ഹൈവേകള്‍ പെണ്‍സഞ്ചാരികളെ എന്തു പഠിപ്പിക്കുന്നു? വെറുതെ ഓടിത്തീര്‍ക്കുന്ന ദൂരം മാത്രമാണോ ഒരു യാത്ര? കൂട്ടുകാരിയുമൊത്ത് പെട്ടെന്നു നടത്തിയ ഒരു ഹൈവേ ഡ്രൈവ് ഉണര്‍ത്തിയ വികാരങ്ങള്‍ അനിതാ നായര്‍ പങ്കുവെക്കുന്നു.



എല്ലാ നല്ല കാര്യങ്ങളെയും പോലെ പെട്ടന്നായിരുന്നു ഈ സംഭവവും. ഒരു തയ്യാറെടുപ്പും മുന്നൊരുക്കവും ഇല്ലാതെ. ഒരു കാര്യവും കാരണവും ഇല്ലാതെ. എന്തിനെന്ന ചോദ്യം തന്നെയില്ലാതെ.

ശരിക്കു പറഞ്ഞാല്‍, ഈ യാത്ര ഒരു രഹസ്യവിരുന്നിന്റെ സന്തതിയാണ്. ഒന്നോ രണ്ടോ മാസത്തിലൊരിക്കല്‍, പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന തോന്നലിനൊടുവില്‍, ഞാനയക്കുന്ന ഒരു നിഗൂഢസന്ദേശമുണ്ട്. ഇഏഞ. ഉടനെ വരും, ഈ കുറ്റകൃത്യത്തിലെ എന്റെ പങ്കാളിയായ സുനിതയുടെ മറുപടി : എപ്പോള്‍?

പതിവു പോലെ, ഒരിക്കല്‍ക്കൂടി ഞങ്ങളാ വീതി കുറഞ്ഞ് വൃത്തിഹീനമായ കോവണിയിലൂടെ പതുങ്ങിപ്പതുങ്ങിച്ചെന്നു. ഇരിക്കാനൊരിടം കിട്ടും വരെ ഞങ്ങള്‍ പരസ്പരം മിണ്ടുക പോലുമില്ല. ബാഗിലും ഫോണിലും തിരുപ്പിടിച്ചും അര്‍ഥശൂന്യമായി വര്‍ത്തമാനങ്ങള്‍ പറഞ്ഞും നില്‍ക്കും. പരസ്പരം നോക്കിയിരുന്ന് ആദ്യത്തെ കവിള്‍ നിറയ്ക്കുമ്പോള്‍ ഞങ്ങളുടെ മുഖത്ത് അറിയാതെ ഒരു ചിരി വിടരും. എല്ലാം തികഞ്ഞ മസാലക്കൂട്ടിന്റെ ആസ്വാദ്യത സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്. ഒരു തുടം നെയ്യിന്റെ മൃദുത്വം അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട്. ഏറെ കാത്തിരുന്ന കിട്ടുന്ന നിമിഷത്തിന്റെ അളവില്ലാത്ത ആഹ്ലാദം പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്. ഞങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇതാണ് സ്വര്‍ഗീയ രുചി. Chicken Ghee Roast അഥവാ CGR എന്ന രഹസ്യപാപം.

ആ നിറം മങ്ങിയ റസ്റ്റോറന്റില്‍ കാണുന്ന എല്ലാ മുഖങ്ങളിലും ഒരേ ഭാവമായിരുന്നു. എന്റെ മുഖത്തും അതേ ഭാവം തന്നെയെന്ന് ഉറപ്പ്്. സുഖത്തിന്റെ മേച്ചില്‍പ്പുറങ്ങളിലൂടെ മദിച്ചു നടക്കുമ്പോഴുള്ള ഭാവം. അടക്കിപ്പിടിച്ച നിശ്വാസം, ഒരു ചെറിയ സുഖാലസ്യം, പാതി അടച്ചു പിടിച്ച കണ്ണുകള്‍, ആത്മാവു പോലും നിശ്ചലമാകുന്ന അവസ്ഥ..

