ചോദ്യം: ധ്യാനാവസ്ഥയില്‍ ഇരിക്കുമ്പോള്‍ എല്ലാം വളരെ ശാന്തവും സന്തോഷപൂര്‍ണവുമായി തോന്നുന്നു. ഞാന്‍ മറ്റെവിടെയോ ചെന്ന് ചേര്‍ന്ന ഒരനുഭവം. എന്നാല്‍ ജീവിതത്തില്‍ എന്തെങ്കിലും അഹിതമായി സംഭവിച്ചാല്‍, ഞാന്‍ എല്ലാം മറന്നു പഴയ രീതികളിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു. എന്റെ സാധനകള്‍ എന്റെ മനസ്സില്‍ നിശ്ചയമായും മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാലും പ്രതിസന്ധികള്‍ ഉണ്ടാകുമ്പോള്‍ എനിക്ക് പിടിച്ചു നില്‍ക്കാനാവുന്നില്ല. ഞാന്‍ പഴയ രീതികളിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകുന്നു. 

സദ്ഗുരു: ''ഞാന്‍ തിരിച്ചു പോകുന്നു' എന്ന് രണ്ടു തവണ അടുപ്പിച്ചു പറഞ്ഞല്ലോ. ആ 'തിരിച്ചു പോകല്‍' വാസ്തവത്തില്‍ എന്താണ്? അസ്വസ്ഥമായ ഒരു മനസ്സ്, അതാണ് നിങ്ങളുടെ സഹജഭാവം എന്നാണോ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്? 

ചോദ്യകര്‍ത്താവ്: : 'അതേ'

സദ്ഗുരു: സഹജമായ ഭാവം അതാണെങ്കില്‍, അതിനെ വിട്ടുകളയേണ്ടതുണ്ടോ?
ചോദ്യകര്‍ത്താവ്: സഹജം എന്നതുകൊണ്ട് ഞാന്‍ ഉദ്ദേശിച്ചത് എല്ലാ കാലത്തും ഞാന്‍ ഇങ്ങനെയാണ് പെരുമാറിയിരുന്നത് എന്നാണ്. 

സദ്ഗുരു: അസ്വസ്ഥമായ മനസ്സ്, അത് അത്രക്കും സ്വന്തമാണ് എങ്കില്‍ അതിനെ കൈവിട്ട് കളയാനാകുമോ?  'ധ്യാനവേളയില്‍ ഞാന്‍ വളരെ സ്വസ്ഥനായിരുന്നു. എന്നാല്‍ പിന്നീട് പ്രതികൂലമായ അനുഭവങ്ങള്‍ ഉണ്ടായപ്പോള്‍ ആ മനസ്സ് എനിക്ക് കൈവിട്ട് പോയി.'' അങ്ങിനെ പറയുന്നതില്‍ അര്‍ത്ഥമുണ്ട്. അതാണ് ശരി, കാരണം നിങ്ങളുടെ മനസ്സ് സഹജഭാവത്തില്‍ നിന്നും വഴിതിരിഞ്ഞ് പോകുന്നത് നിങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കുന്നു. അപ്പോള്‍ തീര്‍ച്ചയായും ആ സഹജഭാവത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു വരാന്‍ നിങ്ങള്‍ ആഗ്രഹിക്കും, ശ്രമിക്കും. എന്നാല്‍ നിങ്ങള്‍ ഇപ്പോള്‍ പറയുന്നതിന്റെ അര്‍ത്ഥം ഏതാണ്ട് ഈ മട്ടിലാണ്. ''എന്റെ മനസ്സ് സ്വതവേ അസ്വസ്ഥമാണ്. എന്നാല്‍ ഈ പുതിയ ധ്യാന പരിപാടിയിലൂടെ മനസ്സ് കുറച്ചു ശാന്തവും സ്വസ്ഥവും ആയിരുന്നു. അതുകഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ വീണ്ടും ആ പഴയ സ്വഭാവത്തിലേക്കു തിരിച്ചുപോയി.'' ഈ തിരിച്ചുപോക്ക് വളരെ സ്വാഭാവികമായ ഒരു സംഗതിയല്ലേ? എവിടെയൊക്കെ ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞാലും നമ്മള്‍ ഒടുവില്‍ തിരിച്ചെത്തുന്നത് സ്വന്തം വീട്ടില്‍ തന്നെയല്ലേ? 

