. ഒരുപാട് പേരുടെ വയറു നിറഞ്ഞപ്പോള്‍ അതില്‍ എന്റേതും നിറഞ്ഞു പോയി. ഞാന്‍ ക്യാമ്പിലാണെന്ന് അറിഞ്ഞ രാത്രി ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഇടങ്ങളില്‍ നിന്നുമുള്ള സുഹൃത്തുക്കള്‍ ഒരൊറ്റ രാത്രി കൊണ്ട് എന്റെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിലേക്ക് നിറച്ചു തന്നത് ഒരു ലക്ഷം രൂപയോളമായിരുന്നു. ക്ഷീണം കൊണ്ട് ഉറങ്ങിയതറിഞ്ഞില്ല...

പിറ്റേന്ന് ക്യാമ്പിലേക്ക് പോകുമ്പോള്‍ കൈനിറയേ ഭാണ്ഡക്കെട്ടുകളായിരുന്നു. 100 ഓളം വരുന്ന എന്റെ സഹോദരങ്ങള്‍ക്കുള്ള വസ്ത്രവും വെള്ളവും ഭക്ഷണവുമായി. വീണ്ടും ഞാന്‍ കാളിന്ദി കുഞ്ചിലെത്തി. ഫയാസും താജുദീനും എന്നേയും കാത്ത് അവിടുണ്ടായിരുന്നു. എന്നെ സഹായിക്കാന്‍ അവരും ഒപ്പം കൂടി. കൈ നിറയേ ഭാണ്ഡക്കെട്ടുമായി വരുന്ന എന്നെ കണ്ട് നമ്മുടെ കുഞ്ഞുങ്ങള്‍ ഭയ്യാ ഭയ്യാ എന്ന് വിളിച്ചു ഓടിയെത്തി. വസ്ത്രങ്ങളൊക്കെ അടക്കി വെച്ചു. എല്ലാര്‍ക്കും കവറിലെന്താണെന്നറിയണം. നൂര്‍ എന്റെ അരികിലെത്തി കൈ പിടിച്ചു. അങ്ങനെ ആ ക്യാമ്പിലുള്ള എന്റെ എല്ലാ കുഞ്ഞു മക്കള്‍ക്കും ശരീരം മറക്കാനുള്ള വസ്ത്രങ്ങള്‍ നല്‍കി. വീണ്ടും ചിരികള്‍ ഉയര്‍ന്നു. വസ്ത്രങ്ങളുമായി അവര്‍ കൂരയിലക്ക് ഓടി, സലിം മുല്ലയുടെ നിര്‍ദ്ദേശപ്രകാരം ഓരോ കുരുന്നും എന്റെ കവിളില്‍ ഉമ്മ വെച്ചു. ഇത്രയും കാലത്തെ ജീവിതത്തിന് അര്‍ഥമുണ്ടെന്ന് തോന്നിയ ദിനം, സന്തോഷം കൊണ്ട് കണ്ണു നിറഞ്ഞു...

അപ്പോഴാണ് അത് ശ്രദ്ധയില്‍ പെട്ടത്. ക്യാമ്പിന്റെ ഒരുവശത്ത് വലിയ കയറുകള്‍ കെട്ടിയിരിക്കുന്നു. എല്ലാത്തിലും അളിഞ്ഞ മല്‍സ്യങ്ങള്‍ തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്നു, കാര്യം തിരക്കിയപ്പോള്‍ സലിം മുല്ല പറഞ്ഞു, മാര്‍ക്കറ്റില്‍ നിന്നും ഓരോ ദിവസം കളയുന്ന മത്സ്യവും ശേഖരിച്ചു ഉണക്കി അതാണത്രേ അവരുടെ മുഖ്യ ഭക്ഷണം...