മയക്കുന്ന താമരവളയങ്ങള്‍ തിന്ന് ഇവിടം വിട്ടിനി എങ്ങോട്ടുമില്ലെന്നു വാശിപിടിച്ചവരെക്കുറിച്ച് (Lotus eaters) ഹോമര്‍ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചൈനീസ് നോവലുകളിലെ കറുപ്പ് താവളങ്ങളെക്കുറിച്ചും (Opium dens) ഞാനേറെ വായിച്ചിട്ടുണ്ട്. സലാഹുദീന്റെ കാലത്തെ അറബ് കൊലയാളികള്‍ സംഘത്തിലെത്തുന്ന പുതുമുഖങ്ങള്‍ക്ക് ഹഷീഷ് കലക്കിക്കൊടുക്കുമായിരുന്നുവത്രെ. സ്വര്‍ഗവും നരകവും അതിന്റെ രൂപത്തില്‍ അറിഞ്ഞനുഭവിക്കാന്‍ വേണ്ടി. നിഷിദ്ധമായ ആനന്ദം തേടുന്നതിലെ ഹരം അവരെപ്പോലെ ഞങ്ങളെയും യാഥാര്‍ഥ്യത്തില്‍ നിന്നകറ്റിയിരുന്നു. ഇത്തരം നിമിഷങ്ങള്‍ക്ക് ഒരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. ലോകത്തെ ഒറ്റക്കു നേരിടാന്‍ പോന്നവരാണെന്ന തോന്നല്‍ പോലും അതു നിങ്ങളിലുണ്ടാക്കും. അങ്ങിനെ ഒരു വികാരാവേശത്തിന്റെ തള്ളിച്ചയിലാവണം, ആ നിമിഷത്തില്‍ ഞാന്‍ മറ്റൊരു നിഷിദ്ധാനന്ദം തേടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് നിര്‍ദേശിച്ചത്. ഒരു യാത്രയായാലോ. അടുത്ത നിമിഷം ഞങ്ങള്‍ ഹൈവേയിലേക്ക് ഇടിച്ചുകയറി.

എങ്ങോട്ട്? തിരുപ്പതിക്ക് പോട്ടെ -ഞാന്‍ പറഞ്ഞു. അതെന്താ തിരുപ്പതി? സുനിതയ്ക്ക് അറിയണം. കാരണമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരു പക്ഷെ, ആ ദിശയില്‍ ഞാനിതു വരെ സഞ്ചരിച്ചിട്ടേയില്ലല്ലോ എന്ന തോന്നലാവാം. സുനിതയ്ക്ക് നന്നായി കാറോടിക്കാനറിയാമെന്നതും ഒരു കാരണം. വെറുതെ ഓടിക്കുകയല്ല, ഏതു പുരുഷ ഡ്രൈവറെയും എല്‍-ബോര്‍ഡുകാരാക്കുന്നത്ര വൈഭവത്തോടെത്തന്നെ അവള്‍ വണ്ടിയോടിക്കും.