എന്താണ് നിങ്ങളുടെ സഹജമായ പ്രകൃതം? അതോ അതെന്താണെന്ന് അറിയില്ല എന്നാണോ ?എന്തായാലും ഒരു കാര്യം പറയാനാകും... കുട്ടിയായിരുന്നപ്പോള്‍ നിങ്ങള്‍ എങ്ങിനെയായിരുന്നു? വാശി പിടിച്ചു കരയുന്ന ഒരു കുട്ടിയായിരുന്നോ, അതോ ചിരിച്ചും കളിച്ചും സന്തോഷമായി കഴിയുന്ന കുട്ടിയോ? ഒരു പക്ഷെ സഹജമായ ആ സ്വഭാവത്തിലേക്കു കൃത്യമായി തിരിച്ചുപോകാന്‍ ആയില്ലെങ്കിലും, ഒരു അഞ്ചു വയസ്സ് കാലത്തേക്ക് നിങ്ങള്‍ക്ക് തിരിച്ചു പോകാനാകുമല്ലോ. അങ്ങനെ ഒരു സന്തോഷവും സംതൃപ്തിയും ഓര്‍ത്തു നോക്കൂ. അത്രയെങ്കിലും സന്തോഷവും സമാധാനവും എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കണം. 

അതത്ര വലിയൊരു കാര്യമൊന്നുമല്ല. എന്നാല്‍ അത് വളരെ വലിയൊരു കാര്യം എന്ന മട്ടിലാണ് പലരും പറയാറുള്ളത്. വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടിയാണ് നമ്മളോരോരുത്തരും വളര്‍ന്നു വലുതായിട്ടുള്ളത്. ഒരു പ്രയത്‌നവും കൂടാതെയാണോ നമ്മള്‍ ഇന്നത്തെ നിലയില്‍ എത്തിയിരിക്കുന്നത്? നിരാശപ്പെട്ട് ഒന്നും കൈവിട്ട് കളയരുത്. അങ്ങിനെ ആകെ താളം തെറ്റിയവരോടു ഞങ്ങള്‍ പറയാറുണ്ട്, 'വീണുപോകരുത്, ആദ്യം മുതല്‍ തുടങ്ങാം.'' 

ധ്യാനത്തിലനുഭവിച്ച ആ സുഖാനുഭൂതി, വെറുതെ കുറച്ചു നേരത്തേക്കു മാത്രമുള്ളതായിരുന്നു. എന്ന് പറയരുത്, അറിയാതെ കിട്ടിപ്പോയതാണെന്നും വിചാരിക്കരുത് . അതിനെ ഒരു നേട്ടമായും കരുതരുത്. എന്നാല്‍ പിന്നെ യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ അത് എന്താണ്? അതാണ് നിങ്ങളുടെ സഹജമായ പ്രകൃതി. നമ്മുടെ ഓരോരുത്തരുടെയും മനസ്സ് സ്വതവേ ശാന്തവും സ്വഛവുമാണ്. നമ്മുടെ തന്നെ വിവരക്കേടുകൊണ്ട് മാത്രമാണ് അതിന്റെ സ്വാഭാവികാവസ്ഥക്ക് കോട്ടം തട്ടുന്നത്. അതാണോ സത്യം? ആലോചിച്ചുനോക്കൂ. കുഴഞ്ഞു മറിഞ്ഞ മനസ്സാണോ നിങ്ങള്‍ക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഉള്ളത്,  അതോ എല്ലാം നന്നായിരിക്കെ ശാന്തമായിരിക്കുന്ന മനസ്സോ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം?  ഇതില്‍ ഏതാണ് നിങ്ങളുടെ സഹജമായ പ്രകൃതം? നിങ്ങള്‍ ശങ്കകൂടാതെ പെട്ടെന്ന് പറയും 'ശാന്തമായ മനസ്സ്' അതാണ് സത്യം. അശാന്തമായ മനസ്സ് നിങ്ങളുടെ അവിവേകത്തിന്റെ ഉല്പന്നമാണ്. 