ജീവിക്കാന്‍ വേണ്ടി ഒരു നേരത്തെ അന്നത്തിനു വേണ്ടി എച്ചില്‍ തിന്നുകയാണ് ഒരു സമൂഹം. നൂര്‍ ക്യാമ്പിന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് കൊണ്ട് പോയി, നൂറിന്റെ കൂരയിലേക്ക് എന്നെ വലിച്ചു കയറ്റി. നിലത്തു വിരിച്ച പായ വിരിപ്പില്‍ ഇരു കാലുകളും നഷ്ട്ടപ്പെട്ട് ജീവച്ഛവമായി കിടക്കുന്നു ഒരാള്‍, നൂറിന്റെ ഉപ്പ. ഇരുകാലുകളും വെട്ടി മാറ്റിയത്രേ, നട്ടെല്ല് തുളച്ചു കൊണ്ട് കത്തിയും കയറ്റി ഇനി നീ ഭൂമിയില്‍ ജീവിച്ചു കൊള്ളൂ എന്നും പറഞ്ഞു ദൂരേക്ക് വലിച്ചെറിഞ്ഞതാണത്രേ. മരിച്ചെന്ന് കരുതിയതാണ്. പക്ഷേ പടച്ചവന്‍ ജീവന്റെ അംശം ബാക്കി വെച്ചു. നൂറിന് വേണ്ടി, ഇല്ലേല്‍ ഈ ലോകത്ത് നൂര്‍ തനിച്ചാവുമായിരുന്നു. 

നൂറിന്റെ മുഖം, ആ ചിരി... ആ മുഖത്ത് ഞാന്‍ പിന്നീട് നോക്കിയില്ല. കൂരയില്‍ നിന്ന് ഇറങ്ങി. ഇത്രയും വലിയ ദുരിതം ഈ ചെറുപ്രായത്തില്‍. എന്നിട്ടും അവള്‍ എന്നോട് ചിരിക്കുന്നു... വിശ്വസിക്കാനാവുന്നില്ല. സുന്ദരിയാണവള്‍, അവളുടെ ഉമ്മയെ പോലെ.

Rohingya Refugee Camp

അപ്പോഴാണ് സലിം മുല്ല പറഞ്ഞ കഥ ഓര്‍ത്തത്, ഒരു വര്‍ഷം മുന്‍പ് ക്യാമ്പില്‍ വിശപ്പ് സഹിക്കാന്‍ കഴിയാതെ ബോധരഹിതരായി ഉറങ്ങിയ പിഞ്ചു മക്കളില്‍ പലരും നേരം പുലര്‍ന്നപ്പോള്‍ ചേതനയറ്റു കിടക്കുന്നു. വിശപ്പ് സഹിച്ചു കിടന്ന അവരുടെ ജീവനെ, പാമ്പിന്റെ രൂപത്തില്‍ മരണം അപഹരിച്ചു. ക്യാമ്പില്‍ കയറിക്കൂടിയ ഉഗ്രവിഷമുള്ള പാമ്പ് കൊന്നുതീര്‍ത്തത് ഒരുപിടി ജീവിതങ്ങള്‍. ഒടുവില്‍ മയ്യത്തടക്കാന്‍ ഇടമില്ലാതെ അവര്‍ ചേതനയറ്റ ആ ശരീരങ്ങള്‍ യമുനയില്‍ ഒഴുക്കി വിട്ടത്രേ... മലിനമായി കിടക്കുന്ന യമുനയേ പറ്റി ഓര്‍ത്തു കൊണ്ട് നടന്നു നീങ്ങുമ്പോഴാണ് ദാഹിച്ചു വലഞ്ഞ് രണ്ടു മക്കള്‍ പൈപ്പില്‍ നിന്നു വെള്ളം കുടിക്കുന്ന രംഗം കണ്ടത്. എയര്‍ പൈപ്പില്‍ നിന്നു വെള്ളം കുടിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു പെണ്‍കുട്ടി. അവള്‍ വെള്ളം കുടിക്കാന്‍ പ്രയാസപ്പെട്ടപ്പോള്‍, ചോട്ടു എന്ന് ഉറക്കെ വിളിച്ചു. അപ്പോഴേക്കും ക്യാമ്പിന്റെ ഇരുട്ടില്‍ നിന്നു ഒരു പിഞ്ചു മോള്‍ ഓടി വന്നു. അവള്‍ പൈപ്പില്‍ പിടിച്ചു തൂങ്ങി ജേഷ്ഠത്തിയെ വെള്ളം കുടിക്കാന്‍ സഹായിക്കുന്നു. വെള്ളം ആര്‍ത്തിയോടെ കുടിക്കുന്ന അവരെ ഞാന്‍ നോക്കി നിന്നു പോയി. വെള്ളം കൗതുകത്തോടെ നോക്കേണ്ട പ്രായത്തില്‍ അവര്‍ ആര്‍ത്തിയോടെ കുടിച്ചു വിശപ്പടക്കുന്നു...

