''ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കിടയിലും കുരിശിലും ഞാൻ ദൈവത്തെ തിരഞ്ഞു. പക്ഷേ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഹിറാഗുഹയിലും ഞാൻ കയറിനോക്കി. പിന്നീട് ഖാന്തഹാറിന്റെ അങ്ങേയറ്റംവരെ ഞാൻ പോയി. പക്ഷേ ഉയർന്നതോ താഴ്ന്നതോ ആയ സ്ഥലങ്ങളിലൊന്നും ഞാൻ അവനെക്കണ്ടില്ല. കോകസ് മലയിൽ കയറി. കഅബാലയത്തിൽച്ചെന്നു. പക്ഷേ ദൈവം അവിടെയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

തത്ത്വചിന്തയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. അവരുടെ പരിധിയിലും ദൈവമില്ലായിരുന്നു. പ്രവാചകൻ എത്തിച്ചേർന്ന അത്യുന്നതമണ്ഡലമായ ദൈവത്തിൽനിന്ന് രണ്ട് വില്ലകലം മാത്രം അകലെയുള്ള ഇടത്തും ഞാൻ എത്തി. അവിടെയും ഞാൻ ദൈവത്തെ കണ്ടില്ല. ഒടുവിൽ ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തംഹൃദയത്തിലേക്ക് നോക്കി. ഞാൻ അവനെ അവിടെക്കണ്ടു. മറ്റെങ്ങും അവൻ  ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.''( ജലാലുദീൻ റൂമി)
എല്ലാ മതവിശ്വാസികളും അവരുടേതായരീതിയിൽ ദൈവത്തെ ആരാധിക്കുകയും ഉപാസിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനായി ഓരോ മതവിഭാഗത്തിനും അവരുടേതായ പ്രാർഥനാമന്ദിരങ്ങളും ആരാധനാലയങ്ങളുമുണ്ട്.

ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ചർച്ചുകൾ, മസ്ജിദുകൾ, സിനഗോഗുകൾ തുടങ്ങിയവ. പക്ഷേ ഇവിടങ്ങളിൽപ്പോയി പ്രാർഥിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം ഒരാൾക്കും ദൈവസാന്നിധ്യം ലഭിക്കുകയില്ല. അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ദൈവസാന്നിധ്യമില്ലെങ്കിൽ. ആരാധനാലയങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന പ്രാർഥനകളെ നിരാകരിക്കുകയോ അതിന്റെ പ്രാധാന്യം നിഷേധിക്കുകയോ അല്ല ബഹുമുഖപ്രതിഭയായ ജലാലുദീൻ റൂമി ഇവിടെ. മറിച്ച് ചൈതന്യമല്ലാത്ത കേവലം കെട്ടുകാഴ്ചകളായി മാറുന്ന  ദൈവീകഉപാസനകളെ തിരുത്തുകയാണ് . ആര് സ്വന്തത്തെ അറിഞ്ഞോ അവൻ ദൈവത്തെ അറിഞ്ഞുവെന്ന ആപ്തവാക്യത്തെ മനോഹരമായി വിശദീകരിക്കുകയാണ് റൂമി ചെയ്യുന്നത്.

ഹൃദയത്തിൽ ദൈവസാന്നിധ്യമില്ലെങ്കിൽ എത്രവലിയ ആരാധനാലയത്തിൽപ്പോയി പ്രാർഥന നടത്തിയിട്ടും അത് ഭൂമിയിലെ ആദ്യത്തെ പ്രാർഥനാലയം എന്ന് പലരും വിശ്വസിക്കുന്ന കഅബാലയമായാലും കാര്യമില്ല. അവിടെ ദൈവമുണ്ടാകുകയില്ല . ഇനി ഹൃദയത്തിൽ ദൈവബോധമുണ്ടെങ്കിൽ വീട്ടിൽ തനിച്ച് പ്രാർഥിച്ചാൽപ്പോലും ദൈവസാന്നിധ്യം അനുഭവിക്കാനാകുകയുംചെയ്യും. യഥാർഥത്തിൽ ഇന്ന് വിവിധ മതവിശ്വാസികൾ തമ്മിലും ഒരേ മതവിശ്വാസത്തിൽപെട്ടവർ പരസ്പരവും ആരാധനാലയത്തിന്റെ പേരിൽ തർക്കിക്കുകയും വിഭാഗീയതയ്ക്കും വർഗീയമായ ചേരിതിരിവിനും അതിനെ ഉപയോഗിക്കുകയുംചെയ്യുന്നത് അതിന്റെ വക്താക്കളുടെ മനസ്സിൽ തരിമ്പും ദൈവസാന്നിധ്യമില്ലെന്നതിനു തെളിവല്ലേ?. 

എങ്ങനെയാണ് ഹൃദയത്തിൽ ദൈവസാന്നിധ്യമുണ്ടാകുകയെന്ന്‌ റൂമിതന്നെ മറ്റൊരിടത്തു പറയുന്നുണ്ട്. അദമ്യമായ ദൈവസ്നേഹവും സമസൃഷ്ടിസ്നേഹവുമാണ് അതിനുള്ള വഴി. പ്രപഞ്ചത്തിലെ സചേതനവും അചേതനവുമായ സകലവസ്തുക്കളും റൂമിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ സ്നേഹത്താൽ ബന്ധിതമാണ്. ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ ഗുരുത്വാകർഷണബലത്തെപ്പോലും അദ്ദേഹം സ്നേഹമായിട്ടാണ് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്.

പിെന്നങ്ങനെ എല്ലാറ്റിന്റെയും ആദികാരണമായ ദൈവത്തെയും അവന്റെ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട സമസൃഷ്ടികളെയും സ്നേഹിക്കാതിരിക്കും? റൂമി ചോദിക്കുന്നു. ''വിശക്കുന്നവനെ ഊട്ടുകയും ദാഹിച്ചവന് വെള്ളംകൊടുക്കുകയും രോഗിയെ ശുശ്രൂഷിക്കുകയും ചെയ്തിരുെന്നങ്കിൽ നിനക്ക് എന്നെ അവിടെ കാണാമായിരുന്നുവെന്ന് ദൈവംതന്നെ മനുഷ്യനോടു പറയുന്നതായുള്ള പ്രവാചക വചനം സമസൃഷ്ടി സ്നേഹത്തിലൂടെ എങ്ങനെ ദൈവസാന്നിധ്യം ഉറപ്പുവരുത്താം എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.