ജീവിതത്തില്‍ പല ഘട്ടങ്ങളിലായി പല വട്ടം പരിശ്രമിച്ചിട്ടും ഡ്രൈവിങ് പഠിക്കാന്‍ പറ്റാത്തവരില്‍ പെട്ടയാളാണ് ഞാന്‍. സിഗ്നല്‍ ലൈറ്റുകളില്‍ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോള്‍ ഓരോ കാറിലേക്കും ഞാന്‍ സൂക്ഷിച്ചു നോക്കും. ഓരോ തവണയും ഡ്രൈവിങ് വീലിനു പിറകില്‍ ഒരു സ്ത്രീയെക്കണ്ടാല്‍ ആരാധന കൊണ്ട് ഞാന്‍ വീര്‍പ്പുമുട്ടും. എങ്ങിനെയാണ് അവരതു സാധിക്കുന്നത്? ഞാനാശ്ചര്യപ്പെടും. അനായാസതയോടെ മുന്നോട്ടു നീങ്ങാനും ഓട്ടത്തിനിടെ വേഗം കുറയ്ക്കാനുമുള്ള രഹസ്യമന്ത്രങ്ങള്‍ അവരെങ്ങിനെ വശപ്പെടുത്തി? ബ്രേക്കിനും ആക്‌സിലറേറ്ററിനുമിടയില്‍ വലംകാല്‍ മാറ്റിക്കളിക്കണം, ഇടം കാല്‍ കൊണ്ട് ക്ലച്ചിങ്ങും ഡീ-ക്ലച്ചിങ്ങും നടത്തിക്കൊണ്ടേയിരിക്കണം, കൈ കൊണ്ട് സ്റ്റിയറിങ് ചലിപ്പിക്കണം, ഗിയര്‍ മാറ്റണം, ഇന്‍ഡിക്കേറ്റര്‍ ഇടണം, അപ്പോഴൊക്കെ നിതാന്ത ജാഗ്രതയോടെ കണ്ണുകള്‍ റോഡിലും റിയര്‍ വ്യൂ മിററിലും ട്രാഫിക് ലൈറ്റ്‌സിലുമുണ്ടാവണം.. എങ്ങിനെയാണ് മനസ്സും ശരീരവും ഇത്ര സമന്വയത്തോടെ ഒരു ഒഴുക്കാര്‍ന്ന ചലനത്തിലേക്ക് ഏകോപിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്? കുടുംബം, പലചരക്ക്, പൂച്ചകള്‍, വേലക്കാരി കുട്ടി, കുറ്റം കണ്ടുപിടിക്കുന്ന ബോസ്്, ചെയ്തു തീര്‍ക്കേണ്ട ജോലികള്‍.. ഇതൊക്കെ മനസ്സില്‍ കലപില കൂട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കെ പ്രത്യേകിച്ചും? ഞാനാലോചിക്കുന്നത് അതാണ്.

എല്ലാ റോഡ് സവാരികളിലും യാത്ര സുഖകരമാക്കാന്‍ പോന്ന പലതരം സാധനങ്ങള്‍ ഞാന്‍ കാറില്‍ കരുതാറുണ്ട്. സ്‌നാക്‌സ്, കുഷ്യനുകള്‍, പത്രങ്ങള്‍, പേപ്പര്‍ ടവല്‍, പഴങ്ങള്‍, ജ്യൂസ്, തലവേദനാസംഹാരികള്‍.. ഇത്തവണ കാറില്‍ കയറിയത് ഞാനും ഒരു കുപ്പി വെള്ളവും മാത്രം. റോഡ് മാപ്പുകള്‍ നോക്കിയും ഇന്റര്‍നെറ്റില്‍ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകള്‍ കണ്ടും ഞാന്‍ ധാരാളം തയ്യാറെടുപ്പുകള്‍ നടത്താറുണ്ട്. ഇത്തവണ ഏതു വഴിയ്ക്കാണ് പോകുന്നതെന്നു പോലും ഞാന്‍ ആലോചിച്ചില്ല. ഈ യാത്ര അങ്ങിനെയാവട്ടെ. ഇതിലെ ഓരോ നിമിഷവും എന്നെ അദ്ഭുതപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കട്ടെ -ഞാന്‍ സ്വയം പറഞ്ഞു.

കൃഷ്ണരാജപുരത്തെ തൂക്കുപാലത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി ഔട്ടര്‍ റിങ് റോഡിലൂടെ കുതിയ്ക്കുമ്പോള്‍ ഞാന്‍ പെട്ടെന്നോര്‍ത്തു. ഇരുപതു വര്‍ഷമായി ബാംഗളൂരില്‍ താമസിച്ചിട്ടും ഞാനിതാദ്യമായാണല്ലോ ഈ പാലം ഉപയോഗിക്കുന്നത്! പാലം താണ്ടി എന്‍എച്ച്-4ലേക്കു കടന്നതോടെ ഞങ്ങളുടെ ചിരപരിചിതമായ നിത്യജീവിതവും നഗരത്തിരക്കും ഒറ്റയടിക്കു പിറകിലാവുന്നതും ഞാനറിഞ്ഞു.