sadhguruജീവിതത്തില്‍ ഏറ്റവും സന്തോഷവും സമാധാനവും തോന്നിയ ഒരു നിമിഷം ഓര്‍ത്തെടുക്കൂ. നമുക്ക് അവിടെ നിന്നും തുടങ്ങാം. അതാണ് നമ്മുടെ സഹജമായ സ്വഭാവം എന്ന് സങ്കല്പിക്കാം, 'എന്റെ മനസ്സ് സ്വതവേ അങ്ങിനെയായിരുന്നു. ആ അവസ്ഥ എങ്ങിനെയോ എനിക്ക് നഷ്ടപെട്ടു.'' ആ നഷ്ടബോധമാണ് നിങ്ങള്‍ക്കുണ്ടാകേണ്ടത് അപ്പോള്‍ അത് തിരിച്ചു പിടിക്കാന്‍ സ്വാഭാവികമായും മനസ്സ് ശ്രമിച്ചു തുടങ്ങും. മനസ്സ് എങ്ങിനെയാണ് പ്രവൃത്തിക്കുന്നത് എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം. പ്രത്യേകമായി നിങ്ങള്‍ എന്തെങ്കിലും നിര്‍ദ്ദേശം നല്‍കിയാല്‍ അല്ലെങ്കില്‍ പ്രത്യേകിച്ചൊരു ആശയം മനസ്സിലേക്ക് കടത്തിവിട്ടാല്‍, പിന്നീടുള്ള മനസ്സിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനം അതിനനുസൃതമായിട്ടായിരിക്കും. ചുറ്റുപാടും നോക്കിയാല്‍ ധാരാളമായി കാണാം ഏതെങ്കിലും ഒരു തെറ്റായ ചിന്താഗതിക്കടിമപ്പെട്ടു മന:സമാധാനം പൂര്‍ണമായും നഷ്ടമായവരെ. നമ്മുടെ എല്ലാവരുടെയും സ്ഥിതി പൊതുവായി പറഞ്ഞാല്‍ ഈ മട്ടിലാണ്. ഏതെങ്കിലും ഒരു ചിന്തയോ, ആശയമോ മനസ്സിനെ കൈയ്യടക്കുന്നു. പിന്നെ ആ വഴിയിലൂടെയായി ജീവിതത്തിന്റെ ഗതി. മനസ്സില്‍ പതിഞ്ഞു കഴിഞ്ഞ ഒരു ചിന്ത അല്ലെങ്കില്‍ ഒരു ധാരണ മാറ്റിയെടുക്കുക പ്രയാസമാണ്. സാധാരണയായി ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത് ചെറുപ്പകാലത്താണ്. ചില സംഗതികള്‍ മനസ്സില്‍ ആഴത്തില്‍ പതിയുന്നു . അതിന്റെ പിടിയില്‍ നിന്നും വിട്ടുപോരിക പലപ്പോഴും അസാദ്ധ്യം തന്നെ. . 