ഒടുവില്‍ ബാക്കി വന്ന തുക ഏല്പിക്കാന്‍ വേണ്ടി ക്യാമ്പിന്റെ സംഘടകരുടെ ഓഫീസിലേക്കു പോയപ്പോള്‍ ആദ്യം ദിനം എനിക്ക് വഴികാട്ടിത്തന്ന ആള്‍ എന്റെ മുന്‍പില്‍ നില്‍ക്കുന്നു. അത്ഭുതം. പണം വാങ്ങി, ഇനിയുള്ള ദിനങ്ങളില്‍ എന്താവശ്യത്തിനും പണം ഉപയോഗിക്കാം എന്നു പറഞ്ഞു തീര്‍ത്തതും അയാള്‍ കെട്ടി പിടിച്ചു കൊണ്ട് പറഞ്ഞു 'അല്ലാഹ് കി രാജ് തുമാര സാത് ഹേ'...

എന്റെ കൂടെ ക്യാമ്പിലേക്ക് പുള്ളിയും വന്നു. എല്ലാവരെയും വിളിച്ചു വരുത്തി. ക്യാമ്പിലെ 300-ല്‍ പരം ആളുകള്‍ എന്റെ മുന്നില്‍ നിരന്നു. ആ സദസ്സില്‍ അവര്‍ ഒരുപാട് സംസാരിച്ചു. ഒടുവില്‍ എനിക്ക് വേണ്ടിയും പണമയച്ചവര്‍ക്കു വേണ്ടിയും ആ ജനത ഒന്നടങ്കം പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചു. കുഞ്ഞു മക്കള്‍ കൈകളുയര്‍ത്തി ആകാശത്തിന്റെ നീലിമയില്‍ പടച്ചവനെ നോക്കി അമീന്‍ പറയുന്നത് കണ്ടപ്പോള്‍ ലോകത്ത് എന്റെ സൃഷ്ടിപ്പിന് പിന്നില്‍ പടച്ചവന്‍ കണ്ട ലക്ഷ്യം ഈ ദിനമാണെന്ന് തോന്നി...

എല്ലാം കഴിഞ്ഞു. എല്ലാവര്‍ക്കും മധുരം നല്‍കി ഞാന്‍ ക്യാമ്പിന്റെ പടി ഇറങ്ങുമ്പോള്‍ ഓരോ ഉമ്മമാരും പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. എന്റെ മക്കള്‍ എന്റെ പിറകെ കൂടി, ക്യാമ്പ് വിട്ട് റോഡിലേക്ക് എത്തും വരെ അവര്‍ കൂടെ വന്നു. നൂറിനെ ഞാന്‍ തിരക്കി, കൂട്ടത്തില്‍ അവളില്ല, ദൂരെ നിന്നു അവള്‍ ഓടി വരുന്നത് കണ്ട് ഞാന്‍ നിന്നു. ഭയ്യാ എന്ന് വിളിച്ചു. എന്റെ കയ്യിലേക്ക് പൊട്ടിയ ഒരു കീ ചെയിന്‍ വച്ചു. ഒരു ആണ്‍കുട്ടിയും പെണ്‍കുട്ടിയും നില്‍ക്കുന്ന ഒരു രൂപം. അതാരാണെന്ന് ചോദിച്ചപ്പോള്‍ അവള്‍ പറഞ്ഞു, 'വോ ലഡ്ക്ക തും ഓര്‍ ലഡ്ക്കി മേ ഹൂ'...

ഇതും പറഞ്ഞ് അവള്‍ ചിരിച്ചു കൊണ്ടോടി... നൂര്‍... പേര് പോലെ തന്നെ വെളിച്ചമാണവള്‍... സ്‌നേഹത്തിന്റെ വെളിച്ചം...

റോഡിലേക്ക് എത്തി, തിരിഞ്ഞു നോക്കിയപ്പോള്‍ പിറകില്‍ നിന്നു ഞാന്‍ പോവുന്നതും നോക്കി നൂറും കുറച്ചു കുട്ടികളും നില്‍പ്പുണ്ടായിരുന്നു, കണ്ണെത്താ ദൂരത്തു കൈയും വീശി, ആ കുട്ടികളില്‍ ഉമൈറയുടെ രണ്ട് പിഞ്ചോമനകളും ഭയ്യാ എന്ന് വിളിച്ചു കൈ വീശുന്നത് പോലെ... യമുനാ നദി വീണ്ടും അട്ടഹസിക്കുന്നു...