മെല്ലെ ഭൂപ്രകൃതി മാറാന്‍ തുടങ്ങി. ഞാന്‍ മുമ്പൊരിക്കലും ഇതൊന്നും കണ്ടിരുന്നില്ലല്ലോ. കണ്ണുടക്കുന്നതെല്ലാം അദ്ഭുതങ്ങളില്‍. ഒരു റിസോര്‍ട്ടിന്റെ കവാടത്തില്‍ നില്‍ക്കുന്നത് ഈജിപ്ഷ്യന്‍ ഫറവോയുടെ ഭീമാകാരനായ പ്രതിമ. കുറച്ചപ്പുറത്ത്, ഒരമ്പലത്തിനു മുകളില്‍ വില്ലുകുലച്ചു നില്‍ക്കുന്നു, മെലിഞ്ഞുണങ്ങിയ ശ്രീരാമന്‍. വഴിവക്കിലെ അങ്ങാടികളും വീടുകളും പൊടുന്നനെ ശൂന്യതയിലേക്കു വഴിമാറുന്നു. കണ്ണെത്താ ദൂരത്തോളം വരണ്ടുണങ്ങിയ ഭൂമി. അങ്ങിങ്ങു മുരടിച്ച കുറ്റിച്ചെടികള്‍ ഭൂമിയുടെ ചുരുട്ടിപ്പിടിച്ച മുഷ്ടി പോലെ ഉയര്‍ന്നുനില്‍ക്കുന്നു. രൂപത്തികവില്ലാത്ത കുന്നുകളില്‍ ഭൂഗുരുത്വത്തെ പരിഹസിച്ചു കൊണ്ട് ഇപ്പോള്‍ വീഴുമെന്ന മട്ടില്‍ തൂങ്ങിനില്‍ക്കുന്ന കരിമ്പാറകള്‍. എങ്ങുനിന്നെന്നില്ലാതെ പെട്ടെന്നൊരു ബോര്‍ഡ് മുന്നില്‍ ഉയര്‍ന്നുവരുന്നു. അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന കന്നുകാലികളെ സൂക്ഷിക്കുക!

പട്ടുപോലെ മിനുസമായ ഹൈവേ. ഒരു പിടി നിലക്കടല കഴിക്കുന്ന ലാഘവത്തോടെ കാര്‍ കിലോമീറ്ററുകള്‍ കടിച്ചു ചവച്ചിറക്കി. സൂര്യന്‍ പതിയെ മറഞ്ഞു തുടങ്ങി. അപരിചിതമായ ഒരു മൗനം ഞങ്ങളെ പൊതിഞ്ഞു. കണ്ണാടിച്ചില്ലില്‍ ഏതാനും മഴത്തുള്ളികള്‍ വീണു പൊട്ടിത്തകര്‍ന്നു.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഒരു വലിയ തിര എന്നെ വന്നു പൊതിയുന്നതു പോലെ തോന്നി. ചക്രവാളം വരെ നീണ്ടു പോകുന്ന പാതയിലൂടെ, ആരും കാത്തുനില്‍ക്കാനില്ല എന്നറിഞ്ഞുകൊണ്ട,് വെറുതെ ഇങ്ങിനെ ഡ്രൈവ് ചെയ്യുക. അതുപോലെ മനസ്സിനെ സ്വതന്ത്രമാക്കുന്ന മറ്റൊരനുഭവവുമില്ല. പങ്കെടുക്കേണ്ട മീറ്റിങ്ങുകളില്ല, കാണേണ്ട ബന്ധുക്കളില്ല, ആരുടെയും സഹായം തേടാനില്ല, പ്രത്യേകിച്ചൊരു പണിയും ചെയ്യാനില്ല. വെറുതെ ഒരു ഹൈവേ യാത്ര. ഒരു കാറില്‍ ഞങ്ങള്‍ രണ്ടു പെണ്ണുങ്ങള്‍ മാത്രം.
++++++++++