വെറുതെ സങ്കല്‍പിക്കാം, നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിലെ സ്ത്രീ പുരുഷ ഹോര്‍മോണുകള്‍ മുഴുവനായും ഞാന്‍ എടുത്തു മാറ്റുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി ശരീരത്തില്‍ പ്രകടമായ മാറ്റങ്ങള്‍ തീര്‍ച്ചയായും ഉണ്ടാകും. അതിനു പുറമേ നിങ്ങളുടെ മനോഭാവവും, പെരുമാറ്റവും ജീവിതവീക്ഷണം തന്നെയും വലിയ മാറ്റങ്ങള്‍ക്കു വിധേയമാകും. ഏറിവന്നാല്‍ മൂന്നു ദിവസമേ അതിനു വേണ്ടൂ. നിങ്ങള്‍ അതിനുള്ളില്‍ ഒരു കുട്ടിയെപോലെ നിഷ്‌കളങ്കനായിതീരും. ആശങ്കകളും പരിഭ്രമങ്ങളും സങ്കോചങ്ങളും നിങ്ങളെ അലട്ടുകയില്ല. സ്വന്തം ശരീരത്തെ കുറിച്ചുള്ള ബോധവുമുണ്ടാകുകയില്ല. സ്ത്രീ - പുരുഷ ചിന്ത തീര്‍ത്തും ഇല്ലാതാവും . നിങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയും പെരുമാറ്റവും എല്ലാം തികച്ചും വേറൊരു മട്ടിലാകും. 

ശരീരത്തിലെ രാസപദാര്‍ത്ഥങ്ങളില്‍ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ ഏറ്റക്കുറച്ചില്‍പോലും നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ വലുതായ രീതിയില്‍ വളച്ചൊടിക്കുന്നു. പ്രത്യേകമായ ഒരു ഉദ്ദേശം സാധിക്കാനായി പ്രകൃതി തന്നെ നമ്മില്‍ ഉള്‍ചേര്‍ത്തിട്ടുള്ളതാണ് ഈ രാസപദാര്‍ത്ഥങ്ങള്‍ എന്നും മറക്കരുത്. ഇങ്ങനെയുള്ള എത്രയോ കാര്യങ്ങള്‍ നമ്മള്‍ ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോകുന്നുണ്ട്. എന്തിനോടാണോ നമ്മള്‍ താദാത്മ്യം പ്രാപിക്കുന്നത് അതിനനുസരിച്ചായിരിക്കും നമ്മള്‍ ജീവിതത്തെ കാണുന്നതും അറിയുന്നതും. മനസ്സിനെ ശരിയായ ദിശയിലേക്കു നയിക്കാന്‍ പര്യാപ്തമായ വിധത്തിലാണ് സൃഷ്ടികര്‍മം നടത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. നിങ്ങളുടെ നിസ്സാരമായ ധാരണകളും ചിന്തകളും ഒന്നും അതിന്റെ പ്രവൃത്തിയെ ബാധിക്കുന്നില്ല. പരിമിതികളിലൊന്നും കുരുങ്ങി കിടക്കാതെ യഥാവിധി പ്രകടമാകാന്‍ അത് ഊര്‍ജ്ജത്തിന് അവസരം നല്‍കുന്നു. 

കര്‍മ്മപാശങ്ങള്‍ അഴിച്ചുമാറ്റുക ഒട്ടും എളുപ്പമല്ല. അവനവനെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ചട്ടക്കൂട്ടില്‍ ഒതുക്കി നിര്‍ത്തുന്ന നിസ്സാരമായ ധാരണകളെയൊക്കെ ആദ്യം തീര്‍ത്തും തുടച്ചു മാറ്റണം. അത് പെട്ടെന്ന് സാധിക്കാവുന്ന ഒന്നല്ല. ക്രമമായി നമ്മള്‍ കുരുക്കുകള്‍ അഴിച്ചു നീക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കണം. അതല്ല എങ്കില്‍ ഒന്നിനുമേല്‍ ഒന്നായി അവ കുമിഞ്ഞുകൂടും. അവിടെ സംഭവിക്കുന്നത് കര്‍മക്ഷയമാവില്ല, കര്‍മവര്‍ദ്ധനവാകും. അവനവന്റെ മനസ്സില്‍ തീവ്രമായി പതിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന, ഇഛക്കനുസരിച്ച് പ്രവൃത്തിക്കുന്നതില്‍ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന എല്ലാ തോന്നലുകളേയും ഓരോന്നായി തട്ടിമാറ്റുക തന്നെവേണം. കര്‍മ്മ ഘടനയെ ലഘൂകരിക്കാന്‍ ആദ്യമായി ചെയ്യേണ്ടത് അതാണ്.