സുനിത തിരുമലയിലെ പതിവുസന്ദര്‍ശകയാണ്. അവിടെ എന്തു ചെയ്യണം, എന്തു ചെയ്യരുത് എന്ന് അവള്‍ക്കു നന്നായറിയാം. കാറിലിരിക്കെ അവള്‍ പറഞ്ഞു, അഥവാ ശ്രീകോവിലിനു മുന്നിലെത്താനും ദര്‍ശനം കിട്ടാനും അവസരമുണ്ടായാല്‍ ഒരു കാര്യം മറക്കാതിരിക്കുക. കാലടി മുതല്‍ മുകളിലോട്ടു മാത്രം നോക്കുക, മുഖത്തു നിന്ന് താഴോട്ടാവരുത് നോട്ടം. ദര്‍ശനം കിട്ടാന്‍ ഭാഗ്യമില്ലാതെ മടങ്ങിപ്പോകേണ്ടി വരുന്ന നിരവധി ഭക്തരുടെ കഥകളും അവള്‍ പറഞ്ഞു. എനിക്കു മനസ്സിലായി, സുനിത എന്നെ നിരാശ നേരിടാന്‍ പഠിപ്പിക്കുകയാണ്. തിരുമലയില്‍ ഒരു ദിവസം ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത് 50,000 സന്ദര്‍ശകരെങ്കിലും വരുന്നുണ്ടല്ലോ.

തിരുപ്പതിയില്‍ ഞങ്ങളൊരു ഹോട്ടലില്‍ ചെക്ക്-ഇന്‍ ചെയ്തു. ഇനി മുന്നിലുള്ള തിക്കും തിരക്കും കഠിനപരീക്ഷകളും നേരിടാന്‍ തയ്യാറെടുക്കുന്നതിനെന്നോണം അവള്‍ ഒരു സാന്‍ഡ്‌വിച്ചിന് ഓര്‍ഡര്‍ ചെയ്തു. എല്ലാ നോമ്പും നോല്‍ക്കുകയും എല്ലാ വ്രതവും അനുഷ്ഠിക്കുകയും എല്ലാ വിഗ്രഹങ്ങളെയും ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കടുത്ത ഹിന്ദുമത വിശ്വാസിയാണ് സുനിത. ഞാനാകട്ടെ അവ്യവസ്ഥയുടെ ആള്‍രൂപവും. മതമെന്ന സങ്കല്‍പ്പത്തോടുള്ള എന്റെ സമീപനം തന്നെ ഇപ്പോഴും എനിക്ക് അവ്യക്തമാണ്. പൂജകളുടെയും ക്ഷേത്രാചാരങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിലും ഞാന്‍ വിമുഖയാണ്. വിഗ്രഹഭഞ്ജകത്വത്തോളമെത്തുന്ന നിഷേധപ്രകൃതമാണ് ഇക്കാര്യത്തില്‍ എനിക്കുള്ളത്. ആചാരങ്ങളുടെ അനാവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് വാദപ്രതിവാദത്തിനൊന്നും ഞാന്‍ നില്‍ക്കാറില്ല എന്നു മാത്രം. വളരെ കുഞ്ഞായിരുന്നപ്പോഴാണ് ഞാനൊരു ക്ഷേത്രാചാരത്തിന് ഇതിനു മുമ്പ് വഴങ്ങിയിട്ടുള്ളത്. അത് ഇതേ തിരുപ്പതിയില്‍ വെച്ചായിരുന്നു. മുടി വടിപ്പിക്കാന്‍ വേണ്ടി കൊണ്ടുവന്നതാണ് എന്നെ. അതിരാവിലെ ഒരു ക്ഷുരകന്‍ വന്ന് എന്റെ മുടിയപ്പാടെ വടിച്ചു കളഞ്ഞു! മുടിയോടൊപ്പം അഭിമാനവും അയാള്‍ വടിച്ചെടുത്തതുപോലെ അന്നെനിക്കു തോന്നി. നാലു വയസ്സേ ഉള്ളൂ എങ്കിലും അജ്ഞാതമായ ഒരു കരം എന്റെ മുടിയില്‍ കടന്നു പിടിച്ചപ്പോള്‍ നട്ടെല്ലിലൂടെ പാഞ്ഞുപോയ ഭീതിയും ഞാനോര്‍ക്കുന്നു. ആ കത്തിയുടെ തിളക്കം ഇപ്പോഴും മനസ്സിലുണ്ട്. തലയില്‍ തളിച്ച ഐസ് പോലത്തെ വെള്ളത്തിന്റെ തണുപ്പും. ഇനി ഈ മുടി വളരുമോ എന്നും ശിഷ്ടകാലം മുഴുവന്‍ തിളങ്ങുന്ന കഷണ്ടിത്തലയുമായി ജീവിക്കേണ്ടി വരുമോ എന്നും അന്നെന്റെ കുഞ്ഞുമനസ്സ് സങ്കടം പൂണ്ടിരുന്നു.

വീട്ടിലെ പൂജകളിലും വഴക്കിന്റെ അകമ്പടി ഞാന്‍ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. എപ്പോള്‍ പൂജ നടന്നാലും അച്ഛനും അമ്മയും തമ്മില്‍ ചില്ലറ വഴക്കുകളും ഒപ്പം നടക്കും. ഭക്തനായിരുന്നു അച്ഛന്‍. അമ്മയ്ക്ക് അത്ര ഭക്തിയൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പൂജക്കെടുക്കുന്ന ചെറിയ കാര്യങ്ങള്‍ക്കാവും തര്‍ക്കം. പൂജക്കെടുക്കുന്ന തേങ്ങക്ക് കുടുമ വേണമെന്ന് അച്ഛന്‍. തേങ്ങ കുടുമയുള്ളതായാലും ഇല്ലാത്തതായാലും ദൈവത്തിനെന്താ വ്യത്യാസം എന്ന് അമ്മ.

ഏഴുമലക്കു മുകളിലേക്കു കയറാന്‍ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു ഞങ്ങളിപ്പോള്‍. തിരിഞ്ഞു നോക്കൂ. സുനിത ചെവിയില്‍ പറഞ്ഞു. ചുറ്റും ഇരുട്ടു മാത്രം. കയറ്റത്തില്‍ മറ്റൊരു വാഹനം പോലും അപ്പോള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇത് അസാധാരണമായിരിക്കുന്നു, അവള്‍ പറഞ്ഞു. ശബ്ദം താഴ്ത്തിയാണവള്‍ പറഞ്ഞത്. ശബ്ദം ഉയര്‍ന്നാല്‍ ഓരോ വളവില്‍ നിന്നും തിരിവില്‍ നിന്നും ഓരോ കല്ലിനടിയില്‍ നിന്നു പോലും തീര്‍ഥാടകര്‍ എണീറ്റുവന്നേക്കുമോ എന്നു ഭയക്കുന്നതു പോലെ. തിരുമലയുടെ പതിവു തിരക്കു വെച്ചു നോക്കിയാല്‍ അന്ന് അവിടം വിജനമാണെന്നു തന്നെ പറയണം. കാര്യമായ തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ ഞങ്ങള്‍ ക്യൂവിലെത്തി. ഒരു മണിക്കൂര്‍ പോലും വേണ്ടി വന്നില്ല, ശ്രീകോവിലിനു മുന്നിലുമെത്തി.

നടയില്‍ ഞാനെന്റെ ചുറ്റിലുമുള്ളവരെ നോക്കിക്കൊണ്ടു നില്‍ക്കുകയായിരുന്നു. അവരുടെ മുഖത്തു മിന്നിമറയുന്ന ഭാവങ്ങള്‍ ഞാന്‍ ശ്രദ്ധയോടെ വീക്ഷിച്ചു. അപ്പോള്‍ ഒരാള്‍ എന്റെ കൈമുട്ടില്‍ കോര്‍ത്തുപിടിച്ചു കൊണ്ട് പറഞ്ഞു, ഇതാ, ഇവിടെ നിന്നോളൂ! ഇവിടെ നിന്നാല്‍ എഴകൊണ്ടലവാട വെങ്കിടരമണന്റെ കമനീയരൂപം അതിന്റെ സര്‍വപ്രഭയോടും കാണാം. ഞാന്‍ സുനിതയേയും കൈമുട്ടില്‍ കോര്‍ത്തു വലിച്ചടുപ്പിച്ചു. മറ്റു തീര്‍ഥാടകര്‍ തിക്കും തിരക്കുമുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. പരസ്പരം പിടിച്ചു വലിച്ചും ഉന്തിയും തള്ളിയും ഉച്ചത്തില്‍ ഗോവിന്ദ ഗോവിന്ദ ഭജിച്ചും അവര്‍ ദര്‍ശനം അനുഭവിക്കുകയാണ്. ഇതുവരെ അനുഭവപ്പെടാത്ത ഒരു വികാരം: സമയത്തിന്റെ നീക്കം നിലച്ചതുപോലെ, പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ ശക്തികളും അവിടെ കൂടിയതുപോലെ. തിരിച്ചു പോകുമ്പോള്‍ സുനിത പറയുന്നു, ഇതു പോലൊരു ദര്‍ശനഭാഗ്യം ഇക്കാലത്തിനിടെ അവള്‍ക്കുണ്ടായിട്ടേയില്ലത്രെ! ബാലാജി നിനക്കു വേണ്ടി കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു, അവള്‍ എന്നോടു പറഞ്ഞു.

ആ ഹൈവേ യാത്രയുടെ പൊരുള്‍ എനിക്കിപ്പോഴും പിടികിട്ടിയിട്ടില്ല. യാഥാര്‍ഥ്യത്തില്‍ നിന്നുള്ള ഒരൊളിച്ചോട്ടമാണോ ഞാന്‍ നടത്തിയത്? അതോ ഞാനാ പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളില്‍ കണ്ടറിഞ്ഞതും അനുഭവിച്ചതും തന്നെയാണോ യഥാര്‍ഥ ദൈവികതയുടെ മുദ്ര? കാല്‍പ്പാദം പോലെ ഒരു പാറ, കഴുകനെപ്പോലെ ചിറകു വിരിച്ചു നില്‍ക്കുന്ന ഒരു കുന്നിന്‍ചെരിവ് തുടങ്ങിയ കാഴ്ചകള്‍ എന്താവും സൂചിപ്പിച്ചത്? അതോ മനസ്സിനെ ഉത്തേജിപ്പിച്ച ചില കൗതുകങ്ങള്‍ മാത്രമാണോ ഈ യാത്ര നല്‍കിയത്? വെറുതെ ചിരിപ്പിച്ച ഒരു പരസ്യപ്പലക, കൈക്കുടന്ന നിറയെ കിട്ടിയ കപ്പലണ്ടി, പിങ്ക് ഐസ്‌ക്രീമില്‍ പൊതിഞ്ഞ സ്വാദില്ലാത്ത കേക്ക്.. തുടങ്ങിയ ചില താല്‍ക്കാലികാനന്ദങ്ങള്‍? അഥവാ, ഭാഗ്യപൂര്‍ണമെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആ ബാലാജി ദര്‍ശനം കൊണ്ടു തന്നെയാണോ ശാന്തിയുടെ ഒരു തിരയില്‍ എങ്ങോട്ടെന്നില്ലാതെ ഒഴുകിനടക്കുന്നതു പോലെ എനിക്കു തോന്നിയത്? ഒന്നുറപ്പ്. അനിര്‍വചനീയമായ ഒരു വിശ്രാന്തി ആ യാത്ര എനിക്കു തന്നു. പ്രതീക്ഷയുടെ അതുവരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു തിരിനാളം അതെന്നില്‍ തെളിച്ചു. കള്ളി തിരിച്ചും കണക്കെഴുതിയും വെക്കാവുന്ന കാര്യങ്ങള്‍ മാത്രമല്ല ജീവിതമെന്ന തിരിച്ചറിവ് ആ ഹൈവേ റൈഡ് എന്നിലുണ്ടാക്കി.

ചിലപ്പോഴെങ്കിലും ജീവിതം അദ്ഭുതങ്ങള്‍ മാത്രമാണ്. അതു തേടാന്‍ ഒരു ഹൈവേയിലല്ലാതെ മറ്റെവിടെയാണ് പോകേണ്ടത്?